T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/728 Esas
KARAR NO :2025/472
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/11/2023
KARAR TARİHİ:18/06/2025
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketi işletmesinin 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, davalı ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolu kullanan tüzel kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkının müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, davalı, ... plakalı araçları ile 05.09.2016 ile 12.10.2017 tarihleri arasında tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ve bağlı otoyolundan 429 adet ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla; davalarının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, takibin devamını, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 15.908,35 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (972.95 TL) ve KDV (175,13 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğini, icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesini, karar talep ve dava etmişlerdir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, ... ve bağlı otoyolundan 429 kez ihlalli geçiş gerçekleştirildiğini iddia ederek ceza düzenlenerek icra takibine geçtiklerini, ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu ve takibin devamı hususunda dava açtığını belirttiğini, davalı, takibin yapıldığı yer olan ... İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğunu iddia ettiğini, dava şartının olmadığını savunmadığını, dava görevsiz mahkemede açıldığı için görevsizlik kararı verilmesini talep ettiğini, davalı, ayrıca hak düşürücü sürenin geçtiğini ve ihlalli geçiş iddialarının gerçek dışı olduğunu savunduğunu, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını ve ihlalli geçiş iddialarının gerçek dışı olduğunu iddia ettiğini, dava esasında ihlalli geçiş iddialarının gerçek dışı olduğunu ve HGS kayıtlarının incelenmesini talep ettiğini, davacının ayrıca haksız düzenlenen cezaların bedelinin yasaya aykırı olduğunu ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, bu sebeplerle, dava konusu ve tüm iddiaların incelenmesi sonucunda davanın reddedilmesini ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER
.... Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosya suretinin Uyap üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Davaya konu; ... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihi olan 05.09.2016- 12.10.2017 tarihleri arasındaki kullanım amacını gösterir tescil kaydının Türkiye Noterler Birliğinden celp edilmiştir.
Karayolları 1. ve 4. Bölge Müdürlüğü ile Karayolları Ana kontrol merkezine müzekkere yazılarak, davaya konu ... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihi olan 05.09.2016- 12.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı ve bu tarihten 15 gün sonrasına ilişkin hesap hareketlerinin, provizyon dökümlerinin mahkememize gönderilmesinin ve bu araçların hangi banka/PTT nezdinde HGS/OGS hesabı bulunduğu hususları ait bilgiler mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Davalı ... - (T.C. K. No:...)'in bağlı bulunduğu Vergi Dairesi ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... davalı ... aleyhine 14/11/2017 tarihinde 37.550,98 TL asıl alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca ve yetkiye itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Adli Trafik Uzmanı ... tarafından hazırlanan 07/10/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ".....Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip incelenip yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;
¸Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 3.260,50 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 12.661,40 TL, toplamda Anapara 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 15.921,90 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 1.051,16 TL olduğu, Kaçak Geçiş 4 Katı Ceza Faiz Toplamı olarak16.973,06 TL hesaplandığı, KDV 9618 olarak 189,21 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ' nin 17.162,27 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre; Davalı ...'ten takiple istenebilir güncel toplam alacağın 17.162,27 TL olduğunun, Davalı ...’ten 15.921,90 TL’ ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 10,50 ve % 9,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği, Davalı ...’ e ait, davalının ... plakalı araçları ile 05.09.2016 ile 12.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının (Bkz. Syf 6. ) yapıldığı, Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır.
Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 07.10.2024 ..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi Adli Trafik Uzmanı ... tarafından hazırlanan 07.04.2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle;"....Yukarıda açıklanan teknik ve hukuki değerlendirmeler ışığında, davalı ...’in itirazlarının geçerli olmadığı, davacının takip talebinde bulunduğu alacak kalemlerinden yalnızca geçiş ücreti ve 4 kat ceza toplamı olan 15.921,90 TL’nin dosyada mevcut geçiş ve abonelik belgelerine dayanılarak talep edilebileceği, bu tutar üzerinden yasal faiz ve KDV uygulanabileceği, buna göre; Davalı ...’ ten takiple istenebilir güncel toplam alacağın 17.162,27 TL olduğunun, 15.921,90 TL’ ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık %
10,50 ve % 9,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği, Davalı ...” e ait, davalının ... plakalı araçları ile 05.09.2016 ile 12.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı, Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmış Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 07.04.2025....." şeklinde ek görüş bildirmiştir.
Mahkememizce davalının icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itirazı değerlendirildiğinde TBK 89. ve HMK 10. maddeleri uyarınca hizmetin verildiği yer dikkate alınarak yetki itirazlarının reddine karar verilmiş ve davanın esasına geçilmiştir. Ayrıca davalı yanın diğer itirazları da ön inceleme aşamasında değerlendirilmiş olup itirazların reddi ile tahkikata geçilmiştir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/... E. 2018/... Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda tespit edildiği üzere davalının sahibi olduğu dava konusu ... plakalı araçları ile 05.09.2016 ile 12.10.2017 tarihleri arasında bazı araçlarda HGS-OGS etiketi olmadan bazılarında ise etiket olmasına rağmen bakiye bulunmaması nedeniyle ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle işlemiş faize hükmedilmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi ... Esas, ...Karar)
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile .... Genel İcra Dairesi'nin (Eski: ... İcra Dairesi'nin ... Esas) 2023/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 17.056,43 TL (3.260,50 TL kaçak geçiş, 12.661,40 TL kaçak geçiş ceza, 1.051,16 TL işlemiş faiz ve 83,37 TL KDV) alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacak 15.921,90 TL'ye değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 3.184,38 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE,
.... Genel İcra Dairesi'nin (Eski: ... İcra Dairesi'nin ... Esas) 2023/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 17.056,43 TL (3.260,50 TL kaçak geçiş, 12.661,40 TL kaçak geçiş ceza, 1.051,16 TL işlemiş faiz ve 83,37 TL KDV) alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacak 15.921,90 TL'ye değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 3.184,38 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.165,12-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 895,27 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 6.466,50 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı tarafça yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.056,43 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
9-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 539,70-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
10-Devletçe karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır