T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2014/1075 Esas
KARAR NO:2018/76
İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 11/11/2014 TARİH 2014/1321 ESAS 2014/344 KARAR SAYILI KARARI İLE BİRLEŞEN DOSYASI
DAVA: Rücuen Tazminat
DAVA TARİHİ:13/04/2012
KARAR TARİHİ:06/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısı ...Endüstrisi A.Ş'nin davadışı Hong Kong'da mukim.... Ltd'den Fob kaydı ile satın aldığı 161 bağ 2635 adet çelik boru emtiasının nakliyat rizikolarına karşı sigorta ettirdiğini, sigortalının emtianın Shanghai limanından İstanbul limanına taşınması işi için 1. Davalı ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş. ile anlaştığını, navlun bedelinin 07/07/20111 tarhi ve 260187 numaralı faturaya istinaden davalı ...'a ödendiğini, 161 bağ 552.393 kg emtianın ... isimli gemiye yüklendiğini ve... sayılı konişmentonun tanzim edildiğini, yükün .../Ambarlı Limanında ...Endüstrisi A.Ş. Tarafından 124 adet çelik boru eksik olarak teslim edildiğini, yük eksikliğine ilişkin tutulan tutanağı gemi acentesi davacının sigortalısı ... Çimento San ve Tic A.Ş ve gümrük yetkilisi tarafından imzalanarak ihbar şartının yerine getirildiğini, emtianın beher tonunun CIF değerinin 1.021,-USD olduğunu, eksik teslim alınan yük zararının 16.175,70 USD olduğunu, davacı tarafından sigortalısına 12/10/2011 tarihinde 26.538,93 TL tazminat ödendiğini ve davacının sigortalının haklarına halef olduğunu, davalı ...'ın taşıyan davalı ...'nın ambar sahibi sıfatı ile sigortalının zararından sorumlu olduğunu, davacının davalı ...'dan olan alacağının gemi alacağı olduğunu ve davacının rehin hakkın olduğunu belirterek 26.538,- TL ana para ile 2.111,- TL işlemiş avans faizi toplamı 28.649,- TL davalılardan müteselsilen tahsili ile ana paraya dava tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini ve ... isimli gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi ile geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada 1 nolu davalı ... Hava vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taşımanın gemi donatanı adına 1. nolu davalı ile davacı sigortalısı ...End. San. Tic. Ltd. Şti. Arasındaki navlun sözleşmesi tahtında yapıldığını, bu sözleşmenin koşullarını belirleyen 14/06/2011 tarihli bağlantı teyidi ile sözleşmede düzenlemeyen husuların Gencon 1994 tipi çarterparti koşullarına tabi olduğunu, Gencon 1994 tipi çarterpartinin a ve d hükümleri gereği bu sözleşme kapsamındaki taşımalardan doğan ihtilafların İngiliz hukukuna tabi olacağını ve İngiltere'de tahkim yolu ile çözüleceğini, bu nedenle davanın davalı ... bakımından tefrik edilerek usulden reddi gerektiğini, dava konusu zararın sigorta teminatı kapsamında olmadığından hatır ödemesi yapan davacının dava takip yetkisini bulunmadığını, konişmentonun yükleme limanı acentesi tarafından imzalandığını, bu nedenle donatanın taşıyan sayılacağından davanın donatana yöneltilmesi gerektiğini, 1. Davalının taşıyan sıfatına haiz olmadığını, davalı ...' ın taşıyan sıfatını haiz olsa bile süresinde hasar ihbarının yapılmadığnı, konişmetoda yer alan Shipper's Load, count and seal kaydı ile ağırlık ölçü, durum, içerik ve değerinin bilinmediğ kayıtları nedeniyle taşıyanın sorumlu tutulmasının münkün olmadığını, zararın taşıma sırasında meydana gelmiş olması halinde taşıyanın sorumlu tutulamacağını, ... isimli gemi St. Vincent bayraklı olduğu için gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınması taleplerinin davaya donatan dahil edilmek suretiyle incelenmesi gerektiğini, geriye dönük işlemiş faiz talep edilmesinin usule aykırı olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada 2 nolu davalı ... Çimento vekili cevap dilekçesinde özetle; 07/09/2011 tarihli tutanakta belirtildiği şekilde ... nolu konişmentoya kayıtlı sigortalı ...End. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ait 161 bağ eşyayı gözetim firması nezdinde gemiden tahliy e ederek ambara aldığı ve davadışı sigortalıya 161 bağ olarak teslim ettiği, yükün 27/08/2011-05/09/2011 tarihleri arasında gemiden parti parti çıkarıldığı ve ambara alınan miktarda yükün aynen sigortalıya teslim edildiğini, davadışı sigortalının görevlendirdiği gözetim firmasının tahliyeye nezaret ettiğini, davadışı sigortalı, gözetim firması ve acente tarafından eksikliğe ilişkin bir ihbarda bulunulmadığı, dagümrük uygulamasının ambara alınan yükün tonaj ve kap adedinin tutmasının, giriş çıkış işlemleride kabul edilmesi yönünde olduğunu, yük tonaj olarak tutmasa dahi kap addedi tutuyor ise tam ve doğru olarak giriş çıkış yapmış olarak kabul edilceğinin, sigortalının ihbar şartını yerine getirmediğini, yükün gemiden çıkarıldığı sırada hangi tonajda olduğunun belirlenmedğini, konişmentoda belirtilern tonaj miktarı yükün gemiye yüklenmesinde ve gemiden tahliyesinde teyit edilmediğinden ambar çıkışısa esas alınamacağını, yükte bir eksiklik olsa dahi bu eksiklikten sorumlu tutulamacağının avans faizi talebinin de yerinde olmadaığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı ...Endüstri A.Ş'nin dava dış ... Ltd. unvanlı şirketten FOB bazda satın alıp ithal ettiği 2635 çelik boru emtiasını nakliyat rizikolarna karşı sigorta ettirdiğini, FOB bazda satın alınan emtianın Shangai Limanından İstanbul Limanına taşınması hususunda ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı ile navlun anlaşması yaptığını ve navlun bedelini ödediğini, ... isimli geminin anılan yükü .../Ambarlı limanından tahliye ettiğini, ... Gümrüklü Ambarına teslim ettiğini, sigortalanan emtia için 49.715,37-USD bedelli navlun ödendiğini, müvekkili tarafından sigortalısına 26.538,93-TL tazminat ödendiğini, bu suretle sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek 26.538,00.TL ana para ile 12.10.2011 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi 2.111,00.TL olmak üzere toplam 28.649,00.TL'nin ana paraya dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ... isimli gemi üzerinde müvekkili lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davanın açılmasından sonra evvela bu dava dosyası İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/163 Esas sayılı dosyası ile 28.08.2012 tarihinde birleştirilmiş, bilahare ise 30.04.2013 tarihinde her iki dava tefrik edilmiş ve mahkemenin 2013/118 Esas 2013/149 karar sayılı kararı ile davalının tahkim ilk itirazının kabulü ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.
Kararın temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 06/03/2014 tarih 2014/1941 esas 2014/4264 karar sayılı kararı ile " Davalı ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş. vekili bu davanın birleştirildiği 2012/163 Esas sayılı dava dosyasına 02.07.2012 tarihinde verdiği cevap layihasında tahkim itirazını ileri sürdüğü halde bu dava kapsamında tahkim itirazında bulunmadığından, İşbu davanın ise 27.08.2012 tarihinde açıldığı gözönüne alındığında davalının 02.07.2012 tarihli dilekçesindeki tahkim itirazının bu dava için de ileri sürüldüğü kabul edilemeyeceğinden, bu durumda uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazının HMK'nın 116. maddesi gereğince ilk itiraz olduğu ve ileri sürülmediği sürece re'sen gözönüne alınamayacağı gözetilerek esastan bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiğinden" bahisle bozulmuş ve dosya 51. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek 2014/1321 esas sırasına kaydedilmiştir.
İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, 2014/1321 esas, 2014/344 karar sayılı kararı ile ilgili dosyanın mahkememizin 2014/1075 esasına kayıtlı iş bu dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 30.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda, davalının taşıyan sıfatını haiz olduğu, taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesinin bulunduğu, dava dosyasıdaki delillerden zarar miktar ve tutarının tespit edilemeyeceği, ihbar kültefitinin yerine getirilmediği, kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
10/06/2015 tarihli bilirkişi ek raporunda neticeten, sigortalıya eksik teslim edildiği iddia edilen dikişsiz karbon çeliği borusunun, teslim edilen bağ adedi tam iken, boruların eksik teslim edildiği sadece kantar tartımı ile belirlendiği, eksiklik şüphesi ile yapılan ekspertizde bağlardaki malların teslimde sayılmaması nedeniyle kök raporlarındaki kanaaleri gibi iddianın kanıtlanamamış olduğu, eksik teslim edildiği idai edilen borudan dolayı zarar/ziyan miktarının 14.749,83 USD olabileceği, kök rapordaki sözleşmenin türüne ilişkin kanaatin değişmediği, birinci davalı/taşıyanın liman idaresinin gümrüklü ambarında meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı, ikinci davalının sorumluluğunun ispat edilemediği, davacının selefi/taşıtanın ihbar yükünü gereği gibi yerine getirmediğine ilişkin kanaatin değişmediği, meydana gelen zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu, alacak ispatlanamadığı için kanuni rehin hakkının doğmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
13.06.2016 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ... ile davadışı sigortalı arasında dosyada mevcut bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesine göre davalı ...’ın taşıyan sıfatını haiz olduğu; kısmi zıya iddiasının ispatlanması halinde davadışı sigortalının, davalı ...’a karşı bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesinden, ... gemisi donatanına karşı ise 02.07.2011düzenleme tarihli konişmentodan doğan talep hakkına sahip olduğu; dolayısıyla konişmento ve navlun sözleşmesi borçluları bakımından (dava ve talep edilen zarardan sorumluluk söz konusu ise) “bir zarardan birden çok şahsın çeşitli sebeplerle sorumlu olması” (eksik teselsül) durumunun (eBK m. 51) söz konusu olduğu; davalı ... ile davadışı sigortalı arasındaki navlun sözleşmesinin kırkambar türü navlun sözleşmesi olduğu ve aralarında geçerli bir tahkim anlaşması bulunduğu; davadışı sigortalının eşyayı 28.08.2011 tarihinde teslim aldığı sonucuna varılması gerektiği; dolayısıyla davadışı sigortalının, 29.08.2011 tarihinde teslim aldığı 155 adet bağdaki boru adedi ile 05.09.2011 tarihine kadar limanda beklettiği 6 bağdaki boru adedini saymak suretiyle adet itibariyle bir eksiklik bulunup bulunmadığını tespit edip bu tarihte kısmi zıya ihbarında bulunabileceği ve bulunması gerektiği; 07.09.2011 tarihli tutanak, 05.09.2011 tarihli ambar çıkış listesi ve eksper raporunun dava konusu eşyanın eksik teslim edildiğini ve bu eksikliğin eşya davalı taşıtan ...’ın ya da davalı ...’nın muhafazası altında iken meydana geldiğini ispata yeterli olmadığı; dolayısıyla iddia olunan eksiklik dolayısıyla davalıların sorumlu tutulamayacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava, davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılardan tahsiline ilişkin rücuen tazminat davasıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dava konusu yüke ilişkin ... numaralı konişmento incelendiğinde, söz konusu konişmentonun, 02.07.2011 tarihinde kaptan adına ve hesabına... Ltd. tarafından düzenlendiği, gemi adının “...” olduğu kaydının yer aldığı; ancak konişmentoda taşıyanın kimliği hakkında bir kaydın bulunmadığının görüldüğü, dava konusu taşımaya ilişkin konişmento, ... gemisi kaptanı tarafından değil, kaptan adına ve hesabına ... Ltd. tarafından düzenlendiği, dosyada mevcut yük manifestosunda ... numaralı konişmento kaydının yer aldığı ve söz konusu konişmentoya müsteniden eşyanın teslim edildiği dikkate alındığında, bu konişmentoyu kaptan adına ve hesabına düzenleyen acentenin kaptan tarafından yetkilendirilmiş olduğunun kabul edildiği, konişmentoda taşıyanın adı gösterilmemiş olduğuna göre, eTTK m. 1099 uyarınca ... gemisi donatanı, bu konişmentodan doğan talepler bakımından taşıyan sayılacağı, dava konusu taşımaya ilişkin 07.07.2011 tarihli navlun faturasının, davalı ... tarafından muhatabı davadışı sigortalı ...End. San. Tic. Ltd. Ş. olarak düzenlendiği, yani faturanın, davalı ... tarafından ... gemisi donatanı adına ve onun operatörü sıfatı ile değil, kendi adına düzenlendiği, ayrıca davalı ...' ın, dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedelini ... gemisi donatanı adına ve hesabına tahsil ettiği ve bu bedeli gemi donatanına ödediğine dair bir belge de sunmadığı göz önüne alınarak davalı ...’ın davadışı sigortalı ...ile bir navlun sözleşmesini akdetmiş olduğu; buna göre davalı ...’ın bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesi uyarınca taşıyan sıfatını haiz olduğu, buna göre davacının dilerse navlun sözleşmesi uyarınca davalı ...’dan, dilerse konişmento uyarınca ... gemisi donatanından zararının tazminini talep edebileceği, dava konusu eşyada eksiklik iddiası ve eTTK m. 1066 uyarınca süresinde ihbarda bulunup bulunulmadığı açısından, dosyada bulunan 02.07.2011 tarihli konişmentoda ve 09.06.2011 tarihli yük manifestosunda ... gemisine yüklenen çelik boru miktarının 161 bağ – 552.393 kg olduğu, çeki listesinde 2.635 adet / 161 bağ – 552.393 kg olduğunun yazılı olduğu, davacının 02.07.2011 tarihli konişmento uyarınca İstanbul limanına taşınan yükün 124 adet (15.843 kg) eksik teslim edildiğini iddia ettiği, ekspertiz raporuna göre davalı ... tarafından yapılan 161 bağ çelik borunun tahliyesi işinin 24.08.2011 tarihinde tamamlandığı, ambar çıkış listesinden eşyanın 6 bağ hariç büyük kısmının 27.08.2011 Cumartesi ve 28.08.2011 Pazar günü, kalan altı bağın ise 05.09.2011 Pazartesi günü davadışı sigortalı tarafından teslim alındığının anlaşıldığı, davadışı sigortalının eşyayı 26.08.2011 tarihinde teslim almaya başladığından, ordinonun en geç bu tarihte verilmiş olduğu kabul edilebileceği, ancak davadışı sigortalının, eşyanın 155 bağını 27.08.2011 ve 28.08.2011 tarihlerinde teslim aldığı halde, 6 bağ eşyayı 29.08.2011 Pazartesi günü teslim almamış; bu miktar eşyayı teslim almak için 05.09.2011 tarihine kadar beklediği, bu durum karşısında davadışı sigortalının eşyayı 28.08.2011 tarihinde teslim aldığı sonucuna varılması gerektiği, dolayısıyla davadışı sigortalının 29.08.2011 tarihinde teslim aldığı 155 adet bağdaki boru adedi ile 05.09.2011 tarihine kadar limanda beklettiği 6 bağdaki boru adedini saymak suretiyle adet itibariyle bir eksiklik bulunup bulunmadığını tespit edip kısmi zıya ihbarında bulunabileceği ve bulunması gerektiği, süresinde kısmi zıya ihbarında bulunulmadığından, eTTK m. 1066 / 3 uyarınca karine olarak yükün konişmentoda yazılı olduğu miktarda teslim edildiği, yükte bir eksiklik mevcut ise, bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabul olunduğu, 07.09.2011 tarihli tutanak, 05.09.2011 tarihli ambar çıkış listesi ve eksper raporunun dava konusu eşyanın eksik teslim edildiğini ve bu eksikliğin eşya davalı taşıtan ...’ın ya da davalı ...’nın muhafazası altında iken meydana geldiğini de ispata yeterli olmadığı; dolayısıyla iddia olunan eksiklik dolayısıyla davalıların sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmakla 2 nolu davalı ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye karşı açılan davanın ve Davalı ...Gemisi donatanına karşı açılan davaların esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... “bağlantı teyidinde, diğer hüküm ve şartlar için 1994 Gencon şartlarına atıf yapılarak sözleşmeye dahil edildiği; Gencon şartların 19. maddesinde tahkim kaydının yer aldığı” iddiasıyla tahkim itirazında bulunduğu, davalı ...’ın tahkim itirazının davadışı sigortalı ile arasındaki navlun sözleşmesinde yer alan ve belirli bir tip sözleşmeye atıf yapan sözleşme şartına dayandığı, davadışı sigortalının, basiretli bir tacir gibi hareket etmekle yükümlü olduğu ve imzaladığı bağlantı teyidinde yazılı bir sözleşme şartı ile sözleşmeye dahil eden belirli bir tip sözleşme şartını incelemiş olması gerektiği, davadışı sigortalının sözleşmeye dahil edilen tip sözleşme şartlarını inceleyerek sözleşmeyi akdettiği kanaatiyle uzatılan süre içinde verdiği cevap dilekçesinde tahkim itirazında bulunmuş davalı ...’ın süresinde tahkim itirazında bulunduğu kanaatiyle 1 nolu davalı ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı'na karşı açılan davada taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunduğu anlaşılmakla mahkememizin yargılama yetkisi bulunmadığından davanın HMK'nun 116/1-b maddesi yollamasıyla aynı yasanın 117/3 maddesi gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-MAHKEMEMİZİN ASIL DOSYASI AÇISINDAN;
A-)1 nolu davalı ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı'na karşı açılan davada taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunduğu anlaşılmakla mahkememizin yargılama yetkisi bulunmadığından davanın HMK'nun 116/1-b maddesi yollamasıyla aynı yasanın 117/3 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
B-)2 nolu davalı ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye karşı açılan davanın ESASTAN REDDİNE,
C-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 425,45 TL den karar harcı olan 35,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 389,55 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
D-)Davalı ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş. taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
E-)Davalı ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 3.437,88 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
F-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
G-)Davalı ... Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş. tarafından yapılan 39,00 TL posta masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
H-)Davalı ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan 30,00 TL posta masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
I-)Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
2-BİRLEŞEN DAVA AÇISINDAN;
A-) Davalı ...Gemisi donatanına karşı açılan davanın REDDİNE,
B-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 425,45 TL den karar harcı olan 35,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 389,55 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
C-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
D-)Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/03/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır