T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2014/1126 Esas
KARAR NO:2018/386
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:21/12/2012
KARAR TARİHİ:16/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uluslararası taşımacılık konusunda faaliyet gösteren bir ticari şirket olduğunu, davalı tarafla yapmış oldukları anlaşma kapsamında 24.09.2008 tarihinde ... numaralı konşimento ile ...- ... limanları arasında davalı tarafa taşımacılık hizmeti verdiğini, taşıma hizmeti karşılığında 11.100 USD navlun ödendiğini, dava konusu eşyaların davalı tarafından gereken süre içinde limandan çekilmediği ve konteynerin boşaltılması gereken sürede boşaltılmadığını, bu nedenle hat sahibi ... tarafından 05.04.2012 tarihinde 129.480,00 USD bedelli faturanın keşide edilerek konteyner sahibi ... Nakliyat Ltd. Şti.’ne gönderildiğini, ... Nakliyat Ltd. Şti.’nin 129.480,00 USD bedelli fatura keşide ederek kendisine gönderdiğini kendisinin de 20.04.2012 tarih ... numaralı 129.480,00 ABD Dolan bedelli faturayı düzenleyerek davalıya gönderdiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine .... Noterliği' nin 11.10.2012 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bunun karşılığında davalının faturayı kayıtlarına almayacağını bildirdiğini, konteyner sahibi ... Nakliyat Ltd. Şti. yetkilileri ile görüşüp demuraj bedelinin müvekkili şirketin müşterisi davalı lehine indirilmesinin talep edildiğini, görüşmeler sonucunda ... Nakliyat Ltd. Şti.’ne 69.480,00 USD bedelli iade faturası düzenlendiğini, demuraj alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğümün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, kendisi tarafından farklı tarihlerde ... Nakliyat Ltd. Şti.’ne toplam 60.000 ABD Dolar demuraj bedeli ödendiğini, başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği, borcun ticari defterler, cari hesap kayıtları, fatura, konşimento, özet beyan formu ve ordino belgeleri ile sabit olduğu, davalının faiz ve fer’İlerine yaptığı itirazın da yersiz olduğunu belirterek davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile alacağın icra takibi tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline ve %’20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...’den ithal etmek istediği eşyaların mal bedeli ve nakliye bedelinin yurtdışı şirkete ödendiğini, süresi içinde beyannamesi tescil edilmeyen söz konusu eşyalar için ... Gümrük Müdürlüğü' nden 28.11.2008 tarihinde ek süre talebinde bulunulduğunu, ilgili gümrük müdürlüğü süreyi vermesine rağmen fatura içeriğindeki malların beyannamesinin tescil edilmeyerek ithalat işleminin gerçekleştirilemediğini, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 46. maddesinin 2. fıkrasına göre nakliyecinin özet beyan tarihinden itibaren 45 gün içinde beyannamesinin tescil ettirmesinin gerektiğini, bu sürenin haklı sebeple gümrük idaresi tarafından uzatılabileceğini anılan kanunun 50. maddesine göre 46. maddede belirtilen sürenin aşılması halinde malların devlete ait olacağını bu mallar üzerinde artık kendilerinin tasarruf hakkının bulunmadığını eşyanın geçici depolanan eşya statüsünde bulunduğunu mallar granit olup her yerde depolanabileceğini ancak davacı tarafın daha fazla para almak için malları konteynerde beklettiğine dair kendisinin bilgilendirilmediğini, 7.10.2009 tarih ... sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrüklerde Tasfiyeye Tabî Tutulacak Eşya ile İlgili Tasfiye Yönetmeliğinde belirlenen değere göre fahiş bir demuraj bedelinin talep edildiğini, dava konusu malların ... tarafından satıldığını, bu durumda söz konusu alacağın borçlusunun da ... Genel Müdürlüğü olduğunu belirterek davanın reddine ve % 20'den aşağı olmamak üzere davacı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan,14/01/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... ile davalı ... arasındaki ilişkide esas alınması gereken ... numaralı konişmentoda konteyner demurajı ödeneceğine dair bir kayıt bulunmadığından, davalı ...’dan konteyner demurajı değil, tahsis süresi sonuna kadar konteyneri boşaltıp iade etme yükümlülüğünün ihlali sebebiyle zarar talep edilebileceği, bu zararın en fazla 33.900 USD olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 29/09/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı yana ait ticari defterlerin TTK. hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, davacı şirketin ticari defterlerinin HMK 222’ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde bulunduğu, davacı yanın ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı yandan 10.03.2011 tarihi itibarı ile 69.480,00 USD alacaklı göründüğü, davacı yanın, dava dışı ...’e 60.000 USD çek bedelini ödediği, bu hususun davacı yanın ticari defterlerinden kaydi olarak tespit edildiği, dava konusu çek bedellerinin davacı tarafından ...’e ödendiği, taraf itirazlarının kök rapordaki görüşlerini değiştirecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla ile kök rapordaki görüşlerin korunduğu belirtilmiştir.
Dava, deniz taşıma ilişkisine dayalı olarak düzenlenen demuraj faturalarının ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dosyaya sunulan 22.09.2008 tarihli faturadan dava konusu eşyanın davalı ... tarafından dava dışı ... ...' dan 25.912,96 USD bedelle ... esasına göre satın alındığının anlaşıldığı, emtianın üç ayrı taşıyan tarafından düzenlenmiş iki konişmento ile bir deniz yük senedi sunulduğu, ... numaralı ve 24.09.2008 düzenleme tarihli konişmentoda, taşıyanın “...”, yükletenin “... ...”, teslim limanı acentesinin ...”, ihbar adresinin “...”, eşyanın cinsi ve miktarının “6 konteyner muhteviyatı 39 kasada toplam 144,820.000 kg taş ürünü”, yükleme limanının “... - ...”, boşaltma limanının "...”, gemi adının “..." olduğu kayıtlı olduğu, konişmentonun "emre" kaydını içerdiği, bu konişmento uyarınca yükün kendisine teslimini isteme hakkının, konişmentonun haklı hamiline ait olacağı, dosyada mevcut ... numaralı diğer konişmentonun, yine 24.09.2008 tarihinde ... tarafından düzenlenmiş olup, bu konişmentoda ise yükletenin davadışı “...”, gönderilen ve ihbar adresinin davacı “...”, teslim acentesinin davadışı ... olduğunun kayıtlı olduğu, dosyada bulunan 01.10.2008 düzenleme tarihli ve ... numaralı deniz yük senedinin ise, davadışı ... tarafından düzenlenmiş olup, yükletenin, gönderilen ve ihbar adresinin “... Limited", gemi adının “...”, yükleme limanının “...”, boşaltma limanının “...”, eşyanın cinsi ve miktarının "6 konteyner muhteviyatı 39 kasada toplam 144.820,00 kg taş ürün” olduğunun kayıtlı olduğu, davadışı asıl taşıyan ...' ın, deniz yük senedinde kayıtlı gönderilen olduğunu kanıtlayan davadışı ...’e yükü teslim ile yükümlü olduğu, dosyada bulunan mal bedeli faturasına göre, dava konusu eşya ... satıldığından, navlun sözleşmesinin, alıcı / davalı ... tarafından akdedilmiş olması gerekeceği, davacı ...' in, dava konusu taşımaya ilişkin 11.000 USD navlun bedeli için 17.10.2008 tarihli faturayı davalı ... adına düzenlemiş olmasından, davalı ... ile davacı ... arasında dava konusu eşyanın taşınması hususunda navlun sözleşmesi akdedildiğinin anlaşıldığı, bu şekilde davacının taşıyan, davalının taşıtan olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilafın bulunmadığı ve davalının taşıtan sıfatıyla demurajdan sorumlu olduğu, davadışı ...' ın, davadışı ... adına düzenlediği 01.04.2010 tarihli fatura ile dava konusu eşyanın bulunduğu 6 adet 20’lik konteyner için 129.480 USD konteyner demurajı talep ettiği,dava dışı ...'in, davacı ... adına düzenlediği 09.04.2010 tarihli fatura ile aynı miktarda konteyner demurajı talebinde bulunduğu, davacı ...' in ise, 20.04.2010 tarihli fatura ile davalı ...’dan 129.480 USD konteyner demurajı talep ettiği, dosyaya sunulan konteyner demurajı faturalarında, faturada yazılı bedelin hesaplanmasında esas alınan günlük ücret ile hangi tarihler arasındaki süre için konteyner demurajı talep edildiğinin belirsiz olduğu, bununla birlikte, davacı ...' in davadışı ...' den indirim yapılmasını talep ettiği ve neticede 69.480 USD indirim sağladığı, 20.000 USD bedelli üç adet çekle toplamda 60.000 USD konteyner demurajını ...’e ödediğinin mali müşavir bilirkişi raporuyla da sabit hale geldiği, navlun sözleşmesi veya konişmentoda demuraj ödeneceğine dair bir kayıt bulunmasa da makul ve olağan demuraj ücreti verilebileceği Yargıtay 11. HD.' nin 2015/8234 esas, 2015/10695 karar sayılı ilamı), davacı ... tarafından sunulan tarihsiz navlun sözleşmesi teklifinde ücretsiz sürenin 21 gün olduğunun belirtildiği, söz konusu teklifin davacı ile davalı arasındaki navlun sözleşmesini ispat eden bir belge olarak kabulü mümkün olmamakla birlikte, davacı yanın sunduğu bir belge olması sebebiyle bu belgede yer alan ücretsiz sürenin, davacının kabulünde olan tahsis süresi olarak değerlendirilmesi gerekeceği, davalı ...’nın ... numaralı konişmentoyu davacı ...'e ibraz edip teslim ordinosu almış olmasından, davacı ... tarafından dosyaya sunulan varış ihbarnamesi açıklamalı 17.10.2008 tarihli faks mesajı ile dava konusu konteynerlerin teslim edilebileceğine dair bir bildirimin yapıldığının anlaşıldığı, buna göre 21 günlük ücretsiz sürenin 18.10.2008 tarihinde işlemeye başlayacağı ve 07.11.2008 tarihinde sonra ereceğinin kabul edileceği, teknik bilirkişi heyetince belirtilip mahkememizce kabul edilen görüşe göre de, davacı ...’in uğradığı zararın, tahsis süresinin sona erdiği 07.11.2008 tarihinden itibaren uygulamada konteyner demurajı anlaşmalarında kararlaştırıldığı görülen en uzun süre kabul edilerek 90 gün için, aynı özellikte bir konteyner için kararlaştırılan günlük konteyner demurajı ve buna ilaveten 90. günden itibaren konteyner bedeli esas alınarak hesaplanabileceği, ilk 90 gün için, davadışı asıl taşıyan ... tarafından uygulanan 2008 yılı demuraj tarifesi esas alınabilecek olmakla birlikte, dosyada mevcut demuraj faturalarında fatura bedelinin hesabına dayanak tarife dosyaya sunulmadığı, ancak davadışı ...’ın 2014 yılı konteyner demorajı tarifesinin esas alınabileceği kabul edildiği takdirde, 20’lik konteyner için, (10 günlük ücretsiz süreden sonra) ilk 5 gün için günlük 10 USD, ikinci 5 gün için günlük 20 USD ve 11. Günden itibaren günlük 50 USD üzerinden 90 günlük zarar, her bir konteyner için (10 x 5 = 50 + 20 x 5 = 100 USD + 80 x 50 = 4.000 USD olmak üzere) toplam 4.150 USD ve 6 adet konteyner için 24.900 USD olarak hesaplandığı, kullanılmış 20’ lik kuru yük konteynerinin bedeli konusunda teknik heyet tarafından yapılan piyasa araştırmasında ikinci el 20’lik standart konteynerin 500 - 1.500 USD arasında alıcı bulduğu tespit edilmekle, bu doğrultuda 90. günden sonra konteyner başına 1.500 USD üzerinden 6 konteyner için 9.000 USD talep edebileceği kabul edilmiş, açıklanan bu duruma göre, davacı ...’in davalı ...’dan talep edebileceği zararın (24.900 USD + 9.000 USD) 33.900 USD olduğu kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile davalı tarafın .... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 53.762,01 TL(33.900x1,5859) üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 10.752,4 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 3.672,50 TL'den peşin alınan 937,35 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.735,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 937,35 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 1.774,05 TL'nin (21,15 TL bakiye harç, 252,90 TL posta gideri ve 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.002,30 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı posta gideri olan 61,90 TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 26,90 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı için takdir edilen 6.263,80 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır