T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/134 Esas
KARAR NO: 2023/588
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 15/08/2011
KARAR TARİHİ: 06/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bilahare ... A.Ş, akabinde satış suretiyle davalı ... bank bünyesine katılan ...'ta bulunan mevduat hesabına 21/12/1999 tarihinde 20.922 TL yatırmış olup bilahare müvekkilinin bilgisi ve muvafakatı dışında hesabındaki paranın ... ...-... Ltd. hesabına aktarıldığını, ...-... şirketinin paravan olarak kurulduğunu, bankalara olan güvenin ve vekalet görevinin kötüye kullanıldığını, ... ... şirketi ile banka arasında organik bağ bulunduğunu, müşterinin kasten yanlış yönlendirildiğini, paranın banka hesabında hiçbir zaman çıkmadığını,bankanın sebepsiz zenginleştiğini ve sorumluluğunun bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.922 TL'nin bankaya yatırıldığı tarihten itibaren vade sonu olan 21.12.1999 tarihinden itibaren bankalara uygulanan avans bileşik faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Müflis ... ... ... İflas idaresi ikinci alacaklılar toplantısının henüz yapılmadığını belirterek İİK 194 maddesi kapsamında durma kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkiline açılan davanın idari yargı olması nedeniyle öncelikle yargı yolu ayrıca Ankara Mahkemeleri'nin yetkisi nedeniyle yetki ve müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek husumet yokluğu nedeniyle olmadığı takdirde esastan reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ve talebin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, talebin zaman aşımına uğradığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini,davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin hiçbir zaman hiçbir şekilde hiçbir şube müdürü veya mudi ile direk temas kurmadığını, talimat ve telkinde bulunmadığını, mevduat pirimlerinden vs... performanslardan faydalanmadığını, iddiaların yersiz olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ve talebin zaman aşımına uğradığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin sadece ... yönetim kurulu üyesi olması nedeniyle, huzurdaki davaya muvafakat edilmesinin hukuki temelinin olmadığını, müvekkilinin ceza dosyasında atılı suçlardan beraat ettiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, talebin zamanaşımına uğradığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili 12.06.2012 tarihli celsedeki beyanında, ... adına üstlenen sıfatıyla davayı takip ettiklerini beyan etmiştir.
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli deliller celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Davacı vekilince yargılama aşamasında davanın ... dışındaki davalılar yönünden takipsiz bırakıldığı beyan edilmiştir.
Mahkememizce celp edilen, ....Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2002/... esas, 2010/... karar sayılı 19/10/2010 tarihli ilamının yapılan tetkikinde; davanın ... yöneticileri ve görevlileri hakkında açılan nitelikli dolandırıcılık vs...suçlardan mahkumiyetlerine hükmolunduğu görülmüştür.
Davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, dayanılan dava sebebi de nazara alındığında uzamış ceza zamanaşımı ve ... ...'den tahsil imkanının bulunmadığı tarih nazara alınarak zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı tarafça davanın ...-... şirketine karşı açılması gerektiği ve kendilerine husumet yöneltilemeceği ileri sürülmüş ise de, dava banka çalışanlarının ve yöneticilerinin işlem ve eylemleri nedeniyle banka ile ... ... şirketi arasındaki organik bağ bulunduğundan bahisle banka sorumluluğu kapsamında açıldığından bu yöndeki husumet itirazı yerinde görülmeyerek davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.
Mahkememizce davalı banka, ... kayıtları ve dosya üzerinde bankacı bilirkişiler mali bilirkişi Prof. Dr. ..., banka hukukçusu Prof Dr. ... ve bankacı bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek, konuya ilişkin bilirkişi raporu teminle dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişilerin ayrıntılı olarak hazırlayıp mahkememize sunmuş oldukları 19/04/2012 tarihli raporunda özetle; davacının 08.11.1999 tarihinde ... Aş'nın ... Şubesine başvuru yaparak davalı banka tarafından hazırlanmış matbu havale talimatını doldurmak suretiyle TL'sı mevduat hesabındaki 20.922 TL'yi vadeli olarak Kıbrısta muki ... ... hesabına havale edilmesi talebinde bulunduğunu ve davalı banka tarafından havaleye ait dekontlar ile havale makbuzlarının dosyaya sunulmadığını, davacı adına ... ... Ltd tarafından düzenlenmiş hesap cüzdanı verildiğini, taraflar arasındaki salt ilişkiler açısından olaya bakıldığında bankanın sadece havaleye aracılık etmesi nedeniyle davacının davalı bankadan bir talepte bulunamayacağı görüşü doğmakta ise de, davalı bankanın bir güven kurumu olması nedeniyle kendisine duyulan güvene bağlı olarak kendine ve avukatlarına veya ortakların sahip olduğu grup firmalarına çıkar sağlamak amacıyla davacıyı yönlendirmiş olmasına bakılarak dava konusu bedelden sorumlu olduğunu, dava tarihi itibarıyle davacının davalı bankadan 20.922 TL asıl alacak olmak üzere 117.957,24 TL alacaklı olduğunu ve asıl alacağa avans faizi talep edebileceğini mütalaa ettikleri görülmüştür.
Dava; davalı banka ile birleşme öncesinde ... şubesinde davacı tarafından açılan hesaba yatırılan paranın banka çalışanlarının ve yöneticilerinin yönlendirmeleri ve aldatmaları neticesinde ...-... şirketine aktarılması ve tahsil edilememesi nedeniyle banka yöneticilerinin ve görevlilerinin ceza mahkemesinde mahkum oldukları da nazara alınarak ve gerçekte paranın yurt dışına aktarılmaması, ayrıca davacının parayı aktarma iradesi bulunmadığı iddiasına dayalı alacak davasından ibarettir.
Mahkememizin 27/09/2016 tarih 2016/... Esas, 2016/... sayılı kararı ile;
Tartışılması gereken husus; davacının banka yöneticilerinin talimatıyla banka çalışanları tarafından paranın ... ... hesabına havale edilmesi yönünde iradesinin fesada uğratılıp uğratılmadığı ve banka sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
...-... hesabına aktarılan paranın; gerek derdest dosya ve gerekse ceza dosyası içeriğinden de anlaşılacağı üzere fiilen ... ... şirketine ve Kıbrıs'a gönderilmediği ve davalı bankanın hakim ortaklarına ait bir kısım şirketlere kredi olarak kullandırıldığı,dava konusu mevduatın ... ... şirketinin mal varlığının bulunmaması nedeniyle tahsil edilemediği, yine ...-... hesaplarının açılması ve mudilerin bu hesaplara yönlendirilmesi yönünde yöneticilerin banka çalışanlarına emir ve talimatlar verdikleri, bu doğrultuda banka çalışanlarının mudilere ...-... hesabının avantajlı olduğu yönünde telkinlerde bulunarak ve yönlendirdikleri, dolayısıyla her ne kadar davacının hesabındaki paranın havalesi ile ilgili talimatı bulunsa dahi banka yöneticileri ve çalışanlarının yönlendirmesiyle davacı iradesi fesada uğratıldığından ve müterafik kusurdan bahsedilemeyeceği, gerek ceza dosyası ve gerekse derdest dosya kapsamıyla sübuta erdiğinden, mahkememizce icra edilen yargılama ve tekmil dosya kapsamından edinilen vicdani kanaat gereğince; bankanın yöneticilerinin ve çalışanlarının kusurlu davranışları nedeniyle oluşan zarardan sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla; davanın Davalı ... Bank dışındaki davalılar yönünden takip edilmediği ve yasal 3 aylık süre içinde yenilenmediği anlaşılmakla bu davalılar açısından davanın HMK 150 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına,davalı ... Bank yönünden davanın kabulü ile, 20.922,20 TL'nin 21.12.1999 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ... Bank adına üstlenen ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine dair hüküm davacı vekilinin vaki temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/1552 esas, 2015/248 karar sayılı ilamı ile;
"Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalının sorumluluğunun BK’nın 41, 55 ve TTK’nın 336. maddelerinden kaynaklanması ve davacının zararının parasını ... ... Bankası'ndan tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren zamanaşımı süresinin başlamasına göre, davalı Banka ve borcu üstlenen ... vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Ancak, davacı taraf, davalı bankanın külli halefi bulunduğu ... A.Ş. yönetim kurulu üyeleri ve çalışanlarının eylemleri nedeniyle zarara uğradığını ileri sürdüğüne ve mahkemece de bu husus kabul edildiğine göre, ...'nin borcu üstlenmesinin tek başına davalı bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hususunun nazara alınmaması doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile bozularak mahkememize tevzi olmuş 2016/... esasına kaydedilmiş ve yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.
Mahkememizce yapılan açık yargılaması sonucunda; usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma ilamı doğrultusunda "Davanın Davalı ... dışındaki davalılar yönünden takip edilmediği ve yasal 3 aylık süre içinde yenilenmediği anlaşılmakla bu davalılar açısından davanın HMK 150 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına," dair hüküm kesinleşmekle yeniden karar tesisine yer olmadığına, davalı ... yönünden Davanın Kabulü ile, 20.922,20 TL'nin 21.12.1999 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ... ile banka adına adına üstlenen ...'den tahsili ile davacıya ödenmesi" yönünde karar verilmiş olup,
Davalı ... AŞ ile borcu üstlenen ... vekilinin temyizi üzerine mahkememiz dosyası temyiz edilmiş ve Yargıtay ... HD.'nin 08/05/2019 tarih, 2018/ ... E., 2019/ ... sayılı kararı ile; "Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacının davalı bankaya devir edilen ... A.Ş'ye para yatırdığı, anılan bankanın bu parayı dava dışı ...-... Bankasına gönderdikleri gibi işlem yaptığı, oysa paranın banka nezdinde kaldığı, davacının alacağının bulunduğu gerekçesiyle davalı ... Bank AŞ. yönünden davanın kabulü ile 20.922,20 TL'nın 21.12.1999 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... Bank AŞ. ile banka adına borcu üstlenen ...'den tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı ... Bank AŞ ile borcu üstlenen ... vekili temyiz etmiştir.
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Bank A.Ş. ile borcu üstlenen ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... Bank A.Ş. ile borcu üstlenen ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına, borcu üstlenen ...'den harç alınmasına yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalı ... Bank A.Ş.'ye iadesi" yönünde karar verildiği,
Tarafların karar düzeltme talebi ve temyizi üzerine mahkememiz dosyası temyiz edilmiş ve Yargıtay ... HD.'nin 2019/... E., 2022/... sayılı kararı ile; "davacı yanın 21.12.1999 tarihinde Bankaya yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından KKTC’de kurulan paravan ... ... Ltd. kıyı bankası hesabına aktarılmış, işbu dava ise 07.09.2010 tarihinde açılmış olmakla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan işbu davada zamanaşımı sebebiyle ret kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, davalı sıfatı ile aleyhine dava açılan ...’nin yargılama aşamasında aynı zamanda fer’i müdahillik talebinde bulunduğu ve karar düzeltme dilekçesini fer’i müdahil sıfatı ile verdiği gözetildiğinde, ...’nin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemizin 08.05.2019 tarihli onama ilamının kaldırılarak, fer’i müdahil ... vekilinin zamanaşımına ilişkin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin 08.05.2019 tarihli onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın davalı banka yararına bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin tüm, fer’i müdahil ... vekilinin sair karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödediği karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyen davalı bankaya iadesine," şeklindeki gerekçeye istinaden bozularak mahkememize tevzi olmuş, mahkememizin 2023/... Esasına kaydedilerek yargılamaya bu dosya üzerinden devam edilmiştir.
Davacı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine mahkememizce verilen 17/03/2023 tarihli karar düzeltme talebinin reddi kararının masraf eksikliği nedeniyle tebliğe çıkarılmadığı, masrafın bilahare tamamlandığı ancak karar düzeltme talebinin reddine ilişkin ara kararın temyiz edilmediği anlaşıldı.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda huzurdaki davanın irdelenmesinde; davalı ... A.Ş'nin külli halefi olduğu bankada bulunan davacı mevduatının, davacının iradesi fesada uğratılarak ...-... Ltd. hesabına gönderildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkin olup bağlayıcı niteliği haiz olan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 tarihli ve 2021/7 esas, 2022/2 karar sayılı kararı gereğince, mudilerin ... ... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... ... hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek, zamanaşımına ilişkin temyiz itirazları konusunda bir değerlendirme yapılması ve davalı tarafça zamanaşımı hususunda bir temyiz sebebi ileri sürülmemiş olsa dahi, feri müdahil tarafından temyiz nedeni olarak getirilmek kaydıyla davalı yönünden zamanaşımı incelemesinin yapılması, dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması, zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerektiğinden usul ve yasaya uygun olan son tarihli bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Uyulan bozma ilamı gereğince somut uyuşmazlık yönünden bakıldığında; davacının 21/12/1999 tarihinde bankaya yatırdığı parasının banka yetkilileri tarafından KKTC’de kurulan paravan ... ... Ltd. kıyı bankası hesabına aktarıldığı ve davanın 07/09/2010 tarihinde açıldığı ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın zamanaşımı nedeni ile REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 269,85TL maktu karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 310,70TL harcın mahsubu ile bakiye 40,85TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
5-Davacı tarafça yapılan 1.383,90TL (posta masrafı, bilirkişi ücreti v.s.) yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalı ... Bank vekilince yapılan 330TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... vekilince yapılan 320TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Davalılar ..., ... Bank, ..., ..., ..., ... ... kendilerini vekille temsil ettirmiş olduklarından Av.As.Üç. tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara VERİLMESİNE,
Dair, davalı ... Bank vekili ve feri müdahil ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere temyiz dilekçesi sunularak Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır