T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2014/1416 Esas
KARAR NO:2025/396
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:09/09/2008
KARAR TARİHİ:20/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Danimarka'ya ihraç ettiği dizel motor parçalarına ilişkin Karayolu İhracat Çıkış İhbarnamesi düzenleyip, Genel Sigorta'ya ...-... poliçe numarası ile sigortalayarak davalıya teslim ettiğini, müvekkili şirketin malların alıcıya karayolları ile nakli suretiyle teslimini beklediğini, ancak emtiaların 03/02/2008 tarihinde Pendik'ten Trieste'ye kalkan ... ... gemisinde yandığı haberinin alındığını, sigorta şirketinin de naklin deniz yolu ile yapılması nedeni ile oluşan hasarı karşılamadığını, davalının nakli deniz yolu ile yapılacağını müvekkiline bildirmediği için müvekkilinin karayolu taşımasına ilişkin sigorta poliçesi tanzim ettiğini, oluşan zarardan davalının sorumlu olduğunu beyanla 24.211,02EURO, ödenen gümrük bedeli 205,90.TL, ödenen sigorta bedeli 76,01.TL olmak üzere toplam 43.195,94.TL nin davalıdan alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetini ispatlayamadığını, meydana gelen zarardan davacı şirketin mal varlığında bir azalmaya sebep olunduğunun kanıtlanması gerektiğini, uyuşmazlıkta CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkilinin CMR 2. Maddesi uyarınca deniz taşıyanın tabi olduğu sorumluluk rejimine tabi olduğunu, TTK 1062 maddesi uyarınca müvekkilinin meydana gelen zararda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla öncelikle dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebi ile reddine ve davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın öncelikle ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, Mahkemenin 07/05/2009 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/06/2014 tarih, ... sayılı Görevsizlik kararı ile dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Dava; ... ... isimli ...-... gemisinin 202 adet tır ve römork yüklü olarak Pendik/İstanbul Limanından İtalya/Triesta Limanına gitmek üzere sefer yaptığı sırada Hırvatistan açıklarında gemide çıkan yangında davacı şirketin sigortalısına ait emtiaların yanarak zayi olması nedeniyle ortaya çıkan zararın rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Dava, ... ...Ltd. Şti tarafından açılmış olmakla birlikte, 07/05/2009 tarihli beyan dilekçesi ile temlik alan davacı ... Sigorta vekili tarafından dosyaya sunulan temlikname uyarınca taraf değişikliği talebinde bulunulmuş olup, davanın açıldığı ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince bu talep kabul edilerek, kayıtların düzeltildiği anlaşılmıştır.
Temlik alan davacı vekili nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalı ... ...Ltd. Şti 'ne ait Dizel Motor Parçası Emteasının yüklü İstanbul'dan /Danimarka'ya gitmek üzere kara yolu ile taşınmak üzere davalıya teslim edilmiş ancak Pendik-Trieste arası taşımanın deniz yolu ile yapılması için emtiaların ... ... gemisine yüklendiğini, sigortalı emtialar ve yüklendiği araçların 06.02.2008 tarihinde ... ... gemisinde çıkan yangın neticesinde tamamen yandığını, meydana gelen yangın sebebiyle müvekkili şirketçe sigortalı emtiada 42.226,44 TL hasar tespit edilmiş olup anılan hasar tazminatının 06/03/2009 tarihinde sigortalıya ödendiğini belirterek ödenen hasar tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
... ... isimli ...-... gemisinde ortaya çıkan yangın hadisesinde zarar gören araç sahipleri/ yük ilgilileri ve sigorta şirketleri tarafından davalı gemi donatanına karşı mahkememizde çok sayıda davalar açılmış olup, bu dosyalardan... Esas sayılı dosya pilot dosya olarak seçilerek, diğer dosyalarda ve eldeki dosyada 2008/151 Esas sayılı dosyanın sonucunun beklenilmesine karar verilmiştir.
Bekletici mesele yapılan dosyanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde aldığı ilk Esas numarası ...olup, bu esas üzerinden yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 18.07.2011 tarihli 1.bozma ilamı ile davacının bilirkişi raporuna yaptığı itirazların karşılanması konusunda yeniden rapor alınması gerektiğinden bahisle hüküm bozulmuş, bozmadan sonra İstanbul(Kapatılan) ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasını alan dosyada yapılan yargılama sonucunda 19/12/2013 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İş bu kararın Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 27/03/2015 tarihli 2. bozma ilamıyla bozulmasının ardından ... Esas üzerinden Direnme kararı verilerek dosya Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.10.2018 tarihli, 2018/11-624 Esas ve 2018/1516 Karar sayılı oy çokluğu kararı ile;"... bilirkişi raporları arasındaki geminin teknik donanımının yolculuğun başında denize ve yola elverişli olup olmadığı hususundaki çelişkinin yeniden bilirkişi raporu alınması suretiyle giderilmesi ile davalı taşıyan-donatanın gemi adamlarının kusurlarından dolayı sorumlu olup olamayacağının da yukarıda ispat yüküne ilişkin belirtilen ilkeler gözetilmek suretiyle yeniden değerlendirilmesi ile direnme kararının bu değişik gerekçe ile bozulması gerektiği kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmiştir." gerekçesi ile yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bu aşamadan sonra ... Esas üzerinden yapılan yargılama neticesinde, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında işaret edilen hususlarda bilirkişi raporu alındıktan sonra 17/03/2021 tarihli karar ile; "... ... gemisinin ... yöneticisi olan şirket hukuki açıdan taşıyanın yardımcısı konumunda olduğundan bu şirketin geminin yola elverişsizliğine neden olan kusurlu davranışının davalı taşıyanın kişisel kusuru sayılması gerektiği, saptanan elverişsizlik hali ile yangın olayı ile davacının ortaya çıkan zararı arasında illiyet bağının bulunduğundan yangında zayi olan davacıya ait 11 adet araç ile ilgili zararından davalı donatanın eTTK 1019 ve 1062 maddeleri gereğince sorumlu olduğu, kar kaybı zararının ispatlanamadığı" gerekçesi ile davanın Kısmen Kabulüne karar verilmiştir.
İş bu karar davalı vekili vekili tarafından temyiz edildiğinden dosya yeniden Yargıtay'a gönderilmiştir. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/02/2023 tarihli, 2021/4620 Esas ve 2023/1074 Karar sayılı ilamı ile; "... iddia, savunma, bilirkişi raporları, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı uyarınca dava konusu geminin yapısı, teknik donanımı, yangın algılama ve söndürme donanımı bakımından ulusal ve uluslararası normlara uygun olduğu, gemi adamlarının gemide çıkabilecek yangın konusunda eğitildikleri, tatbikatlarını yaptıkları, bu konuda gerekli ve yeterli belgelere sahip oldukları, yangın olayının denizde karşılaşılabilecek en tehlikeli olay olarak kabul edilmesi gerektiği, gemi personelinin yangının çok hızlı ve kısa bir süre içerisinde yayılması ve büyümesi sonucu yangına müdahalede yetersiz kalmasının can korkusu ve panik duygusu gibi tamamen insani sebeplerle geliştiği, bu durumun geminin yolculuğun başında yola elverişsizliği sonucunu doğurmayacağı ayrıca aynı yangın olayı nedeniyle yanan treylerle ilgili olarak görülüp sonuçlandırılan ve davalıyı sorumlu tutan Landshut Eyalet Mahkemesinin (2.Ticaret Mahkemesi) ve temyizi inceleyen Münih Eyalet Yüksek Mahkemesinin kararına karşı karar düzeltme istemini inceleyen Federal Eyalet Mahkemesinin 15.12.2011 tarih IZR 12/11 sayılı kararında da dava konusu gemide çıkan yangın riskinin, sadece açık denizdeki bir geminin başına gelebilecek bir riske dönüştüğü, taşıyıcının mallarda yangın sebebiyle meydana gelen zarar ve ziyadan, kendi kastı ve ihmali yoksa sorumlu olmayacağı, davalı taşıyıcının kasıt veya ihmali ile ilgili maddi delil bulunmadığı, bu sebeple taşıyıcının sorumluluktan kurtulabildiği, davalının karar düzeltme talebinin kabulü ile davanın tamamen reddedilmesi gerektiği sonucuna varıldığı da değerlendirildiğinde bir bütün olarak davalının meydana gelen zarardan sorumlu olmadığına karar vermek gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesi ile hüküm davalı yararına bozulmuştur. Dosya Yargıtay'dan döndükten sonra Mahkememizin 2024/215 Esas, 2024/294 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay Bozma İlamına uyularak, Bozma ilamında açıklanan gerekçelerle sonuç olarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bu açıklamalara göre bekletici mesele yapılan dosyada Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/02/2023 tarihli, 2021/4620 Esas ve 2023/1074 Karar sayılı ilamı ile ... ... gemisinde çıkan yangın olayında gemi donatanının sorumlu olmadığına karar verilmiş olduğu, dava konusu yangın olayının meydana gelmesinde kara taşımacısının kusurunun bulunduğunun davacı tarafça iddia ve ispat olunmadığı, bu durumda sorumluluğunun CMR Konvansiyonunun 2. Maddesine göre taşıyan bakımından uygulanan hükümlere göre tespit edileceği, dosya kapsamı ve anılan Yargıtay ilamına göre davalı donatanın sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiş olduğundan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 615,40.TL'den peşin alınan 583,20.TL'nin mahsubu ile bakiye 32,20.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır