T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/541 Esas
KARAR NO :2025/628
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/08/2023
KARAR TARİHİ:30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyolları ticari amaçla kullandığını, davalının ... plakalı araçlarıyla, 04/09/2016 - 26/03/2018 tarihleri arasında geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler yaptığını, bedel ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 gün içinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2018/... takip sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durdurduğunu beyanla davanın kabulüne, davalının .... İcra Müdürlüğünün 2016/... takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, davaya cevap verilmediği görülmüştür.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ihlalli geçiş alacağında dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2018/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ihlalli geçiş alacağına istinaden faizler dahil toplam 14.920,02-TL alacağın faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; Iğdır olması gerektiğinden bahisle icra dairesinin yetkisine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafın icra dairesinin yetkisine ilişkin itirazı bulunuyorsa da taraflar arasında otoyol kullanımına ilişkin sözleşmesel ilişki bulunduğu, davalı tarafın para borcu ifa yükümlüsü olduğu ve TBK'nın 89. Maddesine göre para borçları götürülecek borçlardan olmakla davacının yerleşim yeri mahkemesinin/icra dairelerinin de yetkili olduğu, böylece takip tarihinde davacının adresi itibari ile ... İcra Dairelerinin de yetkili olduğu anlaşılmış, yargılamaya devam olunmuştur.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
''..Delillerin ve hukuksal durumunun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere , yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler sonucunda;
1-Davacı vekili, davalı şirketin ... plakalı araçlarla ücret ödemeksizin , işletme hakkı davacı şirkette bulunan otoyoldan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini iddia ederek; ödenmeyen, geçiş ücreti tutarı + (geçiş ücretix10)=13.194,75-TL asıl alacak tutarını takibe konu ettiği, 16/05/2018 tarihli ve 7144 sayılı Kanunun 18.maddesiyle 6001 Sayılı Kanunun 5.maddesinde değiştirilen ceza tutarları dikkate alınarak geçiş ücreti + (geçiş ücreti x 4)= 6249,15-TL asıl alacak tutarını dava konusu yaptığı,
2-Tescil tarihi incelendiğinde ..., ... plakalı araçların ihlalli geçiş yaptığı tarihlerde davalı şirket adına kayıtlı olduğu,
... plakalı aracın 19/12/2016 tarihinde ... adına tescil edildiği, aynı tarihte davalı şirket adına tescil edildiği ve 28/12/2016 tarihinden sonra yine ... adına tescil edildiği görülmüş ise de , aracın ihlalli geçiş yaptığı 07/09/2016 - 08/09/2016 tarih aralığında davalı şirket adına kayıtlı olduğu,
3-... plakalı aracın tescil tarihi incelendiğinde, ihlalli geçiş yapıldığı tarihlerde davalı şirket adına kayıtlı olmadığından, belirtilen plakaya ilişkin hesaplama ve değerlendirme yapılamadığı,
4-Davacı vekili tarafından dava dosyasına ibraz edilen CD içerisinde ihlalli geçiş listesi ve görüntü kayıtlarının olduğunun görüldüğü, yapılan incelemede davalı adına kayıtlı ... plakalı 10 aracın 04/09/2016 - 26/03/2018 tarihleri arasında toplam 39 kez geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı ve ... plakalı çekiciye ... plakalı dorsenin bağlı olduğunun tespit edildiği,
5-Dosyaya celp edilen belgelerin incelenmesinde; ... ve ... plakalı araçların 04/09/2016 - 26/03/2018 tarihleri arasında kayıtlı HGS üyelikleri bulunmadığının tespit edildiği,
HGS banka kayıtlarına ise ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde yeterli bakiyenin mevcut olmadığı , tespit edilen geçişlere ilişkin 6001 Sayılı Kanun m.30-1 gereğince gecikme cezası hesaplandığı,
6-Sayın Mahkemenizce davacı şirketin talebinin kabulü halinde, 39 kez ihlalli geçiş ücretinin 1489,00-TL , 6001 Sayılı Kanun m.30-1 gereğince 4 katı ceza tutarının 3.764,80-TL olmak üzere toplam davacı alacağının 5.253,80-TL olarak hesaplandığı,
7-İşlemiş faiz tutarının 594,16-TL + 106,95-TL KDV dahil toplam 701,11-TL olarak hesaplandığı,
Sonuç ve kanaatine varılmıştır ."şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişi Uğur Karadavut tarafından düzenlenen 15/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
''..Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtiği üzere;
Anapara Kaçak Geçiş Bedeli
1.619,40
Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı
4.608,80
Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı
6.248,85
3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı
662,15
Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı
6.911,00
KDV %18
119,19
Takiple İstenebilir Güncel Toplam Alacak Bedeli
7.030,19
Aşağıda İzahatlarının belirtildiği;
Anapara kaçak geçiş bedeli olarak 1.619,40-TL , kaçak geçiş bedeli 4 katı ceza tutarı olarak 4.608,80-TL , toplamda anapara + 4 katı ceza tutar toplamı olarak 6.248,85-TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği dönemlik yığılmış avans faiz tutarı olarak 662,15-TL olduğu, kaçak geçiş + katı ceza + faiz toplamı olarak 6.911,00-TL hesaplandığı, KDV %18 olarak 119,19-TL dahil edildiğinde , takiple istenebilir güncel toplam alacak bedeli'nin 7.030,19-TL olarak belirlenmiştir.
Buna göre;
Davalı ... Gıda Petrol Otomotiv İnşaat Tekstil Hayvancılık Madencilik ve Sanayi Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 7.030,19-TL olduğunun,
6.248,85-TL'ye takip ve takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık %10,50 ve %9,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda işlemiş faiz yürütüleceği,
Davalı ... Gıda Petrol Otomotiv İnşaat Tekstil Hayvancılık Madencilik ve Sanayi Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'ne ait , davalının 4... plakalı araçları ile 04/09/2016 - 26/03/2018 tarihleri arasındaki ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı,
Ayrıca;
... plakalı araç;
-Davalı tarafından kısmi ödemeler yapılmıştır.
-24/05/2018 tarihinde 100-TL,
-11/05/2017 tarihinde 200-TL,
Ancak bu ödemeler , ihlalli geçiş tarihinden sonraki 15 günlük cezasızlık süresi içinde yapılmamıştır.
... plakalı araç;
-21/02/2018 tarihinde 50-TL , 09/03/2018 tarihinde 300-TL olmak üzere toplamda 350-TL ödeme yapılmıştır.
Bu ödemeler de 15 günlük cezasızlık süresi içinde değildir.
Geçiş ücretleri ve cezalar, 6001 sayılı Kanunun 30.maddesi ve 25/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'a uygun şekilde hesaplanmıştır.
25/05/2018 tarihinden önce 10 katı olan cezai tutar, bu tarihten sonra 4 katı olarak uygulanmıştır.
Eksik hesaplama iddiaları incelenmiş, bazı cezai şartların uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Davacının 6.248,85-TL'lik geçiş ücreti ve cezai tutar talebi, yapılan hesaplamalarla uyumludur.
Ancak, işlemiş faiz ve KDV dahil edildiğinde , toplam takip alacağı 7.030,19-TL olarak belirlenmiştir.
Davalı, cezai şartların hukuka aykırı olduğu ve yapılan ödemelerin yeterli olduğu iddiasında bulunmuştur.
İhlalli geçişler , geçiş ücretleri ve cezalar ilgili mevzuata uygun olarak hesaplanmış olup, davalının itirazları yerinde görülmemiştir.
Ödemelerin 15 günlük cezasızlık süresi içinde yapılmadığı tespit edilmiştir.
Davacının icra inkar tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır.
Sayın Mahkemenin takdirlerine arz ederim ."şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araçlar ile 04/09/2016 - 26/03/2018 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, ek rapordaki tespitler uyarınca bazı kısmi ödemeleri de 15 günlük süreden sonra yaptığı, bu sebeple yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan araçların , ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu,ek bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 6.248,85 -TL asıl alacak tutarı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, anılan rapora taraflarca itiraz edilmediği, böylece davacının anılan bakiye tutar yönünden talebinde haklı olduğu, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği, temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla,( Emsal Karar İstanbul BAM 45. H.D 2021/1034 esas ve 2024/926 karar) davanın 6.248,85 TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
... İcra Müdürlüğünün 2018/... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 6.248,85-TL asıl alacak tutarında alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
Alacak likit olmakla % 20 sine denk gelen 1.249,77-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 615,40-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafça yapılan 8.236,75-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 7.283,95-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 6.248,85-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 539,70-TLnin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 2.759,09-TL'sinin davalı taraftan, bakiye 360,91-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , miktar bakımından KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır