T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/94 Esas
KARAR NO :2026/364
DAVA:Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:06/02/2025
KARAR TARİHİ:29/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... marka ve model, ... şasi numaralı ... plakalı araç, 18.01.2023 tarihinde Davalı ... Şirketi yetkili satıcısı olan ... Otomotiv'den 1.090.031,73 TL bedel ile sıfır kilometre olarak satın alındığını, bahse konu araç, müvekkiline teslim tarihinden yaklaşık 5 ay sonra 08.06.2023 tarihinde henüz 4302 kilometrede iken düşük yağ uyarısı sebebi ile arızalanmış ve müvekkili tarafından ... yetkili servisi dava dışı ...'ne götürüldüğünü, yetkili servis tarafından araca 500 gram yağ ilavesi yapılarak işlemin tamamlandığını, söz konusu uygulamadan yaklaşık 4 ay sonra 10.10.2023 tarihinde bahse konu aracın henüz 8695 kilometrede iken ikinci düşük yağ uyarısı sebebi ile arızalanmış ve yine ...yetkili servisine götürülmüş olduğunu, yetkili servis tarafından araca tekrar yağ ilavesi yapılmış ve yağ takibi uygulamasına karar verilmiş olduğunu, bahse konu araç ile 1000 kilometre yol yapıldıktan sonra 10.11.2023 tarihinde araç 9700 kilometrede iken yağ takibi uygulaması gereğince araç üçüncü kez ...yetkili servisine götürülmüş ve aracın yağ tüketiminin normal olduğu ...yetkili servisi tarafından müvekkiline iletildiğini, 13.01.2024 tarihinde aracın rutin yıllık bakım tarihi gelmiş ve araç 12.035 kilometrede iken müvekkili tarafından aracın yıllık bakımları eksiksiz olarak yine ...yetkili servisinde yaptırıldığını, rutin yıllık bakımlardan yaklaşık 3 ay sonra 18.04.2024 tarihinde bahse konu araç 15.063 kilometrede iken üçüncü yağ arızasını vermiş, araç yine aynı yetkili servise götürülmüş ve araca 900 gram yağ eklenip yine yetkili servisçe yağ takibi uygulamasına karar verildiğini, yağ takibi uygulaması gereği bahse konu araç ile 1000 km yol yapıldıktan sonra 14.05.2024 tarihinde araç ...yetkili servisine götürülmüş ve araca 500 gram daha yağ eklenerek işlemler tamamlandığını, bahse konu aracın son işlemden 4 ay sonra 25.09.2024 tarihinde tekrar yağ arızası vermesi üzerine araç, satış ve servis yetkilisi ... ... servisine götürüldüğünü, ... Otomotiv yetkili servisince araçtaki tüm yağ değiştirilmiş, tekrar yağ takibi uygulaması kararı verildiğini, ayrıca araç garanti kapsamında olmasına rağmen 8.000 TL yağ değişim masrafı haksız şekilde müvekkilinden tahsil edildiğini, yağ takibi uygulaması gereği 1000 kilometre yol yapıldıktan sonra 30.10.2024 tarihince ikinci kez ... ... yetkili servisine müracaatında araca yine yağ ilavesi yapılmış ve yapılan işlemlerin bu şekilde tamamlandığını, akabinde yetkililerince müvekkiline : "...ARAÇTA ÜRETİM KAYNAKLI KRONİK BİR YAĞ KAÇAĞI OLDUĞU VE MOTORDA İNCELEME VE ARIZA TESPİTİ YAPILMASI GEREKTİĞİ..." bildirildiğini, müvekkili aracını inceleme ve arıza tespiti için ... ... yetkili servisine motordaki arızanın tespiti ve inceleme için bıraktığını, müvekkili, yetkili servis ile defaatle iletişim kurmaya çalışmasına rağmen telefonlara geri dönüş sağlanmamış ancak 26.11.2024 tarihinde yetkili servis tarafından aracının motorunda büyük kapsamlı parça değişiklikleri yapıldığı, aracın teslim alınmaya hazır olduğu bildirildiğini, söz konusu değişiklikler ile ilgili ... ... yetkili servisi tarafından herhangi bir işlem raporu tutulmadığı gibi müvekkilinin imzasını taşıyan herhangi bir iş emrinin de bulunmadığını, akabinde davalı şirketlere taraflarınca ihtarname keşide edilerek aracın gizli ayıplı olduğu ve TBK' da yer alan seçimlik hakları kullanacaklarının ihtar edildiğini, ilgili ihtarnamenin tebliğ edildiğini, Garanti Belgesi Yönetmeliği Madde 9/4'te belirlenen 30 günlük yasal süre içerisinde davalılarca taraflarına herhangi bir geri dönüş sağlanmamış ve taraflar arasında uyuşmazlığın çözümü amacıyla dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve taraflar arasında anlaşmanın sağlanamamış olduğunu, dava konusu araçtaki üretim kaynaklı kronik yağ kaçağının gizli ayıp niteliğinde olduğunu, ayıba karşı tekeffül hükümlerine göre müvekkilinin üzerine düşen bütün yükümlülüklere eksiksiz riayet etmiş olduğunu, müvekkilinin araçtan beklediği faydanın önemli ölçüde azalmış olduğundan misli ile değişim talebinin mevcut olduğunu, davanın kabulüne, ... marka ve model, ... şasi numaralı ... plakalı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, araç garanti kapsamında olmasına rağmen müvekkilinden tahsil edilen 8.000,00 TL yağ değişim masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile beraber davalı ... Şirketi'nden alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekaletin davalılara tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili şirket yönünden husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafından derhal ihbar şartının yerine getirilmediğini, davacı yanın şikayetlerinin gerçeği yansıtmamakta olduğunu, araçta ayıp/gizli ayıp veya üretim hatasının bulunmadığını, kullanım kılavuzunda yer verilen motor yağı tüketimi hakkındaki bilgilendirmenin dikkate alınmadığını, bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektiğini, dava konusuna ilişkin misli ile değişim talebinin satıcı aleyhine doğuracağı sakınca ile davacı lehine doğuracağı fayda arasında büyük fark/orantısızlık bulunduğunu, taleplerin MK 2 dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, seçimlik haklarının kullanılma koşullarının gerçekleşmediğini, tüm bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı ... .... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın müvekkili şirket yetkili bayi tarafından satışlı olması dışında aracın müvekkili yetkili servise hiçbir ziyareti/girişinin olmadığını, davacının müvekkiline hiçbir servis girişinin olmadığı, yasal süresinde hiçbir ayıp bildiriminin de mevcut olmadığını, bu nedenlerle husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının tüketici değil şirket olduğunu, yalnızca tüketicinin sahip olduğu seçimlik hakların uygulanmasının söz konusu olmadığını, dava konusu araç hakkında genel hükümlerin uygulanmasının söz konusu olduğunu, TTK ve TBK gereği ayıp ihbar mükellefiyeti yerine getirilmediğini, müvekkili şirkete derhal ayıp ihbarı yapılmamış; ayıp iddiası ortaya çıktıktan 1,5 yıl sonra keşide edilen ihtarname, ayıp ihbarının yasal sürelerin çok dışında olduğunu, davacının satıcı müvekkiline karşı mükellefiyetlerini yerine getirmediğini açıkça ispat ettiğini, araçta ayıp/gizli ayıp veya üretim hatasının bulunmadığını, husumeti ve ayıp iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla; iddia olunan ayıp aracın kullanımını önemli ölçüde etkileyen veya ortadan kaldıran nitelikte olmadığı aracın 2 yıldır sorunsuz kullanılmış olmasından belli olduğunu, farklı bir serviste ödenen 8.000.-TL. bedelin tahsili, müvekkili şirkete karşı dermeyan edilebilir bir talep olmadığını, huzurdaki davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğundan usulden reddine, zamanaşımı yönünden davanın reddine, kabul edilmediği takdirde hukuki yarar yokluğundan davanın reddine, her halukarda esastan davanın ve tüm taleplerin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Dava; ... ... marka ... plakalı aracın ayıplı olduğu iddiası ile misliyle değişim ve yağ değişimine ilişkin 8.000,00 TL alacağın tazmini talebine ilişkindir.
Huzurdaki uyuşmazlık; davaya konu uyuşmazlığın ... ... marka ... plakalı aracın ayıplı olup olmadığı, misliyle değişim talep edilip edilemeyeceği, onarım bedelinin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, ayıp varsa kullanımdan kaynaklaınp kaynaklanmadığı, davacının ayıbı bildirim yükümlülüğü olup olmadığı, ayıbın aracın kabulünü imkansız kılıp kılmadığının belirlenmesi ve ayıbın onarım ile giderilecek nitelikte bulunup bulunmadığı, davalılara husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, zaman aşımının geçip geçmediği hususlarında toplanmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkerelere cevap geldiği, davaya konu ... plakalı aracın tescil kayıtlarının Uyap sistemi üzerinden çıkarılarak dosya içerisine alındığı dosya kapsamından sabittir.
Tensip ara kararı ile davacı vekiline .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 29/11/2024 tarihli ihtarname ve tebliğ şerhlerinin aslı gibidir suretini sunmak üzere 2 haftalık süre verilmiş, davacı vekilinin 21/02/2025 tarihli dilekçesi ile .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 29/11/2024 tarihli ihtarname ve tebliğ şerhi aslı gibidir onaylı suretini mahkememiz dosyasına ibraz etmiştir.
Mahkememiz dosyası bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, Bilirkişiler Em. Prof. Dr. Müh. ..., Uzm. Yük. Müh. ..., Em. Dr. Müh. ... ve Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 04/01/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle;
"1.Dava konusu ... plaka ve (...) şasi numaralı taşıtın mevcut belgelere istinaden satışı sırasında imalat kaynaklı gizli ayıplı olduğu, mutaf kullanımla ortaya çıktığı, kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, fakat inceleme tarihinde yağ eksiltme probleminin giderilmiş bulunduğu,
2.Taşıtın ikinci el piyasada satışı halinde onarımı gerçekleştirilerek giderilmesinden sonra dahi kayıtlara giren işlemler ve alıcı tarafından öğrenilecek arızası nedeniyle ikinci el piyasada muadillerinin satış bedeli ortalamasına binaen güncel 200.000,00 TL, nispi yönteme göre sıfır kilometre alım-satım tarihinde ise 114.740,18 TL mertebesinde değer kaybına uğrayacağı,
3.Davalı ... şirketinin ayıptan doğan sorumluluğu açısından aranan şartların gerçekleştiğine kanaat getirmesi ihtimalinde davacının seçimlik haklarından satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirme hakkını kullanıp kullanmayacağının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
4.Davalı ... şirketinin ise garanti veren olarak sorumlu tutulabileceği, ancak bu konudaki belgelere dosyada rastlanmadığı,
5.Davacının, yağ değişim ücreti talebi bakımından ise mali inceleme yapabilecek uzman heyetimizde olmadığından değerlendirme yapılamadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor tanzim etmişlerdir.
Davacı vekili 29/04/2026 tarihli duruşmada 8.000,00 TL'lik yağ değişim talebi bakımından taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiş ve imzası alınmıştır. Davacı vekilinin vekaletnamede feragate yetkisinin bulunduğu dosya kapsamından sabittir.
Huzurdaki davada davacı, dava dilekçesinde ayıplı olduğu ileri sürülen aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini ve yağ değişimleri nedeniyle ödendiği belirtilen 8.000,00 TL’nin tahsilini talep etmiş ise de, yargılama sırasında 8.000,00 TL’lik parasal talep yönünden 29.04.2026 tarihli celsede feragat edildiği anlaşılmakla feragat, HMK’nın 307 ve devamı maddeleri uyarınca davayı sona erdiren kesin usul işlemlerinden olduğundan yağ değişim bedelleri bakımından davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir. Aracın misliyle değişimine ilişkin talep bakımından taraf iddia ve savunmaları tüm dosya kapsamı, servis kayıtları, ihtarnameler, taraf beyanları ve .... Otomotiv Laboratuvarında taraf vekillerinin katılımı ile gerçekleştirilen yerinde inceleme sonucunda düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı ... Oto San. Tic. A.Ş.’den 18.01.2023 tarihinde sıfır kilometre olarak satın aldığı dava konusu ... marka aracın kullanımının henüz ilk dönemlerinde ve düşük kilometrelerde tekrar eden şekilde yağ eksiltme arızası verdiği, farklı tarihlerde yetkili servislere götürülerek sürekli yağ ilavesi yapılmak zorunda kalındığı, nihayetinde davacının onayı ve rızası alınmadan araç motorunun değişimi gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bilirkişi heyetince araçtaki yağ eksiltme probleminin kullanıcı hatasından veya olağan kullanımdan kaynaklanmadığı, üretim ve imalat kaynaklı olduğu, teslim anında mevcut bulunup kullanım ile ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde olduğu açıkça tespit edildiği mevcut arızanın sıfır kilometre bir araçtan beklenen kullanım güvenliği ve konforunu önemli ölçüde azalttığı, aracın motor aksamında gerçekleştirilen işlemlerin kayıt altına girdiği ve ikinci el piyasa değerinde ciddi değer kaybı oluşturduğu tespit edilmiştir. Davalı taraflarca aracın garanti kapsamında onarıldığı ve arızanın giderildiği savunulmuş ise de; gerçekleştirilen işlem basit bir bakım veya olağan servis müdahalesi niteliğinde olmadığı, aracın en önemli parçası olan motor sistemine yönelik kapsamlı değişim gerçekleştiği, sıfır kilometre olarak satın alınan bir araçta, henüz çok düşük kilometrelerde sürekli yağ eksiltme meydana gelmesi ve motor içi parçaların sökülerek değiştirilmesini gerektirecek düzeyde üretim kaynaklı arızanın ortaya çıkması, davacının aracı satın alırken haklı olarak beklediği güven ve kullanım menfaatini esaslı şekilde zedelediği, davacının sıfır araç alırken en temel beklenti olan sürüş güvenliğinin dahi sağlanamadığı, araç henüz 4.302 km iken davacının servis hizmeti almak zorunda kaldığı görülmüştür. Teknik bilirkişi raporunda belirtildiği üzere araçta gerçekleştirilen motor onarımının ikinci el piyasa değerinde yaklaşık %10,52 oranında değer kaybına yol açacağı, tamamen onarılmış olsa dahi aracın artık “hasarsız ve müdahalesiz sıfır araç” niteliğini kaybettiği açıktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2020/642 E., 2022/1120 K. sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, motor değişimi veya motor revizyonu yapılan aracın değerinde azalma meydana geleceği ve bu durumun objektif piyasa gerçekliği olduğu kabul edilmiştir. Bu noktada da davacının gizli ayıp nedeniyle TBK’nın 227. maddesi uyarınca ayıplı malın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik hakkına sahip olmakla dosya kapsamından davacının son ortaya çıkan arıza sonrası onarım seçimlik hakkını kullanmadığı, aksine .... Noterliği’nin 29.11.2024 tarihli ihtarnamesi ile açıkça misli ile değişim hakkını kullandığı görülmüştür. Davalı servis tarafından ise davacının açık rızası alınmaksızın araç motorunda kapsamlı işlem gerçekleştirildiği görülmekle araç motorunun değişimi ile dahi %10 oranında değer kaybına uğraşmış aracı kullanmaya mecbur bırakılamayacağı, davacının sıfır kilometre araçtan beklediği ekonomik ve teknik faydayı tam olarak sağlamadığı, araçta kalıcı piyasa değer kaybı meydana geldiği ve davacının süresinde misli ile değişim seçimlik hakkını kullandığı, satıcı tarafından bu ayıbın giderilmiş olmasının onun bu seçimlik hakkını engellemeyeceği, seçimlik hakkın davacı tarafa ait olduğu, seçimlik hakkın bu şeklide kullanılmasının hakkın kötüye kulanılması sayılamayacağı, araçtaki ayıbın zaman zamanda trafik güvenliğini tehlikeye sokabilecek bir araz olduğu anlaşıldığından (benzer nitelikte ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2022/3462 Esas, 2024/196 Karar; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi 2021/2400 Esas, 2024/372 Karar) TBK m.227/1-4 hükmü uyarınca davacının ayıpsız misli ile değişim talebinin kabulüne dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, dava konusu ... plakalı ... şasi nolu, ... ... tip 2022 moldel aracın davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ayıpsız misli ile değiştirilmesine, İİK 24/4. Hükümlerine göre aracın aynısının ayıpsız mislinin davacıya iadesine, ayıplı aracın ise davacı tarafından davalı satıcı firmaya takyidattan ari olarak teslimine,
2-Yağ değişimine ilişkin 8.000,00 TL'lik alacak bakımından feragat nedeniyle talebin reddine,
3-Alınması gerekli 74.460,06 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 18.751,64 TL harcın düşümü sonucu kalan 55.708,42 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 26.537,50 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 26.344,15 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan masraf bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 169.504,76 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 8.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
9-Davacı tarafça peşin yatırılan 26.537,50 TL ile 615,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 27.152,90 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
10-Devletçe karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin , davanın kabul / red oranına göre hesaplanması sonucunda, 4.665,76 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 34,24 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/04/2026
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)