T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/644 Esas
KARAR NO:2025/640
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/10/2024
KARAR TARİHİ:01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davacı-alacaklı ... A.Ş., davalı ... A.Ş.'nin ... plakalı aracıyla ... tarihlerinde ücret ödemeksizin otoyoldan ihlalli geçiş yaptığını, geçiş ücretinin yasal sürede ödenmediğini belirterek .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve 9620 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir. Davalı taraf yalnızca İstanbul Anadolu İcra Dairelerinin yetkili olduğu yönünde itirazda bulunmuş, ancak para borçlarında alacaklının yerleşim yerindeki icra dairesinin de yetkili olduğu, TBK m.89 ve HMK m.6 hükümleri ile Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının bu durumu teyit ettiği belirtilmiş, davalıya ait araçların HGS/OGS bakiyesinin yetersiz olduğu, provizyon sorgusunun “Ürün kara listede” şeklinde sonuçlandığı, 15 günlük cezasız ödeme süresinde ödeme yapılmadığı, bu nedenle 6001 sayılı Kanun gereği geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulandığı açıklanmıştır. Otoyol işletmecisinin HGS/OGS abonelik ilişkisinin tarafı olmadığı, bakiye durumunu görme veya müdahale etme yetkisinin bulunmadığı, bu sorumluluğun araç sahibine ait olduğu ifade edilmiştir. davalının faiz, fer'iler ve KDV'ye yönelik itirazlarının da hukuki dayanaktan yoksun olduğu, ticari amaçla yapılan geçişlerde 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca avans faizinin uygulanması gerektiği, faiz oranlarının TCMB'nin avans faiz oranına göre dönemsel olarak kademeli hesaplanmasının zorunlu olduğu, ayrıca KDV Kanunu m.24/c gereği faiz üzerinden KDV hesaplanmasının yasal olduğu ve bu hususların Yargıtay kararları ile de sabit olduğu vurgulanmıştır. İtirazın kötü niyetli olarak yapıldığı, alacağın likit olduğu ve İİK m.67/2 kapsamında %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Zorunlu arabuluculuk sürecinde taraflar arasında anlaşma sağlanamamış ve “Anlaşmama” tutanağı düzenlenmiştir. Davacı, davalının itirazının iptali ile takibin avans faiz oranlarındaki değişikliklere göre kademeli faizle devamına, icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP :
Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLER
Mahkememizce Karayolları Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı şirket .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayısı ile davalı aleyhine 9.479,88 TL tutarında icra takibinde bulunmuştur.
Bilirkişi ... raporunda ''Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;
Anapara Kaçak Geçiş Bedeli : 2.065,50
Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı : 8.262,00
Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı : 10.327,50
3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı : 1.687,88
Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı : 12.015,38
Kdv %18 : 303,82
Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ : 12.319,20
Aşağıda İzahatlarının belirtildiği;Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 2.065,50 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 8.262,00 TL, toplamda Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 10.327,50 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 1.687,88 TL olduğu, Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı olarak 12.015,38 TL hesaplandığı, Kdv %18 olarak 303,82 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ’ nin 12.319,20 TL olarak belirlenmiştir.Buna göre; Davalı ... Anonim Şirketi’ nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 12.319,20 TL olduğunun, ESAS NO: 2024 / 644 E. 10.327,50 TL’ ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 16,75 - % 15.75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği, Davalı ... Anonim Şirketi’ ne ait ... plakalı araç ile 13.11.2021 ile 16.12.2021 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı,... plakalı aracın 20.10.2022 – 21.10.2022 tarihleri arasında OGS cihaz üyeliği veya geçiş kaydı bulunmamaktadır. OGS sistemi 31.03.2022 itibarıyla kaldırılmış olup geçiş ücretleri HGS üzerinden tahsil edilmektedir. Aynı plakanın belirtilen tarihler ve bu tarihten sonraki 15 günlük dönem için HGS abonelik ve geçiş bilgileri ile banka geçiş hareketleri kayıtları ilgili yazı ekinde sunulmuştur. Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü yazısına göre, banka hesap hareketlerinde yer alan işlem tarihi, giriş-çıkış zamanı, istasyon, geçiş ücreti, bakiye gibi bilgilerin; davacı tarafın mahkemeye sunduğu ihlalli geçiş bilgileri ile uyuşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, muhtelif plakalı araçların davacıya ait sorumlu olduğu yoldan ihlalli geçiş yaptığı belirlenmiştir. Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır. Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 13.08.2025 '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı
sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... davalı ... A.Ş aleyhine 12/12/2022 tarihinde 8000,00 TL asıl alacak 1254,13 TL işlemiş faiz, 225,75 TL KDV olmak üzere toplam 9.479,88 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca ve yetkiye itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalının icra dairesinin yetkisine itirazı değerlendirildiğinde; TBK 89. ve HMK 10. maddeleri uyarınca hizmetin verildiği yer dikkate alınarak yetki itirazlarının reddine karar verilmiş ve davanın esasına geçilmiştir. Ayrıca davalı yanın diğer itirazları da ön inceleme aşamasında değerlendirilmiş olup itirazların reddi ile tahkikata geçilmiştir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalının sahibi olduğu dava konusu ... plakalı araç ile 13.11.2021 ile 16.12.2021 tarihleri arasında bazı araçlarda HGS etiketinde bakiye olmadan geçmesi nedeiyle ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle işlemiş faize hükmedilmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2022/2091 Esas, 2024/309 Karar)
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 8.000,00 TL (kaçak geçiş ve kaçak geçiş ceza) 1.254,13 TL işlemiş faiz ve 225,75 TL KDV olmak üzere toplam 9.479,88 TL alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacak 8.000,00 TL'ye %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 1.600,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE,
.... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 8.000,00 TL (kaçak geçiş ve kaçak geçiş ceza) 1.254,13 TL işlemiş faiz ve 225,75 TL KDV olmak üzere toplam 9.479,88 TL alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacak 8.000,00 TL'ye %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 1.600,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 647,57 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 859,32-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.577,95 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3- Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 859,32 TL peşin harç ve 269,85 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 1.129,17 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 5.382,40-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 9.479,88 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 01/10/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza