T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/135 Esas
KARAR NO :2025/921
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:28/02/2023
KARAR TARİHİ:26/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; 30/09/2019 tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında sigortalı olmayan ... palakalı aracın kusuru neticesinde müvekkilinin yaralandığını ve arazların kalıcı hale geldiğini, araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin kısa zamanlı ve yevmiye usulü denebilecek işlerde çalıştığını, sabit ve yüksek bir gelirinin olmadığını, davacının üzerinde kayıtlı herhangi bir taşınmaz, arsa, araba ve benzeri bir mal varlığı bulunmadığını, davacının trafik kazası nedeniyle bedensel zarara uğradığını ve kalıcı maluliyeti oluştuğu nazara alındığında davacının mağduriyetinin arttığı ve zararlarının tazmin edilmediğinin açık olduğunu, müvekkilinin mali ve ekonomik durumu gereği yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu beyanla adli yardım talebinde bulunduğunu, adli yardım taleplerinin kabulünü, davalarının kabulünü, 6100 Sayılı HMK m. 107 kapsamında tahkikat sonucunda müvekkilimin zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere; 1 TL kalıcı iş göremezlik, 1 TL geçici iş göremezlik, 1 TL bakıcı gideri ve 1 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 4 TL maddi zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. ve 85. maddelerine uyarınca müvekkili kurumun üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan doğan maddi tazminat sorumluluğunun, sigortalının kusurlu olması halinde teminat limit dahilinde söz konusu olduğu, dosyada öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini, 5684 sayılı yasanın 14. Maddesi ve ... Hesabı Yönetmeliği gereği ... Hesabının bedensel zararlardan sorumlu olup, geçici iş göremezlik tazminatı dolaylı zarar kavramı içerisinde değerlendirildiğinden müvekkili kurumun herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacıya SGK tarafından tazminat ödemesi yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa tutarını bildiren resmi yazının dosyaya sunulmasını talep edilmeden hesaplama yapılması ve ilgili tutarlar üzerinden kurum aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olacağını, dosyada davacının güncel SGK Hizmet Dökümü bulunmadığını, güncel SGK hizmet dökümünün dosyaya sunulmasını ve geçici iş göremezlik süresi boyunca kesintisiz maaş alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğinin ve geçici iş görmez olduğu süre zarfı boyunca kesintisiz maaş aldığının tespit edilmesi durumunda geçici iş görmezlik tazminatı talebinin reddi 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMMS Genel Şartlarında, trafik kazası sonucu meydana gelen zararlarda ZMMS poliçesi kapsamında giren teminat türleri (Madde A.S. b) Sağlık Giderleri Teminatı ve c) Sürekli Sakatlık Teminatı) açıkça sayıldığı, zarar gören üçüncü kişinin tedavisine başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınıncaya kadar ortaya çıkan geçici bakıcı giderleri ve tedaviyle İlgili diğer giderlerin sağlık gideri teminatı kapsamında olduğunu, SGK tarafından karşılanması gerektiğini, geçici bakıcı gideri tazminatının müvekkili kurumun sorumluluğunda bulunmadığını, müvekkilinin kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olduğundan, ticari işletme olmayıp Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası yaptırmayan şahısların 3. Şahıslara vermiş olduğu zararları karşılamak amacıyla kurulmuş kamusal hizmet veren bir fon olduğundan ... Hesabı aleyhine avans faiz oranına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup yürütülmesi gereken faiz yasal faiz olması gerektiğini, davacı vekilinin ... Hesabı'na yapmış olduğu huzurdaki haksız, usul ve yasaya aykırı davanın usulden reddini, Aksi takdirde haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebinin esastan reddini, yargılama masraf ve vekâlet ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini” arz ve talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı vekilince sunulan hasar dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişi kök ve ek raporları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Dava; uzlaşma tutanağı nedeni ile davalı usuli itirazların yerinde olup olmadığı, 30/09/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının geçici ve sürekli iş göremezliğe uğrayıp uğramadığı, bakım ihtiyacı altında kalıp kalmadığı, ihtiyaç mevcut ise ne kadar süre ile bakım ihtiyacına düçar olduğu, geçici ve sürekli iş göremezlik ile bakıcı ve tedavi giderine ilişkin davacı zararının bulunup bulunmadığı, maddi tazminat isteminin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı, davalı yanın tazmin sorumluluğunun bulunup bulunmadığına ilişkindir.
.... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu 26 EKİM 2023 tarihli ön raporundan özetle; "...... ve ... oğlu, 10/05/1974 ... doğumlu ... hakkındaki evrakın Kurulumuzca tetkikinde;
Kişi hakkında mütalaa düzenlenebilmesi için;
1.Kişinin bir tıp fakültesi hastanesi ortopedi birimine sevki sağlanarak; kalça ve diz eklemlerine yönelik yeni yaptırılacak eklem açıklıklarını dereceleri ile belirtir, nötral sıfır metoduna göre, sağ ve sol taraf mukayeseli yapılacak ortopedik muayenesi (kısalık-yürüyüş bozukluğu-atrofi-kas gücü-doku kaybı-pseudoartroz, nörolojik hasar bulunup bulunmadığı vb.) ile yeni çekilecek kırık alanını içine alan iki yönlü direk grafilerin dijital ortamda (DICOM) CD kopyasının ve bu incelemeler sonucu düzenlenecek raporlarının teminen gönderilmesi,
2.Kişinin bir tıp fakültesi ya da eğitim araştırma hastanesi nöroloji birimine sevki sağlanarak yeni yaptırılacak ayrıntılı muayenesi sonucu düzenlenecek raporun gönderilmesi,
3.Geri çevrilen evrakın içerisindeki tüm tıbbi belge ve CD'ler ile birlikte aynen iadesini arz ederim..."Şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
.... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu 14 Mayıs 2024 tarihli raporundan özetle; "....Mevcut belgelere göre;
... ve ... oğlu, 10/05/1974 doğumlu, ...’in 30/09/2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik dikkate alındığında;
Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, Tablo 3.9’e göre alt ekstremite özürlülük oranı %10 olup Tablo 3.2’ye göre;
1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %5 (yüzdebeş) olduğu,
2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği,
3.Dava konusu olay nedeniyle başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur.
." şeklinde mütalaada bulunmuştur.
.... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu 13/01/2025 tarihli rapordan özetle; "...... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalının 18/01/2022 tarihli raporunda aynı üniversitenin Ortopedi raporuna göre sol kalça ve diz eklem hareketlerinde saptanan kısıtlılıkları nedeniyle %10 engel oranı, %10 özür oranı ve %15 çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kayıp oranı takdir edildiği,
Kurulumuzun 26/04/2024 tarihli mütalaasında ... Prof. Dr. ... ... ... Hastanesinin 12/01/2024 tarihli raporunda kayıtlı muayene bulgularına göre sol diz eklem hareketlerinde kısıtlılık nedeniyle (kalça eklem hareket açıklığı tam) %5 engellilik oranı takdir edildiği anlaşılmakla,
1- Özürlülük/Engellilik kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği,
2- Engellilik oranı değerlendirilmesinin rapor tarihinde mevcut evrak doğrultusunda kişide mevcut olan arıza ve hastalığa göre yapıldığı, bir raporda mevcut olduğu tespit edilen hastalıkların bir başka raporda iyileşmiş veya vasfı değişmiş olduğundan her iki raporun farklı olabileceği, ayrıca bazı arızaların farklı maddelerde değerlendirilebildiği ve bunun hangi maddede değerlendirileceğine ait kesin yönergeler bulunmadığı, takdirinin hekimin tercihine bırakılmış olduğu, bu nedenle farklı oranlar çıkabildiği, bu durumların yönetmelikten kaynaklandığı, bu nedenle çeşitli kurumlar tarafından daha önce düzenlenmiş engellilik/özürlülük oranı raporlarının objektif olarak değerlendirilemeyebileceği oy birliği ile mütalaa olunur...... şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Aktüerya bilirkişisi ..., Makine Mühendisi ... ve İşyeri Hekimi ... tarafından hazırlanan 01.06.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ".....Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 30.09.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında; Kusuru durumu bakımında: ... plakalı motosiklet sürücüsü davacı ...'in kusursuz olduğu, ... plakalı (sigorta poliçesi bulunmayan) araç sürücüsü ... ...'nun %100 oranında kusurlu olduğu, 2-Tedavi giderleri bakımından; ...'in 30.09.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasına bağlı yaralanması sonucu ... Devlet Hastanesinde yapılan tedavileri kaza ile illiyetli olup, Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılandığı, Davacının Sosyal Güvenlik Kurumu sorumluluğunda olmayan; Tedavi gideri olarak toplam - 500,00 TL tutarında harcaması olduğu, Bakıcı desteğinin 1 ay süre ile tam gün olacağı, 3-Maddi zarar tutarları bakımından; Davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre davacı ...'in; a)Geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının =17.845,21 TL, b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait %05 maluliyeti ile ilgili maddi zararının toplam= 349.747,44 TL toplam= 367,592,65 TL c)Adli Tıp Kurumu tarafından davacının başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı yönünde tespitte bulunulduğu, Hekim bilirkişi tarafından ise davacının 9 aylık iyileşme döneminde 1 ay süre ile bakıma muhtaç olduğunun belirlendiği buna göre de; 1 aylık bakıcı gideri nedeniyle maddi zararının =2.558,40 TL d)Davacının maddi zararlarının poliçe limitleri içinde kaldığı, e)Başvuru tarihine göre davalı bakımından temerrüt tarihinin 21.02.2022 olarak belirlendiği, (Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulduğu, sonuç ve kanaati ile tarafımızca tanzim olunan işbu raporu saygı ile arz ederiz...." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin 20.06.2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile; "349.747,44-TL kalıcı iş göremezlik tazminatının, 17.845,21-TL geçici iş göremezlik tazminatının ve 500,00-TL tedavi gideri zararının davalı şirketten temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim. şeklinde bedel artırım talebinde bulunmuştur.
Somut olaydaki uyuşmazlığın; 30.09.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının geçici ve sürekli iş göremezliğe düçar olup olmadığı, bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatı talep ettiği maddi tazminatın davalı ... hesabından tahsiline karar verilip verilemeyeceği hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki davada ileri sürülen talepler kapsamında tatbiki gereken ... Hesabı Yönetmeliği'nin “Hesaba Başvurulabilecek Haller” başlıklı 9.maddesi; ''Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı'na başvurulabilir.'' şeklinde düzenleme altına alınmış olup somut olayda; davacının, meydana gelen trafik kazası neticesinde kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan ( 20.02.2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik) yönetmelik hükümlerinden yararlanılarak yapılan inceleme neticesinde %5 oranında kalıcı maluliyetinin bulunduğu, geçici iş göremezlik süresinin 9 aya kadar uzayacağı hususları tespit edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen aktüerya uzmanı ve kusur bilirkişisi marifeti ile tazmin edilen bilirkişi raporu ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun olmakla hükme esas alınmaya elverişli bulunan rapor kapsamında tespit edildiği üzere, 30.09.2019 tarihinde dava dışı sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı araç ile davacı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı motosikletin çarpışması neticesinin meydana geldiği yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasında dava dışı sürücü ... ...'nun 2918 sayılı KTK 'nın 53/b, 84/g.84/f,84/h maddelerini ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği, davacının kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı Kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinin “...Bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” bölümünde yer alan “...Ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi, ikinci cümlesinde yer alan “...Ve genel şartlarda...” ibaresinin, b) Kanun’un 92. maddesinin (i) bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar verilmiştir. Tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda bahsedilen kararı sonrasında vermiş olduğu güncel 14/01/2021 tarih, 2020/2598 E. ve 2021/34 K. sayılı kararı gereğince TRH 2010 tablosunun uygulanması gerekmekte olup progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması gerekmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 02/03/2020 tarih, 2019/3713 E. ve 2020/2420 K. sayılı kararı)
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesinde, bedensel zarar kapsamına giren zarar türleri örnekseme yoluyla sayılmış olup kazada yaralanan kişi, maluliyetinin oluşması halinde oluşacak sürekli iş göremezlik zararlarını bedensel zararlar klozundan, geçici iş göremezlik, sürekli bakıcı gideri, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderlerini ise tedavi giderleri klozundan karşılanmak üzere sigorta şirketinden talep edebilir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2024/120 Esas, 2024/1273 Karar) davalının olay tarihinde sorumlu olduğu, yapılan aktüer hesabında geçici iş görmezlik bakımından 17.845,21-TL Sürekli iş görmezlik bakımından 349.747,44-TL, Bakıcı giderleri bakımından 2.558,40,-TL, tedavi giderleri bakımından 500,00-TL miktarda zararın bulunduğunun tespit edildiği, geçici iş görmezlik ve tedavi giderlerinin tedavi giderleri klozundan, sürekli iş görmezlik tazminatının ise ölüm ve sakatlık teminatı klozundan karşılanması gerektiği, temerrüt bakımından yapılan değerlendirmede KTK.’nun 99/1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigorta teminatı sınırları bulunan tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrütün gerçekleşeceği, başvuru tarihi itibariyle 21.02.2022 tarihi itibari ile temerrüt şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır. Aracın niteliğinin motosiklet olduğu, kullanım şeklinin hususi olması nedeniyle de hükmedilecek faiz türünün yasal faiz olduğu anlaşıldığı, davacı vekilince 20.06.2025 tarihli bedel artırım dilekçesinde bakıcı giderleri bakımında talepte bulunulmadığı görülmekle bu tazminat kalemi bakımından hüküm tesis edilmeyerek talep edilen miktarlar ve tazminat kalemleri üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 349.747,44-TL sürekli iş göremezlik tazminatı (Poliçe sakatlık ve ölüm limiti 360.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere), 17.845,21-TL geçici iş görmezlik ve 500-TL tedavi giderleri tazminatın davalıdan (Poliçe tedavi giderleri 360.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) olmak üzere toplam 368.092,65-TL tazminatın davalı ... Hesabından 21/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 25.144,41 TL karar-ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden yapılan 5.400,00 TL ve 3.875,00 TL adli tıp fatura ücreti, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.170,00 TL tebligat ve yazışma gideri ve 179,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 28.624,90 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacının adli yardım kabul kararı öncesinde yapmış olduğu 351,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekillikte temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 58.894,82 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır