T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/783 Esas
KARAR NO:2025/854
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/10/2025
KARAR TARİHİ:09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin , klima ve mekanik sistemler alanında faaliyet gösteren bir işletme sahibi olduğunu, davalı ... ise gıda ve temizlik ürünleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, taraflar arasında, davalı şirketin klima montajı ve ilgili hizmetleri alması konusunda bir eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğunu, bu sözleşme kapsamında müvekkilinin davalı şirkete klima montajı hizmeti sunduğunu, müvekkilinin davalı şirkete ait klima montajı işini ifa ederken, tahmin edilenden daha fazla bakır boru kullanılması gerektiğini tespit ettiğini, bu durum, işin niteliği gereği ortaya çıkan ve ek maliyet gerektiren bir husus olduğunu, müvekkilinin bu ek borulama ve işçilik hizmeti karşılığında,ekteki e-arşiv faturayı düzenlediğini, söz konusu fatura, 5 metre borulama (5.000,00 TL) ve işçilik (2.500,00 TL) bedelleri ile %20 KDV (1.500,00 TL) dahil olmak üzere toplam 9.000,00 TL tutarında olduğunu, faturanın not kısmında "ilave 5 mt bakır boru ve işçilik" ibaresi açıkça belirtildiğini, davalının bu ek hizmeti ve düzenlenen faturayı kabul ettiğini, ancak ek bedel olan 9.000,00 TL nin ödenmediğini, bu nedenle icra takibi başlattıklarını, davalının kötü niyetli olarak borca itiraz ettiğini takibin durduğunu, bu nedenle dava açtırlarını açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLER :
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Defterdarlığına, ... Ticaret ve Sanayi Odasına, ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla mahkememizce davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktada incelenmiştir.
TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların;'' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın "a-f" bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.
Mahkememizce davacı yönünden tacir araştırması için Ticaret Sicil Müdürlüğü ile Vergi Dairesine müzekkere yazıldığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabında "...'un gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı"na ilişkin cevap verildiği, ...Defterdarlığından gelen yazı cevabında "...'un 09/05/2023 tarihinden itibaren mükellefiyet kaydının bulunduğu, işletme hesabına göre defter tuttuğu, tacir sayıldığı, VUK'un 177.maddesi uyarınca belirtilen limitleri aşmadığı, ikinci sınıf tüccar sayıldığı" şeklinde yanıt verildiği anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar sonrası dosya kapsamının incelenmesinde; huzurdaki davanın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinin "a-f" bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı görülmüştür. Mahkememizin görevli olup olmadığının anlaşılması için TTK 4/1. maddesi gereği davanın nispi dava niteliğinde olup olmadığının tespiti gereklidir. Bunun için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması kriterinin bulunması gerekmektedir. Bu kapsamda davacı yönünden tacir olup olmadığının tespiti için müzekkereler yazılmış ve vergi dairesi ile ticaret sicil müdürlüğü yazı cevapları gereği davalının tacir olmadığı bu hali ile eldeki davanın nispi ticari dava da olmadığı tespit edilmiş işbu dava için genel mahkeme sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmıştır. ( Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi 2022/1523 Esas 2022/1438 Karar, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2021/2423 Esas 2022/1814 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. H.D nin 2023/3099 Esas ve 2023/3932 Karar )
Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı Kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ve Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
3-HMK nın 331. Maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-Dosyanın kanuni süresi içinde gönderilmemesi durumunda talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinin mahkememizce karara bağlanmasına,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize verilecek ya da gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/12/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza