T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/123 Esas
KARAR NO :2025/638
DAVA:Tespit
DAVA TARİHİ:26/01/2024
KARAR TARİHİ:01/10/2025
YAZIM TARİHİ:03/10/2025
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonrası Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında ....Noterliğinde 24/06/2019 tarih ... yevmiye numaralı işlemle müvekkiline ait ... plakalı ticari araç üzerinde 30.000-TL değerinde rehin sözleşmesi kurulduğunu, müvekkilinin davalı şirket ile muvazaalı acentelik sözleşmesi yaptığını ancak esasen davalı şirketin işçici olarak işçi - işveren ilişkisi kapsamında çalıştığını, bu süreç içerisinde müvekkilinin yaptığı bütün işlemlerden doğan borç ve sorumluluğun tamamen davalı şirkete ait olduğunu, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ancak müvekkilinin rehne konu borç dahil hiçbir borcu bulunmamasına ve hukuki işlem ve borçlardan doğan sorumluluk tamamen davalı şirkete ait olmasına rağmen hukuka aykırı şekilde rehin ilişkisi kurulduğunu, rehnin kaldırılması amacı ile davalı şirkete ... 5.Noterliği'nden 15/11/2023 tarihinde ... yevmiye numarası ile ihtar çekildiğini ancak davalı yanın bir cevap vermediğini belirterek, araç üzerindeki rehinin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir .
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının , müvekkili şirketle kurduğu ticari ilişki kapsamında acente olarak işini sürdürdüğünü, sözleşmede açıkça belirtildiği üzere sözleşmenin konusunun "bağımsız bir tacir sıfatı ile " hızlı kurye ve kargo taşımacılığı işlemlerinin ... Kargo nam ve hesabına yapılmasından ibaret olduğunu, davacının kendi vergi numarası ve kendi SGK işyeri sicil numarası bulunan bağımsız tacir sıfatını haiz, kendi işçilerini kendisi istihdam eden , işçileri üzerinde işin ifası yönünden emir ve talimat verme yetkisi olan işveren konumunda olduğunu, müvekkilinin bir bölgenin acenteliğini verirken neticede bu işe talip olanlarla çalıştığını, davacının iddia ettiği gibi hiçbir kimseye sözleşme dayatılmadığını, herkesin acentelik sistemini bilerek bu işi aldığını ve devam ettiğini, davaya konu rehin sözleşmesinin , müvekkili şirketten alınan borç karşılığında düzenlendiğini, taraflar arasında acentelik sözleşmesi uyarınca alacak borç ilişkisi bulunduğunu, müvekkili ile davacı arasında yapılan acentelik sözleşmesi kapsamında , davacının yürütmüş olduğu acentelik ticari faaliyeti nedeni ile işbu acentelik sözleşmesi ve ekleri ile taraflar arasında düzenlenen faturalar ve tüm diğer belgeler davacıya ait hesap ekstrelerine göre davacının müvekkili şirkete 28/02/2020 fesih tarihi itibari ile 240.644,18-TL cari hesap borcu olduğunun tespit edildiğini ve işbu cari hesap alacağının ödenmemesi nedeni ile ... 28.İcra Müdürlüğü'nün 2020/... takip sayılı icra takibi başlatıldığını , davalının itirazı ile itirazın iptali davası açıldığını ve ....İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinde devam edildiğini, taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi bulunmadığını belirterek ,davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir .
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı aracı üzerindeki rehnin kaldırılması istemine ilişkindir.
HMK'nın 114 ve 115. maddeleri gereğince mahkemenin görevine ilişkin usul kuralları, kamu düzeniyle ilgili olup yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmekle dava dosyası öncelikli olarak görev konusunda tetkik edilmiştir.
Somut olayda; davacının taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunduğunu iddia ederek davacı olduğu, davalı yanın ise taraflar arasında acentelik sözleşmesi bulunduğunu ve davalının alacaklı olması nedeniyle takip başlatıldığını, itirazın iptali davasının .... İş Mahkemesinde devam ettiğini savunduğu, Mahkememizce incelenen .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında asıl davanın, dosyamız davacısının işçilik alacaklarına, birleşen davanın ise dosyamız davalısı kargo şirketinin acentelik sözleşmesi kapsamında alacak istemine ilişkin olduğu, dosyamız davalısı kargo şirketi tarafından Acentelik Sözleşmesine dayalı talepler nedeniyle önce ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava ikame edildiği ancak mahkemece davalının işçi olması nedeniyle acentelik ve vekalet sözleşmesinin muvazaalı olup olmadığı hususunda incelemenin İş Mahkemesince yapılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verildiği, anılan kararı inceleyen ... BAM 21. H.D nin 2021/2004 esas ve 2022/1450 karar sayılı ilamında aynen ''... dava ve takibin dayanağı olan acentelik ve vekalet sözleşmelerinin muvazaalı olduğunun iddia edildiği, sözleşmelerin muvazaalı olup olmadığı hususunun değerlendirme görev ve yetkisinin İş Mahkemesine ait olup, ayrıca davacı ile davalı arasındaki temel ilişkinin işçi ve işveren ilişkisi olması nedeniyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde iş kanunu hükümlerinin uygulanmasını gerektireceğinden 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi yollaması ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu durumda ilk derece mahkemesince, İş Mahkemesi'nin görevli olduğuna ilişkin ilk derece mahkemesince verilen görevsizlik kararı usul ve yasaya uygundur (Emsal mahiyette Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 15/02/2021 tarih 2020/6605 Esas 2021/3734 Karar sayılı kararı)...'' denildiği, bu sebeple dosyamız davalısı kargo şirketinin Ticaret Mahkemesinde açtığı davanın kesinleşen görevsizlik kararı sonucu ... 2. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında birleştiği ve anılan mahkeme yapılan yargılamada; taraflar arasında iş ilişkisinin bulunduğu kabul edilerek asıl davada dosyamız davacısına işçilik haklarının ödenmesine ve dosyamız davalısı kargo şirketinin açtığı birleşen davanın ise reddine karar verildiği, dosyamızda tarafların defter incelemesi yönünde ara karar kurularak taraflar arasındaki güncel alacak borç dökümünün hesaplanması istenilmiş ise de davacının buna ilişkin incelemenin zaten .... İş Mahkemesinde yapıldığını beyanla ara karardan rücu talep ettiği ve mahkememizce yeni bir inceleme yapılmadığı, gelinen aşamada davacının taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi olduğunu beyan ettiği, davalı her ne kadar ticari ilişkinin acentelik sözleşmesine dayalı olduğunu savunsa da bu savunma ile açmış olduğu alacak davasında ... BAM 21. H.D nin yukarıda belirtilen kararında hem sözleşmelerin muvazaalı olup olmadığı hususunu değerlendirme görev ve yetkisinin İş Mahkemesine ait olduğunun hem de davacı ile davalı arasındaki temel ilişkinin işçi ve işveren ilişkisi olduğunun karara bağlandığı, bu durumda eldeki davada da Mahkememizin görevli olmadığı, taraflar arasındaki temel ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olduğu ve bu sebeple görevli mahkemenin İş Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı gerekçe ile;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 114/1-c ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine,
2-HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli İstanbul İş Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır