T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/450 Esas
KARAR NO : 2024/824
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/07/2023
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkil Şirket ile icra takibine dayanak çek ( 28.02.2023 tarihli ... Seri Numaralı, 50.000,00 TL bedelli ... Şubesine ait çek) keşidecisi olan ... Ticaret A.Ş. (Vergi No: ... ) Arasında yapılan ticaret gereği İstanbul/ Kartal'da ... Kargo'nun ... Şubesinden müvekkil şirkete ulaşması 17.11.2022 tarihinde ... Takip numarası ile kargoya verildiğini, Çek müvekkili şirkete ulaşmadığı için kaybolduğu düşünülerek taraflarınca ... Asliye Hukuk Mahkemesinde 2022/... E. Sayılı dosya ile Çek İptali davası açıldığını, Mahkeme tarafından takdir edilen teminat bedeli dosyada depo edilerek çek hakkında Ödeme Yasağı kararı aldırıldığını, Çek İptali davası devam ederken çekin ödeme günü olan 28.02.2023 tarihinde Keşideci ... A.Ş.'ye bankadan gelen bildirim üzerine çekin bankaya ibraz edildiği bilgisi taraflarına ulaştığını, Bunun üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığına Resmi Belgede Sahtecilikten 2023/... E. Sayılı dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, ...İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı takip dosyası ile müvekkili şirket aleyhine ... Anonim Şirketi tarafından kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, Müvekkili şirket takibe konu çek bakımından borçlu olmadığını ama aktif ticaret hayatının zarar görmemesi için icra dosya borcunu ihtirazi kayıtla ödediğini, taraflarınca İcra takibine konu çek bakımından menfi tespit davası için arabuluculuğa başvuru yapıldığını, Arabuluculuk sürecinde müvekkil şirketin ticari zarara uğramaması için yapılan ödeme sebebiyle Arabuluculuk süreci borçlu olunmadığının tespitini ve yapılan ödemenin istirdatına dönüştüğünü, Arabuluculuk anlaşamama olarak sonuçlandığını, müvekkiline ait imza örneklerinin aşağıda belirtilen yerlerden istenilmesini, ... Noterliği ... yevmiye numaralı 19.07.2017 tarihli vekalet aslını, ... Noterliği ... yevmiye numaralı 28/04/2016 tarihli imza sirküleri aslının istenilmesini, ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyaları,(bu dosyalarda müvekkilimin resmi kurumlardan toplanmış imza asılları bulunmaktadır), ... ... Şubesi, ... Şubesinden imza asıllarını, ...İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı dosyasının istenilmesini, Haklı olan davamızın kabulüyle ... İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı icra takibine konu çek bakımından müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasına yapılan 66.118,40 TL ödemenin, ödemenin yapıldığı 24.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkil ... Şubesine ait ... seri numaralı, 28.02.2023 keşide tarihli, 50.000.00 TL bedelli çeki ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olup söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, iyiniyetli üçüncü kişi olan müvekkilin çekin kaybolduğuna ilişkin iddiaları bilmesine imkan olmadığını ve kendisinden bilinmesinin beklenmesi de mümkün olmadığını, çek hakkında ödeme yasağı kararının bulunması çekin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibine engel olmadığını, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak bu davanın ikame edildiğini, bu davanın reddini, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
İcra dosyasının uyap üzerinden çıkarıldığı, ... İcra Dairesi'nden 50.000 TL çek aslının celp edildiği, ... CBS'ye, ... Noterliği'ne, ... Noterliği'ne, ...'a, ... 'e yazılan müzekkerelere verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişiler Adli Tıp Belge İnceleme Uzmanları Olan ... , ... Ve ... tarafından hazırlanan 11.06.2024 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle;"...İmza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; lup,
stereomikroskop, ... document dedector ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan
incelemelerde;
İnceleme konusu ... A.Ş. ... Şubesi’nin ... çek nolu,
keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 28.02.2023, miktarı 50.000-TL olan çekte ...,
... Ltd. Şti.’ne atfen atılmış birinci ciranta imzasının ...’na ait karşılaştırma belgelerindeki imzalarına
kıyasla, ... ’nun eli ürünü OLMADIĞI kanaatine varılmıştır.
Saygılarımla arz ederiz. 11.06.2024
..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında takibe konu olan 28/02/2023 tarihli 50.000 TL'lik çekte bulunan davacı imzasının ve kaşenin sahte olduğu iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat isteminden ibarettir.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı ... Sistemleri... A.Ş. vekili tarafından mahkememiz davacısı ... ... Ltd. Şti ile bir kısım şirketler aleyhine kambiyo senedine istinaden faizler dahil toplam 55.886,30 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Huzurdaki davada uyuşmazlığın; icra takibine konu ... A.Ş. ... Şubesi’nin ... çek nolu,
keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 28.02.2023, miktarı 50.000-TL lehtarı davacı
... Tic. Ltd. Şti. olan çek yönünden imza inkarına dayalı menfi tespit istemi ileri sürülmüş olup uyuşmazlığın; çek üzerindeki lehtar imzasının davacıya ait olup olmadığı, bu nedenle davacı yanın menfi tespit ve istirdat isteminin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Tespit edilen uyuşmazlık noktalarında yapılan inceleme sonucu mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan raporda özetle ; birinci ciranta imzasının ... ’na ait karşılaştırma belgelerindeki imzalarına
kıyasla, ... ’nun eli ürünü OLMADIĞI kanaatine varılmıştır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
''Herhangi bir belgedeki imza veya yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak; grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özellikleri tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.'' (HGK'nın 06.06.2001 tarih ve 2001/12-466 E. - 2001/483 K. sayılı kararı) Anılı tespitler kapsamında Mahkememizce davaya konu, imza inkarı yöneltilen çek aslı getirtilmiş, davacının uygulamaya elverişli imza asılları, davaya ve imza inkarına konu çekin düzenleme tarihinden önceki dönemlere ait mukayeseye elverişli belgeler, yine çekin düzenlenme tarihinden önceki döneme ait davacının resmi kurumlar önünde atılmış imzaları celp edilmiş, davacının mahkeme huzurunda imza örnekleri alınmış, çek üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Yapılan incelemede davaya konu çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığı bilirkişi raporu kapsamında belirlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; mahkememiz tarafından alınan bilirkişi raporu ile dava konusu icra takibinin dayanağı çekteki lehtara ait ciro imzasının lehtar şirket yetkilisi ... ...'na ait olmadığı, mahkememizce usulüne uygun olarak dosya kendisine tevdi edilen grafolog bilirkişiler Prof Dr. ... tarafından tanzim edilen 11.06.2024 günlü raporla tespit edilmiş olup, davacının çekin kargoda kaybolduğundan bahisle şikayetçi olduğu ... CBS 2023/... Soruşturma sayılı dosyasının bulunduğu, soruşturmanın devam ettiği görülmüştür.
Dava konusu borcun dayanağı çekte , davacı lehtar cirantanın cirosuna ilişkin imzanın sahteliği alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup, imza sahteliğinin herkese karşı ileri sürülebilen def'i olduğu, icra takibinin dayanağı işbu çek dışında davacının davalı yana başka bir sebeple borçlu olduğunun davalı tarafından ispat edilemediği anlaşılmıştır. Kaldı ki Uyap sisteminden yapılan sorguda davalı şirketin benzer birçok soruşturma ve dava dosyasında şüpheli/ davalı sıfatıyla bulunduğu da sabittir.
Dosya kapsamının bütün olarak incelenmesinde; dava konusu icra takibine konu çekin lehtar cirosu ile tedavüle çıkarılmadığı, lehtar imzasının sahte olarak atılmak sureti ile çekin tedavüle sokulduğu, davacının çekten kaynaklanan haklarını üçüncü şahıslar aracı kullanılarak davalıya intikal etmiş gibi davalı şirket tarafından icra takibine 2-3 adet ciro yapılmak sureti ile iyi niyetli hamil görüntüsü oluşturacak şekilde ciro edilmiş olduğu , sahte imza ile lehtardan sonra hamil gözüken dava konusu icra takibinin başlatıldığı, davacının haciz tehdidi altında ödeme yaptığı görülmüştür. Davacının imza inkarına dayalı talebinde haklı olduğu ve davalının benzer birçok dosyada davalı sıfatıyla bulunduğu ve ülke genelinde kaybolan çekleri ele geçirmek suretiyle takipler başlattığı anlaşıldığından somut olaya özgü ceza soruşturması- kovuşturması beklenmemiştir.
Açıklanan tüm bu nedenlerle ; İİK 72.maddesi gereğince davacı yönünden, davanın kabulü ile, davacının, davalı şirketin alacaklısı olduğu ... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı icra dosyasında , davacı aleyhine yapılan icra takibine konu çek ve icra takibi nedeni ile davalı yana borçlu olmadığının tespiti ile , iş bu icra dosyasına ödeme zorunda kaldığı, 66.118,40 -TL'nin ödeme tarihi 24/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile;
Davacının ... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasında ... Şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş. Olan, 28/02/2023 tarihli, ... Seri Numaralı, 50.000 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile, davacı tarafından ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas esas sayılı dosyasına yatırılan 66.118.40-TL'nin ödeme tarihi olan 24/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 4516,55 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.129,14 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.387,41 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 6.508,75 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça peşin yatırılan 1.129,14 TL peşin ve 269,80 TL başvurma harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 3.200 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen karara ilişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ...nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır