T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/702 Esas
KARAR NO :2025/602
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/11/2024
KARAR TARİHİ:23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... 'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyolları ticari amaçla kullandığını, davalının ... plakalı araçlarının, 20.08.2021 - 13.08.2022 tarihleri arasında geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler yaptığını, bedel ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 gün içinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durdurduğunu beyanla davanın kabulüne, davalının .... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taraflarına birçok kez para cezası kestiğini, cezaları ödeme maksadı ile kendilerine başvurulduğunda ise hiçbir zaman cezaların nedenlerini açıklamadıklarını, bu durumdan yılmış olan müvekkilinin ise sebep belirtilmeyen cezaları ödemekten imtina ettiğini, müvekkili adına açılan icra dosyası incelendiğinde, takip dayanağı belge olarak alacaklı tarafın sözde borcu kanıtlar hiçbir belge sunmadığının görüleceğini belirtilerek, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir .
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ihlalli geçiş alacağında dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ihlalli geçiş alacağına istinaden faizler dahil toplam 1.240,90-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi... tarafından düzenlenen 13/05/2025 tarihli anılı bilirkişi raporunda;
''..Davalının OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ...'nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü'nün 7.1.maddesi hükmüne göre araç sahipleri , "..OGS veya HGS aracılığı ile otoyolu kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli bakiyeye sahip etiket bulundurmak.." ... (...) Otoyolu projesi Odayeri ... (... ... Dahil) kesimin yap - işlet - devret modeli ile yapılması, işletilmesi ve devri işine ait işletme protokolünün 7.7 maddesi hükmüne göre araç sahipleri ," geçiş sırasında ücret toplama sistemi vasıtasıyla tespit edilen geçiş ücreti, hesaptan elektronik olarak tahsil edilemez ise araç sahibi / sürücü ücret toplama sistemi doğrultusunda belirlenen geçiş ücretini manuel ödeme şeklinde yapmak zorundadır." belirtildiğinden , herhangi bir sistem tarafından arıza durumunda ücret tahsil edilememesi halinde , araç sahibi / sürücü tarafından takip eden 15 günlük sürede kontrol sağlanmalı , ücret çekilememesi halinde manuel ödeme olarak protokol gereği yapmak zorunda olduğunu,
Davalı ... ... Limited Şirketi'nin yukarıda izahatları yapıldığı üzere, bahse konu plaka sayılı araçları ile ilgili tarihlerde kullanmış olduğu ücretli yollardan sonra sorumluluğunda bulunan HGS / OGS abonelik bilgilerinden, hesabında yeterli miktarda bakiye olup olmadığını kontrol etmeden geçişlerine devam ederek, geçiş sonrası ilgili kurum abonelik bilgisinden bakiye düşüp düşülmediği kontrollerini sağlamayarak ihlalli geçiş olarak kayıt altına alındığı tespitleri sağlanmıştır. Oysa ki geçiş sonrası ücretli otoyol kurumlarından bu durumun sorgu teyidinin yapıldığı takdirde veya ilgili otoyol kurumu web sitesi üzerinden veya iletişim numarasından , geçiş bilgilerinin ve bakiye miktarlarının sorgusunun yapılabileceği bilinmektedir. Bu duruma istinaden tam kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Araçların davalı sahipliğinde bulunduğu tarihler ve ihlal tarihleri incelenerek neticeten var ise davacı alacağının takip dosyası ile bağlantı kurulmak suretiyle hesaplanması hususu ile ilgili olarak;
Anapara kaçak geçiş bedeli olarak 205,50-TL , kaçak geçiş bedeli 4 katı ceza tutarı olarak 822,00-TL, toplamda anapara + 4 katı ceza tutar toplamı olarak 1.027,50-TL hesaplandığı, 3095 sayılı faiz yasa gereği dönemlik yığılmış avans faiz tutarı olarak 189,57-TL olduğu, kaçak geçiş + 4 katı ceza + faiz toplamı olarak 1.217,07-TL hesaplandığı, KDV %18 olarak 34,12-TL dahil edildiğinde , takiple istenebilir güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ'nin 1.251,19-TL olarak belirlenmiştir.
Buna göre;
Davalı ... ... Limited Şirketi'nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 1.251,19-TL olduğunun,
1.027,50-TL'ye takip ve takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık %16,75 ve %15,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda işlemiş faiz yürütüleceği,
Davacının icra inkar tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır.
Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederim. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araçlar ile 20.08.2021- 13.08.2022 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan araçların , ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 1.027,50 -TL asıl alacak tutarı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, anılan rapora taraflarca itiraz edilmediği, böylece davacının anılan bakiye tutar yönünden talebinde haklı olduğu, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği, temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla,( Emsal Karar İstanbul BAM 45. H.D 2021/1034 esas ve 2024/926 karar) davanın 1.027,50 TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 1.027,50-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacak likit olmakla % 20 sine denk gelen 205,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 615,40-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafça yapılan 8.092,50-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 6.700,82-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.027,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 213,40-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin ve 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 2.583,45-TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 536,55-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı , miktar bakımından KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır