T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/35 Esas
KARAR NO : 2026/561
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/01/2023
KARAR TARİHİ : 01/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 11.01.2022 tarihinde sağlık turizmi alanında faaliyet göstermek üzere kurulduğunu, estetik cerrahi ve medikal estetik gibi alanlarda hizmet vermek amacıyla davalı şirket ile 01.06.2022 tarihinde 1+1 yıl süreli iş birliği sözleşmesi imzaladığını, sözleşme uyarınca aylık 100.000 TL artı KDV ödeme yaparak hastanede tadilat ve reklam faaliyetleri gerçekleştirdiğini, sözleşmenin 12.8 maddesinde yer alan devredilemezlik hükmüne rağmen davalı tarafın hastane üzerindeki haklarını müvekkil şirketin yazılı muvafakati olmaksızın ... ... A. Ş. şirketine devrettiğini, bu devir işleminin müvekkil şirkete bildirilmediğini, davalı tarafa .... Noterliği ... Yevmiye numaralı ve 08.08.2022 tarihli ihtarname ile bilgi ve belge talebinde bulunulmasına rağmen cevap alınamadığını, 19.09.2022 tarihinde yeni malik ... Sağlık A. Ş. tarafından müvekkil şirketin kullandığı 6. katın elektriklerinin kesildiğini, faaliyetlerin aksaması nedeniyle ciddi zararlar oluştuğunu, müvekkil şirketin zorunlu olarak yeni malik ile daha yüksek bedelli anlaşmalar yapmak zorunda kaldığını, sözleşmenin 11.1 maddesinde düzenlenen cezai şart hükmü uyarınca davalı tarafa ... Noterliği ... yevmiye numaralı ve 23.09.2022 tarihli ihtarname gönderildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, 06.12.2022 tarihinde İstanbul Arabuluculuk Bürosu nezdinde yürütülen 2022/... numaralı arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını belirterek, davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını, şirketin tasfiyesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle oluşan şimdilik 100.000 TL tutarındaki zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 08.06.2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu ile dava değerinin belirlenebilir hale geldiğini, fazladan ödenmek zorunda kalınan kiralama bedeli olan cezai şart için 90.000 TL tutarının bilirkişi tarafından 1.646.000 TL olarak belirlendiğini, bu kalem için 1.556.000 TL tutarında ıslah yapıldığını, ortak alan giderleri olan elektrik, tıbbi sarf, yemek, tıbbi atık, çamaşır yıkama ve personel maliyetleri kapsamında elektrik kullanım bedeli cezai şartı için 6.000 TL talep edildiğini, bilirkişi tarafından bu bedelin 136.157,46 TL olarak tespit edildiğini, bu kalem için 130.157,46 TL tutarında ıslah gerçekleştirildiğini, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunu, toplam 1.782.157,46 TL cezai şart bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sağlık İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A. Ş. 'nin ... 1. Noterliği'nin 3 Mayıs 2011 tarih ve ... numaralı esas mukavelesi uyarınca sağlık, medikal, inşaat ve gıda alanlarında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkilinin ... 1. Noterliği'nin 19.04.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı Yap-İşlet-Devret Modeli Kira Sözleşmesi ile 15.12.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ek protokolü kapsamında Kağıthane'deki taşınmaz üzerinde hastane inşaatını tamamlayıp işletmeye başladığını, 2022 yılında ticari bir karar doğrultusunda Hastane ...'nin malvarlığının ... Sağlık Anonim Şirketi'ne Varlık Satış Sözleşmesi ile devredildiğini, Türk Borçlar Kanunu'nun 202. maddesi uyarınca işletme devrinde alacak ve borçların külli halefiyet yoluyla devralana geçtiğini ve bu süreçte alacaklıların rızasının aranmadığını, davacının devirle ilgili bildirim yapılmadığı ve onayının alınmadığı yönündeki iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir haksız fiilinin bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 10.4. maddesinin taraflara 90 gün önceden bildirimle fesih hakkı tanıdığını, devir sonrası ... Sağlık A. Ş. 'nin davacı ile çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin devir tarihine kadar tüm cari ödemelerini eksiksiz yerine getirdiğini, davacının sözleşmeyi kendisinin feshettiğini, müvekkilinin herhangi bir tazminat veya cezai bedel borcunun bulunmadığını, mahkemenin 20.01.2023 tarihli ara kararıyla ihtiyati haciz talebinin reddedildiğini ve bu karara itiraz etmediklerini belirterek, davanın ... Sağlık A. Ş. 'ye ihbar edilmesini, davacının haksız ve dayanaksız davası ile tazminat taleplerinin reddini ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Mahkememizce İstanbul .... Noterliği'ne ve ... ... 1. Noterliği'ne yazılan müzekkere cevapları incelenmiş ve mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 14/11/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...Tarafların beyan ve delillerinin incelendiği, davacı yanın 2022 yılına ait ticari defter kayıtları ile hesaplar arası muavin dökümünde davalı yanın 09.08.2022 tarihi itibarıyla 118.928,54 TL borçlu olduğunun görüldüğü, davalı yanın 2022 yılına ait ticari defter kayıtları ve Defteri Kebir dökümünde davacı yanın 09.08.2022 tarihi itibarıyla 118.928,54 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, taraflar arasında 0,00 TL fark bulunduğu, davalı yanın davacı yana 118.928,54 TL borçlu olduğu, davalı ile dava dışı şirket arasında akdedilen sözleşmelerin dosyaya sunulmadığı, bu sebeple sözleşmeler hakkında değerlendirme yapılamadığı, davalının gerçekleştirdiği devir işleminin geçerliliği için davacının rızasına gerek olmasa dahi tarafların tacir olduğu, aralarında akdedilen İş Birliği Sözleşmesi uyarınca devrin yazılı muvafakat ile yapılacağının kararlaştırıldığı, somut olayda davalının davacı yanın yazılı muvafakatini aldığına dair bir belge sunmadığı, davalının bu yönde bir iddiasının da bulunmadığı, bu durumun sözleşmenin ihlali anlamına geldiği, davacının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği sonucuna ulaşılabileceği, mahkemenin bu kanaatte olması halinde davacının 11. madde kapsamında hesaplama yaparak talepte bulunabileceği, meselenin nihai hukuki takdirinin mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı tespit edilmiştir...." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 11/11/2024 tarihli bilirkişi EK raporundan özetle; "... davacı yanın 2022-2023 yılına ait ticari defter kayıtlarının incelendiğini, hesaplar arası muavin dökümünde davalı yanın 01.04.2024 tarihi itibarıyla 118.928,54 TL borcu bulunduğunun görüldüğünü, kök rapordaki sonuçlarda değişiklik gerektiren bir husus saptanmadığını, mevcut bulguların korunduğunu ve nihai kanaatine varıldığı tespit edilmiştir...." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ... Prof Dr ... tarafından hazırlanan 15/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".... Tarafların iddia ve savunmaları ile ticari defter kayıtları ve dosyaya sunulan sözleşme ile ihtarnamelerin incelendiği, Varlık Satış Sözleşmesi kapsamında ... Sağlık A. Ş. 'ye devredilen malvarlığı hususunda TBK m. 202 veya TTK m. 11/f. 3 hükümlerinin uygulanması noktasında takdirin mahkemeye ait olduğu, külli halefiyetin alacağın intikalini önlemeyeceği görüşünün benimsenmesi halinde alacağın devir yasağı ile yüklü intikal edeceği, aksi görüşte borçlunun korunma ihtiyacı gözetilerek devir yasağının sözleşmeye aykırı nitelendirilebileceği, cüzi halefiyet prensiplerinin uygulanması durumunda ise TBK m. 183 uyarınca borçlunun ifadan kaçınma hakkının doğacağı, TBK m. 310 hükmünün uygulanmasının mahkemenin takdirinde bulunduğu, davacının 23.09.2022 tarihli ihtarnamesiyle derhal fesih hakkını kullandığı ve sözleşmenin 10.4. maddesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin mahkemece değerlendirilmesi gerektiği, devir yasağına aykırılığın sözleşmenin 11.4. maddesi uyarınca cezai şartı doğurup doğurmayacağının mahkemenin takdirine bırakıldığı, davacının 31.12.2022 tarihi itibarıyla dava dışı ... A. Ş. 'ye ödemek zorunda kaldığı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık 2022 aylarına ilişkin toplam 823.000 TL tutarındaki fazladan kiralama bedeli ile sözleşmenin 11.1. maddesi uyarınca hesaplanan iki katı tutarındaki 1.646.000 TL cezai şart bedelinin davacı tarafından 90.000 TL olarak talep edildiği, sözleşmenin 9.2. maddesi uyarınca aylık kullanım bedeline dahil olan elektrik giderlerinin hastanenin devri sonrası davacıya fatura edilmesi nedeniyle dava dışı şirkete ödenen 68.078.73 TL tutarının iki katı olan 136.157.46 TL cezai şart bedelinin davacı tarafından 6.000 TL olarak talep edildiği, diğer cezai şart taleplerine ilişkin dosyada somut belge bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı ve tarafların sair taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı tespit edilmiştir. ..." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ... ... tarafından sunulan 01.02.2026 tarihli EK raporda özetle ; ... Sağlık İnş. Taah. S. A. Ş. ile ... Sağlık A. Ş. arasında imzalanan 16.06.2022 tarihli sözleşme ile hastane malvarlığının devredildiğinin tespit edildiğini, taraflar arasındaki 01.06.2022 tarihli işbirliği sözleşmesinin devir kapsamı dışında bırakıldığına dair açık bir hüküm bulunmadığını, bu durumun sözleşmenin 12.8 numaralı devredilemezlik hükmüne aykırılık oluşturduğunu, davacının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu ihtimalinde 11.1 maddesi uyarınca tazminat ve cezai şart talep edebileceğini, kök rapordaki hesaplamalarda bir değişiklik olmadığını, mahkemenin 10.4 maddesindeki 90 günlük bildirim süresini esas alması durumunda bu süreye ilişkin zararların hesaplandığını, davalının itirazı doğrultusunda Ağustos, Eylül ve Ekim 2022 aylarına ilişkin tazminat ve cezai şart hesaplamasının yapıldığını, ayrıca mahkemenin takdirine bağlı olarak dava tarihinden sonraki Ocak, Şubat ve Mart 2023 aylarına ilişkin zararların da hesaplamaya dahil edildiğini, sözleşmenin 11.1 maddesi gereğince 1.646.000 TL tutarında cezai şart bedeli hesaplandığını, 9.2 maddesinden kaynaklanan elektrik kullanım bedeli olan 68.078.73 TL tutarının iki katı olan 136.157.46 TL tutarında cezai şartın talep edilebileceğini, 90 günlük süre kapsamında Ağustos, Eylül ve Ekim 2022 ayları için 278.000 TL tutarında fazladan ödeme yapıldığını ve bunun iki katı olan 556.000 TL tutarında cezai şart hesaplandığını, mahkemenin kabulü halinde 2023 yılı Ocak, Şubat ve Mart ayları için toplam 1.062.000,00 TL tutarında fazladan ödeme yapıldığını ve bunun iki katı olan 2.124.000 TL tutarında cezai şart bedeli hesaplandığını, tüm bu hususların mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı tespit edilmiştir. ..." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ... ... tarafından sunulan 02.02.2026 tarihli 2. EK raporda özetle ; Devreden sıfatıyla ... Sağlık İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ ile devralan sıfatıyla ... Sağlık AŞ arasında imzalanan 16.06.2022 tarihli sözleşme ile hastane malvarlığının devredildiği, bu işlemin ticari işletmenin devri niteliğinde olduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan 01.06.2022 tarihli sözleşmenin de bu devirle birlikte devralana geçtiği, bu durumun sözleşmenin 12.8 maddesindeki devredilemezlik hükmüne aykırılık teşkil ettiği, davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı görülebileceği, sözleşmenin 11.1 maddesi uyarınca zararın tazmini ve iki katı cezai şart talep edilebileceği, kök rapordaki hesaplamaların korunduğu, mahkemenin 90 günlük fesih bildirim süresini esas alması halinde Ağustos, Eylül ve Ekim 2022 dönemine ilişkin tazminat ve cezai şart hesaplamasının yapıldığı, davacının talebi doğrultusunda dava tarihinden sonraki Ocak, Şubat ve Mart 2023 aylarına ilişkin fazladan yapılan kira ödemeleri üzerinden hesaplama gerçekleştirildiği, sözleşmenin 11.1 maddesi gereğince 1.646.000 TL tutarında cezai şart bedeli belirlendiği, 9.2 maddesi uyarınca elektrik kullanımı yansıtma bedeli olan 68.078.73 TL tutarının iki katı olan 136.157.46 TL tutarında cezai şart hesaplandığı, 90 günlük süre yönünden Ağustos, Eylül ve Ekim 2022 ayları için 278.000 TL tutarında fazladan ödeme yapıldığı ve bunun iki katı olan 556.000 TL tutarında cezai şart bedeli hesaplandığı, Ocak, Şubat ve Mart 2023 ayları için toplam 1.062.000,00 TL tutarında fazladan ödeme yapıldığı ve bunun iki katı olan 2.124.000 TL tutarında cezai şart bedeli hesaplandığı, tüm bu hesaplamaların mahkemenin takdirine sunulduğu kanaatine varıldığı tespit edilmiştir. ..." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan 01/06/2022 tarihli sözleşmeden doğan davacı haklarının davacının muvafakati olmadan davalı tarafından üçüncü şirket ... A.Ş'ye devri nedeniyle meydana gelen zararın tahsili isteminden ibarettir.
Huzurdaki davada; davacı taraflar arasındaki sözleşmenin 12.8 maddesinde yer alan devredilemezlik hükmüne rağmen davalı tarafın hastane üzerindeki haklarını müvekkil şirketin yazılı muvafakati olmaksızın ... Sağlık A. Ş. şirketine devrettiğini, bu devir işleminin müvekkil şirkete bildirilmediğini, davalı tarafa .... Noterliği ... Yevmiye numaralı ve 08.08.2022 tarihli ihtarname ile bilgi ve belge talebinde bulunulmasına rağmen cevap alınamadığını, 19.09.2022 tarihinde yeni malik ... Sağlık A. Ş. tarafından müvekkil şirketin kullandığı 6. katın elektriklerinin kesildiğini, faaliyetlerin aksaması nedeniyle ciddi zararlar oluştuğunu iddia ederek zararların tazminini talep etmiştir. Davalı ise Türk Borçlar Kanunu'nun 202. maddesi uyarınca işletme devrinde alacak ve borçların külli halefiyet yoluyla devralana geçtiğini ve bu süreçte alacaklıların rızasının aranmadığını, davacının devirle ilgili bildirim yapılmadığı ve onayının alınmadığı yönündeki iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir haksız fiilinin bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 10.4. maddesinin taraflara 90 gün önceden bildirimle fesih hakkı tanıdığını, devir sonrası ... Sağlık A. Ş. 'nin davacı ile çalışmaya devam ettiğini, davalının devir tarihine kadar tüm cari ödemelerini eksiksiz yerine getirdiğini, davacının sözleşmeyi kendisinin feshettiğini iddia ederek davanın reddini istemiştir. O halde somut olayda uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan 01/06/2022 tarihli sözleşmeden doğan davacı haklarının davacının muvafakati olmadan davalı tarafından üçüncü şirket ... A.Ş'ye devri nedeniyle davacının zararı oluşup oluşmadığı, var ise zarar miktarının belirlenmesi, ceza-i şart talep etme koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmıştır.
Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarının çözümü için delillerin ibrazı sonrası bilirkişi incelemesi yoluna gidilmiş, alınan raporlar hükme elverişli bulunmadığından bilirkişiler mali müşavir ..., borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı Prof. ... ve ticaret hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı Prof. ... 'dan hazırlanan 02/02/2026 tarihli hükme ve denetime elverişli bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamı değerlendirildiğinde; devreden sıfatıyla ... Sağlık İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ ile devralan sıfatıyla ... Sağlık AŞ arasında imzalanan 16.06.2022 tarihli sözleşme ile devir sözleşmesine dahil unsurların dava konusu hastanenin varlığını devam ettirmesi, hastane olarak işletilmeye devam edilmesi için gerekli unsurlar olduğu, devirden sonra da devralanın devraldığı unsurlarla işletmeyi devirden önceki hali ile işletmeye devam edeceği nazara alındığında dava konusu hastaneye ilişkin yapılan sözleşmenin TTK m. 11 anlamında ticari işletmenin devri niteliğinde olduğu benimsenmiştir. Bu kapsamda taraflar arasında imzalanan 01.06.2022 tarihli sözleşmenin de davalının tarafı olduğu 16.06.2022 tarihli ticari işletmenin devri sözleşmesi ile birlikte devralana devredildiği anlaşılmış olup hastanenin davacının muvafakati olmadan devrinin taraflar arasındaki 01.06.2022 tarihli sözleşmenin Devredilemezlik başlıklı 12.8 hükmüne aykırılık oluşturduğu ve davacının davalı ile arasındaki sözleşmeyi feshinin haklı olduğunun kabulü gerekmiştir. Davacının haklı feshi nedeniyle de sözleşmenin 11.1 maddesi uyarınca sözleşmenin ihlalinin sebep olduğu zararın tazminini ve zararın iki katı tutarında cezai şart ödenmesini talep etme hakkı olduğu nazara alınarak yapılan mali hesaplamalar doğrultusunda sözleşmenin 11.1 maddesi gereğince 1.646.000 TL’lık bir Cezai şart bedeli ve sözleşmenin 9.2 maddesinde belirlenen giderlerden dolayı da 31.12.2022 tarihi itibariyle 68.078.73 TL elektrik kullanımı yansıtma bedelinin de Sözleşmenin 11.1 maddesi uyarınca 2 katı tutarındaki 68.078.73 TL x 2 = 136.157.46 TL olmak üzere toplam 1.782.157,46 TL tutarındaki bedelin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan DAVANIN KABULÜ İLE ;
2-1.782.157,46 TL'nin 13/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 121.739,18 TL harçtan başlangıçta alınan 1.707,75 TL peşin harç ve 28.800,00 TL Islah harcının mahsubu ile bakiye 91.231,43 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve devlete ödenen 1.707,75 peşin harç ve 28.800 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 30.507,75 TL harcın yargılama gideri olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesine göre 267.502,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 46.128,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davalının üzerinde bırakılmasına,
8-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı , davacı vekilinin yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2026
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA