T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/654 Esas
KARAR NO : 2024/814
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 13/10/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında düzenlenen ... numaralı 14.04.2015 - 14.04.2016 dönemini kapsayan ve iş kazaları sonucunda işverene düşecek hukuki sorumluluğu da teminat altına alan mali sorumluluk sigorta poliçesi olduğunu, poliçenin teminat dönemi içerisinde , müvekkili şirket çalışanı ... ...'ın 29.03.2016 tarihinde iş kazası geçirerek vefat ettiğini, işçinin desteklerince ... İş Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dosyasının açıldığını, bu davaya ilişkin toplam 180.000,00-TL ödeme yapıldığını ve karşılığında davacı yanın davasından feragat ettiğini, müvekkilinin ödediği tutarın 20.000,00-TL kısmının manevi zararlara, bakiye ise müvekkili şirketin personelinin kazadaki kusuru ve dolayısı ile müvekkili şirketin %75 sorumluluğu oranında olmak üzere SGK tarafından karşılanmayan maddi zararlara ilişkin olduğunu, ancak haksız fiile neden olan tarafların kim olduğu ve kusur oranları konusunda bir tespit olmadığından davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunun muallakta kaldığını, ... ACM'nin 2016/... esas sayılı dosyasında , müvekkili şirket çalışanlarının asli, müteveffa işçinin tali kusurlu bulunduğunu, kusurlu bulunan faillerin mahkumiyetine karar verildiğini ve dosyanın kesinleştiğini, akabinde davalı şirkete 18.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığını, yargı kararları kapsamında hasar dosyası açılarak, müvekkili şirkete isabet eden %75 kusur oranına göre , destek zararına istinaden hak sahiplerine ödenen 160.000,00-TL'nin poliçe teminatından müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini, ancak olumlu yada olumsuz cevap verilmediğini, akabinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu 29/04/2023 karar tarihli kararında, müvekkili şirketin 87.219,87-TL talep edebileceği ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince 5.000,00-TL tutarın kabulüne karar verildiğini, karar kesin olduğundan itiraz edilemediğini, yapılan ödeme sonrası müvekkili şirketin hakem kararı ile tespit edilen 82.219,87-TL bakiye alacağı için ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanın itirazı ile takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde herhangi bir sonuç alınamadığını beyanla davanın kabulüne, itirazın iptaliyle takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, esasa ilişkin ise mezkur poliçenin teminat limitinin kişi başına 250.000,00-TL olduğunu , davaya konu iş kazasının poliçe teminatında kalıp kalmadığının tespiti gerektiğini beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacının dava dışı ilgililere ödediği tazminatın, davalı ile aralarında bulunan sigorta poliçesi kapsamında davalıdan tahsili istemi ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı yanın zamanaşımı ve icra dairesinin yetkisine itirazının incelenmesinde ; icra takinbinde yalnızca yetkiye itiraz edildiğinin belirtildiği, HMK 19/2 de belirtildiği şekliyle yetkili yerin gösterilmediği, bu sebeple yetki itirazının dikkate alınamayacağı, davalının yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı ve davacının da öninceleme duruşmasında açıkça süresinden sonra sunulan beyanlara muvafakat etmediğini beyan ettiği anlaşılmakla itirazların reddiyle yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine hakem dosyasından kalan bakiye alacağına istinaden faizler dahil toplam 83.328,72-TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; yetkiye, ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... İş Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dava dosyasının yapılan tetkikinde; vefat eden dava dışı ... ... yakınlarının davacı, dosyamız davacısının davalı olduğu, feragat nedeniyle davanın reddine dair verilen kararın 29.06.2016 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce celp edilen ... ASCM'nin Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dava dosyasının yapılan tetkikinde; vefat edenin dava dışı ... ..., sanığın dosyamız davacısının tesislerinde çalışan Mehmet Haşarit olduğu, taksirle ölüme neden olma suçundan yargılandığı, dosyada alınan kusur raporunda müteveffanın tali, dosyamız davacısı şirket yetkililerinin asli kusurlu bulunduğu, sanığın cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın 19.04.2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
15.08.2022 başvuru tarihli ve 2022.E ... esas sayılı hakem dosyasının incelenmesinde; başvuranın dosyamız davacısı, karşı tarafın dosyamız davalısı olduğu, İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı müteveffa yakınlarına ödenen destekten yoksun kalma tazminatının talep edildiği, kararda davacının eş ... adına 172.000 TL, oğul Numan ... adına 8.000 TL olmak üzere 180.000 TL ödeme yaptığının, müteveffanın %25 kusurlu olduğunun, PMF tablosuna göre yapılan hesaplamada eş zararının 87.219,87 TL olduğunun, çocuğun detsek zararının bulunmadığının belirlendiği, tarafların rapora beyanda bulunmadığı belirtilerek talep gibi 5.000 TL yönünden hüküm kurulduğu ve kararın kesin olarak verildiği görülmüştür.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 25/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 29/03/2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında;
1-Davacı işverenin istihdam ettiği kişilerin kusuru nedeniyle davacı işveren tazminat tutarından %75 (yüzde yetmiş beş ) oranında,
3-Kazalı ... ... olayda %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,
3-Davacı işverenin %75 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre ... ...'ın vefatı nedeniyle;
a) Davacı tarafından ödemenin yapıldığı 01.06.2016 tarihindeki verilere göre ... ...'ın geride kalan hak sahiplerinden eşi ... ile oğlu ...'ın talep edilebilir destek zararı toplamının (100.397,90 + 1.955,09)= 102.352,99-TL olarak belirlendiği,
Davacı tarafından ise eş ... ile oğlu ... 'a toplam (172.000,00+8.000,00)=180.000,00TL ödeme yapıldığı,
Ödemenin hak sahiplerinin gerçek zararının üzerinde olması nedeniyle davacının ödediği tutarları ancak hak sahiplerinin gerçek zararı ile sınırlı olarak talep edebilceği ve buna göre hak sahiplerinin gerçek zararı olan 102.352,,99-TL'den ... tarafından 2022/E... sayılı dosya ile davalı aleyhine hüküm altına alınan 5.000,00-TL'nin tenzili sonucu davacının davalıdan talep edilebilir bakiye alacak tutarının (102.352,99-5.000,00) = 97.352,99-TL'den ibaret olduğu,
b)Davacı tarafından davaya konu icra takibinde 82.219,87-TL üzerinden talepte bulunulmuş olup, HMK 26.maddesine göre de talebin aşılması mümkün olmayacağından;
Gerek taraflar bakımından kesinleşen ... nun ... sayılı dosyası ile verilen karar gerekse taleple bağlılık ilkesi gereği davacının davalıdan rücuen talep edilebilir bakiye alacağının 82.219,87-TL'den ibaret olacağı,
c)Davacının rücuen talep edilebilir bakiye alacağının poliçe limitleri içinde kaldığı ve başvuru tarihine göre davalı bakımından temerrüt tarihinin 02/11/2021 olarak belirlendiği,
d)02/11/2021 temerrüt tarihinden icra takibinin yapıldığı 06/07/2023 tarihine kadar geçen dönemde 82.219,87-TL bakiye alacak bakımından adi kanuni faiz oranlarına göre işlemiş faiz tutarının 12.387,04-TL olarak belirlendiği,
İcra takibinde 1.108,85-TL faiz talep edilmesi nedeniyle HMK 26.maddesine göre taleple bağlı kalınarak icra takip tarihine kadar talep edilebilir faiz alacağının 1.108,85-TL ile sınırlı olacağı,
e)İşveren Sorumluluk sigortası genel şartlarının 15.maddesine sigorta sözleşmesinden doğan bütün taleplerin 10 yılda zamanaşımına uğrayacağına dair hüküm bulunduğu,
f)Bütün bu hususlara göre nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ;
... İcra Müdürlüğü'nün 2023/ ... E sayılı dosyası ile ilgili olarak davacının talebi mümkün olacağının aşağıdaki gibi;
Asıl alacak = 82.219,87-TL
İşlemiş faiz = 1.108,85-TL (06.07.2023 tak.tarihine kadar)
Toplam alacak = 83.328,72-TL olduğu,
G)Takip tarihinden sonrası için uygulanması gereken faiz oranlarının adi kanuni faiz oranları olacağı, sonuç ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında İşveren Sorumluluk Sigortasına ilişkin poliçe tanzim edildiği, davacının çalışanı ... ...'ın 29.03.2016 tarihinde iş kazası geçirerek vefat ettiği, vefat eden işçinin desteklerince ... İş Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dosyasının açıldığı, bu davaya ilişkin dosyamız davacısı tarafça toplam 180.000,00-TL ödeme yapıldığı ve karşılığında davacı yanın davasından feragat ettiği, bu ödemenin davalıdan tahsili istemi ile başlatılan takibe yapılan itiraz üzerine eldeki davanın ikame edildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; meydana gelen kazada davacı şirket çalışanlarının % 75, dava dışı müteveffanın %25 oranında kusurlu olduğunun, güncel içtihatlar uyarınca TRH 2010 tablosu ve % 10 arttırım indirim uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığında ödeme tarihi itibari ile dava dışı eşin destekten yoksunluk zararının 100.397,90 TL, dava dışı çocuğun destekten yoksunluk zararının 1.955,09 TL olduğunun, davacının hak sahiplerine 180.000 TL ödeme yaptığının, taleple bağlı kalınarak hakem heyetince belirlenen 87.219,87 TL den , hakem heyeti kararı ile hüküm altına alınan kısım düşüldüğünde 82.219,87 TL asıl alacak, 1.108,85 TL işlemiş faiz talep edebileceğinin, davalıdan talep şartlarının oluştuğunun belirlendiği, tarafların alınan bu rapora karşı bir itirazlarının bulunmadığı anlaşılmakla; asıl alacak üzerinden harçlandırılan işbu davanın 82.219,87-TL asıl alacak tutarı üzerinden kabulüne, kusur ve rücu şartları yargılama ile belirlendiğinden icra inkar tazminatı isteminin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Yalnızca asıl alacak üzerinden harçlandırılan işbu davanın KABULÜ ile,
... İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 82.219,87-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
Alacak likit olmamakla şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 5.616,44-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 987,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.628,97-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 9.059,25 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YEROLMADIĞINA,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 987,47-TL peşin ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.257,32-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır