T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/432 Esas
KARAR NO :2025/321
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/07/2024
KARAR TARİHİ:29/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyolları ticari amaçla kullandığını, davalının ... plakalı araçlarının, 05.06.2022 - 20.06.2023 tarihleri arasında geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler yaptığını, bedel ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 gün içinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine.... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durdurduğunu beyanla davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış olup herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ihlalli geçiş alacağında dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen....İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ihlalli geçiş alacağına istinaden faizler dahil toplam 1.613,83-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; yetkiye, ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19/01/2025 tarihli anılı bilirkişi raporunda;
''..Delillerin ve hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; dosyaya sunulu belge ve bilgilerle sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
1.Davacı şirket vekili tarafından; davalıya ait ..., ... ve ... plakalı araçların geçiş ücreti ödemeden davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan geçiş ihlali yaptığı nedeniyle, ödenmeyen 1.442,50-TL asıl alacak tutarının tahsili amacıyla davalı aleyhine; 20.10.2023 tarihinde....İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı ve takibe konu tutarın davaya konu edildiği,
2.Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş listesinin sunulduğu görülmüş olup, yapılan incelemede, davalıya ait ... plakalı aracın 12 kez , ... plakalı aracın 63 kez ve ... plakalı aracın 1 kez olmak üzere toplam 76 kez , 05.06.2022-20.06.2023 tarih aralığında otoyol geçiş ücreti ödemeden geçiş ihlali yaptığının dosyada mevcut görüntü kayıtlarından teyit edildiği,
3.Dosyaya celbedilen belgelerden ; ..., ... ve ... plakalı araçların OGS cihaz üyeliğinin bulunmadığı, HGS ürününde ise yetersiz bakiye nedeniyle geçiş ücretlerinin ihlalli geçiş tarihinde ve 15 günlük süre içinde davacı şirket tarafından tahsil edilemediğinin tespit edildiği,
-... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününde otomatik ödeme talimatının bulunmadığı,
-... plakalı araca tanımlı ve ... plakalı araca tanımlı HGS ürününde otomatik ödeme talimatının bulunduğu , ancak davalı şirketin bankasından kaynaklı olarak ihlalli geçiş tarihlerinde "Genel Red, Bu istek Froud (sahtecilik) olabilir PAN (Kart Numarası) açıklaması ile geçiş ücretlerine ilişkin işlem yapılamadığı ve talimat hatası verdiğinin tespit edildiği,
4.Sayın Mahkemenizce davacı talebinin kabulü halinde; 76 kez ihlalli geçiş ücretinin 288,50-TL , 6001 Sayılı Kanun gereğince 4 katı ceza tutarının 1.154,00-TL olmak üzere toplam davacı alacağının 1.442,50-TL olarak hesaplandığı,
5.İşlemiş faiz tutarının 146,16-TL + 26,31-TL KDV dahil toplam 172,47-TL olarak hesaplandığı,
Sonuç ve kanaati ile tarafımdan tanzim olunan işbu raporu saygı ile arz ederim. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araçlar ile 05.06.2022 - 20.06.2023 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan araçların , ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 1.442,50 -TL asıl alacak tutarı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, anılan rapora taraflarca itiraz edilmediği, böylece davacının anılan bakiye tutar yönünden talebinde haklı olduğu, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği, temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla,( Emsal Karar İstanbul BAM 45. H.D 2021/1034 esas ve 2024/926 karar) davanın 1.442,50 TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 1.442,50-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacak likit olmakla % 20 sine denk gelen 288,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 615,40-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafça yapılan 4.566,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 4.081,09 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.442,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirmediğinden, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8- Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin ve 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 3.217,68-TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 382,32-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, miktar bakımından KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/04/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır