T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/818 Esas
KARAR NO : 2024/627
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/12/2023
KARAR TARİHİ : 15/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin İnternet alışveriş sayfası olan ... isimli firma olduğunu, müvekkilinin ise davalının İnternet alışveriş sitesinde satıcı olduğunu, müvekkilinin davalının sitesinde yaptığı satışlar kapsamında davalıya gerekli ödeme ve komisyonlar yaparak gelir elde ettiğini, satış yapılan müşterilerden birinin şikayeti üzerine davacının sayfasındaki üyeliğini iptal edildiğini, iptaline sebep olan alışveriş şikayetinin çok düşük meblağlı bir alışveriş olduğunu, davalı şirketin müvekkiline ait o tarihe kadarki hak edişlerin tamamına bloke koyduğunu ve üyeliğin iptal edildiğini, üyeliğin sonlandırılmasının hatalı olduğunu, davalı yanın , ödeme tarihi geçmiş olan tüm hak edişlere bloke koymasının ve bu bedelleri davacıya ödememesinin haksızlık ve hukuka aykırılık teşkil ettiğinden icra takibi başlatıldığını, icra takibinden önce davalı şirket yetkilileri ile bir çok kez iletişim kurulduğunu ancak sonuç alınamayınca ...İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı yanın itirazı ile takibin durduğunu, davadan önce kısmi ödeme yapıldığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de herhangi bir olumlu sonuç alınamadığından işbu davanın açıldığını beyanla davanın kabulünü , itirazın iptalini, alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkette on binlerce satıcının faaliyet gösterdiğini, bu satıcılar arasında hayatın olağan akışına aykırı işlemler yapılarak tüketicileri aldatma kastı olanların da mevcut olduğunu, bu satıcılar hukuka aykırı bazı işlemler yaparak müvekkili şirketten alacaklarını tahsil ettikten sonra faaliyetlerini durdurup elde ettikleri nakdi kazançları üçüncü kişilere aktardıklarını, zarar gören tüketicilerin mağduriyetlerinin giderilmesi talebi ile müvekkili şirkete başvurduklarını, ancak müvekkili nezdinde hukuka aykırı işlem yapan satıcıların bakiyesi kalmadığında büyük sorunlar yaşandığını, tüketicileri bahse konu risklerden koruyabilmek, potansiyel mağduriyetlerini giderebilmek ve satıcıları dürüst ticarete teşvik etmek amacı ile şaibeli işlemler yapan satıcılara mevcut sözleşme hükümleri doğrultusunda belirli kriterler de dikkate alınarak ihlal puanı verildiğini, 48 ihlal puana ulaşan satıcılarla ticari ilişkinin sonlandırıldığını, taraflar arasında ilk olarak 2021 tarihli bir Satıcı İş Ortaklığı ve İlan Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin "Sözleşme Değişiklikleri" başlıklı 5.maddesinde müvekkili şirketin herhangi bir maddeyi yapacağı ilanla değiştirme hakkına sahip olduğunun düzenlendiğini, "Aracılık Sözleşmesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 16.maddesi de elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların aracılık sözleşmesini tek taraflı olarak değiştirilebileceklerinin sözleşmede düzenlendiğini, davacı yanın alacaklarına bloke koyulması işleminin iddialarının aksine tek bir işlemden kaynaklanmadığını, davacının sürekli bir şekilde şaibeli ve finansal risk doğurabilecek işlemlerde bulunduğunu, davacının tek bir siparişi dolayısı ile hesabının kapatıldığı ve alacaklarına bloke konduğu iddiasının tamamı ile asılsız olduğunu, davacının şüpheli siparişlerinin çok sayıda ve şüpheli işlemlerinden ilki 0 desi ile kargolanan siparişlerin olduğunu, satıcılar tarafından gönderilen paketlere kargo ücretlerinin de belirlenmesi için hacmine göre kargo şirketleri tarafından desi bilgisi girildiğini, gerçekten gönderimi yapılan ürünlerin 0 desiye sahip olmasının mümkün olmadığını, bazı kötü niyetli satıcılar tarafından herhangi bir ürün teslimi yapılmaksızın ya da boş zarf da dahil olmak üzere sipariş edilenden farklı ürünler gönderilmek sureti ile sistemde gerçeğe aykırı bir biçimde ürünün kargoya verildiğinin bildirildiğini belirterek haksız davanın reddini, asıl alacak talebinin %40'ı oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; hak ediş bedeli alacağına dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine hak ediş alacağına istinaden 1.114.384,90-TL alacağın değişen oranlarda faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalı şirketin vekili aracılığıyla sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Varsa alacağın varlık ve miktarının tespiti ile davalının bloke işleminin hukuka ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılmak üzere bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 06/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Dava dosyasında tüm belgelerin kapsamı itibariyle yapılan incelemelerde her türlü hukuki ve nihai kararı Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere aşağıdaki neticelere ulaşılmıştır:
1. Davacı ... 'in Trabzon ilinde olduğu görüldüğünden davacının ticari defterlerinin talimatla inceletilmesinin takdirinin Sayın Mahkemenizin emrinde olduğu,
2. Davalı ... 'n şirket merkezinde yerinde yapılan mali incelemede; ticari defterleri usul yönüyle; davaya konu 2023 döneminde davalının E-DEFTER mükellefi olduğu, ilgili dönem envanter defterlerinin açılış tasdikini TTK. Md. 64 ve devam eden maddeleri ile VUK 220-226 maddeleri hükmü uyarınca yasal sürede usule uygun şekilde noterden yaptırdığı, dönemde “yevmiye ve defter-i kebir”i 13.12.2011 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “ ELEKTRONİK DEFTER TUTMA TEBLİĞİ” hükümleri uyarınca ticari defter tekil numaralarını zamanı içerisinde oluşturduğu görülmüş olup, davalının incelenen ticari defterlerinin lehinde delil niteliğinin nihai takdiri Sayın Mahkemenizin emrinde olduğu,
Davalının yerinde incelenen ticari defter kayıtlarında;
Sözleşmenin hukuki ve delil niteliği Sayın Mahkemenizin emrinde olmak üzere; 2021 yılında akdedilmiş satıcı İş Ortaklığı ve İlan Sözleşmesi ile davacı firma ile cari hesaba dayalı ticari ilişkisinin cari 30.06.2021 tarihli ilk yevmiye kaydı ile başladığı 29.04.2024 tarihli yevmiye kaydı ile sonlandığı,
Bu süre zarfında davacı ile ticari faaliyetini ... No'lu Hesap altında açılmış ... nolu ... TİC. LTD.ŞTİ olarak tanımlı cari hesapta takip etmekte olduğu, davacının satışlarını hesabın ALACAĞINA, davacının yaptığı satışların iadelerini, sözleşmeye dayalı kestiği “Komisyon Faturaları”nı ve “Kargo Faturaları”nı davacının cari hesabının BORCU'na kaydettiği, davacının satışlarından iş bu iade-komisyon - kargo faturalarını düşerek davacının “Hakkedişini hesapladığı ve hakkediş ödemelerini davacının cari hesabının BORCUNA kaydedildiği,
Netice itibari ile; davalı ... incelenen ticari defterlerinde; davacı ... ELEKTRİK'in Takip Tarihinde (Takip T.:28/09/2023) 1.115.148,27 TL. ALACAKLI olduğu,
Davacının Takip Tarihindeki cari hesap “Alacak Bakiyesi”nden Takip Tarihinden sonra raporda detayı gösterilen yevmiye kayıtları ile davacı firmanın cari hesabına “Borç” kaydedilmiş “iade- iptal-kargo” faturaları toplamı 71.940,24-TL”yı davacının hakkedişinden düştüğü; bu mahsup işlemi neticesi (1.115.148,27 -TL - 71.940,24-TL=) 1.043.208,03 -TL.sı davacının cari hesap alacak bakiyesi kaldı bu bakiyenin davalı firma tarafından Takip Tarihinden sonra 24.11.2023 tarihinde 1.043.229,83 -TL davacı dediği, bu ödeme sonrası Dava Tarihi itibari ile (Dava T. 25/12/2023) davacı ... ELEKTRİK 'in cari hesabında 21,80 -TL BORÇ BAKİYESİ (farklı bir ifade ile davalının alacağı) kaldığının kayıtlı olduğu, tespit edilmiştir.
3. Davacının sistem üzerinde yapılan teknik incelemede kargo hacmi (desi) belirleme ekranın bulunmadığı, e ticaret sitelerinden gelen siparişleri faturalarını kestikten sonra uygun paketleri yapıldığı anlaşmalı kargo şirketleri teslim edildikten sonra kargo şirketlerin ilgili kargonun hacim hesabı yapıldığı bilgisi aktarılmıştır. Bu Konuda takdir mahkemenize ait olmak üzere ticaret sitelerinin kargo gönder nlerin ağırlığı veya hacim hesabının olup olmadığı konusu heyetimizde kargo uzmanı bulunmadığından değerlendirilememiş olup, bu hususta takdir,
Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;
4. Davalı firmada yapılan teknik sistem incelemesinde desi bölümün tam sayı olarak görüldüğü anlaşılmıştır.
5. Davalı firmada yapılan veri tabanı üzerine davacının hesabından yapılan satışlarda kesilen faturayı sisteme eklemediği davalı firma tarafından ceza puanı aldığı tespit edilmiştir.
6. Davalı firmada yapılan veri tabanı üzerinde davacının soru cevap bölümünde kullanıcıları başka platformalar yönlendirdiği veya iletişim bilgilerinin değişik formasyonunda yazıldığı tespit edilmiştir. Bunun sonucunda davalının anlaşma gereği ceza puanı aldığı sonucuna varılmıştır.
Sayın Mahkemenin takdirlerine sunarız . "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı yanın ödenmeyen hak edişleri bulunduğundan ve davalının bu hak edişlere bloke koymasının haksız olduğundan bahisle takip başlattığı, davalı yanca yapılan kısmi ödeme ve takibe itiraz üzerine, kalan tutarın işbu davaya konu edildiği, taraflara ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde ibrazdan kaçınmış sayılacağı, HMK'nun 222/3. maddesi gereğince karşı tarafa ait eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulayan defter kayıtlarının karşı taraf lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun ihtarına rağmen davacı tarafın defter ve kayıtlarını belirlenen inceleme gününde incelemeye sunmadığı ve yerinde inceleme talebinin de bulunmadığı, bu nedenle davacı defter kayıtlarının incelenemediği ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığının tespit edilemediği, bu durumda davalı yanın sunmuş olduğu ve usulüne uygun tutulan ticari defterlerin kendi lehine delil olacağı, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davalı yanın takipten sonra yaptığı ödeme ile kayıtlarında davacıya borcu kalmadığı, anılan raporda detaylıca incelendiği üzere; davacının iddiasının aksine birçok siparişe fatura eklenmediği, başka telefon numarası veya platforma yönlendirme yapıldığı, 0 desi boş kargolama yapıldığı hususlarının tespit edildiği, anılan sebeplerle davalının bloke işleminin de taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca haklı olduğu ve davacının alacağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine, davacının kötü niyeti sabit olmadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
Şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından davacı tarafın yatırdığı 269,85-TL'nin mahsubu ile arta kalan 157,75-TL'nin davacıdan tahsiliyle Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ...Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır