T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/60 Esas
KARAR NO: 2023/689
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden kaynaklanan)
DAVA DEĞER : 100.000.00 TL (HMK 107. Mad. Ger. Belirsiz alacak Davası)
DAVA TARİHİ : 30/06/2014
DAVA:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 07.01.2013 tarihli sözleşme imzalanarak ...'ta inşa edilecek bir plazanın yapısal çelik konstrüksiyon işlerinin davalı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 10.1.maddesinin "...Yüklenici, Sözleşme tarihinden itibaren toplam 200 gün içinde "işi tamamlayarak işverene teslim edecektir..." şeklinde olduğunu, sözleşme tarihi 07.01.2013 olduğundan 200 günlük sürenin bitimi olan 26.07.2013 tarihi itibariyle davalının sözleşmeye konu işi teslim etmiş olması gerektiğini ancak davalı sözleşme süresi boyunca mütemadiyen iş programının gerisinde kaldığından, yapılan işin geçici kabulünün ancak kararlaştırılan tarihten 231 gün sonra, 14.03.2014 tarihinde yapıldığını, böylelikle sözleşmedeki borcunu 231 gün geç ifa eden davalının temerrüde düştüğünü, bu hususun tarafların ve kontrolör ...'ün imzalarını taşıyan "Geçici Kabul Tutanağı" ile sabit olduğunu, işin süresinde teslim edilememesinin müeyyidesi, sözleşmenin 19. maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddeye göre, sözleşme kapsamında tarifi ve kapsamı belirtilmiş işin, verilecek iş programında belirtilen terminlerde tamamlanamaması durumunda yüklenicinin, termin sürelerini aşan her gün için 3.000 TL gecikme cezasını ödeyeceğini, bu kapsamda davalı tarafından üstlenilen işin 231 gün süre ile gecikmesi nedeniyle 693.000.00 TL tutarında gecikme cezası ödeme zorunluluğunun doğduğunu ve gecikme cezasının müvekkilinin cari hesaplarına borç kaydı olarak işlendiğini, ayrıca işin tesliminde yaşanan gecikme nedeniyle, yapılan işte kontrolör olarak görev yapan TÜV-SÜD'e KDV dahil 75.520 TL fazladan ücret ödenmek zorunda kalındığını, buna ek olarak davalıya yapılan iş için bir ... tahsis edilmiş ve davalının işi süresinde tamamlayamaması nedeniyle 26.07.2013 tarihinden sonraki döneme ilişkin kiralayan şirkete fazladan 181.780,33 TL tutarında ödeme yapılmış olduğunu, davalının borçları için ... tarihinde ... seri numaralı fatura düzenlenmiş ve taraflar arasındaki sözleşmenin 19. maddesine göre günlük 3.000 TL'den 231 günlük "gecikme cezası" karşılığı 693.000,00 TL, "3 taraf çelik kontrollük bedeli" karşılığı 64.000 TL ve "..." karşılığı 154.051,13 TL olmak üzere KDV ile birlikte 950.300,33 TL'nin davalıya fatura edildiğini, ...'e ödenen ve ... için ekstra ödenen tutarların da davalının cari hesabına borç olarak işlendiğini, davalı tarafın, müvekkiline ... 11. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ederek, iş bu ihtarname ile kesin hak ediş faturası hariç diğer hak ediş faturalarının müvekkili şirkete kesildiğini, cari hesap alacaklarının 646.409,98 TL, kesin hak edişe ilişkin henüz faturası kesilmemiş 22.387,26 TL'lik hak ediş ücreti ile ayrıca sözleşme dışırıda yapılan revizyon ve ilave işler kapsamında 348.662,70 TL olmak üzere toplam 1.017.459,94 TL tutarında alacaklı olduklarını belirterek, bu alacaklardan 646.409,98 TL'lik kısmın ödenmesini talep ettiğini, müvekkili tarafından davalıların bu iddiasına karşılık, ... 25. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, davalının maddi gerçekle örtüşmeyen iddialarına itiraz edildiğini, taraflar arasındaki cari hesap dikkate alındığında, davalı şirketin müvekkiline 265.414,00 TL tutarında borçlu olduğunun görülmekte olduğunu, müvekkilinin davalıya tanzim ettiği faturayı tebliğ etmek istemesine karşın davalının kötü niyetle bahsi geçen faturayı tebliğden imtina ettiğini, bu sebeple, davalının tebliğden imtina ettiği faturanın, taraflarınca ... 25. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile gönderildiğini, davalını ... 11. Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ve ... tarihli ihtarı ile haksız ve hukuka aykırı olarak faturaya itiraz ederek, faturayı taraflarına iade ettiğini, ayrıca sözleşmede düzenlenen cezai şart dışında gecikme nedeniyle uğranılan sair zararların da davalı tarafından tazmininin gerektiğini, yapılması gereken işler, davalı tarafından süresinde yapılıp teslim edilse idi, yapılan proje kapsamındaki bağımsız bölümlerin müvekkili tarafından üçüncü kişilere kiralanacak ve projeden oldukça yüksek bir kira geliri elde edilmiş olacağını, müvekkilinin kira gelir kaybı ve geç teslim nedeniyle uğradığı kur farkı gibi doğrudan veya dolaylı diğer zararının bulunduğunu beyanla fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile cari hesapta müvekkiline borçlu olunan 265.414 TL'nin ihtar tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesine, HMK'nın 107. maddesi kapsamında, dava tarihinde belirlenemeyen kira gelir ve kur kayıpları tespit edilmek kaydıyla şimdilik 100.000 TL'nin ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birşelen ... 5. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan 07.01.2013 tarihli sözleşme gereği, belirtilen adreste ofis binası inşaatı yapısal çelik konstrüksiyon işlerinin müvekkili şirketçe üstlenildiğini, davalı taraf inşaatı üstelenen asıl firma olup, inşaattaki çelik konstrüksiyon işlerinin müvekkili şirketçe ifa edildiğini, müvekkili şirketin çalışmalarını gerçekleştirdiğini, işin büyük bir kısmını yaptığını ancak sözleşme gereği kendisine ödenmesi gereken hak edişi bir türlü alamayınca davalı tarafa ... 11. Noterliğinin... tarih ve ... y. numaralı ihtarnamesini keşide ettiğini, davalı taraf söz konusu faturalara hiçbir şekilde itiraz etmediğinden müvekkilinin talep ettiği bedelin ihtilafsız olduğunu, davalı tarafın 16.05.2014 tarihinde gönderdiği 950.300,33 TL'lik faturanın, müvekkilinin kendisine gönderdiği ihtarname üzerine düzenlediğinin izahtan vareste olduğunu, davalıdan alacağını tahsil edemeyen müvekkilinin mecburi olarak bu konuda icra takibine geçtiğini, ... 35. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak toplam 691.313,59 TL'lik icra takibi b
Aşlatıldığını ancak takibin davalının haksız itirazı ile durduğunu, müvekkili itirazın iptali amaçlı iş bu davanın hazırlığındayken, davalı tarafça ... 16. ATM'nin...Esas sayılı dosya ile müvekkili aleyhine bir alacak davası açıldığını, iki davada da 07.01.2013 tarihli sözleşme gereği kararlaştırılan ve müvekkili şirketçe yapılan işin uyuşmazlığın ana konusunu oluşturduğunu, dava konusu işte inşaat işini bütünüyle üstlenen firma davalı olup, müvekkili şirketin ise, yalnızca çelik konstrüksiyon işini üstlendiğini, müvekkili şirketin işine başlayabilmesi için betonarme işlerinin tamamlanmış olması gerektiğini, zira müvekkilinin imal etmesi gereken çelik yapının, başka bir firma tarafından imal edilen betonarme yapının üzerine inşaa edileceğini ancak dava konusu inşaatta betonarme işlerini üstlenen taşeron firmanın şantiyeyi 27.04.2013 tarihinde terk ettiğini, bu hususun davalı tarafça bu firmaya keşide edilen ve ekte bir örneğini sundukları ... 25. Noterliğinin ... tarih ve ... y. numaralı ihtarnamesinde de ikrar edildiğini, gerek geç teslim, gerekse ... müvekkili şirket kullanımına sunulamadığı günler toplandığında, müvekkili şirketin 206 gün boyunca ... yararlanamadığını gördüklerini, 22.05.2013 tarihindeki gecikmiş proje onayından sonra belirtilen proje süreçlerinin devam ettiğini, sonuç itibarıyla ortaya çıkan mali tablonun müvekkili şirket açısından vahim olduğunu, müvekkilin işbu davada talep ettiği 691.313,59 TL'nin haricinde toplam 1.222.661,27 TL + KDV daha alacağının bulunduğunu beyanla davalının ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız itirazın iptaline, 691.313,59 TL'nin takip tarihi olan 08.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline, davalı aleyhine takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 4 ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 07.01.2013 tarihli “...” isimli Ofis Binası İnşaat Projesi kapsamındaki çelik konstrüksiyon işlerinin davalı tarafından yapılmasına dair alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, diğer yandan davalı ile kurulan taşeronluk ilişkisi kapsamında ...Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Sosyal Güvenlik Merkezi nezdinde davalının 008 kodlu taşeron olarak müvekkili şirketin ... sicil numarası altına kayıt yaptırarak işyeri açılışı yaptığını, sözleşmenin “Vergiler ve Sosyal Sigortalar Yükümlülükleri” başlıklı 18’inci maddesine göre davalının, sözleşme kapsamında çalıştıracağı personelin sigorta primlerinin ödenmesi dâhil tüm işçilik alacaklarından bizzat sorumlu olduğunu, projede çalıştıracağı personeline ödediği ücretler bakımından SGK’ya karşı yükümlülüklerini ilgili mevzuata uygun şekilde tam ve eksiksiz olarak yerine getirireceğini, buna ilişkin tüm dokümantasyonunu eksiksiz şekilde sağlayıp müvekkili şirkete muteber bildirimlerde bulunacağını, iş bitiminde taşeron kapanışına ilişkin SGK’ya gerekli tüm bildirimlerde bulunacağını ve SGK’dan kapanış sonrası “borcu yoktur” yazısı temin edeceğini, proje bitmesine rağmen müvekkil şirket tarafından işyeri numarasının kapatılması esnasında davalı ya da davalının altyüklenicilerine ilişkin ceza, borç ya da sair herhangi bir meblağı defaten ödemekle münhasıran sorumlu olduğunu, böyle bir durumda müvekkili şirketin davalının teminatını iade etmemek ve/veya hakedişinden kesinti yapmak gibi haklara sahip olacağını ancak açık sözleşme hükmüne rağmen davalı yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğundan işbu dava ikame edilerek davalıdan müvekkili tarafından ödenen SGK prim borçlarının rücuen tahsili talebi zarureti hâsıl olduğunu beyanla 109.785 TL faiz ve cezalar dahil müvekkili tarafından ödenen bedelden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL'sinin en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yargılama devam ederken, davacı tarafından sunulan dava değerinin ıslahına ilişkin 05/06/2017 günü mahkememize sunulduğu anlaşılan dilekçe ile dava değeri 108.785,00TL artırılarak , toplam 109.785,00 TL sını 29/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı .... AŞ den tahsili talep edilmiştir.
CEVAP:
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın işte gecikme yaşandığını belirttiğini ancak gecikmenin sebeplerine değinmekten kaçındığını, yaşanan gecikmenin davacı tarafın iddia ettiği gibi 231 gün olmadığını ve dava konusu inşaattaki gecikmenin müvekkili ile hiçbir ilgisinin de bulunmadığını, bizzat davacının kusurlu bulunduğunu, sözleşme sürecinde davacının, projenin üretime hazır olduğu ve bu işin 6 ay içinde bitirilmesi konusu üzerinde önemle durduğunu, sözleşmenin imzası ile birlikte müvekkiline imalat projelerindeki olabilecek ufak tefek sorunları, çizgi hatası, ölçü hatası, detay kusurları varsa bunları düzeltecek (shopdrawing projeleri hazırlayarak) imalatlara başlanılması konusunda çok ısrarcı davrandığını, bu çelik yapıyı, betanarme yapıya bağlamak için işveren tarafından önceden beton içerisine gömülmüş olan iç dişli özel çelik ankrajlar kullanıldığını, çelik yapı betonarme yapıya bu ankrajlara diş açıldığını, rotlar yardımıyla bağlandığını, davacı taraf kendilerinin özenle betonarme yapı içine koydukları ankrajların sorunsuz olduğunu, bu ankrajların projedeki ölçülerine göre çok dikkat edilerek yerleştirildiğini, içlerine beton girmemesi için gerekli olan bütün önlemlerin kendileri tarafından alındığını beyan ettiğini, davacı projesinden çok emin olarak ve herhangi bir hata ya da ek maliyet veya ek iş çıkmayacağını belirterek müvekkili şirketten ciddi fiyat indirimi aldığını, bu konuda doğru bilgi vermeyerek müvekkilini yanılttığı ve müvekkilinin işinin uzamasına, bu nedenle de genel giderlerin artması yoluyla zarar etmesine neden olduğunu, müvekkili şirket 07.01.2013 tarihli sözleşmesi gereği çelik konstrüksiyon işlerini üstlenmiş olduğundan müvekkili şirketin işine başlayabilmesi için betonarme işlerinin tamamlanmış olması gerektiğini, dava konusu inşaatta betonarme işlerini üstlenen taşeron ... firmasının şantiyeyi 27.04.2013 tarihinde terk ettiğini, davacı tarafın sözleşme konusu işe 07.01.2013 tarihinde başlanması gerektiğine yönelik iddiasının geçersiz kaldığını, ...'ın işini tamamlamasının ardından davacı tarafın müvekkiline tahsis ve teslim etmesi gereken ..., 13.05.2013 tarihinde teslim edebildiğini, dolayısıyla bu teslimin 127 gün gecikmeli olduğunu, müvekkili sözleşmenin 27. maddesi gereği 30. günde işi tek taraflı feshetme hakkına sahip olmuşsa da işveren tarafından 127 gün bekletilmiş olmasına rağmen işi tek taraflı feshetmediğini ve sıkıntıların çözüleceğini umduğunu, ayrıca ... 13.05.2013 tarihinde mail yolu ile teslim edildiğinden, sözleşme tarihinden 14.03.2014 tarihine kadar toplamda ... (...) 206 gün kullanılamadığını, ... kesintisiz ve verimli olarak faydalanamayan müvekkilinin çareyi mobil vinçlerin sayısını artırmakta bulduğunu, bu nedenle 118.782,15 TL+ KDV ilave vinç gideri olduğunu, davacının sözleşme gereği müvekkiline vermesi gereken uygulama projelerini vermemiş olmasının da başka bir gecikme sebebi olduğunu, müvekkiline dijital ortamda verilen projelerin avan proje olduğunu, uygulanamaz nitelikte olduğunu, 136 gün gecikmeyle proje onayı yapılabildiğini, 22.05.2013 tarihinde proje onayından sonra sıralanan proje süreçlerinin devam ettiğini, projenin belirtilen tarihler itibarıyla zorlu ve uzun bir süreçten geçtiğini, belirtilen hususlar büyük bir ek maliyete sebep olduğu gibi, önemli bir zaman kaybı da yarattığını ve işin gecikmesine neden olduğunu, davacıdan henüz talep edilmemiş olan maddi kayıpların toplamının 209.641,65 TL+ KDV olduğunu, önceden talep edilmiş bulunan maddi kayıpların toplamının 348.662,70 TL + KDV olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin ek maliyetler ve davacının eksik ve hatalı bilgilendirmesi sebebiyle uğradığı toplam maddi zararın 558.304,35 TL+KDV olduğunu, kesin hakkedişteki faturalandırılmamış durumdaki 646.409,98 TL+ KDV ve hakedişe sonradan eklenen işlerden faturalandırılmamış olan 38.053,91 TL+KDV ile birlikte müvekkili şirketin toplam alacağının 1.242.768,24 TL + KDV olduğunu, üstelik projenin öngörülenden daha uzun sürmesi ve işin çok daha detaylı olması nedeniyle müvekkili şirketin talep edebileceği fiyat farkının buna dahil olmadığını, müvekkili şirketin davacıdan aldığı ve yapmayı taahhüt ettiği iş ile yapılmak zorunda kalınan işin kapsamı arasında olağanüstü bir fark bulunduğunu, işverenin müvekkili şirkete 27.12.2013 tarihinde gönderdiği mailde "Son montaj parçası 18.11.2013 tarihinde yerine konmuştur" ifadesinin müvekkilinin geçici kabul tarihini doğrular nitelikte olduğunu, müvekkilinin geçici kabul talebinin 20.12.2013 tarihinde yapıldığını, 2014 Ocak ayının ilk haftasından itibaren ...'le beraber geçici kabul eksikleri heyet halinde gezilerek 15.01.2014 tarihinde tamamlanarak bir rapor olarak yayınlandığını, 22.01.2014 tarihinde de 5.668.217,26 TL olacak şekilde onaylanan, 7. hakedişte de görüleceği üzere müvekkili şirketin işinin %99'unu tamamladığını, müvekkilinin kesin hakedişini 10.03.2014 tarihinde idareye sunduğunu, kesin hakedişin kabulünün 22.04.2014 tarihinde yapıldığını, 20.12.2013 tarihinde geçici kabul talebinin yapıldığını,15.01.2014 tarihine kadar bir heyetle gezilerek geçici kabul eksiklerinin çıkarıldığını, TÜV-SÜD tarafından bir rapor olarak yayınlandığını, bu geçici kabul eksikleri 14.03.2014 tarihine kadar tamamlanarak işverene teslim edildiğini, dolayısıyla geçici kabul tarihinin 14.03.2014 değil, 15.01.2014 tarihi olduğunu, müvekkilinin 14.03.2014 tarihli geçici kabul yazısını baskı altında, ekonomik sıkıntılardan dolayı imzalamak zorunda kaldığını, müvekkili şirketin tüm bu yaşananlara rağmen, işi bırakmak ya da tamamlayıp hakkını bu şekilde aramak arasında zor bir tercih yaptığını, işini tamamlayıp hakkını bu şekilde arama yolunu seçtiğini, müvekkili defalarca bu işte zarar ettiğini işverene bildirmesine, müvekkilinin iş bu işte zarar ettiği işveren tarafından çok iyi bilinmesine rağmen, davacı tarafından panik halinde 18.04.2014 tarihinde kesilerek gönderilmiş olan 911.051 TL + KDV bedelli fatura ile birlikte işyerlerinin kirasının müvekkilinden istenmesinin haksız, tamamen kasıtlı ve kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, iş bu davanın müvekkili şirketçe davacıya ihtarname çekilmesinden ve ardından da icra takibi açılmasının ardından açılmış olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirketçe açılacak itirazın iptali davasının sonuçlarından kaçınabilmek adına iş bu haksız ve dayanaksız davayı açmış bulunduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 4 ATM'nin ...Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle iş bu davanın esasına girilmeden önce öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın müvekkili şirketin SGK prim borçlarını ödememiş olması nedeniyle SGK'nın kendilerinden bu bedeli talep ettiğini ifade ettiğini, davacının iddialarını hiçbir şekilde kabul anlamına gelmeksizin talep ettiği miktar gerçeği yansıtmadığı gibi, bu bedelleri talep etmeye de hakkı olmadığını, Mahkememizde görülmekte olan asıl davaya cevaplarında ifade ettikleri üzere, davacı tarafın müvekkili şirketin işi ifada geciktiğini iddia ederek, yüklü miktarda hak edişlerini ödemediğini ve müvekkili şirketi adeta iflasın eşiğine sürüklediğini, müvekkili şirketin bugün itibariyle yüklü borçları ödemekle mücadele etmekte ve mali dengesini koruyabilmek için yoğun gayret göstermekte olduğunu, dava konusu işin gecikmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun olmadığını, meydana gelen gecikmelerin sebebinin işbu davanın birleştiği esas dosya olan Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına vermiş olduğukları cevap dilekçesinde son derece detaylı olarak, sayfalarca izah edilmiş olduğunu, dava konusu işle ilgili SGK borcunun davacının iddia ettiği miktarda olmasına olanak olmadığını, müvekkili şirketin şantiye sürecinde SGK'ya yüklü ödemeler yaptığını ve hatta davacının müvekkili şirketi soktuğu mali sıkıntı sebebiyle oldukça fazla miktarda faiz de ödediğini, bu nedenle davacının SGK'ya ödediği bedel fahiş olup, davacıdan neden bu miktarda bir bedel talep edilmiş olduğunu anlamanın mümkün olmadığını, taraflar arasında birbiriyle iç içe geçmiş onlarca işten oluşan bu büyük iş kapsamında davacının bütün bu gecikme kusurlarını bir yana bırakarak işbu birleşen davayı açmasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizde açılan asıl dava, asıl davada davacı vekili, davacı şirket ile davalı şirket arasında 07/01/2013 tarihli ... yapılacak plazanın çelik konstrüksiyon yapım işinin kararlaştırıldığı sözleşme imzalandığını, bu sözleşmenin 10.1 maddesinde işin süresinin sözleşme tarihinden itibaren toplam 200 gün olarak kararlaştırıldığını, 07/01/2013 tarihinden itibaren 26/03/2013 tarihinde 200 günlük süre dolmasına rağmen işin programın gerisinde kaldığını, yapılan işin geçici kabulünün ancak 231 gün sonra 14/03/2014 tarihinde yapıldığını, davalının 231 gün geç ifa nedeniyle temerrüte düştüğünü, tarafların ve kontrolör ...'ün imzalarını taşıyan "Geçici kabul tutanağı" ile işin süresinde teslim edilmediğinin anlaşıldığını, sözleşmenin 19. Maddesinde her gün için 3.000,00 TL gecikme cezası ödeneceğinin kararlaştırıldığını, buna göre, davalının 693.000,00 TL tutarında gecikme cezası ödeme zorunluluğunun doğduğunu, gecikme cezasının davacının cari hesaplarına borç kaydı olarak işlendiğini, yine kontrolör görevi yapan ...'e de KDV dahil 75.520,00 TL fazla ödeme yapıldığını, ayrıca davalıya yapılan iş için bir... tahsis edildiğini, süresinde işin tamamlanmaması nedeniyle 26/07/2013 tarihinden sonraki döneme ilişkin kiralayan şirkete fazladan 181.780,33 TL tutarında ödeme yapıldığını, davalının borçları için ... tarihinde ... seri nolu fatura düzenlendiğini, 693.000,00 TL gecikme cezası 154.051,13 TL vinç kira bedeli, 64.000,00 TL kontrolörlük ücreti olmak üzere KDV dahil 950.300,33 TL'lik fatura düzenlendiğini ve cari hesaba borç kaydedildiğini, davalı tarafın ... 11. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini göndererek kesin hakediş faturası hariç diğer hakediş faturalarının davacı şirkete kesildiğini, cari hesap alacaklarının 646.409,98 TL, kesin hakedişe ilişkin henüz faturası kesilmemiş 22.387,26 TL hakediş ücreti ile ayrıca sözleşme dışında yapılan revizyon ve ilave işler kapsamında 348.662,70 TL olmak üzere toplam 1.017.459,94 TL tutarında alacaklı olduklarını belirterek bu alacaklardan 646.409,98 TL'lik kısmının ödenmesini talep ettiğini, buna karşılık davacının da ... 25. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ederek ihtara itiraz ettiğini, taraflar arasındaki cari hesaba göre davalı şirketin davacıya 265.414,00 TL tutarında borçlu olduğunu, davalı tarafın davacının düzenlediği faturayı almaktan imtina ettiğini, imtina edilen faturanın ... 25. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile gönderildiğini, davalının da ... 11 . Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile faturayı iade ettiğini, davalının sözleşmede düzenlenen cezai şart dışında gecikme nedeniyle uğranılan sair zararların da davalı tarafından kabulü gerektiğini, iş süresinde teslim edilseydi teslim edilen bağımsız bölümleri 3. kişilere kiralanması ve kira geliri elde edilmesinin mümkün olacağının ve kira ve benzeri fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak cari hesapta davalının davacıya 265.414,00 TL borçlu olduğunu, mevcut borcun ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca kira geliri ve kur kayıpları tespit edilmek kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 4. ATM'nin ... Esas sayılı davası;Birleşen ... 4 . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında davacı vekili; davalı şirketin yapımını üstlendiği inşaat işinde çelik konstrüksiyon yapım işini konu alan 07.01.2013 tarihli taşeron sözleşmesi imzaladıklarını, davalı taşeronun kusuru nedeniyle işin süresinde teslim edilmediğini, işin gecikmesi nedeniyle fazladan kontrolörlük bedeli ödediğini, yine imalattan kullanılacak ... için gecikilen süre kadar fazladan kira bedeli ödediklerini, kira geliri kaybına uğradıklarını, kur farkı ile cezai şart dışında sair zarar nedeniyle alacaklı olduklarını, davalı taşeron tarafça SGK'ya ödenmesi gereken sigorta prim borçlarının da taraflarınca ödendiğini belirterek, 109.785,00 TL SGK ödemesinden şimdilik 1.000,00 TL'sinin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 5. ATM'nin ... Esas sayılı davası;
Davacı ... AŞ. Tarafından davalı ... Aş. Aleyhine açılan davada; davacı yüklenici şirket, davacı iş sahibinin asıl ve birleşen ... 4 ATM dosyasında ki taleplerini kabul etmediklerini, gecikmeden iş sahibinin sorumlu olduğunu, kendilerinin ise taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılan işler ve ilave işlerden dolayı alacaklı olduğunu, bakiye hakediş bedeli için ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile 691.313,59 TL'nin takip tarihi olan 08/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İşbu ... 5 ATM nin ... E. Sayılı itirazın iptali davasının konusu olan icra takip dosyası ... 35 İcra Müd .... E. Sayılı ve 07/05/2014 günlü takip talebine dayalı dava olup, işbu takibin 691.313,59 TL lık kesin hakediş talebine ilişkin olduğu takip dosyasına herhangi bir fatura ilave edilmediği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak kısaca asıl davada , eser sözleşmesinden kaynaklanan ve yüklenicinin eseri geç teslim ettiği iddiasıyla cezai şart, ... kira bedeli, kontrolörlük bedeli, kira ve kur kaybı tazminatı; birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında ise dava, eser sözleşmesi uyarınca yüklenici tarafından ödenmesi gereken ancak iş sahibinden tahsil edilen SGK prim borçlarının rucüen tahsili; yine birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ise, davalı iş sahibi tarafından davacı yükleniciye ödenmeyen hakediş bedellerinin tahsili için başlatılan icra takibine karşı açılmış itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli davalardır.
Mahkememizin tüm deliller toplandıktan sonra verdiği ilk karar ... E. - ... K. Sayılı ve 14/09/2017 günlü kararı olup, işbu karara göre;
"1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Birleşen ... 4. ATM'nin ... esas sayılı dosyasında davacının davasının kabulü ile 109.785,00TL'nin 22.08.2016 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den tahsili ile davacı ... Tic AŞ'ye ödenmesine,
3-Birleşen ... 5 ATM'nin ... esas sayılı dosyasında davanın kısmen kabulü ile ... 35.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasında asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ...AŞ'nin asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı ...TİC AŞ'den 646.410,48TL alacaklı olduğu belirlenmiş ise de; asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı ...TİC AŞ'nin tespit edilen 285.000,00TL cezai şart alacağının takas mahsup kapsamında mahsubu ile birleşen dosya davacısı ... AŞ'nin 361.410,48TL neticeten alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptaline,
Asıl alacak 361.410,48TL'ye takipten itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlarda aynen devamına,
Davalının %20 icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE " şeklinde karar vermiş olup, tarafların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine ,
İstanbul BAM 15 HD 2018/322-2019/1432 sayılı ve 26/11/2019 günlü kararı ile mahkememiz kararı ;
"Tüm dosya kapsamına göre mahkemece işin geç teslim edildiği kabul edildiği halde davacı yüklenici (iş sahibi) şirketin kira gelir kaybı ile kur farkı talebi; davalı taşeronun ise ek işler ve sözleşme dışı ilave işlere yönelik iddiası ve talepleri incelenip değerlendirilmemiştir. Ek ve sözleşme dışı işlerin saptanması halinde bunun gecikme süresine de etki edeceği düşünülerek davalının bu iddiasının usulünce araştırılarak miktar ve bedelleri ile gecikmeye etki edecek imalat sürelerinin de tesbit edilip belirlenmesi gerekir. Bunlar yönünden belirlenecek sürenin sözleşme süresine eklenerek gecikilen sürenin saptanması ve sonucuna göre diğer kalem talepler ile birlikte davacının kira gelir kaybı talebi ile kur farkı talebinin de diğer şartları ile birlikte incelenip değerlendirilmesi gerekir.
Ayrıca asıl davada belirlenen alacağın, birleşen (...) davada mahsup edilerek hüküm oluşturulması da hatalı olmuştur. Davalar birleştirilseler dahi müstakiliyetlerini koruduklarından her davadaki talebin kendi dava dosyasında karara bağlanmasında hükmün fer'ileri açısından (harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, faiz, icra inkar/kötüniyet tazminatı...) tarafların hukuki yararı vardır.
Yukarıda yapılan açıklamalara göre, tarafların sair istinaf talepleri incelenmeksizin kararın belirtilen sebeplerle kaldırılarak açıklanan şekilde inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. " şeklinde mahkememiz kararını eksik incelemeye dayalı olarak özellikle davacı yüklenici (iş sahibi) ...AŞ nin mahkemece kararda, işin geç teslim edildiği kabul edilmesine rağmen davacının talep ettiği kira gelir kaybı ve kur farkı talebiyle davalı taşeron ... AŞ nin ek işler ve sözleşme dışı ilave işlerin yapıldığı belirtilerek buna ilişkin talepleri bulunduğu halde iddia ve taleplerin incelenmediği ek ve sözleşme dışı işlerin saptanması halinde bunun gecikme süresine de etki edeceği düşünülerek davalının bu iddiasını usulünce araştırarak miktar ve bedelleri ile gecikmeye etki edecek imalatın süresinin de tespit edilerek , bunlar yönünden tespit edilecek sürenin , ek sözleşmede belirtilen süreye eklenerek geciken sürenin saptanması ve sonucuna göre davacının kira gelir kaybı ve kur farkı talebinin diğer şartlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin altı çizilmiştir.
Mahkememiz tarafından kaldırma kararına uygun olarak, dosya yeniden bilirkişi kuruluna tevdi edilerek işbu kaldırma kararındaki taleplerin incelenerek, asıl ve birleşen 4 ATM dosyasındaki davacı ... AŞ nin ve birleşen 5 ATM dosyasındaki taşeron ... AŞ nin talep ve iddiaları konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.
İşbu ek raporda;
"Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işin teslim süresinin 200 gün olduğunu, sözleşmenin 10.1.maddesi uyarınca işin geçici kabule hazır hale gelmesinin işin teslimi olarak değerlendirildiğini, dava dışı diğer taşeronun betonarme işlerini 178 gün gecikmeli olarak teslim ettiğini, bu noktada davacı iş sahibinin eser sözleşmesinde kendisine düşen hazırlık fiilini yerine getirmeyerek temerrüde düştüğünü, diğer taşeronun işi geç teslim etmesi nedeniyle davalının da işe 111 gün gecikme ile başladığını, ... davalıya 13/05/20213 tarihinde teslim edildiğini, bu tarih baz alındığında sözleşme süresinde 127 gün gecikme yaşandığını, davalıya verilen avan projelerin 22/05/2013 tarihinde, 136 gün gecikme ile onaylandığını, davalının betonarme gövdede hazır olması gereken ve kendi sorumluluğunda olmayan işleri yaptığını, bu işlerin de işin 100 gün gecikmesine neden olduğunu, davalının 20/12/2013 tarihinde geçici kabul için başvurduğunu, 14/03/2014 tarihli geçici kabul tutanağında 25-31/01/2014 tarihleri arasında yapılan incelemelerde sahada tespit edilen montaj ile ilgili eksikliklerin tamamlanmış olduğunun belirtildiğini, buna göre davalıdan herhangi bir gecikme cezası talep edilmesinin teknik açıdan hakkaniyetli ve uygun olmayacağını, bu raporda kök rapordan farklı olarak işin teslim tarihi olarak geçici kabule hazır hale getirme tarihinin esas alındığını, bu nedenle iki rapor arasında 41 günlük bir fark olduğunu, ikinci farklılığın ise davalının kendisinden kaynaklanmayan işler ile ilave işler ile ilgili tespit edilen 100 günlük süreden kaynaklandığını, iki rapor arasında 141 günlük bir fark olduğunu, asıl dava kapsamında, kök rapordaki tespitlerin ve davacı taraf iddialarının benimsenmesi halinde, davacı şirketçe talep edilebilecek gecikme cezasının 285.000 TL düzeyinde olacağını, davacı tarafça talep edilen “kira ve kur farkı kaybının” ise 1.323.910,42 TL düzeyinde hesaplandığını, birleşen 1. dava kapsamında, davacı şirketçe talep edilebilecek alacak miktarının 646.410,48 TL olduğunu, doğrudan huzurdaki dava konusu olmayan ek işler ile ilgili maliyetlerin gerek finansal, gerekse teknik yönden tespitine olanak bulunmadığını" raporda tespit edilmiş ve mahkemece işbu rapora itibar edilerek,
Mahkememizce Mahkememizin 2020/1 Esas 2022/442 Karar sayılı 16/06/2022 tarihli kararında;
"Taraflar arasında imzalanan 07/01/2013 tarihli ve asıl davada davalının, ...'da bulunan "...." yapmayı üstlendiği eser sözleşmesinde, işin teslim süresinin 10.1. maddesinde sözleşme tarihinden itibaren 200 gün olarak kabul edildiği, asıl davada davalı yüklenici tarafından davacı iş sahibine 20/12/2013 tarihi itibariyle geçici kabul başvurusu yapıldığı, taraflar arasında 14/03/2014 tarihli geçici kabul tutanağının düzenlendiği ve işin tesliminin yapıldığı, asıl davada davacı iş sahibi tarafından işin süresinden sonra teslim edilmiş olduğundan bahisle sözleşmenin 19. maddesi uyarınca faturalandırdığı cezai şart, fazladan ödediği ... kira bedeli ve kontrolör ücretinden sonra cari hesapta halen alacaklı olduğu iddiası ile bu alacağın ve gecikme nedeniyle kira ve kur kaybı nedeniyle tazminat talep edildiği, iş süresince taraflar arasındaki görüşmelerin mailler ile yürütüldüğü, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere asıl davada davalı yüklenicinin işe başlaması için öncelikle binadaki betonarme işlerin bitirilmesi gerektiği ve bu işleri yapan dava dışı diğer taşeronun işi geç teslim etmesi nedeniyle, davalı yüklenicinin de işe başlamakta geciktiği, yine ... davalı yükleniciye geç teslim edildiği, proje değişiklikleri ile proje onayının gecikmesi nedeniyle işin süresinin uzadığı, ayrıca davalı yükleniciden maillerde de görüleceği üzere, işin teslim tarihi olan 26/07/2013 tarihinden sonra ek işler talep edildiği, davacı iş sahibi tarafından ek işlerin teslim süresinin 09/11/2013 tarihi olarak belirlendiği, sözleşmede temerrüt ile ilgili genel hükümlere atıf yapıldığı, TBK'nın eser sözleşmesinde yüklenicinin temerrüdü ile ilgili 473. maddesinde, yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceğinin anlaşılması halinde iş sahibine sözleşmeden dönme hakkının tanındığı, davacı iş sahibinin ise sözleşmeden dönmediği, gecikme nedeniyle cezai şart ve çeşitli kalemlerde tazminat talep ettiği, dolasıyla talebin TBK'nın genel hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, TBK'nın 117. maddesinde yer alan "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır." düzenlemesi ve TBK'nın 118. maddesinde yer alan "Temerrüde düşen borçlu temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat etmedikçe, borcun geç ifasından dolayı alacaklının uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesinin somut olaya uygulanması ile, davacı iş sahibinin talep ettiği ek işler için tek taraflı olarak bir teslim tarihi - vade- belirlediği, ki bu işin onayını da teslim tarihinden bir ay önce verdiği, dolayısıyla davalı yüklenicinin teslim tarihinin artık sözleşmenin imza tarihinden itibaren 200 gün sonrası olarak kabul edilemeyeceği ancak her iki teslim tarihinin kabulü halinde de teslimin geciktiği ancak davalı yüklenicinin gecikmenin kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispat ettiği ve davacı iş sahibi tarafından davalı yükleniciden gecikme nedeniyle kira, kur kaybı, ek .... kira bedeli ve kontrolör ücreti talep edilemeyeceği, talep edilen cezai şartın ise TBK'nın 179/2. maddesinde düzenlenen ifaya ekli cezai şart niteliğinde olduğu, buu nedenle en geç teslim sırasında cezai şartın talep edileceğine ilişkin ihtirazi kayıt konulmaması halinde cezai şart talep etme hakkının ortadan kalkacağı, taraflar arasında imzalanan geçici teslim tutanağında davacı iş sahibinin ihtirazi kaydının olmadığı, dolayısıyla gecikme nedeniyle cezai şart da talep edemeyeceği kanaatine varılmakla asıl davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen ... 4. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında; davalı yüklenicinin sözleşmenin 18. maddesine göre, sözleşme kapsamında çalıştıracağı personelin sigorta primlerinin ödenmesi dâhil tüm işçilik alacaklarından bizzat sorumlu olduğu, davacı iş sahibi tarafından davalı yüklenicinin işçileri nedeniyle SGK'ya 109.785 TL ödeme yapıldığı ve davalıdan rücuan talep edilebileceği anlaşılmakla davanın kabulü ile 109.785 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Birleşen ... 5. ATM'nin ...Esas sayılı dosyasında; davacı yüklenicinin ödenmeyen hakediş (cari hesap) alacağı için icra takibi başlattığı, davalı iş sahibinin ticari defterlerinde kayıtlı davacı yüklenici alacağının 646.410,48 TL olduğu, davacı yüklenicinin defterlerinde ise alacağın daha fazla olduğu, aradaki farkın davacı yüklenicinin düzenlediği ancak davalı iş sahibi tarafından kabul edilmeyen kesin hak ediş faturasından kaynaklandığı, taraflar arasında imzalanmış kesin hakediş olmadığı, davacı yüklenici tarafından düzenlenen fatura içeriğinin de bilirkişi raporu ve Mahkememizce denetlenemediği, bu nedenle aradaki farkın talep edilemeyeceği kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne, davalı iş sahibinin ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına itirazının 646.410,48 TL yönünden iptaline, takibin alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit ve itiraz haksız olduğundan davalının hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesi "şeklinde ki Gerekçe ile;
"1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasında davanın Kabulü ile 109.785 TL'nin 22/08/2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın Kısmen Kabulü ile davalının ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına itirazının 646.410,48 TL yönünden iptaline, takibin alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan alacak üzerinden hesaplanan 129.282,09 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " dair karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
Mahkememizin işbu 2020/1-2022/442 k. Sayılı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 2022/2664 Esas 2022/2040 Karar sayılı ilamı ile;
"Asıl davada davacı, geç teslim nedeniyle gecikme cezası, fazladan ödenen kontolörlük bedeli ve gecikmeden dolayı fazladan ödenen... kira bedelinin tahsilini; birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında ise yüklenicinin işçileri için SGK'ya ödediği prim borcunun rücuen tahsilini talep etmiş; davalı yüklenici ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında hakedişten kaynaklı bakiye alacağı için başlattığı icra takibine itirazın iptali ile %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiş; mahkemece, Dairemizin ... esas ... karar sayılı kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alarak, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre asıl davanın reddine, davacı iş sahibinin SGK alacağının rücuen tahsiline ilişkin birleşen davanın kabulüne, davalı yüklenicinin hakediş alacağı için açtığı itirazın iptali davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya kapsamına göre, mahkemece alınan 18/01/2022 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak, taraflar arasındaki sözleşme konusu işte iş sahibi ...'nin neden olduğu gecikmeler sebebiyle yüklenici ...Tic. A.Ş. tarafından işe geç başlandığı anlaşıldığından, asıl davada yüklenicinin bu gecikmeye bağlı olarak talep ettiği gecikme cezası, fazla ödenen kontrolör ücreti, ... kirası ve kira kur farkı zararları yönünden davanın reddine karar verilmesi yerinde olmuştur.
Sözleşme gereğince yüklenici şirketin çalıştırdığı işçilerin SGK primlerinin yüklenici şirket tarafından yatırılması gerekmektedir. Somut olayda, yüklenici işçilerinin SGK ödemelerinin davacı iş sahibi tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkamesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yüklenici tarafından ödenmesi gereken yüklenici şirket çalışanlarına ilişkin SGK borçlarının iş sahibi şirket tarafından ödendiği anlaşılmakla, bu davada davanın kabulüne karar verilmesi de usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkamesi'nin ...Esas Sayılı dosya yönünden taşeron ... A.Ş tarafından 691.313,59 TL hakediş alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talep edilmiş; mahkemece 646.410,48 TL yönünden itirazın iptaline karar verilmiştir.
Talep edilen miktar ile mahkemece karar verilen miktar arasındaki fark, taşeronun düzenlediği ancak yüklenici tarafından kabul edilmeyen kesin hakediş faturası olarak adlandırılan 43.762,00 TL bedelli 03/05/2014 tarihli "..." açıklamalı faturadan kaynaklanmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunun 12. sayfasında yüklenici tarafından taşeron şirket yetkilisine gönderilen 27/09/2013 tarihli e- postada belirtilen işlerin ilave iş niteliğinde olduğu, sözleşme kapsamında bulunmadığı belirtilmiş olup, birleşen davada talep edilebilecek alacak miktarının 646.410,48 TL olduğu, huzurdaki davanın konusu olmayan ek işlerle ilgili maliyetlerin finansal ve teknik yönden tespitine olanak bulunmadığı belirtilmiş olup, mahkemece ek iş olarak belirtilen bu işlerin mahallinde yapılıp yapılmadığı hususunda keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın bilirkişi raporuna göre karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 27/09/2013 tarihli e-postada belirtilen işler ve birim fiyatlar esas alınmak suretiyle mahallinde söz konusu işlerin yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa bedelinin tespit ettirilmesi, öte yandan ... Tic. A.Ş'nin istinaf dilekçesinde belirttiği 3.298,81 TL tutarlı 23/05/2014 tarihli boya bedeli faturası sebebiyle yüklenicinin sorumlu olup olmayacağı hususu değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. " gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasa (2023/60 Esas) kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce İstanbul BAM 15. Hukuk Dairesi 2022/2664-2040 sayılı ve 14/12/2020 üzerine kararı gereğince davalı ... AŞ. vekilinin İstinaf talebinin kısmen kabulüne, davacı ... AŞ. Vekilinin istinaf taleplerinin reddine dair kesin olarak verilen karar sonrasında;
Mahkememizce dosya kapsamına bilirkişi heyetlerinden raporlar aldırılmış,
a-Bilirkişiler ..., ..., ... , ..., ..., ... tarafından hazırlanan 11.09.2023 tarihli raporda özetle;
"1-Dava konusu sözleşmeye ve işbu ek incelemeye konu işler ile ilgili olarak teknik yönden mahallinde keşfen inceleme ile dava dosyası üzerinde yapılan incelemeler çerçevesinde;
a)Kapsamı ve teknik özellikleri 27/09/2013 tarihli e- postada belirtilen ilave işlerin, yüklenici ...AŞ tarafından imal edilip yerine montajının, “ilave iş” olarak davacı tarafça bizzat talep edilmiş durumda göründüğü;
b)Dava konusu sözleşme ile ilgili taşınmazın bulunduğu yerde yapılan keşfen inceleme sınırları içerisinde olmak üzere, teknik yönden gerçekleştirilen gözlem ve tespitlerimize göre ise, 27.09.2013 tarihli e-mailde belirtilen işlerin fiilen yapılmış durumda bulunduğu kanaatine ulaşıldığı;
c) Bu bağlamda ayrıca tartışma konusu ilave işler ile ilgili olarak yüklenicinin 03.05.2014 tarihli ve 6892 numaralı faturası kapsamındaki KDV dahil toplam 43.761,99 TL'lik bedelin de hakkaniyete uygun bulunduğunun değerlendirildiği;
Teknik yönden incelenen diğer konu ile ilgili olarak ise, KDV dahil 3.928,81 TL tutarındaki faturaya konu olan Rall koduna göre boya uygulamasının yapılmış olduğunun da yerinde tespit edildiği;
d) Bilirkişi Kurulumuzun, ikinci konu çerçevesinde olmak üzere diğer uzmanlık alanları itibariyle yapılan tespit ve açıklamalarımız da raporumuz içerisinde ayrıntılı olarak sunulmuş olup; sonuçta yüklenici şirketin, 23.05.2014 tarihli ve KDV dahil 3.928,81 TL tutarlı faturasının, birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasına konu takip dayanağı içerisinde yer almadığı ve takip tarihinden sonra düzenlenmiş bir fatura olduğu, dolayısıyla dava konusu icra takibinde talep edilebilir bakiyenin oluşumu ile ilgisinin de bulunmadığı;
Bilirkişi Kurulumuzun birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına konu takip tutarı ile ilgili tespitlerinin Sayın Mahkemece benimsenmesi halinde, takip tarihi (08.05.2014) itibariyle birleşen davada davacı konumundaki ... A.Ş. tarafından talep edilebilir tutarın, bizzat kendi kayıtlarında takip tarihi itibarıyla raporlandığı tespit edilen 690.171,87 TL kadar olacağı;
Teknik yönden yer verilen tespitler çerçevesinde, KDV dahil 3.928,81 TL tutarındaki fatura nedeniyle iş sahibi şirketin, yüklenici firmaya karşı sorumluluğunun bulunduğunun Sayın Mahkemece benimsenmesi halinde ise, huzurdaki asıl ve birleşen davalar kapsamında olmak üzere davalı-birleşen davada davacı yüklenici firma tarafından talep edilip edilemeyeceği hususu da Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememiz tarafından dosya içerisine sunulan sözleşmenin incelenmesinde;
Taraflar arasında 07/01/2013 tarihli sözleşme akdedilmiştir. Sözleşmeye göre davalı yüklenici sözleşmenin 2. ve 37. Maddesinde sayılan ve sözleşmenin eki belgelerdeki proje ve şartnamelere göre ve birim fiyatları üzerinden işi yapmayı taahhüt etmiştir.
Sözleşmenin 10. maddesinde işin süresi sözleşme tarihinden itibaren 200 gün olarak kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin 18. maddesinde yüklenicinin iş ile ilgili çalıştırdığı işçilerin SGK borcu dahil tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğu düzenlenmiştir.
Sözleşmenin 19. maddesinde cezai şart; 20. maddesinde de süre uzatımı ve mücbir sebeplerin düzenlendiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce İstanbul BAM 15 HD nin 2022/2664-2040 sayılı ve 14/12/2022 günlü kararı sonrasında yapılan yargılama sonucunda;
Mahkememizde açılan ;
Asıl davada davacı, geç teslim nedeniyle gecikme cezası, fazladan ödenen kontolörlük bedeli ve gecikmeden dolayı fazladan ödenen ... kira bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, BAM ın 14/12/2022 günlü kararında ; İşbu asıl dava yönünden mahkememizin davanın reddine dair 2021/1-2022/442 sayılı kararının
"Mahkemece alınan 18/01/2022 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak, taraflar arasındaki sözleşme konusu işte iş sahibi ...'nin neden olduğu gecikmeler sebebiyle yüklenici ...A.Ş. tarafından işe geç başlandığı anlaşıldığından, asıl davada yüklenicinin bu gecikmeye bağlı olarak talep ettiği gecikme cezası, fazla ödenen kontrolör ücreti, ... kirası ve kira kur farkı zararları yönünden davanın reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. " gerekçesi ile yerinde olduğu belirtilmiş olup, BAM kararının kesin olarak karar verilmiş olması dikkate alınarak işbu asıl dava yönünden mahkememizce yeniden hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizde açılan asıl dava ile birleşen, davacısı ... AŞ davalısı ...AŞ olan birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E, -... K. sayılı dosyasında ise yüklenicinin işçileri için SGK'ya ödediği prim borcunun rücuen tahsilini talep edilmiş olup, mahkememizin kaldırılan kararında , davacının açtığı davanın kabulü ile 109.785,00TL nin davalı ...AŞ den rücuen tahsiline karar verilmesine ilişkin kararımızın, BAM kararında haklı olduğu belirtilmiş ise de mahkememizce ... AŞ nin istinaf talepleri kabul edilmiş olmakla, infazda tereddüt yaşanmaması bakımından yeniden sözleşme koşullarına göre dava konusu işle ilgili SGK ye ödenecek iş akdinden kaynaklanan primlerin ve SGK tarafından herhangi bir sebeple tahakkuk ettirilen ceza ve ferilerin davalı taşeron ... AŞ tarafından ödeneceği , kabul ve taahhüt edilmiş olduğu mahkememizce tespit edilmekle, davacı ... AŞ nin bu nedenle yaptığı 109.785,00 TL lık SGK borcunun rucüen davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ilişkin talebin, kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizde asıl davada davalı, birleşen davada davacı yüklenici ... AŞ'nin , davalı ... AŞ aleyhine açtığı ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas- ... karar sayılı dosyasında davacının; Hakedişten kaynaklı bakiye alacağı ve ek iş ve sözleşme dışı yapılan işler nedeniyle oluşan alacağın tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep edilmiş olup, İstanbul BAM 15 HDnin 14/12/2022 tarihli ve 2022/2040 sayılı kararında ;
Davacı .... AŞ nin mahkememiz kararında reddedilen işbu davacının düzenlendiği ancak yüklenici tarafından kabul edilmeyen hakediş faturası olarak adlandırılan 43.762,00TL bedelli 03/05/2014 tarihli , " ... konsturksiyon işleri kesin hakediş bedeli açıklamalı faturadan kaynaklandığını tespit etmiş olup, özellikle davacı taşerona , davalı yüklenici iş sahibi firma yetkilisi tarafından gönderilen 27/09/2013 günlü e postada belirtilen işlerin ilave iş niteliğinde olduğu ve sözleşme kapsamında bulunmadığı bilirkişi tarafından belirlenmiş olduğu, ancak mahalinde keşif ve bilirkişi yapılmaksızın ek işlerle ilgili maliyetlerin finansal ve teknik yönden tespitine olanak bulunmadığı belirtilerek ek işle ilgili mahallinde işin yapılıp yapılmadığı ve bedelinin tespit edilmeksizin karar verildiği belirtilerek , işbu ek işlerin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise birim fiyatları esas alınarak iş bedelinin tespit edilmesi ve işbu davanın davacısının istinaf dilekçesinde belirttiği 3.298,81 TL tutarlı 23/05/2014 tarihli boya bedeli faturası sebebiyle davacının davalı yükleniciden talep hakkının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi için kararımızın kaldırıldığı sabittir.
Mahkememiz tarafından yukarıda incelenen ve davacı taşeronun , davalı yüklenici ile aralarındaki sözleşme gereğince yapılan inşaatta ek işlerin yapılıp yapılmadığı ve yapılmışsa yapıldığı tarih itibariyle iş bedelinin tespiti için keşfen inceleme sonucunda tanzim edilen 11/09/2023 günlü ek raporda, " kapsamı ve teknik özellikleri davalı yüklenici tarafından davacıya 27/09/2013 tarihli e postada belirtilen ilave işlerin , davacı tarafından imal edilip yerine montajının yapıldığı, bu işin davalının bizzat talebi üzerine fiilen yapılmış bulunduğu mahallen yapılan keşif sırasında tespit edildiği ve ... günlü ve ... sayılı fatura kapsamında işbu iş için KDV dahil toplam 43.761,99TL talebin hak ve nefasete uygun bulunduğu tespit edilmiş olup, ayrıca mahallen yapılan boya uygulaması için KDV dahil 3.928,81 TL talep edilmiş olup, işbu boyanın yapılan uygulama ile kullanıldığı yerinde tespit edilmiş olduğu, ancak işbu faturanın icra takibi sonrasında 23/05/2014 de düzenlenmiş olup davamızın konusu icra takibine konu edilmediği , davacının 08/05/2014 itibariyle davalı yükleniciden 690.171,87TL talep edebileceği tespit edilmişse de , mahkememizin kaldırılan kararında hakediş bedelinden kalan cari hesap alacağı olarak 646.410,48 TL olduğu kabul edilerek karar verildiği işbu miktar yönünden istinaf kararı, davalı ...AŞ nin istinaf talepleri reddedilerek, davacı lehine usulü kazanılmış hak doğduğu , mahkememizde yapılan yargılama sonucunda, davacının talep edebileceği ek iş bedelinin 27/09/2013 tarihli e postada belirtilen ilave işler yönünden (43.761,99TL) 43.762TL olup işbu miktarın daha önce kesinleşen hakediş alacağına ilave edilmesi ile davacının talep edebileceği alacak , 646.410,48 TL + 43.762,00TL = 690.172,48 TL olduğu ve davanın işbu miktar üzerinden kısmen kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Ayrıca icra takibinden sonra kesilen 23/05/2014 tarihli 3.298,81TL tutarlı fatura , icra takibinden sonra olup dava konusu icra takibinde , takibe konu edilmediği anlaşılmakla bilirkişi kurulu tarafından talep edebileceği belirtilmiş ise de, işbu talep konusunda mahkememizce hüküm tesis edilemeyeceği kabul edilerek takip dışı olan istem konusunda herhangi bir karar oluşturulmamıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizde açılmış bulunan asıl davanın reddine ilişkin kararın kesinleştiği anlaşılmakla, bu hususta yeniden KARAR TESİSİNE YER OLMADIĞINA,
2-Mahkememizin işbu dosyası ile birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında davanın KABULÜ İLE;
a- 109.785 TL'nin 22/08/2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacı ...AŞ'ne verilmesine,
b-Alınması gereken 7.499,41 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.887,20 TL harcın düşümü sonucu kalan 5.612,21 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, (mahkememizce 22.09.2022 tarihinde ... harç no , ... referans numaralı harç tahsil müzekkeresi ile 5.612,80 TL'lik bakiye karar harcının tahsiline ilişkin müzekkere yazılmış olmakla, işbu harç tahsil edilmiş ise yeniden alınmasına yer olmadığına )
c-Davacı tarafından yatırılan 1.887,20 TL harç ile 29,20 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.916,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
d-Davacı ...Şirketi vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ÖDENMESİNE,
3-Mahkememiz işbu dosyası ile birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın KISMEN KABULÜ İLE ;
a-Davalının ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına itirazının 690.172,48 TL yönünden İPTALİNE, takibin alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b-Mahkememiz işbu dosyası ile birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan alacak üzerinden hesaplanan 138.034,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Alınması gereken 47.145,68 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 8.349,41 TL harcın düşümü sonucu kalan 38.796,27 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, (mahkememizce 22.09.2022 tarihinde ... harç no, ... referans numaralı harç tahsil müzekkeresi ile 32.350,38 TL'lik bakiye karar harcının tahsiline ilişkin müzekkere yazılmış olmakla, işbu harç tahsil edilmiş ise kalan 6.445,89 TL bakiye harcın alınmasına)
d-Davacı tarafından yatırılan 8.349,41 TL peşin harç ile 27,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 8.377,11 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
e-Davacı ... Şirketi vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 102.624,15 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ÖDENMESİNE,
f-Davalı vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.141,11 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ÖDENMESİNE,
6-Yargılama gideri yönünden yapılan hesaplamada; ... Şirketi tarafından yapılan 10.671,40 TL yargılama giderinin, kabul/ red oranına göre yapılan oran sonucu hesaplanan 1.477,64 TL yargılama giderinin ... Şirketinden alınarak , ...Şirketine ödenmesine, kalan kısmın ... Şirketi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Yargılama gideri yönünden yapılan hesaplamada; ... Şirketi tarafından yapılan 14.543,82 TL yargılama giderinin, kabul/ red oranına göre yapılan oran sonucu hesaplanan 12.529,97 TL yargılama giderinin ... Şirketinden alınarak ,... Şirketine ödenmesine, kalan kısmın ... Şirketi üzerinde BIRAKILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30/11/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır