T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/175 Esas
KARAR NO : 2024/685
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 14/03/2023
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu dava dışı sigortalısı ... Lojistik Ltd. Şti.'nin taşımasını üstlendiğini, satıcısı ... Hassas A.ş, alıcısı ... A.Ş. olan emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı ...Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, Alıcıya ait rulo bant cinsi emtiayı taşıma işi, ekli taşıma sözleşmesi ve irsaliyeler uyarınca dava dışı ... Ltd. Şti ve davalı ... üstlendiğini, emtiaların fiili taşıması davalı tarafından yapıldığını, Rulo Bant Emtiası, 11/01/2022 tarihinde sürücü davalı idaresindeki ... plakalı kamyona satıcı firmanın Kemalpaşa/İzmir'deki tesisinden yüklenerek, alıcının Kartepe/Kocaeli adresine sevk edildiğini, Nakliye aracı 12/01/2022 tarihinde alıcı tesisine varmış, burada tahliye sırasında yapılan kontrollerde 9 palet rulo bandın ıslanarak hasarlandığı, sürücünün de imzasının yer aldığı ekli tutanakta tespit edildiğini, Meydana gelen hasarla ilgili davalının beyanı da ekte sunulmuş olup davalı beyanında çadırın lastiklerinin bağlandığı yerin fırtınadan dolayı koptuğunu, Yapılan ekspertiz incelemesinde hasarın taşıma sırasında fırtına dolayısıyla dorse brandasının açılması ve bir kısım emtianın yağan yağmur sularına doğrudan maruz kalması sonucu oluştuğu tespit edildiği olup KDV hariç hasar tutarı belirlendiğini, bu olay üzerine müvekkilince sigortalı tarafından alıcıya ödenen hasar miktarı olan toplam 9.484,84 USD ödeme yapıldığını, davalının hasardan sorumlu olduğunu, takibe konu yaptığı itirazın iptalini kötüniyetli icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; itirazın iptali davasının açılabilmesi için her yönüyle geçerli icra takibi bulunması gerektiğini ....İcra Dairesinde 2022/... E. Numarasıyla açılan takibe ilişkin taraflarına gönderilen ödeme emrinde borç sebebi gösterilmediğini, ve icra dosyasına da belge sunulmadığını, bu yönden davanın reddini, icra takibinin yetkili icra dairesince yapılmadığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkilinin davaya konu olay ile ilgili istivcap edilmesini, yargılama giderlerinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
....İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyası mahkememiz dosyamız arasına alınmıştır.
... Vergi Dairesi'ne, ve ... Müd.'ne yazılan müzekkerelere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Dosya üzerinde iddia ve savunma doğrultusunda mahkememizce resen belirlenen taşıma hukukçusu ve sigorta uzmanı bilirkişi marifetiyle ayrıntılı rapor sunulması için dosya bilirkişilere tevdii olunmuştur.
Bilirkişi taşıma ve lojistik uzmanı ... ve sigora uzmanı ... tarafından hazırlanan 23/02/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi 01/03/2022 tarihli raporunda özetle:"...Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların sair dilekçe ve beyanları, eksper raporu; taşıma, sigorta ve satış sürecine ilişkin belgeler Sayın Mahkeme tarafından yapılan görevlendirme, tüm dosya içeriği ile yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirme sonucu;1) Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, sigortalısı dava dişi ... şirketinin, akdi taşıyıcı olarak üstlendiği taşıma sürecinde meydana gelen hasarı, taşıyıcının sorumluluk T.C.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ-2023- ... E sigortası kapsamında karşılayan davacı ... Sigortanın, ödemiş olduğu tazminatı fiili taşıyıcı davalı ...'ten rücuen tazmin edip edemeyeceği ve davalının söz konusu hasardan sorumlu olup olmadığı ve tazminat miktarı hususlarında toplandığının anlaşıldığı;2) Davacı ... şirketinin; poliçe ile güvence altına alınan nakliye riskinden doğan sigortalısının hasarını, yürürlükte ve geçerli bir poliçe hükümleri kapsamında toplamda 9.484,84 USD ödeyerek tazmin ettiği ve TTK m.1472 gereği kanuni halef olarak işbu davayı açmaya hak kazandığı; aynı zamanda sigortalından aldığı ibraname ve temlikname ile TBKm.183 vd. maddelerine göre akdi halef olarak da işbu davayı açmaya hak kazanmış olduğunun değerlendirildiği;3) Davalı ..., hasarın konu olduğu taşıma işinde fiili taşıyıcı olmasından dolayı TTKm.888 gereği huzurdaki davanın muhatabı olabileceğinin değerlendirildiği;4) Davalı ... tarafından imza edilen 12.01.2022 tarihli hasar tutanağı ile sürücü beyanına göre hasarın taşıma sürecinde gerçekleştiğinin açık olduğu, emtianın tahliyesi esnasındaki kontrollerinde hasarın tespit edilerek tutanak altına alındığı; 5) Davalı yanın sorumluluktan kurtulması için somut olayda fırtınanın; hem öngörülemez,önlenemez olduğunu hem de sonuçlarının engellenemez olduğunu ispat etmesi gerekirken dava dosyasında bu hususun sadece sürücü beyanından ibaret olduğu bu nedenle dava konusu hasar sorumluluğundan kurtulma sebebi olarak kabul edilmeyeceğinin değerlendirildiği;6) Davacının sigortalısına iki dekont kapsamında ödediği toplam miktar olan 9.484,84 USD, gerçek zarar miktarı olan 11.701,69 USD'nin altında kaldığından dolayı davacının TTKm.1472 gereği işbu davada 9.484,84 USD talep edebileceğinin değerlendirildiği;7) Davacı ...Ş. vekilinin lehine kurulacak tazminat miktarı üzerinden takip tarihinden itibaren işletilmek üzere talep ettiği TBB mevduat faiz oranında faiz işletilmesi talebinin, 3095 s. Kanunun m.d-a uyarınca faiz talebi olarak yorumlanması durumunda yerinde olduğu değerlendirildiği; Sonuç ve kanaatine varılmıştır.Nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmakla Saygı ile arz olunur..."yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK 67. ve TTK 1472. Maddesine dayalı olarak rücuen tazmin amacıyla başlatılan ....İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali isteminden ibarettir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472/1. Maddesinde "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Mahkememizce dava konusu ....İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine 04/07/2022 tarihinde 10.267,99 USD alacağa dayalı asıl alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca ve yetkiye itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 22.09.2022 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki davada uyuşmazlığın; davaya ....İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takibinin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığı, mahkememizin yetkili olup olmadığı, taraflar arasında imzalanan yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesine göre fiili taşıma işini yapan davalının meydana gelen zararda kusurlu olup olmadığı, mücbir sebep bulunup bulunmadığı, zararın miktarı ve davacının TTK 1472. Maddesi gereği rücu hakkı bulunup bulunmadığı, davalının vaki itirazında haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplandığı görülmektedir.
Yetki itirazı yönünden yapılan incelemede: Mahkememizce dava şartı olan takibin yetkili icra dairesinde yapılması ve mahkememizin yetkisi hususu incelenmiştir. Davalının icra takibinde borcu itirazında usulüne uygun olarak yetki itirazını ileri sürdüğü anlaşılmıştır ancak davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında imzalanan taşıma irsaliyesinde yetki şartı konduğu ve İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, yapılan araştırmada sözleşme tarihinde davalının tacir olduğu bu nedenle yetki sözleşmesinin geçerli olduğu görülmekle HMK 17. maddesi gereği ve halefiyet ilkesi gereği yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Esas yönünden yapılan incelemede: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği hüküm altına alınmıştır. Somut olayda Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi gereği dava dışı ... Lojistik Ltd. Şti'nin sigortacısı davacı şirketin, davalı ...'in fiili taşımasını üstlendiği emtiaları taşıma esnasında çıkan fırtına nedeniyle ıslanması ve zarar görmesi sonucu dava dışı sigortalısına yapmış olduğu hasar tazminat ödemesi kapsamında sigortalının haklarına halef olduğu ve işbu davayı ikame ettiği görülmüştür.
Mahkememizce yukarıda tespit edilen uyuşmazlık noktalarında bilirkişi taşıma ve lojistik uzmanı ... ve sigora uzmanı ... tarafından hazırlanan 23/02/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporda özetle "Davalı ... tarafından imza edilen 12.01.2022 tarihli hasar tutanağı ile sürücü beyanına göre hasarın taşıma sürecinde gerçekleştiğinin açık olduğu, emtianın tahliyesi esnasındaki kontrollerinde hasarın tespit edilerek tutanak altına alındığı Davalı yanın sorumluluktan kurtulması için somut olayda fırtınanın; hem öngörülemez,önlenemez olduğunu hem de sonuçlarının engellenemez olduğunu ispat etmesi gerekirken dava dosyasında bu hususun sadece sürücü beyanından ibaret olduğu, Davacının sigortalısına iki dekont kapsamında ödediği toplam miktar olan 9.484,84 USD, gerçek zarar miktarı olan 11.701,69 USD'nin altında kaldığından dolayı davacının TTKm.1472 gereği işbu davada 9.484,84 USD talep edebileceğinin değerlendirildiği" tespit edilmiştir.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacının TTK 1472. Maddesi gereği sigortalısının haklarına halef olduğu, davalının fiili taşıma işini üstlendiği ve TTK 888. Maddesi gereği davalı sıfatının bulunduğu, davalının eşyayı tam ve sağlam aldığını ancak fırtına nedeniyle brandanın açıldığını ve emtianın bu nedenle zarar gördüğünü kabul ettiği 12/01/2022 tarihli hasar tespit tutanağı ve cevap dilekçesi ile sabittir Yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için taşıyıcının yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekmektedir. Bu kapsamda somut olay üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda taşımaya konu emtianın sağlam bir şekilde teslim alınmasına karşın fırtına sebebiyle zarara uğradığı ileri sürmüş ise de brandayı bağlayan lastiklerin eskimiş ya da yanlış bağlanmış olabileceği de gözetilerek zararın sırf fırtına sebebiyle meydana geldiği, fırtınanın öngörülemez olduğu fırtına sebebiyle tüm önlemlerin alınmasına rağmen zararın oluştuğu ve fırtınanın mücbir olduğu davalı tarafından ispatlanmalıdır ancak davalı yan bu hususları ispata elverişli bir delil sunmamıştır. Açıklanan nedenlerle mahkememizce alınan hükme elverişli, gerekçeli, ayrıntılı bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere davalının zarardan sorumlu olduğu, davacının talep ettiği zarardan 9.484,84 USD bedelin kadri maruf olduğu, davacının rücu hakkı bulunduğu gözetilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
.... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında davalının vaki itirazının 9.484,84 USD asıl alacak üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa yıllık %3,50'yi geçmeyecek şekilde 3095 sayılı yasanın 4/a maddesince değişen oranlarda faiz uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacağın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirmekle icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 12.319,44 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 2.220,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.098,47 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 2.220,87-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.400,77-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 14.890,81 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 4.148,25-TL yargılama giderinin davanın kabul nispetine göre 3.831,73 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
9-Yargılama giderlerinden sayılan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.440,97 TL'sinin davalıdan, bakiyesinin davacıdan Hazineye GELİR KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (e-duruşma), gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır