T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/643 Esas
KARAR NO :2025/741
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/10/2024
KARAR TARİHİ:05/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı tarafından, müvekkil şirketin sorumluluğunda bulunduğu iddia edilen otoyol içerisinde meydana gelen trafik kazası neticesinde doğan zarara karşı müvekkil şirketin sorumlu olduğundan bahisle ... İcra Müdürlüğü 2024/.... Sayılı dosya nezdinde icra takibine geçilmiş olup, müvekkil cebri icra tehditi ile karşı karşıya kaldığını ve telafisi imkansız zararlar doğmaması adına ihtirazı kayıt konulmak suretiyle dosya borcu müvekkil şirket tarafından ödendiğini, ancak müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin ödemeyi cebri icra tehditi altında ödediğini, bu nedenle yapılan ödemenin istirdatı için iş bu davayı açtıklarını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirkete .../2 numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...'a ait ... plakalı araç, davacının sorumluluğundaki yolda 01.09.2023 tarihinde tek taraflı trafik kazasına karışmış olup araçta bu kaza sonucu ciddi hasar oluştuğunu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde, yolun bakım onarım ve denetlenmesinden sorumlu kuruluşun sorumlu olduğu tespit edilmiş olup ilgili kuruluş davacı otoyol işletmesi olduğunu, anılan nedenle davacının yol kusuru nedeni ile meydana gelen zararı tazmin yükümlülüğü bulunduğunu, davacı yolun bakım, onarım ve işletmesinden sorumlu kuruluş olup ilgili yasal düzenlemeler gereği yoldaki arıza ve engelleri en kısa zamanda ortadan kaldırarak karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmekle yükümlü olduğunu, davacının sorumluluk ve yükümlülüklerine aykırı olacak şekilde tazminat talebini reddetmesi üzerine .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından süresinde itiraz dilekçesi sunulmadığını, takibin kesinleştiğini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; müvekkil şirketin icra takibine konu alacağı haklı olup huzurdaki haksız davanın reddi ile haksız yere menfi tespit davası ikame etmiş olmasından dolayı davacı borçlu lehine %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Ticaret Sicil Müdürlüğü, ... Vergi Dairesi, ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; davacı tarafından dava dışı davalı sigortalısının aracı için davacıya ödenen hasar bedelinin, davacının kusuru bulunmadığından bahisle davalıdan istirdatı için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden, dosya görev noktasında incelenmiştir.
TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davalar tanımlanmış olup anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “a-f” bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.
6502 sayılı yasanın 3. maddesinde "k) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, l) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" şeklinde tüketici işlemleri sayılır.
6102 sayılı TTK'nın "Halefiyet" başlıklı 1481. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalısının yerine geçer. Bu bir kanuni halefiyettir. Sigortacının, açacağı davanın, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibi olduğu açıklanmıştır.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamı görev yönünden incelendiğinde; somut olayda, meydana gelen hasarın davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödenmesi üzerine sigortalısının halefi olarak .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan ödemenin davacıdan rücuen tahsili amacıyla takip başlatılarak davacıdan tahsilat yapıldığı, işbu davanın ise cebri icra tehdidi altında ödenen bu bedelin istirdatı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. O halde halefiyet ilkesi gereği görevli mahkemenin tayininde dava dışı sigortalı ile davacı arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti esas alınmalıdır. Mahkememizce aracında hasar meydana gelen dava dışı ... hakkında tacir araştırması yapılmış ve şahsın tacir olmadığı anlaşılmış olup davacı ve dava dışı Onur arasındaki ilişkinin tüketici ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Açıklanan bu nedenle mahkememizin görevsiz olduğu, dava konusu talebin niteliği itibariyle ve dava dışı sigortalının davacı karşısında tüketici konumunda olması nedeniyle görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar ilk aşamada mahkememizce görev itirazı reddedilmiş olsa da görev kamu düzeninden olduğundan tekrar yapılan incelemede davada HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
3-HMK nın 331. Maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-Dosyanın kanuni süresi içinde gönderilmemesi durumunda talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinin mahkememizce karara bağlanmasına,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize verilecek ya da gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/11/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza