T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/153 Esas
KARAR NO :2025/368
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/03/2024
KARAR TARİHİ:08/05/2025
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı, ... ve ... plakalı araçları ile 7.03.2017- 25.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemediğini, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... Otoyolundan 107 adet ihlalli geçiş gerçekleştiğini, bu davanın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkili şirket alacakları, davanın ikamesine binaen, sayın mahkenize, elektronik veri olmaları hasebiyle bir önyazı ekindeki CD/DVD içerisinde sunduklarını, davalarının kabulünü .... Genel İcra Dairesi 2023/... Esas (.... İcra Müdürlüğü 2017/... Esas) sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, takibin devamını, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 828,90 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (18,65 TL) ve kdv (3,36 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsilini müvekkiline verilmesini, karar verilmesini müvekkili adına talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, konu ile ilgili müvekkiline davacı tarafça herhangi bir bildirim yapılmadığını, söz konusu araçlar müvekkilinin çalışanları tarafından kullanılmakla kendisine bildirilmediğini, hukuka aykırı olduğunu düşündüğümüz isnat edilen cezadan müvekkilinin bilgisi bulunmadığından, temerrüt sözkonusu olmadığını, itirazlarını sunduğunu, yetki itirazları sunduklarını müvekkilinin Bingöl iline kayıtlı olup yetkili mahkemesinin Bingöl olduğunu, bu mahkemenin yetki sınırlarında olmadığını, nedenle davanın reddini talep ettiklerini, ,yetkisiz mahkemede açılması nedeni ile davanın reddini , aksi taktirde müvekkilinin kusuru bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER:
.... Genel İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosya suretinin Uyap üzeriden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
... ve ... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihi olan 07.03.2017- 25.10.2017 tarihleri arasındaki kullanım amacını gösterir tescil kaydının Türkiye Noterler Birliğinden celp edilmiştir.
Karayolları 1. ve 4. Bölge Müdürlüğü ile Karayolları Ana kontrol merkezine müzekkere yazılmış olup verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
PTT genel müdürlüğüne yazılar müzekkerelere verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Adli Trafik Uzmanı Uğur Karadavut tarafından hazırlanan 23/09/2024 tarihli rapordan özetle; "...Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildi Anapara Kaçak Geçiş Bedeli Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı Kdv 9618 Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ Aşağıda İzah:
Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 167,20 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza
Tutarı olarak 668,80 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 836,00 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 24,03 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak 860,03 TL hesaplandığı, Kdv 2618 olarak 4,33 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ” nin 864,36 TL olarak belirlenmiştir.
Buna göre; Davalı ... Altyapı İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi” nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 864,36 TL olduğunun, 836,00 TL” ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz 9,75 olabileceği, Davalı ... Altyapı İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi” ne ait, davalının ... — ... plakalı araçları ile 07.03.2017 ile 25.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının (Bkz. Syf 5.) yapıldığı, Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır. Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 07.01.2025.." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, .... Genel İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu .... Genel İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının celbi ile incelenmesinde; davacı ...... Yatırım Ve İşletme Anonim Şirketi tarafından davalı ... Altyapı İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine 20/11/03/2017 tarihinde 1.871,82TL alacağa dayalı asıl alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca ve yetkiye itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalının icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itirazı değerlendirildiğinde TBK 89. ve HMK 10. maddeleri uyarınca hizmetin verildiği yerde dikkate alınarak yetki itirazlarının reddine karar verilmiş ve davanın esasına geçilmiştir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, ... Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan son bilirkişi ek raporunda tespit edildiği üzere davalının sahibi olduğu dava konusu ... ve ... plakalı araçlar ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan 07.03.2017 - 25.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, bazı geçiş anlarında ve geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle işlemiş faize hükmedilmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2022/2091 Esas, 2024/309 Karar)
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile .... Genel İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı (Eski; .... İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı) dosyasında davalının 828,00 TL asıl alacak ( kaçak geçiş ücreti + kaçak geçiş ceza ücreti), 18,65 TL faiz ve 3,36 TL KDV olmak üzere toplam 850,91 TL alacak yönünden itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 165,6 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE,
.... Genel İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı (Eski; .... İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı) dosyasında davalının 828,00 TL asıl alacak ( kaçak geçiş ücreti + kaçak geçiş ceza ücreti), 18,65 TL faiz ve 3,36 TL KDV olmak üzere toplam 850,91 TL alacak yönünden itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 165,6 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 615,40 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davacı tarafça yapılan 5.156,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 850,91 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 427,60TL peşin harç ile 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 3.120 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır