T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/431 Esas
KARAR NO : 2024/680
DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ : 03/07/2023
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin hissedarı olduğunu, 2014 yılından itibaren çocukları dışında şirket sermayesinin diğer yarısına sahip olan pay sahiplerinin haksız ve kötü niyetli girişimleriyle yönetimden uzaklaştırıldığını, önce müşterek imza yetkisinin hukuka aykırı ve nihayetinde butlanla malul olduğunun kesin kararla tespit edilen bir yönetim kurulu kararıyla kaldırıldığını, şirketin 2014 yılından bu yana gayri faal olmakla birlikte 2014 yılı başından itibaren şirket yönetiminden uzaklaştırılan ... ... ve çocuklarının şirketin iş ve işlemleri ile malvarlığı üzerindeki tasarrufları hakkında bilgi alması haksız ve dayanaksız gerekçelerle ve çeşitli bahanelerle engellendiğini, müvekkilinin son olarak 03.04.2023 tarihinde yapılan 2022 mali yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısında TTK 438 uyarınca ileri sürdüğü özel denetçi tayini atanması talebinin genel kurulda herhangi bir makul gerekçe olmaksızın reddedildiğini ve TTK tarafından tanınan meşru haklarını kullanmalarının haksız biçimde engellendiğini, davalı şirket nezdinde usulsüz ve şüpheli işlemler sergilendiğini, davalı şirketin bilinçli bir şekilde zarara uğratıldığını ve uğratılmaya devam ettiğini, davalı nezdinde alınan 25.02.2014 tarihli butlanla malul kararla müvekkilinin imza yetkisi kaldırılıp, müvekkilinin yönetimden uzaklaştırıldıktan sonra şirket taşınmazlarının üzerinde girişilen tasarrufların davalı şirketi zarara uğrattığını, ayrıca müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkının haksız ve hukuka aykırı bir şekilde engellendiğini ve bu şekilde şirketin uğradığı zararların üstü örtülmeye çalışıldığını beyanla davalarının kabulü ile , davalı şirkete TTK 439 maddesi uyarınca mali suistimal ve adli muhasebe, taşınır ve taşınmaz değerlemeleri ve finans konusunda uzmanlığı bulunan bir özel denetçi veya denetçi heyeti atanmasına, atanacak özel denetçiye TTK madde 441 uyarınca denetleme, araştırma ve inceleme yetkisi verilmesine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde ; davacı ve dava dışı ... ..., ... ... ile ... ... tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2023/... E. Sayılı dosyasında açılan özel denetçi tayini davası 13.04.2023 tarihinde sonuçlandığını, davacı vekilinin mahkeme kararının hatalı olduğunu beyanla mahkeme tarafından kesin olarak verilen kararların beğenilmemesi durumunda aynı konunun başka bir mahkeme tarafından incelenmesinin istenmesinin usul hukukuna aykırı olduğunu, TTK. 440/2 hükmünün mahkeme kararının kesin olduğunun açıkça düzenlendiğini, davacı ve dava dışı ... ..., ... ... ile ... ... tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2022/... E. Sayılı dosyasında devam eden şirket yöneticilerinin sorumluluğu davasında aynı konularda yargılamaların devam ettiğini, davacının özel denetim isteme konusunda hukuki yararının bulunmadığının sabit olduğunu, derdestlik itirazlarının bulunduğunu, TTK 438 maddesi azınlık hakkı sahiplerinin genel kurulda belirli konularda özel denetim talebinde bulunabilmeleri konusunda davacının deyimi ile "meşru" bir hak tanındığı, bu hakkın genel kurulda kullanılması sırasında; genel kurulun bu konuda yine "meşru" bir hakkı olduğu, bu talebi kabul edip etmemek de genel kurulun meşru bir hakkı olduğunu, bu meşru hakkın kullanılmasının haksız bir biçimde engellendiğini ileri sürmenin tümüyle algı yaratmaya matuf bir beyan olduğunu, "Haksız" ve "engellenme" ifadeleri ile sanki toplantıda zor kullanılmış gibi bir anlam çıkarmaya çalışıldığını, Halbu ki toplantıda bakanlık temsilcisi ve tarafların avukatlardan oluşan vekillerinin hazır bulunduğunu ve bütün toplantının son derece medeni bir şekilde; hukuk kurallarına ve özellikle genel kurul toplantılarının icrasına ilişkin yönetmelik ile genel kurul iç yönergesi kapsamında tamamlandığını, davacı ve çocuklarının davacının yıllar önce bir toplantıda ifade ettiği şekilde "benim içinde bulunmadığım kararların tamamına itiraz edeceğim" beyanının gereklerini yerine getirmeye devam ettiklerini, üstelik bununla yetinmeyip gerek yönetim kurulu üyelerine ve gerekse dava dışı diğer hissedarlara yönelik ithamlarının şüpheyi calip ifadeleri ve yapılan her eylem ve işlemin şaibeli olduğuna dair beyanları ile yıldırma politikalarına devam ettiklerini , davacı ile dava dışı çocukları ... ..., ..., ... ve ... ...'un bir çok mahkemede aynı içerikte taleplerde bulunarak bu mahkemelerden birinde bu taleplerinin kabul edilmesi gayreti içerisinde usule aykırı olarak sürekli aynı taleplerde bulunduklarını, ya "bilgi edinme ve inceleme" başlığı altında, ya "özel denetim" başlığı altında ya da "genel kurul kararlarının iptali" başlığı altında; sürekli olarak mahkemeler nezdinde şüphe yaratacak ve yönetim kurulu üyelerini şaibe altına sokacak nitelikte beyanlarla itham ettiklerini, davacı ve diğer dava dışı çocuklarının 03.03.2023 tarihli 2022 yılı genel kurul toplantısında; daha öncesinde ihtarname ile talep ettikleri hususların tamamına açık ve şeffaf bir şekilde cevap verildiğini, finansallara yapılan itiraz üzerine ertelenen genel kurul toplantısı 03.04.2023 tarihinde yapıldığını ve bu kere cevaplanan sorularının dışında usule aykırı olarak başkaca sorular yönelttiklerini beyanla derdestlik itirazı, hukuki yarar yokluğu ve sair nedenlerle özel denetçi tayini talebinin reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizde açılan işbu dava, şirkete özel denetçi tayinine ilişkindir.
Mahkememiz dosyası kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle ;
"Davacı tarafın davalı şirkette azınlık sıfatına sahip pay sahibi olduğu ve 03.04.2023 tarihli genel kurul toplantısında özel denetçi tayini talebinin reddinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde iş bu davanın açıldığı, bu çerçevede TTK m. 438/1 ve 439/1 hükümlerinde düzenlenen mahkemeden özel denetçi tayininin talep edilebilmesi için aranan şartların somut olayda mevcut olduğu,
Davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması neticesinde cevaplandırılmayan ve başka bir davaya da konu yapılmayan hususun, 03.04.2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağına eklenen Ek1 nolu belgede 8 numaralı soruda yer alan ... Elektronik- ... 'ya ödenen avansın toplam tutarına ilişkin olduğu,
Muhterem mahkemece TTK madde 438/1 hükmü çerçevesinde bu tutarın tespitinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu neticesine ulaşılması durumunda, bu hususun incelenmesi ile sınırlı olarak özel denetçi tayinine karar verilebileceği , aksi durumda özel denetçi tayini talebinin reddinin gerekeceği " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
6102 sayılı TTK m.438/1-2 "Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir." hükmünü içermekte olup, davalı şirket merkezi ... adresli olup, mahkememiz yargı çevresi içerisinde olduğundan mahkememiz yetkilidir. Yine devamla 439.maddesinde "Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir." hükmü çerçevesinde ise davacı davalı şirkette %38,45 pay sahibi olduğundan davacı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır.
Uyuşmazlık konusunun irdelenmesinde ... Noterliği'nin 27.02.2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarnamenin konusunun 2022 yılı olağan genel kurul toplantısı öncesinde talep ve soruların ibrazı ile keşidecilerin şirketten olan alacaklarının ödenmesi taleplerinin ihtaren bildirilmesi, yine ... Noterliği'nin 17.03.2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarnamenin konusunun ise 03.04.2023 tarihinde gerçekleştirilecek olağan genel kurul toplantısı öncesinde 03.03.2023 tarihinde yapılan 2022 mali yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısında eksik veya kısmi yanıt verilen hususlardaki ilave soruların ve verilen yanıtlarla bağlantılı yeni bilgi ve belge talebinin ibrazının olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda ... Noterliği'nin 17.03.2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarnamede 03.04.2023 tarihinde gerçekleştirilecek olağan genel kurul toplantısı öncesinde 03.03.2023 tarihinde yapılan 2022 mali yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısında eksik veya kısmi yanıt verilen hususlardaki ilave sorularını ve verilen yanıtlarla bağlantılı yeni bilgi ve belge taleplerinin davalı şirkete iletildiği, 03.04.2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağının 2 nollu maddesinde YK üyesinin ... Noterliği'nin 17.03.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtirnamesiye toplantı tutanağına Ek-1 olarak eklenmesinin talep edildiği, Ek 1'de yer alan bu talepler ile ilgili .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/ ... E., 2023/ ... K.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/ ... E. sayılı dosyası ve bu dosya ile birleştirilmesine karar verilen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E., 2023/... K. Sayılı dosyalarının incelendiğinde ise davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması neticesinde cevaplandırılmayan ve başka bir davaya da konu yapılmayan hususun sadece 8 numaralı soruda yer alan ... —... 'ya ödenen avansın toplam tutarı olduğunun tespit edildiği, davacının 6102 sayılı TTK m.438/1 hükmüne göre pay sahibinin belirli olayların özel denetime tabi bir denetimle açıklığa kavuşturma isteminde haklı olduğu, ancak EK-1'de yer alan diğer hususlarda vaki talepler hakkında açılan diğer mahkemelerde menfi ve müspet sonuçlar alındığı nazara alınarak davacının 6102 sayılı TTK m.438 ve 439 gereği davalı ... Anonim Şirketi'ne (Davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması neticesinde cevaplandırılmayan ve başka bir davaya da konu yapılmayan hususun, 03/04/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağına eklenen Ek1nolu belgede 8 numaralı soruda yer alan ... - ... 'ya ödenen avansın toplam tutarı ile sınırlı olmak üzere) özel denetçi tayinine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalı Anonim Şirketi'ne (Davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması neticesinde cevaplandırılmayan ve başka bir davaya da konu yapılmayan hususun, 03/04/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağına eklenen Ek1nolu belgede 8 numaralı soruda yer alan ... - ... 'ya ödenen avansın toplam tutarı ile sınırlı olmak üzere) TTK 438 ve 439 maddeleri gereğince ÖZEL DENETÇİ TAYİNİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2- Muhasebece denetçi ... 'nın özel denetçi olarak ATANMASINA,
3-Mahkememizce atanan özel denetçiye bir defaya mahsus olmak üzere 15.000,00 TL ücret takdirine, özel denetçi ücreti avansının karar tarihinden itibaren davacı tarafça 2 hafta içerisinde mahkememiz veznesine depo edilmesine, özel denetçinin görevinin işbu ücretin depo edilmesinden sonra başladığının ilgili özel denetçiye BİLDİRİLMESİNE,
4-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90 TL peşin harcın düşümü sonucu kalan 247,70 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 8.196,75 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul edildiği de nazara alınarak takdiren yarısı oranında 4.098,37-TL nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp DAVACIYA ÖDENMESİNE,
7- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp DAVALIYA ÖDENMESİNE,
8-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ile 179,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 359,80 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.24/10/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır