T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/516 Esas
KARAR NO: 2024/322
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/08/2023
KARAR TARİHİ: 22/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Poliçe, ... Acente Numarasıyla şirketinize sigortalı ... plakalı sayılı araç, 09.05.2023 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, olayda şirketinide poliçesi kayıtlı 0... plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin, davalı sigorta şirketine 10.06.2023 tarihinde PTT KEP üzerinden başvuru yaptığını, davalı sigorta şirketi, mail olarak eksik evrak olduğunu söylemiş ve eksikler giderilmiş fakat daha sonra herhangi bir cevap alınamadığını, sigorta şirketi yasal 15 gün içerisinde cevap vermediğinden bu kez 13.07.2023 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını beyanla 09.05.2023 Tarihinde Meydana Gelen Trafik Kazasında Kaza Tarihinde Müvekkile Ait ... Plakalı Araçta Meydana Gelen Kaza Neticesinde Aracın Kullanılamamasından Doğan Hak Mahrumiyetine İlişkin Zararların, Araçta Meydana Gelen Değer Kaybının Kaza Tarihinden İtibaren Hesaplanacak Ticari Temerrüt Faizi İle Birlikte Fazlaya İlişkin Haklarımız Saklı Kalmak Kaydıyla 200 TL'nin (Her Bir Davalı İçin 100 TL, Davalı sigorta şirketi yönünden; Aracın Kullanılamamasından Doğan Hak Mahrumiyetine İlişkin Zarardan Dolayı 50 TL, Araçta Meydana Gelen Değer Kaybı Nedeniyle 50 TL - Davalılar ... ... ve ... Göç yönünden, müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere Aracın Kullanılamamasından Doğan Hak Mahrumiyetine İlişkin Zarardan Dolayı 50 TL, Araçta Meydana Gelen Değer Kaybı Nedeniyle 50 TL olmak üzere
) Sigorta Şirketi Yönünden Limit Aşılmamak Üzere Müştereken ve Müteselsilen Ödenmesi, Yargılama Giderleri ve Vekalet Ücretinin Karşı Tarafa Yükletilmesine Karar Verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.04.2023/2024 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olmadığını, yetkiye itiraz ettiklerini, davacı tarafın aracı ... Sigorta’dan kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, araçta meydana gelen hasarın ... Sigorta tarafından karşılandığını, 18.424,93 TL hasar onarım bedelinin rücu edilip ödendiğini beyanla yetki ilk itirazının kabulü ile, mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın yetkili ... Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına, 01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre ... sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun EKSİK EVRAK sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, teminat dışı olan Araç Mahrumiyet Bedeli talebinin reddine, ticari temerrüt faizi ve kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi taleplerinin reddine karar verilmesini savunmuştur.
CEVAP:
Davalılar ... ... ve ... Göç adına çıkarılan davetiyelerin usulüne uygun tebliğ edildiği ancak taraflarca cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davaya konu ... plakalı araç, ile ... plakalı araçların 09/05/2023 kaza tarihi itibariyle trafik tescil kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
Dava konusu ... plakalı araç, ile ... plakalı araçlara ait TRAMER kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
Davaya konu ... poliçe numaralı hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
... vergi dairesinin 17/01/2024 tarihli müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... polis merkezi amirliğinin 22/04/2024 tarihli müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Dava, 09.05.2023 tarihinde ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araçlar arasında meydana geldiği iddia olunan trafik kazsı neticesinde davacının maliki olduğu ... plakalı aracın kullanılamaması nedeniyle meydana gelen hak mahrumiyeti ve araçta oluşan değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketinin yetki itirazında bulunduğu görülmekle mahkememizce öncelikle yetki hususunun irdelenmesi gerektiği, dava konusu uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminata ilişkin olup, yetkili mahkeme veya mahkemelerin tespiti ve mahkememizin yetkili olup olmadığının belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm, kesin yetki kuralı olmayan tüm davalar için geçerli yetki kuralıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olup, 6100 Sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Olayda, uyuşmazlığın tarafları arasında ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi de olup, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 110/2. maddesinde "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü yer almaktadır.
Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçer. (Aynı yönde Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Karar)
Somut olayda yukarıda belirtilen yetki kuralları değerlendirildiğinde; öncelikle HMK'nın 6. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin yerleşim yerinin Ataşehir/İstanbul’da olduğu anlaşılmaktadır. 6102 Sayılı TTK'nın 40. maddesinde, "Her tacir ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Merkezi Türkiye'de bulunan ticari işletmelerin şubeleri de bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilan olunur." hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin HMK'nın 6. maddesi anlamında yerleşim yerinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer olduğu açıktır.
Diğer yetki kuralı ise, haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nın 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında, dosyada mevcut kaza tespit tutanağına göre trafik kazası Avcılar/İstanbul'da meydana gelmiş olup, kazanın meydana geldiği yere göre yetkili mahkeme ... Asliye Ticaret mahkemeleridir. Yine dosyada mevcut dava dilekçesine göre davacının yerleşim yeri Avcılar/İstanbul’dur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlenen yetki kuralına göre de motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin dava sigortacının merkez veya şubesi ile sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabilecektir. Olayda davalı sigorta şirketinin genel merkezi Ataşehir/İstanbul olup, yine davalı sigorta şirketi tarafından poliçenin Kırklareli'nde düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda anlatılan yasal hükümlere göre; davacının ikametgahı yetki kuralına göre yetkili mahkeme, haksız fiilin meydana geldiği ve kazanın oluştuğu yer kuralına göre yetkili mahkeme veya davalı tüzel kişi sigorta şirketinin yerleşim yeri kuralına göre yetkili mahkeme ve sigorta poliçesini düzenleyen acentenin bulunduğu yer mahkemesi yerine davanın mahkememiz ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde açıldığı görülmüştür. Davacının davasını yetkili mahkemelerden birinde açmadığı bu nedenle seçimlik yetkinin davalı tarafa geçtiği, İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin davaya bakmaya yetkili mahkeme olduğu, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, deliller müşterek olmakla, yargılamanın çabukluğu ve ucuzluğu ilkesi de gözetilerek, davanın yetkisizlik itirazı bulunmayan gerçek kişiler yönünden de tefriki cihetine gidilmeden davalı sigorta şirketinin süresinde ve usulüne uygun yapılan yetki itirazı dikkate alınarak, dava konusu uyuşmazlıkta mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, davaya bakmaya İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan mahkememizin yetkisizliğine, HMK'nın 116/1-a maddesi uyarınca davanın usulden reddine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, HMK'nın 116/1-a maddesi uyarınca davanın usulden REDDİNE,
2-HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-HMK'nın 331/2. maddesi uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında yetkili mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 22/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır