T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2014/1335 Esas
KARAR NO:2019/122
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:08/12/2009
...ANADOLU 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 06/09/2013 TARİH 2013/203 ESAS 2013/19 KARAR SAYILI BİRLEŞTİRME KARARI İLE TEVHİTLİDİR.
BİRLEŞEN DAVA:
DAVA: Alacak
KARAR TARİHİ:14/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesin özetle; davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşme gereği davalının müvekkili şirkete ait ihracat konusu yapı malzemelerini Kazakistandaki alıcısına ulaştırmayı yüklendiğini, ihracat konusu mallara ait fatura ve diğer evraklarının muhataba teslim edildiğini, gümrük çıkışlarının Türkiye ... limanından yapıldığını, ihracata konu mallardan bir konteyner'in Novoreski limanına götürüldüğünde müvekkili şirketin haberi olmadan davalının bazı evraklar düzenleyerek ilgili makamlara sunduğunu, sunulan faturalar ile kendileri tarafından davalıya teslim edilen faturalar arasında farklılık bulunduğunu, bu sebeple malların fatura ile örtüşmediğini, mallara Rus makamlarınca el konularak millileştirildiğini ve halen limanda bekletildiğini, bu durumda müvekkilinin zarar gördüğünü belirterek faturalarda belirtilen malların bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; davalı ... Ltd Şirketi tarafından müvekkili şirkete ait ihracaat konusu yapı malzemelerini Kazakistan'da ki alıcısına ulaştırmak amacıyla taşımacılık işlemlerinin yapılmasının ve tesliminin sağlanması işlemini üstlenildiğini, davalı tarafından müvekkili şirkete ait ihracat konusu malların Rusya/... Limanına götürüldüğünde , limanda müvekkil şirketin haberi olmaksızın davalı şirketçe bazı evraklar düzenleyerek, faturaları bilgisayar ortamında taramak suretiyle ikinci kez ilgili makamlara sunduğu için konteyner bu limanda Rusya devletince 2009 yılından bugüne kadar bekletildiğini, alıcı firmaya teslimat yapılamadığını, ihracat konusu malların 92.439,06 USD bedelle fatura karşılığında üçüncü bir firmadan ihracat etmek üzere satın alan davacı müvekkil firma davalı taşımacılık şirketinin kusuru ile Rusya devleti tarafından dava konusu mallara el konulması nedeniyle Kazakistan daki alıcıya malları ulaştırmadığından Kazakistan'daki alıcının malları almaktan vazgeçtiğini, müvekkili şirketin malların bedelini tahsil edemediği gibi malları da geri alamadığını belirterek 92.439,06 USD zarar için müvekkil şirket tarafından işbu davanın davalısı ... Ltd Şti'ne karşı ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan ... esas sayılı davasında her iki davanın tarafları ve konusu aynı ihracata konu mallar olduğundan, davalar arasında hukuki ve fili bağlantı bulunduğundan işbu dava ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan ... esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Malların konteynerlere davacı firmanın elemanları tarafından yüklendiğini, konteynerlerin Rusyadaki ... limanına götürüldüğünde yüklü mallarda problem çıktığını, çeki listesi ve diğer faturalarda belirtilen malların adetleri, cinsleri ve ağırlıklarında farklılık ortaya çıktığını, bu durum Rus makamlarınca tespit edildiğini, konteynerlerde şahsi özel eşyaların dahi çıktığını, davacının halen doğmuş bir zararının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı kararı ile dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas 31/10/2013 tarih, ... karar sayılı görevsizlik kararı verilerek İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, taraflarca 31/10/2013 tarihli görevsizlik kararı temyiz edildiği, Yargıtay ...Hukuk Dairesince ... esas, 21/04/2014 tarih, ... karar sayılı ilamı ile kararın onandığı ve dosyanın mahkememize tevzi edilerek bu esas üzerinden yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
... (...) ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosya üzerinden aldırılan kök bilirkişi raporunda; davaya konu malın dava tarihi itibariyle ve hali hazırda Rusya'daki limanda alıkonularak bekletilmesinde davacı/ihracatçı firmanın bir hata ve kusurunun bulunmadığı, ancak davacının, malın Rusya'daki limanda alıkonulması ve geri alınamayacağı sebebine dayalı olarak mal bedeli açısından davalıya karşı ileri sürdüğü maddi tazminat talebinin ise malın Rusya'daki akıbetinin dava tarihi itibariyle ve halen belli olmaması karşısında net olarak belirlenemediği, davacının hali hazır tek zararının, malın satışının, malın dava dışı alıcısı tarafından tek taraflı ve haklı sebeple feshi sebebiyle uğradığı kar kaybı olup (müspet zarar), bu kar kaybının tespitinin ise davacı defterleri üzerinde (malın davacı tarafından 3.kişiden alındığı bildirildiğinden) malın giriş ve çıkışı üzerinden mali müşavir bir bilirkişi ile yapılabileceği belirtilmiştir.
Davalı vekilince dosyaya sunulan bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi üzerine ... ( ... ) ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosya üzerinden aldırılan kök rapora binaen 15/04/2011 havale tarihli ek bilirkişi raporunda; ... (... ) ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosya üzerinden bilirkişi heyeti ... ve ... aldırılan kök ve ek bilirkişi raporlarında mali müşavir bilirkişinin heyete eklenerek inceleme yapılması gerektiği belirtilmiş ve Mali Müşavir bilirkişinin heyete iştirakı ile yapılan inceleme sonucunda dosyaya ibraz edilen 26/06/2013 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirket kayıtlarına göre taşımaya konu malın 08/08/2008 tarih ve ... seri numaralı 92.439,06 USD tutarlı fatura ile dava dışı ... firmasına satıldığını, davaya konu mal bedelinin 92.439,06 USD olduğunu, davacı şirket kayıtlarına göre davacı yanın ortalama satış karlılık oranının %12,7 olarak belirlendiğini, kar kaybı tutarının ise 11.739,76 USD olduğu sonucuna ulaşıldığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen 08/11/2016 tarihli bilirkişi raporunda; zarar taşıtanın eksik yükleme veya hatalı belge düzenlemesinden meydana gelmiş olması muhtemel olduğu dolayısıyla eTTK m.1063/f.1,b.5 ve f.2 hükümleri bu durumda taşıyanın bu zarardan sorumlu olmadığını düzenlediği, bu nedenle de tşıyanın sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu taşıma konusu ve iade edildiği belirtilen ürünlerin bulunduğu yerde keşif yoluyla inceleme yapılarak deponun ve ürünün beirlenmesi ile raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir heyetten inceleme yapılarak rapor aldırılmasına karar verilmiş ve 03/11/2017 tarihinde mahkeme heyeti ve bilirkişiler ile yapılan keşif incelemesi sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; dava konusu yüke varma limanında yetkili makamlarca el konulmasına davalının yüke ilişkin faturaları yeniden düzenleyerek gümrük makamlarına sunmasının sebep olduğu veya yüke ilişkin belgelerdeki yük miktarı ile gümrük makamlarınca tespit edilen yük miktarı arasındaki uyumsuzluğa davalının herhangi bir fiilinin sebep olduğu ispatlanamadığından davalının meydana geldiği iddia edilen zararlardan sorumlu tutulamayacağı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Davacı tarafça bu rapora karşı beyan ve itirazların sunulduğu 04/03/2019 tarihli dilekçe de yeni bir heyetten rapor alınması talep edilmiş ise de itirazında belirttiği tüm hususların dosyadaki mevcut raporlar ile irdelenmiş olduğu değerlendirilerek bu yöndeki talebi mahkemece reddolunmuştur.
Asıl dava konusunun, davacının davalıya nakliyesini yaptırdığı emtianın Rusya Gümrüğünde bekletilmesi nedeniyle kusurlu olduğunu iddia ettiği davalıdan mal bedeli ve sair zarardan oluşan tazminatın faizi ile davalıdan tahsili talebinden ibaret olduğu, birleşen dava konusunun, davacının dava dışı firmaya teslim etmesi gereken emtiayı Rusya Gümrüğünde bekletilmesi nedeniyle davacının müşterisine zamanında teslim edememesinden dolayı davacının müşteri ile yapmış olduğu sözleşme gereği ödediği 26.807,39 USD'nin davalıdan rücuen tahsili talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki dosyada esas uyuşmazlık noktaları; ihracat konusu emtialara Rusya yetkili makamlarınca el koyulma nedeni, emtialara ilişkin 2. Kere düzenlendiği belirtilen belgelerin düzenlenmesi ve yetkili makamlara ibrazı hususunda kusur ve sorumluluk durumlarının tespiti, emtiaların mali değerleri ile talep edilebilecek zarar miktarının tespiti hususlarıdır.
Dosyaya davacı tarafından sunulan ... sıra nolu faturadaki ... nolu konteynere İlişkin "..." ifadesinden, faturadaki ücretin konteynerin davacının işyerinde teslim alınarak Almatı'ya taşınmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte faturada belirtilen bedelin navlun ücretine ilişkin olduğuna ilişkin bir açıklama yer almamaktadır. Dosyaya dava konusu taşımaya ilişkin herhangi bir konişmento veya denizde taşıma senedi sunulmamıştır. Dava konusu ... nolu konteynerin de dahil olduğu 14.08.2008 tarihli konişmento talimatında yükletenın davacı, gönderilenin dava dışı Galaksi, ihbar adresinin ..., gemi adının ..., yükleme limanının ..., boşaltma limanının ... olduğu belirtilmiştir. Konişmento talimatı davalı ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiştir ve üzerinde el yazısı ile "... acenteye konişmento talimatı" ifadesi yer almaktadır. ... Uluslararası Nakliyat tarafından düzenlenen ... nolu sevk irsaliyesinde ... nolu konteynerin ... Limanına teslim edilmek üzere davacı tarafından mühürlenmiş olarak (Belgede mühür numarasına ilişkin "... açıklaması yer almaktadır.) davacıdan teslim alındığı, gemi adının ... olduğu belirtilmektedir, irsaliyede gönderen olarak davalının bulunması, davalı tarafından konteynerin davacıya gönderildiğini, davacının doldurup mühürlediği konteynerin gemiye yüklenmek Üzere ... Limanına gönderildiğini ortaya koymaktadır. Dava konusu konteynerin dava dışı Keleşoğlu Uluslararası Nakliyat tarafindan taşınmasının karşılığı olan taşıma ücretine ilişkin ... numaralı faturanın muhatabı davalı ... Ltd, Şti. olarak gösterilmiştir. Bu durumda, her ne kadar dosyada bir navlun sözleşmesi veya davalı tarafça düzenlenmiş bir konişmento bulunmasa da, davalının dava konusu konteynerin davacının işyerinden yüklenmiş şekilde teslim alınarak Almatı'ya taşınması hususunda taşıma taahhüdünde bulunduğu dosyaya son sunulan ek bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği şekilde mahkemece de kabul edilmiştir.
Dava konusu emtialara el koyma nedeni olarak Rusya Federasyonu yetkili makamlarınca verilen ve davacı tarafça dosyaya sunulan yazı cevabında; fatura kapsamı ile konteynırdaki malların kotrolünde malların beyan edilenden fazla olduğu, ayrıca yabancı menşeli malların uluslararası gümrük transiti gümrük rejiminde tescil edilmesi ve düzenlenmesi amacıyla verilen transit beyannamesi ve ekinde sunulan ticari belgeler ile sonrasında tekrar (sebebi açıklanmaksızın) verilen gümrük beyannamesi ve ekindeki belgelerin karşılaştırılması sonucu belgelerin birbiri ile örtüşmemesi ve bu faturaların sahteliğinden şüphe edilmesinden kaynaklı olarak el koyma işleminin yapıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Bu halde eldeki dosyada esas sorunun dava konusu emtiaların Türkiye çıkışlarının ne şekilde yapıldığı, fatura ile fiili durum arasında oluşan farklılık ve 2 ayrı transit beyannamesi verilmesi konusunda davalı tarafa atfedilebilecek bir kusur yahut sorumluluğun bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Eldeki dosyada; dosyaya gelen Türk Gümrük makamları yazı cevaplarına göre, dava konusu emtiaların; davacı ile davalı ... Taşımacılık Şirketi'nin anlaşmaları gereği davacı tarafça 3 Adet boş konteynır talep edilerek bu konteynırların davacı elemanları ile yüklenerek İhraç Gümrüğüne sevk edildiği ve ihracata konu eşyaya ait evrakların Gümrük çıkış beyannamesi hazırlanmak ve beyanname açılmak üzere ihracat rejimine uygun beyanname yazılmak ve işlemleri takip etmek özere Gümrükçüye teslim edilerek, gümrükçü tarafından hazırlanan Gümrük Çıkış Beyannamesinin resmi olarak gümrükçe tescilinden sonra liman kaydı yapılarak konteynırın gümrükte sahaya alındığı, gümrüklü sahada olan konteynırların gümrük idaresi tarafından eşyanın ve evraklarının uygunluğu karşılaştırılarak bir nev'i evrak üzerinden muayene ve kontrol neticesi uygun bulunarak gümrük kolcusuna havale edildiği, gümrük kolcusu tarafından konteynırın kurşun mühür sıkmak sureti ile çıkış beyannamesinin taşıyıcı davacının (... taşımacılık) Gemi acentesine teslim edildiği, gemi acentesinin de işlemi bitmiş ihracat beyannamesi verilerine göre manifesto düzenleyip özet beyan verdiği , fiili ihracatının bu şekilde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Dava konusu emtiaların Türkiye İstanbul ... Limanı ihracat işlemlerinin sarı hat adıyla tabir edilen; fiziki muayeneye gerek kalmaksızın eşyaya ait beyanname ve eklerinin doğruluğunun ve birbirlerine uygunluğunun kontrolü neticesinde kapların cins, nevi, marka, numara ve adetlerini, eşyanın vergiye esas olan ağırlık ve diğer ölçüleri ile cins, nevi, nitelik, menşe ve tespitini evrak üzerinden yapmak sureti ile gerçekleştiği; ... Gümrük Müdürlüğünün 12.08.2008 günü ... sayılı Gümrük Çıkış Beyannamesi muhteviyatı dava konusu eşyanın cinsi, adedi, miktarı ve ihracatçının vermiş olduğu Fatura, çeki listesi ve Konşimento talimatı ile acentenin vermiş olduğu Manifesto ve özet beyanla aynı olduğu, böylece ... Gümrük Müdürlüğünce gerçekleştirilen İhracata ait evrakların onaylanması neticesinde ihracatın beyan edilen adet, miktar ve kıymet itibarı ite örtüştüğü ve fiili ihracatın gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu halde fiili ihracatın yukarıda belirttiğimiz gibi kanun ve mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirildiği ve akabinde taşıyıcı davalı gemi acentesine teslim edildiği ve gemi acentesi iştemi bitmiş ihracat beyannamesi ve eklerine göre manifesto düzenleyip özet beyan verdiği görülmekle açıkça fiili ihracatın evrak üzerinden hiçbir eksik ve noksansız beyana ve evraklara uygun olarak gerçekleştirdiği gerçeği yanında, diğer taraftan dosyada mübrez Rusya Federasyonundan gelen cevabî yazıda fatura kapsamı ile konteynırdaki dava konusu malların fiziki kontrolünde beyan edilenden 12 koli az olduğunun resmi olarak tespiti karşısında bu eksikliğin veya yanlışlığın nereden nasıl ve kimin kusurundan kaynaklandığının tespiti gerekmektedir.
Eldeki dosyada somut uyuşmazlığa sebebiyet veren bu yükler davacı tarafın yaptığı işlemler neticesinde konteynere yüklenmiş ve sonrasında mühürlenip davalı taşıyana teslim edilmiştir. Davalı taşıyan konteyneri mühürlü şekilde teslim almış ve daha sonra yükler Ambarlı limanından yola çıkarak Rusya'daki ... limanına varmıştır. 01.02.2010 tarihli davalı dilekçesi ile ibraz edilen belgeye göre, Rusya Federal Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan tespitte (Ürün ve Nakliye Araçlarının Gümrük Kontrolüyle İlgili Tutanakta) Konteyner Mührü "Yük Göndericisine" ait olan ... nolu kurşun mühür olduğu dolayısıyla konteynerın (davalı) taşıyana, taşıtan/yükleten (davacı) tarafından mühürlenerek teslim edildiği ve mühür açılmadan/kırılmadan limana vardığı anlaşılmıştır. Bu tutanağa göre 623 parça olması gereken yük adedi 611 olup, toplam brüt ağırlık ise 13.410 kg olmayıp toplam brüt ağırlık 11860 kg'dır. 03/11/2016 tarihli bilirkişi raporunda ayrıntısı belirtildiği üzere; dosya içeriğindeki "Ürün ve Nakliye Araçlarının Gümrük Kontrolüyle İlgili Tutanak'ta kilidin ve mührün açıldığına ilişkin bilgi bulunmadığı gibi açıkça yük göndericisine ait mühür bilgileri yer almaktadır. Dolayısıyla yükleme işlemlerinin taşıyan tarafından yapılmadığı gibi taşıyanın bu işlemleri kontrol imkânı da bulunmadığına kanaat getirilmiştir. Dava konusu emtia konteyner ile taşındığı ve konteynerın taşıtan tarafından mühürlendiği bilgisi karşısında yükte meydana gelen eksikliğin yükleme sırasında meydana geldiği, yükün taşıtan tarafından konteynere yerleştirilmesi veya ilgili belgelerin düzenlenmesi sırasındaki hatadan ileri geldiği ihtimali ortaya çıkmaktadır. Bu hususu düzenleyen 6102 sayılı TTK 1145/1 maddesi gereğince de taşıtan ve yükleten eşya hakkında taşıyana tam ve doğru beyanda bulunmamalarından kaynaklanan zararlardan sorumludur. Haliyle yükteki eksikliğin veya belgelerdeki hatanın oluşmasına, taşıtanın fiilinin sebep olduğu karinesi ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucu da taşıyanın sorumlu tutulamamasıdır. Burada bir hukuki karine söz konusu olduğuna göre, taşıyanın sorumluluğuna gidilmesi için taşıtanın bu karinenin aksini ispatı gereklidir. Varma limanı yetkili makamlarının yük azerindeki el koyma kararını kaldırmış olduğu ve yükün bir kısmının Türkiye'ye bir kısmının ise davacının talimatı ile Kazakistan'a ulaştırılmış olduğu sabit olmakla yüke el konulması sebebiyle davacının uğramış olduğunu beyan ettiği zararlar bakımından TTK1182-1-e hükmüne göre taşıyan yükletenin fiil ve ihmallerinin zarara sebep olması halinde kusursuz kabul edilir ve aksi ıspatlanmadıkça zarardan sorumlu olmaz. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre de mahkemede aksi yönde kanaat oluşmamıştır. Zira Eski TTK 1063 maddesi gereği de taşıyan yükletenin veya yükün sahibi ile acentesinin hareket ve ihmallerinden sorumlu değildir.
Ayrıca dosyadaki bir diğer husus; Rusya Gümrük makamlarına davacının haberi ve bilgisi olmaksızın bazı evrakların davalı tarafça düzenlenerek ve faturaların bilgisayar ortamında taranarak 2. Kere ilgili makamlara transit beyanname sunulması nedeniyle dava konusu anlaşmazlığın ve zararların oluştuğu iddiasıdır. Dosyaya sunulan Federal Gümrük Müdürlüğü Güney Gümrük İdaresi ... Gümrüğü cevabında; "09-10-2018 tarihinde ... Limited Şirketi çalışanları tarafından ... Gümrüğü Merkez Gümrük noktasına rusya fderasyonuna ... konteynerle gelen yabancı menşeli malların uluslararsı gümrük transiti gümrük rejiminide tescil edilmesi ve düzenlenmesi amacıyla transit beyannamesinin sunulduğu, transit beyeannamesiyle birlikte bilgileri transit beyannamesini de yansıtılan nakliye ve ticari belgelerin sunulduğunu, transit beyannamesine ... numarasının verildiğini, konteynere ait düzenlemelerin ağustos ayında yapıldığını, transit beyannamesi ve diğer nakliye ve ticari dökümanların sunulduğu ve beyannameye ... numarasının verildiğini, transit beyannamesinin ilk ibrazında ... nolu konteynerde bulunan malların gümrük kontrolünün yapılması şartıyla gümrük denetim işlemniin uygunmasıyla ilgili karar alındığını, gümrük kontrol işlemi sonucunda söz konusu konteynerda bulunan malların ağırlığının (1550 kg daha az) ve koli sayısının (12 koli daha az) beyan edilenden düşük olduğunun tespit edildiğini, ...... nolu transit beyannamesine ürünlerin miktarı ve ağırlıyla ilgili bilgilerin gümrük kontrol tutanağına göre yazıldığını, ... ve ... numaralı transit beyannameler ve beraberinde sunulan belgelerin karşılaştırılmasında fatura formlarının birbirinden farklı olduğunun tespit edildiğini, ilk faturalarda bulunan şirket logosu ve mührü ölçü olarak ... nolu transit beyannamesiyle birlikte sunulan faturalardaki mühür ve logodan farklı olduğunu, ... Merkez Gümrük Müdürlüğü Başkanlığı tarafından Rosv-na Donu şehrinde bulunan Merkezi Gümrük Ekspertiz İdaresi Ekspertiz bölümünde suç unsurunun tespit edilmesi amacıyla ekspertiz araştırmasının yapılmasına karar verildiği" nin belirtildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle dosyada alınan 14/04/2011 tarihli ek raporda 2.kez verilen transit beyannamesinin davalı acentesi tarafından verildiğinden bahsedilmişse de; bu hususa dayanak yapılan ve yukarıda ayrıntısı belirtilen 28/10/2008 tarihli yabancı belgede davalı acentesi ... Ltd den bahsedilmediği, 2. Kere transit beyannamesi verilmesinin kimin talebi ile kim tarafından ve niçin tekrarlandığına ilişkin ayrıntılı ve net bir bilginin bulunmadığına mahkemece kanat getirilmiştir.
Davacı Rusya Gümrük makamlarına 2. Kez beyanname verilmesi işleminin kendi bilgisi ve dahili dışında gerçekleştiğini beyan etmekle, bu hususta davalı taraf tüm aşamalarda davacı tarafın bilgisinin ve dahilinin olduğunu 2. Kere verilen beyanname ekindeki ticari belge ve faturaların davacı tarafça hazırlanıp temin edildiğini beyan etmektedir.
Dosyaya davalı tarafından sunulan faks çıktısında ... nolu konişmento numarası bulunup 18.12.2008 tarihinde Rusya'ya gönderilmek üzere teslim alınan bir kargonun 23.12.2008 tarihinde ...'ya teslim edildiği kayıtlıdır. Kargonun içeriğine dair bir bilgi bu faksta yer almamakla birlikte, davalı bu kargonun içeriğinin dava konusu eşyaya ilişkin ticari faturalar olduğunu iddia etmekte; davacı ise yüke ilişkin menşe şahadetnamesinin gönderildiğini ileri sürmektedir. Dosyaya sunulan dava konusu eşyaya ilişkin Türkçe düzenlenen 08.08.2008 tarihlî, ... nolu, ... nolu, ... nolu ve ... nolu ticari faturalar ile bu faturaların orijinal olduğu iddia edilen Rusça örnekleri ve davalı tarafça düzenlendiği iddia edilen faturalar karşılaştırıldığında bu belgeler arasında farklılıklar olduğu tespit edilebilmektedir. Bununla birlikte belirtilen farklılıklann hangi sebeple meydana gelmiş olduğu anlaşılamamıştır zira Rusya'daki yetkili makam da faturalar arasındaki farklılıklar sebebiyle kriminal inceleme yapılmasına karar vermiş ve Rusya Federasyonu İçişleri Bakanlığı ... Şehri Gümrük Tahkikat Şubesi Müdürü tarafından verilen 22/12/2011 tarihli kararı ile ceza davasının sona erdirilmesine karar verilmiş, sahtecilik veya usulsüzlük yapıldığından yahut cezalandırma gerektiğinden bahsedilmemiştir.
Bunun dışında davacı ... Limited Şirketrnin davalıya gönderdiği ... Noterliği'nin 27 Mart 2009 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinde davacı, haberi olmaksızın davalı tarafından taşıma konusu eşya için evrak düzenlenerek resmi makamlara sunulduğunu; bu sebeple yetkili makamlarca mallara el konulmuş olduğunu iddia ederek bu sebeple uğradığı zararların tazmini İçin yasal yollara başvuracağını davalıya ihtaren bildirmiştir. Davalı, ... Noterliğinin 10 Kasım 2009 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile konteynere el konulmasına ilişkin bir sorumluluğunun bulunmadığını; yetkili makamlara sunulan fatura ve çeki listelerinin davacı tarafından ... firması aracılığıyla Rusya'daki acenteye gönderildiğini; Rusya makamları kendilerini muhatap kabul etmediğinden eşyanın sahibi olarak mahkemeye müracaat etmelerinin davacıya da bildirildiğini; ... İsimli çalışanlarını davacıya yardımcı olması için Rusya'ya gönderdiklerini; davacının çalışanının ise uyuşmazlığın çözümü İçin Rusya'da yapılacak toplantıya katılmadığını davacıya cevaben bildirmiştir.
Taraflar arasındaki elektronik posta yazışmaları dışında; yetkili makamların dava konusu konteynere el koymasının sebebi olarak gösterilen faturalardaki uyumsuzlukların ne şekilde oluştuğunun tespit edilmesine yarayacak herhangi bir delil dosyada bulunmamaktadır. Dolayısıyla belirtilen uyumsuzlukların ortaya çıkış sebebine ilişkin değerlendirme anılan elektronik posta yazışmaları üzerinden yapılacaktır. 26 Aralık 2008 tarihli elektronik postada davalının yetkilisi ..., davacının yetkilisine posta ekinde bazı belgeler göndererek bu belgelerdeki kaşenin yerinin değiştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Dava dışı teslim limanı acentesi ... yetkilisi ... tarafından davalının yetkilisi ...'e gönderilen aynı tarihli elektronik postada gümrük makamlarına sunulan faturalarda kaşelerin bulundukları yerlerin değişik olması sebebiyle sorun yaşandığı, fatura orijinallerine ihtiyaç duyulduğu bildirilmiştir. Bu haliyle dosyada davalının faturalarda değişiklik yaptığını ispatlayan herhangi bir delil bulunmamasına karşı, davalının davacıdan gümrük makamlarınca faturalarda düzeltme yapılması talebi üzerine yeni faturalar talep ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının, kendi bilgisi dışında davalı tarafından faturalarda düzeltme veya değişiklik yapıldığı yönündeki iddiasını kanıtlayamadığı bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği şekilde mahkemece kabul edilmiştir.
Özetle:
Davacı her ne kadar dava konusu malların Türkiye Gümrük işlemlerinin eksiksiz yapılması nedeniyle Rusya Gümrüğü'nde yaşanan hadiselerin nedeni olarak; dava konusu malların davalı uhdesinde kaybolması sonucu davalının sorumluluktun kurtulmak maksadı ile fatura ve belgelerde usulsüzlük yaparak söz konusu zararlara sebebiyet verdiğini iddia ve dava etmişse de; yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı ve dosyada alınan bilirkişi raporlarında da bahsedildiği üzere, taşımaya konu emtialar Türkiye Ambarlı'dan fiziki muayene yapılmaksızın sarı hat üzerinden davacı tarafça istiflenip mühürlenmek sureti ile ihrac edilmiş ve varma limanında da mühür ve kilit sağlam şekilde tahliye edilmiştir. Böylelikle yukarıda açıklandığı şekilde malların davalı uhdesinde kaybolduğuna ilişkin mahkemede kanaat oluşmamıştır.
Rusya makamlarına sunulan belgelerin davalı tarafça sahte olarak düzenlendiği iddiasına yönelik olarak ise bu hususa davalının fiilinin sebep olduğuna ilişkin herhangi bir delil mahkemece kabul edilmemekle davalı taşıyanın esas ve birleşen dava konusu zararlardan sorumlu tutulamayacağına kanaat getirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Esas ve birleşen davanın REDDİNE,
Esas Davada:
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.870,70 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.826,30 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
b-Davalı yargı gider toplamı olan 130,00 TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 130,00 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı vekili için takdir edilen 13.847,86 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Birleşen Davada:
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 939,85 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 895,45 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
b-Davalı vekili için takdir edilen 6.333,73 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
d-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır