T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/443 Esas
KARAR NO:2025/873
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA DEĞERİ:1.743.525,00 TL
DAVA TARİHİ:07/07/2023
KARAR TARİHİ:11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurt dışı odaklı çalışan bir şirket olduğundan müşterilerinden aldığı siparişleri Türkiye'de üreterek ya da ürettirip tedarik ederek yurt dışına sattığını, müvekkili şirket yurt dışı merkezli bir şirketten alüminyum işlerinde kullanılacak makine siparişi aldığını, bu makinenin Türkiye'de yapımı için sektöründe uzun yıllardır tanınan köklü bir şirket olan davalı yan ile görüşme yaptığını, yapılan bu görüşmeler sonrası makinenin yapımı hususunda taraflar arasında sözlü bir anlaşma yapıldığını, davalı tarafından müvekkiline satış şartlarını düzenleyen 03/01/2023 tarihli SATIŞ SÖZLEŞMESİ başlıklı 19 maddeden oluşan sözleşme hazırladığını ve müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin sözleşmeyi kabul ederek şirket yetkilisi vasıtasıyla imza ettiğini, karşı yana mail olarak gönderdiğini, ıslak imzalı halini de posta yoluyla karşı yana ilettiğini, müvekkilinin sözleşmede üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, 47.500,00 Euro (962,169,35 TL) bedeli 03/01/2023 tarihinde ödediğini, karşı tarafın sözleşmenin 4.maddesinde belirlenen "iş bu sözleşme konusu makine ve ekipman 24/02/2023 tarihinde alıcıya teslim edilecektir" düzenlemesine uygun davranmadığını, makinenin süresinde teslim edilmediğini, tüm çabalara rağmen makinenin tesliminin yapılmaması üzerine müvekkilinin sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 10. Maddesinde düzenlenen 14.500,00 Euro cezai şartın kendisine ödenmesini talep eden ihtarname çektiğini, karşı tarafın ihtarnameye cevabında satış sözleşmesinin varlığını kabul ettiğini, ödemenin hesaplarına geçtiğini kabul ettiklerini, makinenin tesliminin davacı müvekkili şirketten kaynaklı olduğunu ve cezai şarta hükmedilemeyeceğini, makinenin teslim alınmaması nedeniyle uğradığı zararın tazmini için dava ve talep haklarının saklı olduğunu bildirdiklerini, müvekkili tarafından işbu ihtarname cevabı sonrasında arabuluculuğa başvurulduğunu ancak ondan da olumsuz sonuç aldıklarını bu nedenle .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/...-Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, karşı tarafın yasal süre içerisinde takibe itiraz ettiklerini ve icra takibinin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu mevduata uygulanacak en yüksek reeskont avans faizi ile ödemeye, borçlunun kötüniyetli ve haksız itirazından dolayı likit olan asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle müvekkili şirketin yerleşim yerinin ... olduğunu yetkisizlik itirazında bulunduklarını, müvekkilinin diğer firmalarla yapmış olduğu anlaşmalara nasıl özenle riayet etmişse aynı özeni ... Ticaret Ltd. Şti. Firmasına da gösterdiğini, firmaya satış şartlarını düzenleyen 03/01/2023 tarihli satış sözleşmesi başlıklı 19 maddeden oluşan sözleşme hazırlanarak gönderildiğini, bunun üzerine sözleşmenin bağlayıcılığını sağlamak adına karşı taraftan kabul iradesi beklendiğini, davacı tarafın sözleşmeyi kabul ettiklerine dair imzalı nüshayı kendilerine göndermediğini ve aralarında imzalanmış sözleşme bulunmadığını, davacının iddia ettiği ; Satış sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 207/I’de, “satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir” şeklinde ifade edildiğini, kanun koyucunun satış sözleşmesini sözleşen tarafların asli edim yükümlülüklerinden hareketle tanımladığını, satış sözleşmesinin, sözleşen tarafların (alıcı ve satıcı) karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulacağını, satış sözleşmesinin kurulabilmesi için TBK md. 207/I uyarınca tarafların, satış konusu mal, bedel ve bunların mübadelesi konusunda anlaşmaları gerektiğini, müvekkili tarafından ... noterliği 25/04/2023 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile 03/01/2023 tarihli satış sözleşmesinin varlığını belirtmiş ise de imzalanmamış bir sözleşmenin geçerliliğinden bahsedilemeyeceğini, davacı taraf ile sözlü olarak anlaşılmış olan dava konusu ürün ... model Alüminyum Takoz Kesim Makinesi proforma fatura da belirtilen nitelikler ile davacının iddia ettiği 47,500 Euro karşılığı olarak değil 962.169,35 TL ödeme ile yani TL bazlı olarak karşılığında üretimi yapılarak yani imal edilmek şartı ile satıldığını, bir sözleşme ilişkisinden kaynaklanan para borçlarının yabancı para ile veya yabancı paraya endeksli olarak kararlaştırılmasını yasaklayan düzenlemenin, 13/09/2018 tarihli ve 30534 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 12/09/2018 tarihli ve 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yayımı tarihinde (13 Eylül 2018) yürürlüğe girdiğini, davacının döviz kuru üzerinden yaptığını iddia ettiği tüm beyanlarını reddettiklerini, davacının sözleşme ısrarı algılanacak ise bunun eser sözleşmesi olduğunu, Borçlar Kanunu MADDE 470 gereği dava konusu tamamen Eser sözleşmesi niteliğinde olup, Yani yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olduğunu, kural olarak eser sözleşmesi, zorunlu şekil koşuluna bağlı olmadığını, sözleşmenin kurulması için yazılı şekil şartı yok ise de; davalı tarafından sözleşme ilişkisi inkar edildiği takdirde, talep miktarı da dikkate alınarak, yazılı delille ispata ilişkin kuralların gözetilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek ile birlikte yazılı olmayan karşılıklı imzalanmamış ancak varlığı belirtilen 03/01/2023 tarihli satış sözleşmesi gereğince teslim tarihi 24/02/2023 olarak belirlenen makinenin belirtilen zamanda alıcıya teslim edilebilmesi için , edimin ifası ve devamı yönünden sıkı bir bağ oluşturmak adına hazırlıklarına başladığını, davacı tarafından sunulan Makinelerin yetişme durumunun ne aşamada olduğunun öğrenilmek istendiği belirtilmiş, bunun üzerine WhatsApp yazışmaları ve telefon görüşmelerinde firma ortaklarından ... ile olan yazışmaların eksik ve hatalı yorumlandığını, karşı tarafın sözleşme yükümlülüğü gereğince ifa etmesi gereken miktarın ifa edilmiş olup , makine çalışmalarının hızlandırılmaya başlandığını, imzasız Satış sözleşmesinde belirlenmiş olan teslim süresinin karşı taraftan kaynaklanan sebeplerden dolayı geciktiğini, kurumsal mail yazışmalarından anlaşılacağı üzere sözleşmede belirlenen Alüminyum Takoz Kesim Makinesi içeriğinde karşı firma tarafından yapılması istenilen EKLEME İMALATLARI nedeni ile teslim süresinde aksama olduğu açıkça görüldüğünü, yapılan eklemeler ile herhangi bir bedel talep edilmeyeceği bu süreçte karşı firmaya bildirilmiş olmasına rağmen karşı firmanın kötü niyetli bir şekilde talep ettiği bedellerin kabulü mümkün olmadığını, bahsi geçen ürünün belirtilen firmanın istemiş olduğu eklemelerden dolayı teslimi uzamış olup ,,, 16 noterliği 25/04/2023 tarihli ,,, yevmiye nolu ihtarname ile belirttikleri üzere ürün hazır olmasına rağmen firma tarafından kötü niyetli bir şekilde teslimi alınmadığını, anlaşılan bedelin ödenmesi husunda ödeme işlemi taraflarına kur olarak yapılmamış TL bazlı bir ödeme yapılmış olduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ....İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, davalı lehine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından, deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizde açılan işbu davada; taraflar arasında yapılmış olan 03/01/2023 günlü makine ve ekipmanları satış sözleşmesi ger. Davalı yanın sözleşmede belirtilen malların davacıya süresinde teslim edilmediği iddiasına dayalı eser sözleşmesinin bedeli ödenmesine rağmen malların teslim edilmediği belirtilerek fesih ve yapılan ödemenin tahsili için yapılan ilamsız icra takibine davalının yaptığı itirazın İİK m.67 gereğince iptali istemine ilişkindir.
.... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı takip dosyasında; davacı şirketin davalı şirket aleyhine yaptığı 01/06/2023 tarihli ilamsız icra takibinde, 47.500-EURO asıl alacak (47.500-Euro'nun mal bedeli olarak ödenen 03/01/2023 tarihi itibariyle 962.169,35-TL karşılığı)ve 1.379,02-Euro faiz ile sözleşmede kararlaştırılmış bulunan cezai şart alacağı olarak 14.000-Euro asıl alacak ve takip tarihine kadar işleyen faiz miktarı 391,71-Euro olmak üzere (faiz 25/02/2023-31/05/2023 arası için hesaplandığı belirtilmiştir.) toplam 63.220,73-Euro üzerinden takip tarihinden itibaren asıl alacak 61.500-Euro'ya yıllık %10,75 oranında ve değişken oranda işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde 02/06/2023 tarihli dilekçe ile borca ve ferilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilerek ... İcra Dairelerinin yetkili olduğunu belirterek borçlunun itiraz ettiği ve takibin durmasına sebebiyet verdiği icra dosyası kapsamının incelenmesinden anlaşılmıştır.
Davalı yan tarafından icra dairesinin icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de Mahkememizin 01/02/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında; davalının icra takibinde , istanbul icra Dairesinin yetkisine, ... İcra Dairesi yetkili olduğundan bahisle itiraz edildiği, cevap dilekçesinde bu itirazını tekrar ettiği ancak açıkça mahkememiz yetkisine yönelik bir itirazının olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 15. Maddesinde İstanbul mahkemeleri ve icra dairesinin yetkisinin benimsendiği anlaşılmakla , İİK 50 ve 6100 sayılı HMKnın 5 ve 11 maddeleri gereğince davalı yana icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının reddine, şeklinde Mahkememizce icra dairesine yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce taraf beyan ve iddiaları, dosya kapsamına sunulan deliller, celp edilen kayıtlar ve tarafların ticari defterlerin incelenmesi ve taraflar arasında 03/01/2023 günlü makine ve ekipmanları satış sözleşmesi ger. Davalı yanın sözleşmede belirtilen malları süresinde teslim edip etmediği veya teslimden teslim almaktan davacının kaçınıp kaçınmadığını , teslimin gerçekleşmemesinden kimin ve ne sebeple kusurlu ve hatalı olduğunun ve sözleşmeye aykırı davrandığının belirlenmesi, sözleşmede belirtilen tarihte malların teslime hazır olup olmadığının ve söz. Konusunun makinelerin üretimine ilişkin eser sözleşmesi niteliğini kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi, davacının sözleşmeyi haklı sebeple fesih ve yapılan ve ödenen bedelleri iadesinin talep koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, cezai şart talep koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti, temerrüt tarihinin belirlenmesi ve icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan varsa talep edeceği alacak ve ferilerinin tespiti, icra inkar ve kötüniyet taz. Talep koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti hususunda bilirkişiler Makine Mühendisi ... ..., Hukukçu Doç. Dr. bbb ve Mali Müşavir bbb marifetiyle inceleme icra edilmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 06/02/2025 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;
"Davacı tarafın defterlerinin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, Faturalarla ilgili Mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, belgelerin kaydedildiği dava döneminde Davacı tarafın Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanun öngördüğü süreler içinde yaptığı, Davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, kararın Sayın Mahkemeye ait olacağı,
Sayın Mahkeme tarafından verilen kararda incelenmesi istenen konularla ilgili olarak;
Taraflar arasında 03.01.2023 günlü makine ve ekipmanları satış sözleşmesi gereği Davalı yanın sözleşmede belirtilen malları süresinde teslim edip etmedi veya teslimden teslim almaktan davacının kaçınıp kaçınmadığını, teslimin gerçekleşmemesinden kimin ve ne sebeple kusurlu ve hatalı olduğunun ve sözleşmeye aykırı davrandığının belirlenmesi,
Dosya içinde sözleşme konusu makinenin davalı şirketçe davalı şirkete teslim edildiğine yönelik herhangi bir teslim-tesellüm belgesini, nakliye faturası vb görülemediğinden makinenin teslim edilmediği kanaatine varılmıştır.
Sözleşme konusu makinenin davalı şirketçe davalı şirkete teslim alınması için dosya içinde herhangi bir çağrısı, daveti, ihtarnamesi vb. belge görülemediğinden, davacı şirketin teslim almaktan kaçınmasından söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Dosya içeriğine göre davalı şirketin henüz bir makine imal ettiğine yönelik belge, bilgi, bulgu olmadığından makinenin tesliminin gerçekleşmemesinden davalı şirketin kusurlu olduğu,
Sözleşmede belirtilen tarihte malların teslime hazır olup olmadığının ve sözleşme konusunun makinelerin üretimine ilişkin eser sözleşmesi niteliğini kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi,
Sözleşmede belirtilen tarihte makinenin teslime hazır olmadığı dikkate alındığında, makinelerin teslime hazır olmadığı ve dolayısıyla makinelerin üretimine ilişkin eser sözleşmesi niteliğini kapsayıp kapsamadığı konusunda bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacının sözleşmeyi haklı sebeple fesih ve yapılan ve ödenen bedelleri iadesinin talep koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, Cezai şart talep koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti,
Davalı şirketçe sözleşme konusu makinenin imal edildiğine dair bir bulgu olmadığından, sözleşmenin haklı sebeple feshinin ve yapılan ödemelerin iadesini talep koşullarının oluştuğu ve cezai şart talep koşullarının kanaatine varılmıştır.
Temerrüt tarihinin belirlenmesi ve icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan varsa talep edeceği alacak ve ferilerinin tespiti,
Davacı tarafından sözleşme kapsamında 03.01.2023 tarihinde davalı tarafa 47.500 Euro karşılığı anlaşılan kurdan 962.169,35 TL ödeme yapmış olup Sözleşme kapsamında Madde 10'na göre Cezai Şart 14.000.- Euro olup Temerrüt tarihi sözleşmeye göre 24.02.2023 olup Takip tarihi 31.05.2023'tür. Davacının Toplam Alacağı Anapara * Cezai şart olarak 61.500.- Euro'dur.
İcra inkar ve kötü niyet tazminatı Talep koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti, takdirin Muhterem Mahkemeye ait olduğu tüm bu açıklamalardan sonuç olarak;
Somut olayda davacı tarafından taraflar arasında 03.01.2023 tarihli sözleşme akdedildiği iddia edilmekte iken davalı, bu sözleşmenin imzalanmadığını dolayısıyla anılan sözleşmenin somut olayda tatbik edilme imkânının bulunmadığını ileri sürdüğü,
Somut olayda taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulması noktasında bir iradenin mevcut olduğu, ancak taraflar arasındaki hukuki ilişkiye 03.01.2023 tarihli sözleşme hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağının tespiti gerektiği,
Bu kapsamda somut ihtilaf açısından dosyaya sunulan 03.01.2023 sözleşme incelenecek olursa, dosyaya davacı tarafça sunulan sözleşme suretinde davacı şirket yetkilisine ait irade beyanı niteliğini taşıyan el ürünü imzası mevcut iken; davalı şirkete ait imza kısmında herhangi bir imzanın mevcut olmadığı,
Ancak takdiri Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere bu noktada şunu ifade edelim ki herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu,
Bahse konu sözleşmenin davalı tarafından gönderilmesine, davacı tarafından bahse konu sözleşmede yer alan bedel aynen ifa edilmesine ve fakat karşı edim davalıya geçince akdedilmiş bir sözleşmenin bulunmadığının ileri sürülmesi takdiri Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere hakkın kötüye kullanılması olarak kabul edilebileceği, zira davacının sözleşme ilişkisi kapsamında edim yükümlülüğünü yerine getirdikten ve fakat davalı, kendi edim yükümlülüğü doğduktan sonra ortada bir sözleşmenin mevcut olmadığını ileri sürülmesinin TMK m. 2 uyarınca himaye edilmemesinin gündeme gelebileceği, Sayın Mahkemece bu kanaatte olunması durumunda taraflar arasındaki uyuşmazlığa 03.01.2023 tarihli sözleşme hükümlerinin uygulanabileceği, buna karşın Sayın Mahkemece aksi kanaate olunması durumunda ise anılan sözleşme hükümlerinin tatbik imkanının olmadığının ifade edilmesi gerektiği, Sayın Mahkemece 03.01.2023 tarihli sözleşmenin somut olaya uygulanmasının mümkün olmadığı kanaatinde olunması durumunda davacı edimini Türk Lirası cinsinden gerçekleştirmiş olması hasebiyle aynen iade talebinde bulunabilecek ve yalnızca ödediği bedelin iadesini talep edebileceği,
Buna karşın Sayın Mahkemece 03.01.2023 tarihli sözleşmenin somut olaya uygulanmasının mümkün olacağı ve ayrıca Sözleşmenin 10. madde hükmü de nazara alındığında davacının (edim yükümlülüğünü yerine getirdiği ve davalının kusurlu olduğu dikkate alındığında) ödediği bedeli euro cinsinden talep edebileceği kanaatinde olunması durumunda 47.500,00 Euro ile 14.500,00 Euro'luk cezai şartın tahsilinin mümkün olduğunun ifade edilebileceği,
Bununla birlikte Sayın Mahkemece her ne kadar sözleşmede euro cinsinden yer verilmişse de davacının edimini Türk Lirası cinsinden ifa etmiş olması hasebiyle yalnızca Türk Lirası cinsinden talepte bulunabileceği kanaatinde olunması durumunda edimin ifasının Türk Lirası cinsinden ve fakat cezai şartın ise 14.500,00 Euro cinsinden talep edilebileceğinin ifade edilmesi gerektiği" şeklinde mütala ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce taraflara verilen süre sonunda ve bilgilerin toplanması ve özellikle davalının 2023 yılı Kurumlar Vergi Beyannamesi ve şirket envanterine ilişkin deliller değerlendirilerek sözleşmenin konusu 14.000-Euro veya karşılığı TL 'nin davalının ekonomik mahfına sebebiyet verip vermeyeceği de tartışılmak suretiyle, yine tarafların beyan ve itirazlarının karşılanması, özellikle davacının dava konusu sözleşmenin davalı tarafça gönderildiği ve davacı tarafça da kabul edilerek mail posta yoluyla davalıya iletildiğine ilişkin iddialarının yukarıda 1. Madde uyarınca sunulacak deliller ile tevsik edilip edilmediği denetlenerek ;
a)Sözleşmeye aykırılık nedeniyle davacının dönmesi ile sözleşme bedelinin iadesi,
b)Cezai şart talebinin hukuken talep koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise davalının ekonomik mahfına sebebiyet verip vermeyeceği hususlarında bilirkişilerden ek rapor hazırlanması istenilmiş ve konuya ilişkin 15/08/2025 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;
"Her ne kadar sözleşmede euro cinsinden yer verilmişse de davacının edimini Türk Lirası cinsinden ifa etmiş olması hasebiyle yalnızca Türk Lirası cinsinden talepte bulunabileceği edimin ifasının Türk Lirası cinsinden ve fakat cezai şartın ise 14.500,00 Euro cinsinden talep edilebileceğinin ifade edilmesi gerektiği,
Sayın Mahkemece, Sözleşmenin 10. madde hükmü de nazara alındığında davacının (edim yükümlülüğünü yerine getirdiği ve davalının kusurlu olduğu dikkate alındığında) ödediği bedeli euro cinsinden talep edebileceği kanaatinde olunması durumunda 47.500,00 Euro ile 14.500,00 Euro'luk cezai şartın tahsilinin mümkün olduğunun ifade edilebileceği,
Somut olayda tarafların aksine düzenlemeye sözleşmede yer verdiği görüldüğünden davacının cezai şart talebinde bulunabileceği yönündeki görüşümüzü koruma gereği hasıl olduğu" şeklinde mütala ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Mahkememizde açılan işbu dava; taraflar arasında yapılmış olan 03/01/2023 günlü makine ve ekipmanları satış sözleşmesi gereğince davalı yanın sözleşmede belirtilen malların davacıya süresinde teslim edilmediği iddiasına dayalı eser sözleşmesinin feshi nedeniyle bedelin iadesi için ve sözleşme gereği talep edilen cezai şartın tahsili için yapılan ilamsız takibe davalının yaptığı itirazın İİK m.67 gereğince iptali istemine ilişkindir.
Davacı şirket, davalı şirketle aralarında yaptıkları 03/01/2023 tarihli makine satış sözleşmesi gereğince, davalının "İno Makine" marka makinenin üretilip 24/02/2023 tarihinde satıcı fabrikasında teslim edileceği, satış bedeli olarak 47.500-Euro karşılığında 962.169,35-TL'lik fatura düzenlenerek ödemenin yapılacağı, satıcı davalı, "satıcı fabrikasında kamyon üstünde makineyi teslim etmeyi, bu makine ve ekipmanları alıcı tarafından gösterilecek yerde kurulumunu ve montajını gerçekleştirmeyi, makinenin kullanımına yönelik alıcı personele eğitim vermeyi ve garanti süresince teknik destek, onarım ve yedek parça hizmetleri gerçekleştirmeyi, garanti süresi sona erdikten sonra satıcı tarafından verilecek ücret karşılığında aynı hizmetleri vermeyi" taahhüt ettiği, davacının da sözleşmenin 7.maddesi gereğince, 47.500-Euro karşılığı 962.169,35-TL parayı peşin olarak 03/01/2023 tarihinde ödemeyi, kabul ve taahhüt ettiği, sözleşme kapsamının incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Ayrıca sözleşmenin, satıcıya ait ıslak imzayı içermese de, taraflar arasında çekilen ihtarnameler ve özellikle yapılan mailleşme sonucunda eser sözleşmesinin kurulmuş olduğu, davalı tarafından bedelin alındığı ve davacıda eserin tamamlanıp teslim edileceğine yönelik haklı güven oluşturduğu, bu aşamadan sonra eserin ifa edilmemesinin ve sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürmenin Medeni Kanun'un 2.maddesine uygun olmadığı, mahkememizce benimsenerek kurulan sözleşmenin süresinde sözleşme konusu makinenin imal edildiği ve teslime hazır edileceğine ilişkin delil sunulmadığı ve davacının haklı sebeple sözleşmeden dönerek ödediği edim ve sözleşme gereği kararlaştırılan cezai şartı talep edebileceği mahkememizce benimsenmiştir.
Mahkememiz tarafından alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile dosyadaki sözleşme ve delillerden; sözleşme konusu davacının ödemesi gereken makine bedelinin 03.01.2023 tarihinde 47.500-Euro karşılığı olarak 963.169,35-TL olarak ödendiği ancak dava konusu makinenin süresinde üretilerek davacıya teslime hazır hale getirildiği davalı tarafından belgelendirilememiş olması sebebiyle işbu makine için ödenen 47.500-Euro ve sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tazminatını, dönme-geri yetkili fesih iradesiyle talep edebileceği, Yargıtay (23. HD'nin 2016/3994 Esas-2017/1768 Karar) kararları ile de sözleşmeden dönme üzerine borç ilişkisinin geriye etkili ortadan kaldırıldığı ve verilen edimlerin sebepsiz zenginleşme kurallarına göre iadesini isteyebileceği mahkememizce kabul edilmiştir.
Bununla birlikte sözleşmenin 10.maddesinde belirtilen cezai şartın , sözleşmenin haksız ve kusurlu hareketi ile davalı yan tarafından ihlal edilmesi sebebiyle makinenin yapılıp teslim edilmemiş bulunması sebebiyle 14.000-Euro cezai şart talep edebileceği düzenlenmiş olup, sözleşmenin ihlaline dayalı işbu sözleşme hükmü gereğince de cezai şart talep edebileceği, TBK m.182/2 ve TTK m.22'e göre tacir sıfatına haiz davalının sözleşmede belirlenen cezai şart miktarının indirilmesini isteyemeyeceği, kendisinin basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği, miktar itibariyle de işbu cezai şartın 182/2 maddesinde belirtilen şekilde davalının ekonomik mahvına sebebiyet verecek miktarda olmadığı, insanların bahatlandığı sözleşme hükümlerine uygun hareket etmemesi halinde, beklenen faydayı sağlayamayan tacirin diğer tarafın vermiş bulunacağı zararların da ispatına gerek olmaksızın en az cezai şart tazminatı miktarından tahsilini sağlamaya yönelik bulunan cezai şart tazminatı talebinin de yerinde olduğu ve sözleşmeden kaynaklanan 14.000-Euro cezai şartın tahsiline karar verilmesi gerektiği mahkememizce benimsenmiştir.
Ancak dava konusu sözleşmede, mal bedeli TL olarak ödenmiş olsa da, bilirkişi raporu aksine sözleşmede Euro olarak kararlaştırılan ve icra takibinde de Euro üzerinden icra takibi yapıldığı görülmekle, talebin Euro üzerinden yapılabileceği mahkememizce benimsenmiş ve Euro üzerinden karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca davanın asıl alacak üzerinden açıldığı, 11/12/2025 tarihli celsede davacı vekilince kabul edilmiş ve beyanı imza ile tasdik edilmiş olmakla, mahkememizce asıl alacak üzerinden yargılaması yapılarak karara bağlanması gerektiği mahkememizce benimsenmiştir.
Mahkememizce kısa kararda İstanbul 32. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası olarak icra dairesi sehven belirtilmiş ise de; yapılan icra takibinin .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı icra dosyasına ilişkin olup işbu maddi hatanın aşağıdaki gibi kısa hükümde düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile; .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı takip dosyasında; 47.500 Euro makine satış bedelinin iadesi için ve 14.000 Euro cezai şart olmak üzere toplam 61.500 Euro üzerinden takibe davalının yaptığı itirazın iptali ile, takibin işbu miktara icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince yıllık Euro faizi uygulanmak ve değişken oranda (yıllık % 10,75 oranından başlamak ve değişken oranlarda işleyecek avans faizi miktardan fazla olmamak üzere) ve icra takibindeki diğer koşullarla birlikte devamına, dava konusu alacağın sözleşmeden kaynaklanan edimlerinin davalı tarafından ifa edilmemesi sebebiyle haklı sebeple fesih edildiği iddiasına dayalı sözleşme bedelinin haksız zenginleşme koşullarına göre iadesi ile sözleşmeden kaynaklanan cezai şartın tahsiline ilişkin olup, miktarlarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin reddine,dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1- .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı takip dosyasında;
47.500 Euro makine satış b edelinin iadesi için ve 14.000 Euro cezai şart olmak üzere toplam 61.500 Euro üzerinden takibe davalının yaptığı İTİRAZIN İPTALİ İLE,
A) Takibin işbu miktara icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince yıllık Euro faizi uygulanmak ve değişken oranda (yıllık % 10,75 oranından başlamak ve değişken oranlarda işleyecek avans faizi miktardan fazla olmamak üzere) ve icra takibindeki diğer koşullarla birlikte devamına,
B) Dava konusu alacağın sözleşmeden kaynaklanan edimlerinin davalı tarafından ifa edilmemesi sebebiyle haklı sebeple fesih edildiği iddiasına dayalı sözleşme bedelinin haksız zenginleşme koşullarına göre iadesi ile sözleşmeden kaynaklanan cezai şartın tahsiline ilişkin olup, miktarlarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin REDDİNE,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 119.100,19 TL ilan harcından peşin alınan 22.873,69 TL harç ve icra dosyasında alınan 6.901,36 TL harç olmak üzere toplam 29.775,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 112.198,83 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 22.873,69 TL peşin harç, 6.901,36 TL icra dosyasına yatan harç ve 179,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 29.954,95 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekillikte temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 262.093,50 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 29.290,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, gider avansından arda kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.11/12/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza