T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/216 Esas
KARAR NO: 2025/804
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/03/2025
KARAR TARİHİ: 26/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davacı... A.Ş., işletmesini yürüttüğü otoyolda davalı ...'e ait ... plakalı araçların 16.01.2023 ile 08.08.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını ileri sürmüştür. Bu araçların ticari nitelikte olduğu ve ihlallerin davalının ticari faaliyeti sırasında gerçekleştiği belirtilmiştir. Davacı, Karayolları Genel Müdürlüğü mevzuatı uyarınca on beş gün içinde cezasız ödeme imkanı tanınmasına rağmen bu sürede ödeme yapılmadığını, geçiş ücretlerinin ve 4 katı tutarındaki ceza bedellerinin ödenmesi amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, davalının ise borcun tamamına, faizine ve fer'ilerine itiraz ettiğini ifade ettiğini, davacı taraf, davalının OGS/HGS hesaplarının geçiş anlarında yetersiz olduğunu, provizyon sorgularının olumsuz sonuçlandığını, bu nedenle ücretin tahsil edilemediğini ve ihlalli geçiş bedellerinin tahakkuk ettirildiğini vurgulamıştır. Geçişlere ilişkin kayıtların dosyaya sunulduğu, ödeme yapıldığına dair ispat yükünün davalıya ait olduğunu ayrıca araçların ticari amaçla kullanılması nedeniyle alacağın ticari nitelikte olduğu, bu kapsamda avans faizi oranının uygulanabileceği ve faiz üzerinden KDV hesaplanmasının yasal olduğunu dile getirdiğini, davacı, davalının itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, takibe konu alacağın likit nitelikte bulunduğunu, İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi gereğince itirazın iptali ile takibin devamına, ayrıca 9620'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLER :
Bankaya, Karayolları Genel Müdürlüğüne, Sicil Müdürlüğüne ve Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi ... 13/08/2025 tarihli raporunda ''Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;
Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 849,50
Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 3.398,00
Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 4.247,50
3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 1.048,25
Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı 5.295,75
Kdv %18 188,69
Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ 5.484,44
Aşağıda İzahatlarının bildirildiği,
Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 849,50 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 3.398,00 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 4.247,50 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 1.048,25 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak 5.295,75 TL hesaplandığı, Kdv 9618 olarak 188,69 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ” nin 5.484,44 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre; Davalı ...’ den takiple istenebilir güncel toplam alacağın 5.484,44 TL olduğunun, 4.247,50 TL’ ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 10,75, % 16,75, % 26,75, % 31,75, % 36,75, % 41,75, % 44,25, % 51,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği, Davalı ...’ e ait ... plakalı araçlar ile 16.01.2023 ile 08.08.2024 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü yazısına göre ... plakalı araçlar ile 16.01.2023 ile 08.08.2024 tarihleri arasında, banka hesap hareketlerinde yer alan işlem tarihi, giriş-çıkış zamanı, istasyon, geçiş ücreti, bakiye gibi bilgilerin; davacı tarafın mahkemeye sunduğu ihlalli geçiş bilgileri ile uyuşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, muhtelif plakalı araçların davacıya ait sorumlu olduğu yoldan ihlalli geçiş yaptığı belirlenmiştir. Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır. Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 13.08.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı
sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı... Anonim Şirketi davalı ... aleyhine 27/12/2024 tarihinde 4.247,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti-Para Cezası) (İstenen:%51.75 Yıllık Diğer) TL ,934,36 Faiz- (Ticari-Yıllık) ,185,18
TL KDV olmak üzere toplam 5.367,04
TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalının sahibi olduğu dava konusu ... plakalı araçlar ile 16.01.2023 ile 08.08.2024 tarihleri arasınd ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle işlemiş faize hükmedilmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2022/2091 Esas, 2024/309 Karar)
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. Mahkememizce her ne kadar kısa kararda hükme esas alınan icra dairesi adı ve numarası .... İcra Dairesi'nin 2024/... E. Olduğu belirtilmiş ise de; davaya konu icra dosyası .... İcra Dairsi'nin 2024/... E.sayılı olduğu görülmekle bu hususta ek karar düzenlenmesi sureti ile hükmün tahsisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE,
.... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 5.367,04 TL (849,50 TL kaçak geçiş, 3.398,00 TL kaçak geçiş ceza, 934,36 TL işlemiş faiz ve 185,18 TL işlemiş faizin KDV'si ) alacak yönünden davalının İTİRAZININ İPTALİ ile takibin asıl alacak 4.247,50 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %51,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 990,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığını,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL peşin harç ve 615,40 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 7.110,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 5.367,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
9-Devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/11/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza