T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/365 Esas
KARAR NO: 2024/486
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/06/2024
KARAR TARİHİ: 19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." olarak bilinen zincir spor salonlarının işleteni ve sahibi olduğunu, spor salonlarında kendi nam ve hesabına çalışmak üzere bu alanda lisans ve diplomalar ile uzmanlık eğitimlerini tamamlamış eğitmenler ile sözleşme kapsamında anlaşmalar yapılarak spor salonuna kayıtlı müşterilere hizmet verildiğini, eğitim verdikleri müşterilere yönelik müşterilerinden eğitim ücreti almakta, müvekkile ait olan spor salonunun kullanımı karşılığında kullanım bedelini müvekkil spor salonu işletenine ödediklerini, müvekkili ile davalı arasında 01.10.2021 tarihli "..." akdedildiğini beyanla sözleşmeye aykırı olarak gerçekleştirilen fesihten kaynaklı olarak şimdilik kısmi alacak olan 100,00.-TL cezai şart bedelinin 01.10.2021 sözleşme tarihinden; faiz hususunda aksi kanaatte olunması halinde ihtarnamenin tebliği ile davalının temerrüde düşürüldüğü 13.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Sözleşmenin 9.2 maddesi uyarınca, ihbar önellerine aykırı ve haksız feshi gerçekleştiren davalı için yapılan eğitim bedeli masrafı olarak şimdilik kısmi alacak olan 100,00.-TL eğitim bedelinin 01.10.2021 sözleşme tarihinden; faiz hususunda aksi kanaatte olunması halinde ihtarnamenin tebliği ile davalının temerrüde düşürüldüğü 13.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve ekleri henüz tebliğe çıkarılmamıştır.
DELİLLER:
Davalının bağlı bulunduğu Vergi Dairesi ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne tacir araştırması için müzekkere yazılmış olup, ... vergi müdürlüğünün 04/07/2024 tarihli ve ... Ticaret sicil müdürlüğünün 27/06/2024 tarihli müzekkere cevapları dosyamız içerisine alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedildiğinden bahisle cezai şart ve eğitim bedeli masrafı istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir.
TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların; '' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafın da tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “a-f” bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda dosyanın görev yönünden irdelenmesinde; Sözleşmenin haksız feshine dayalı talepler ile açılan eldeki davanın, TTK'da sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, BAM 45. H.D nin 2021/702 esas ve 2021/716 karar nolu ilamında ''.. O halde ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen bilgiler ve açıklamalar doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılıp, davacının dava tarihi itibariyle tacir sıfatını haiz olup olmadığının tespiti yapıldıktan sonra..'' denilmek suretiyle tarafların dava tarihinde tacir olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğinin belirtildiği, bu kapsamda mahkememizce, davalı gerçek kişinin son olarak bağlı bulunduğu ... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında görüleceği üzere davalının alış/ satışlarının VUK kapsamında tacir olma sınırına ulaşmadığı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısı uyarınca da tacir olmadığı, böylece davalının dava tarihi itibari ile tacir olmadığı, yine uyuşmazlığın sözleşmenin haksız feshi iddiasına dayandığı ve ticari işletme ile ilgili bir husustan da doğmaması nedeniyle nispi ticari dava sayılamayacağı, bu nedenlerle Mahkememizin görevsiz olduğu, görevli Mahkemenin, dava konusu talebin niteliği itibariyle genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 114/1-c ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine,
2-HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır