T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/191 Esas
KARAR NO:2025/174
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/03/2023
KARAR TARİHİ:11/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin tesisat, elektrik projeleri gibi alanlarda hizmet verdiğini, yapacağı bir proje için gerekli ürünlerin tedariki konusunda davalı ile anlaştığını, taraflar arasında yapılan ürün alım satım sözleşmesi sonucu 12 adet ... marka ... ürün kodlu ürünleri aldığını, ürünler için davalı şirketle 27.980,04-Euro'ya anlaşıldığını ve bu doğrultuda avans olarak 56.267,48-TL ödeme yapıldığını, ancak alınan ürünün taahhüt edildiği gibi çıkmadığını, davalı yanın orijinal olmayan ve kullanılmış ürünleri gönderdiğini, bu durumun davalı yana haber verildiğini , davalı durumu düzeltileceğini söylemiş ise de olumlu bir işlem yapılmadığından ürünler iade edilerek yapılan ödemelerin iadesini talep etiğini, ancak yine olumlu bir sonuç alamadıklarını, müvekkilinin hem ürünler konusunda hem de geç teslim edilmesinden kaynaklı ciddi zararlara uğradığını, bu durum yüzünden projesini tamamlayamadığını ve daha yüksek ücretlerle yeni ürünler satın almak zorunda kaldığını, davalı yanın ise uğranılan zararı ödemediğini ve dava konusu ürünlerin alım satımının iptal edilmesinden doğan gümrük ve navlun bedeli adı altında müvekkilinden ödeme talep ettiğini, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığından işbu davanın açıldığını belirterek, davanın kabulüne, 20.000 TL nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 12 adet ... ... Kodlu ürün için dava dışı ... ... San. Tic. Ltd. Şti. firmasından yetkili ... beyin, müvekkili şirket ile 26/07/2022 tarihinde whatsap üzerinden irtibata geçtiğini ve dava konusu ürünler için fiyat aldığını, müvekkili şirket ise dava dışı şirkete 450 Euro + KDV olacak şekilde fiyat verdiğini, davacının dediği gibi davacı ile herhangi bir proje için anlaşılmadığını, ... firması ile 12 adet ... ... Kodlu ürün için toplamda 6.204 Euro + KDV 'ye anlaşıldığını, teklif formunun hiç bir resmi geçerliliğinin olmadığını, davacı taraf ile 30/09/2022 tarihinden sonra iletişime geçildiğini, davacı tarafın alım satım sözleşmesinden bahsettiğini, dava dilekçesinin ekleri incelendiğinde böyle bir sözleşmeye rastlanılmadığını, 22.08.2022 tarihinde dava dışı ... firmasının yetkilisi tarafından, siparişte % 50 peşin olacak şekilde, kalan %50 ürün tesliminde diye bilgi paylaşıldığını, 26.08.2022 tarihinde mail yolu ile müvekkili tarafından dava dışı ... firmasına 1-2 tane deneme için alıp kontrol etmeleri gerektiğinin söylendiğini, davacı tarafından bu konuya olumlu bir dönüş yapılmadığını, ürünlerin denenmeyeceği her ne şekilde olursa olsun ürünlerin alınacağının söylendiğini, kullanılmamış olmasının yeterli olacağının da söylendiğini, ... firmasının gümrük işlemlerini yapamadığını, direk malı tedarik edecek olan firma(davacı şirket) ile gümrük işlemlerini yapılması gerektiğininin ... firması tarafından müvekkil şirkete iletildiğini, müvekkili şirketin gümrük işlemlerini ... şirketinin talebi doğrultusunda davacı şirket ile yaptığını, müvekkilin hesabına 31.08.2022 tarihinde davacı tarafından 56.226,55 TL %50 peşinat olarak para geldiğini, o günün dövizine göre hesap yapıldığında 3.060 Euroya denk geldiğini, 22.09.2022 tarihinde ürünlerin görselinin dava dışı ... şirketine gönderildiğini ve müvekkil şirket çalışanı tarafından ürünlerin sıfır ayarında olmayabileceği bilgisi verildiğini, alınan 8 ürünün davacı taraf ve dava dışı ... şirketi tarafından beğenildiğini ve fatura kesildiğini, beğenilmeyen 4 ürün ise müvekkile iade edildiğini, müvekkili şirketin iadeyi kabul etmesiyle işlemlerin sona erdiğini, davacı ... şirketi aradan zaman geçtikten sonra hepsini iade etmek istediğini söylediğini, müvekkili şirketin bu iadeleri alacağını ancak gümrük masraflarını fatura edeceğini söylediğini, müvekkili şirketin 17.10.2022 tarihinde ... numaralı fatura ile ithalat masraflarını davacı ... şirketine kestiğini belirterek davanın reddini , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davalıdan alındığı beyan edilen ürünlerin ayıplı çıktığından ve geç teslim edildiğinden bahisle, ödenen peşin bedelin iadesi, aynı ürünlerin daha pahalı alınması nedeniyle aradaki farkın ödenmesi ve proje zamanında ifa edilemediğinden ödendiği beyan edilen cezai şart bedelinin davalıdan tahsili istemlerine ilişkindir.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 19/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; '' Davacı Şirket tarafından Davalı Şirkete 31.08.2022 itibariyle 56.226,55 TL ödeme yaptığı, Davalı şirket tarafından Davacı şirkete İptal Edilen Sipariş Giderlerinin Yansıtılması ve Navlun Bedeli Açıklamalı 21.850,50 TL fatura düzenlediği, düzenlenen faturaya Davacı Şirket tarafından kanuni süresi içerisinde itiraz edilmediği, kalan bakiye olan 34.376,05 TL’yi Kalan Sipariş Avansının İadesi açıklama ile 04.11.2022 tarihinde Davacı Şirkete ödeme yaptığı ve borç bakiyesinin kalmadığı görülmüştür.
... Vergi Dairesi Müdürlüğünce dosyaya celp edilen yazıda, Davacı ... Tesisat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin Davalı Şirket tarafından düzenlenen 1 adet 21.850,50 TL miktarındaki faturayı 2022 yılı BA formlarında beyan ettiği, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından dosyaya celp edilen yazıda; Davalı ...Tic. Ltd. Şti.’nin Davalı Şirkete düzenlenen 1 adet 21.850,50 TL miktarındaki faturayı 2022 yılı BS formlarında beyan ettiği görülmüştür.
Gerek icra dosyası , gerekse dava dosyası içeriği , davalı şirket ticari defterleri ve belgeler üzerinde yaptığımız inceleme ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.
1-Davalı şirkete ait ticari defterlerin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
2-Davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, dava tarihi olan 20/03/2023 itibariyle davacı şirkete borcunun bulunmadığı,
3-Dosyaya sunulan , ödeme dekontları, whatsapp yazışmaları ve diğer bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacı, davalı ve dava dışı şirketin 12 adet ... marka ... kodlu ürünün satışı hususunda iradelerinin uyuştuğu; sözleşmenin konusunu oluşturan ürünler taşınır eşya mahiyetinde olduğundan, bu sözleşmeler şekle de tabi olmadığı,
4-Davacı ile davalı arasında hukuki ilişkinin taşınır satış sözleşmesi; davacı ile dava dışı şirket arasındaki ilişkinin satım işleri komisyonculuğu hükümleri çerçevesinde değerlendirilebileceği; ürünlere ilişkin faturaların davacıya değil, dava dışı şirkete düzenlenmesi ürünlerin peşinatının davacı tarafından doğrudan davalıya yapılması, iadenin de aynı şekilde gerçekleşmiş olması varılan bu sonucu teyit ettiği,
5-Komisyoncunun , kural olarak asıl borç ilişkisindeki borçlardan sorumlu olmayacağı, asıl ilişkideki borçlar sebebiyle dava dışı şirketin sorumlu tutulamayacağı, 12 adet ... marka ... kodlu ürünün satışından kaynaklanan ihtilaflarda, aktif ve pasif husumet ehliyetinin huzurdaki davanın taraflarına ait olduğu,
6-Dosyaya sunulu bilgi ve belgelerden, özellikle taraflar arasında geçtiği düşünülen yazışmalardan hareketle , somut ihtilafta ayıptan doğan sorumluluğun şartlarının mevcut olduğu, taraflar sözleşmeden dönme üzerinde mutabık kaldıklarından, edimlerin iadesi marifetiyle hukuki ilişkinin tasfiyenin gerektiği, ihtilafa konu ürünlerin davalıya iade edilmesi sebebiyle , peşinat olarak gönderilen bedelden yapılan kesinti tutarının davacıya iadesinin gerektiği,
7-Sayın Mahkeme dosyaya sunulu yazışmaların delil olarak nitelendirilemeyeceği kanaatinde ise , ayıptan doğan sorumluluğun maddi ve şekli şartlarının somut ihtilafta oluşmayacağından, iade edilmesi gereken bir edimden bahsedilemeyeceği,
8-Davacının maddi zararlarına ilişkin olarak dosyaya sunulu 17/10/2022 tarihinde ... numaralı fatura dışında somut bir belge bulunmadığı, dolayısıyla işbu taleplerin ispata muhtaç olduğu, muhterem mahkeme, faturanın zararı kanıtlamaya yeterli olduğu kanaatinde ise bu tutarın da tazmin edilmesi gerektiği, tespit değerlendirme ve kanaatine varılmış olmakla birlikte, yapılan değerlendirmeler sadece usul ekonomisine hizmet etme amacı taşımaktadır, herhangi bir şekilde hukuki görüş beyan içermemektedir. Hukuki tavsif ve değerlendirme münhasıran Sayın Mahkemenize ait olmak üzere takdirlerinize sunarız ."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 04/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
''Dosya kapsamı ve davalı ticari defterleri ve dayanağı belgeleri üzerinde yapılan inceleme ve raporun "Analiz Tespit ve Değerlendirmeler " bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda;
Davacı Ticari Defterlerinin Tasdikine ilişkin yapılan incelemede;
İncelemeye sunulan ticari defterlerin 213 sayılı VUK. 221.ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK'nun 64/3 maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222.maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkemenizde olmak üzere ; 6102 sayılı TTK 64/3 maddesi uyarınca yapılması gereken kapanış tasdikinin 2022 yılı yevmiye defteri için süresinde yaptırıldığı, 2023 yılında yapılması gereken kapanış tasdikinin henüz yaptırılmadığı, kapanış tasdiki için 30/06/2024 tarihine kadar sürenin bulunduğu, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,
Davacı Ticari Defterleri üzerinde yapılan incelemede;
-Davacının davalıya 31/08/2022 tarihinde 56.226,55-TL avans ödemesi gönderdiği,
-Davalının davacıya 04/11/2022 tarihinde "sipariş avansının iadesi" açıklamalı 34.376,05-TL ödeme iadesi yaptığı, bu iade sonrası davacının davalıdan 21.850,50-TL tutarında alacağının kaldığı, davacının davalıdan 21.850,50-TL tutarında alacaklı olduğu,
Taraf Ticari Defterleri arasındaki farkın incelenmesi
-Dosya kapsamında flash bellek içerisinde davalıya ait ticari defter kayıtlarının bulunduğu, bu kayıtlar üzerinde yapılan tespitte davalının davacıya düzenlediği 17/10/2022 tarih ... nolu "İptal Edilen Sipariş Giderlerinin Yansıtılması" açıklamalı 21.850,50-TL tutarındaki faturanın davacı tarafın ticari defter kayıtlarında yer almadığı, taraf defterleri arasındaki farkın bu faturadan kaynaklandığı , faturanın dosya kapsamında bulunduğu,
Davacı BA formu üzerinde yapılan inceleme;
-Dosya kapsamında bulunan ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 28/03/2023 tarihli yazı ekinde bulunan davacıya ait 2022 yılı BA formu üzerinde inceleme yapılmış olup, 17/10/2022 tarih ... nolu "İptal Edilen Sipariş Giderlerinin Yansıtılması" açıklamalı 21.850,50-TL tutarındaki faturanın BA formunda yer aldığı, ancak ... Sıra Nolu VUK Genel Tebliği gereği 2021/07 döneminden itibaren e - arşiv faturalar mükellef tarafından bildirime konu edilmeyip sistem tarafından otomatik olarak BA formuna dahil edileceği, dolayasıyla defter kayıtlarında yer almayan ilgili faturanın sistem tarafından otomatik olarak BA formuna dahil edildiği tespit edilmiştir.
Sayın mahkemenin takdirlerine arz ederim ."şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Elektrik işi yapan davacı tarafın malzeme tedariki için davalı tarafla anlaştığı ve davalıya 56.267,48 TL ödeme yaptığı, ancak ürünlerin geç teslim edildiğinden ve teslim edilenlerin de ayıplı çıktığından bahisle; ödenen peşin bedelin iadesi, aynı ürünlerin daha pahalı alınması nedeniyle aradaki farkın ödenmesi ve proje zamanında ifa edilemediğinden ödendiği beyan edilen cezai şart bedelinin davalıdan tahsili istemiyle eldeki davanın açıldığı, tarafların BS BA formları ve defterlerinin incelenmesiyle düzenlenen bilirkişi raporlarında görüldüğü üzere davacının davalıya 56.267,48 TL ödeme yaptığı, davalının da iade edilen ürün giderlerini ve navlun bedelini davacıya 21.850,50 TL olarak fatura ettiği, anılan 21.850,50 TL faturanın taraflarca BS BA formlarıyla da beyan edildiği, bu sebeple davacı tarafın iade etmeyerek Vergi Dairesine de bildirdiği bu fatura yönünden borçlu bulunmadığını ispat külfeti altında olduğu ancak dosya kapsamında buna ilişkin iddia ve delilin bulunmadığı, kalan bakiye olan 34.376,05 TL nin de sipariş avansının iadesi açıklamasıyla 04.11.2022 tarihinde davalı tarafından davacıya ödenmesi ile davacının peşin ödenen bedel yönünden iadesini talep edebileceği bir tutar kalmadığı, aynı ürünlerin daha pahalı alınması nedeniyle aradaki farkın ödenmesi ve proje zamanında ifa edilemediğinden ödendiği beyan edilen cezai şart bedelinin davalıdan tahsili talepleri yönünden; davacının ürünleri hangi şirketten ve ne kadar ödeme yaparak satın aldığı hususunda bir delil, özellikle ödemeye ilişkin fatura ve ödeme dekontu sunulmadığı, teklife ilişkin dosyaki belgenin tek başına ispata yeterli olmayacağı, yine davacının kime, hangi tarihte, ne kadar bir cezai şart ödediğine dair belgeler de bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜ K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibarıyla alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken yatırılan 341,55-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 273,85-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 20.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/03/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır