T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2014/715 Esas
KARAR NO: 2018/106
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 15/05/2009
KARAR TARİHİ: 15/03/2018
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile taşıma anlaşması yaptığını, müvekkilinin malları teslim aldığını, taşıma işi ile ilgili olarak davalı tarafından anlaşma gereğince kesilen faturaların ödendiğini ve davalıya herhangi bir borçlarının kalmadığını, ancak davalının 5 ay sonra demoraj adı altında 5.900,- ABD Doları bedelli fatura kestiğini, faturanın davalıya iade edildiğini, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile aynı faturaya ilişkin takip yapıldığını, muhtarlığa tebligat yapılmak suretiyle takibin kesinleştiğini , bu nedenle ihtirazı kayıtla ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, demoraj ücretinin haksız ve fahiş olduğunu, demoraj alacağının zaman aşımına uğradığını belirterek ödenen 15.650,50 TL'nin istirdatına, davalı aleyhine % 40'tan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarihli cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından nakliyeye konu emtianın zamanında boşaltılmadığından dolayı müvekkilinin zarara uğradığını, demoraj alacağına konu alacağın ödenmediğinden dolayı davacı aleyhine ilamsız takip yapıldığını ve takibin kesinleştiğini, yapılan tebligatın usulüne uygun olduğunu, davacı demoraj alacağının 1 yıllık müruruzamana tabi olduğunu belirterek alacağın zaman aşımına uğradığını ifade etmiş ise de zaman aşımı itirazının hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, istirdat davalarında kötü niyet tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalı tarafından icra takibine konu demuraj alacağının takibin kesinleşmesi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı bedelin istirdatı talebine ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri belge ve dayanakları ile birlikte dosyaya sunulmuştur.
... 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Konteyner Taşımacılık Ltd Şti olduğu, borçlusunun ... Dış Ticaret Ltd Şti. Olup, takibin dayanağının 17/10/2005 tarihli demuraj ücreti açıklamalı 5.900 Usd bedelli fatura olduğu , 20/06/2008 tarihinde Vakıflar bankası Şubesinden davacı şirket tarafından ödemenin yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davalının dava konusu alacağı kendi adına isteme ve dava etme hakkına sahip olmadığı, dava konusu alacağın dayanağının ve miktarının davalı tarafından ispat edilmiş olmadığı , davacının isteminin yerinde olduğu belirtilmiştir. Sunulan belgeler ve itirazların değerlendirilmesi için bilirkişilerden ek rapor alınmış ve ek inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davalının Forwarder olarak tarif edilen deniz taşımacılığını organize etmek işi ile iştigal eden konteyner taşımacılığı yapan firma olduğunu dosyadaki mevcut taşıma senetlerine göre davalı tarafından taşıyana konteyner gecikme ücreti ödediğine dair herhangibir belgenin dosyada bulunmadığı ve konteyner gecikme ücreti isteminin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce 22/09/2011 tarihli davanın kabulüne ve % 40 kötü niyet tazminatının tahsiline dair verilen karar ... 11. Hukuk Dairesinin 22/01/2013 tarihli ilamı ile davacı vekilinin dava dilekçesinde davalının taşıyan olduğunun iddia edilip taşıma ücretine ilişkin faturaların ödendiğinin belirtildiği icra takibi neticesindede ödediği ancak aralarındaki sözleşmede yer almayan demuraj alacağının istirdatının talep edilip davalı tarafındanda taşıyan sıfatının kabul edilerek davanın reddinin istenildiği davalının taşıyan sıfatı olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlığın bulunmayıp davalı tarafın taşıyan sıfatı olduğu hususu göz önüne alınarak uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak tarafların delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davalının taşıyan olmadığı gerekçesi ile karar verilmesinin doğru görülmemesinden dolayı bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce ... bozma ilamına uyularak bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi ek raporunda, dosyaya sunulan belgeler değerlendirilerek konteyner gecikme ücretinin 20 fitlik konteyner için 1.925 Usd, 40 fitlik konteyner için 3.395 Usd olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamının demuraj ücret alacağına ilişkin tüm uygulama ve hesaplamalar dikkate alınmak sureti ile ve tarafların ticari defter ve kayıtları da incelenerek bilirkişi raporu alınması hususunda karar oluşturulmuş ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre davalının kestiği 5.900 Usd tutarındaki faturanın kayıtlarına 8.089 TL olarak alındığı davalı şirketin kayıtlarına göre ise 17/10/2015 tarihli davacıya 5.900 Usd tutarlı faturanın 8.049,96 TL olarak kayıtlarına alındığı , davalının söz konusu taşıma için anlaşıldığı ifade edilen ... Deniz Ticareti isimli firmanın 25/07/2015 tarihli fatura karşılığında demuraj ücreti olarak 4.560 Usd ödediğini beyan etmiş olup ... Deniz Ticareti isimli firmanın ordinoyu davacıya teslim ettiğinin dosya kapsamından görüldüğünü ... Deniz Ticareti firmasının asıl taşıyan olarak acente olarak hareket ettiğinin düşünüldüğünü ve davacı tarafından 5.320 Usd demuraj ödemesi yapılabileceği 580Usd nin fazla ödendiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporuna beyan ve itirazlar dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce dosyada mevcut raporlar ve davacı vekilinin beyanları değerlendirilmekle yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiş ve dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporlarında, tarafların defter ve kayıtlarına göre alacağın mevcut olduğu 23/02/2015 tarihli varış ihbarına göre yapılan teknik hesaplama sonucunda alacak miktarının 5.320 Usd olduğu davalının taşıyan sıfatına sahip olduğunun kabulu üzerine ... Deniz Ticareti firmasının kestiği faturaların miktarı ile dava konusu alacak miktarının bir ilgisinin olmasının gerekmediği
Mahkememizce ara kararda yeni bir heyetten rapor alınması yönünde karar oluşturulmuş olmakla birlikte bilirkişi ...'in sehven daha önceki raporda olmakla birlikte yeniden atandığı anlaşılmış olup bu nedenle yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davacının davalıya yapmış olduğu ödemelerin gerçek ve fiili demuraj bedeline ilişkin olmakla istirdatını gerektiren herhangibir haksız ve fazla ödemenin tespit edilmediği belirtilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna beyan ve itirazları dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce davalı şirket tarafından ... 3 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu edilen ve davacı tarafından da bu bedelin ödendiği belirtilmekle, davacı tarafından ödenen ve davaya konu edilen alacak miktarının davalı şirket tarafından davadışı fiili taşıyan ve alt taşıyan (... Ltd) ödendiğine dair belgeleri ve ... Deniz Ticareti A.Ş tarafından davalı adına düzenlenen ve bu faturanın ödenmesinden kaynaklı icra takibi yapılıp bu fatura bedelinin bu firmaya ödenip ödenmediğine ilişkin belgeleri ibraz etmesi yönünde de süre verilmiş ve davalı vekili duruşmadaki beyanında eski tarihli belgeler olduğu nedenle ara kararda belirtilen belgeleri mahkemeye sunamadıklarını beyan etmişlerdir.
Davacı davalı beyanları dosyaya sunulan deliller inceleme sonrası ibraz edilen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket tarafından davacıya ait emtiaların taşınması için davalı şirket ile anlaşıldığı ve davacı tarafından malların teslim alınarak davalı tarafından düzenlenen faturaların ödendiği ancak davalı tarafından 17/10/2005 tarihli 5.900 Usd bedelli demuraj ücreti faturasının düzenlenerek ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası ile icra takibi yapılıp bedelin icra dosyasına ihtirazi kayıt ile ödendiği belirtilerek ödenilen bedelin istirdatının talep edildiği dosyadaki mevcut 23/05/2005 tarihli 6.650 Usd bedelli navlun ücreti faturasının davalı ... tarafından davacı ... Dış Ticaret Ltd Şti adına düzenlendiği ve yükleme limanının ... boşaltma limanını ... , konişmento numarasının ... gemi adının, ... olduğu , davacı tarafından ödendiği belirtilen demuraj faturasınında 5.900 Usd bedelli olup konişmento numarası ve gemi adının ve sefer numarasının ( 0516E) aynı olduğu anlaşılıp davalının navlun faturasını düzenlediği , navlun faturasının emitanın alıcısı adına düzenlenip TTK'nun 917 ve devamı maddelerinde düzenlenen taşıma işleri komisyoncusu olarak taşımayı üstlendiği, komisyoncunun taşıma işini bizzat yapmayarak başka birine de yaptırabileceği somut olayda taşımanın dosyadaki mevcut konişmentodan davalı firma tarafından fiili olarak gerçekleştirilmeyip ticaret kanunun bu hükümleri gereğince taşıyan sayılacağı ancak fiili taşıyan ve alt taşıyanın ... Ltd olduğu ve gümrük müdürlüğünden gelen belgelerdende ... Deniz Ticaret A.Ş nin de firmanın acentesi olduğunun anlaşılıp konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişinin gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmemesi halinde konteynerin başka taşımalarda kullanılmasına engel olunacağı nedenle gönderilen tarafından konteynerin iadesinin belli bir sürede gerçekleştirilmesinin kararlaştırılıp konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen sürenin belli bir gün adedinden fazla olması halinde taşıyana ücret ödenmesi gerektiği ve bu ücretin konteyner demurajı olup konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebi ile bedel isteyebilecek kişinin navlun sözleşmesi gereğince taşıyan olup taşıyanın taşıma işini fiilen yerine getiren taşıyan olduğu demuraj ücretini talep edebilecek firmanın fiili taşıyan firma olması gerektiği taşıma işlemlerinde taşıma işinin taşıtana karşı taahhüt eden dışında başka bir firma tarafından gerçekleştirilmesinin söz konusu olabileceği ve akti-fiili taşıyan durumunun mevcut olup buradaki asıl amacın emtia sahibini yani taşıtanın haklarının korunması olup ... 11. Hukuk Dairesinin 22/01/2013 tarihli bozma ilamında davalının taşıyan sıfatına haiz olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmadığı belirtilip bu konuda dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere davalı şirketin TTK nın 917. Maddesi gereğince taşıyan sayıldığı ancak dosya kapsamı itibariyle fiili taşıyan olmadığı ... 11. Hukuk Dairesinin 22/01/2013 tarihli bozma ilamında davalının taşıyan sıfatına haiz olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmadığının belirtilip bunun devamında davalının taşıyan sıfatına haiz olduğu hususu göz önüne alınarak uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak tarafların delillerinin toplanıp bu sonuca göre karar verilmesi gerektiği sırf davalının taşıyan olmadığı gerekçesi ile karar verilmesinin doğru görülmediği belirtilmiş olup mahkememizce bozma ilamı sonrası da sunulan ve dosyadaki mevcut belgeler ışığında bilirkişi incelemeleri yapılmış gerek bozma ilamı öncesi gerekse bozma ilamı sonrası dosyaya sunulan bilirkişi raporlarından bir kısmında söz konusu davalının dava konusu alacağa kendi adına isteme ve dava etme hakkına sahip olmadığı bir kısmında söz konusu bedelin davalı tarafından tahsil edilmesinin uygun olduğu belirtilmiş olmakla birlikte dava dışı ... Deniz Ticaret A.Ş tarafından davalı ...adına 27/07/2015 tarihli düzenlenen demuraj faturası olup bu faturanın acente sıfatı ile düzenlendiğinin belirtilip davalı tarafından dava konusu taşıma işlemi için bu şirkete ödenen gecikme bedeline ilişkin fatura olduğu ve dosyadaki mevcut ... nolu konişmentoda yükleme limanının ... boşaltma limanının ... olarak gösterilip , gemi ... olup ... sefer sayılı olup demuraj faturasındada sefer sayısı ve gemi aynı olup davalı tarafından icra takibine konu edilen miktar farklı olmakla birlikte taşımaya ilişkin tüm hususların birbiri ile uyumlu olduğu fiili taşıyan ve alt taşıyan firmalara davalı tarafından buna dair ödeme yaptığına ilişkin belgelerin sunulması yönünde süre verilmiş ancak davalı vekili ödemelere dair herhangibir belgeyi uzun zaman geçmesi ve müvekkilleri ile irtibat kuramadığı nedenle temin edemediğini belirtmiş olup davalı tarafından davacıdan tahsil edilen bedelin gerek fatura düzenleyen ... Deniz Ticaret A.Ş firmasını gerekse fiili taşıyan firmaya davacıdan tahsil ettiği bedeli ödediğine dair herhangibir belge sunulamadığı anlaşılmış olmakla mahkememizce dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporlarında , davalının söz konusu icra takibine konu demuraj alacağı hususunda değişik görüşler ileri sürülmüş ise de mahkememizce davalının yukarıda açıklandığı üzere TTK 917. Maddesi gereğince akti taşıyan olup fiili taşıyan olmadığı , konteyner demuraj ücretini talep edebilecek firmanın fiili taşıyan firma olduğu ancak davalı tarafından bu bedelin talep edilebilmesi için davalı tarafından fiili taşıyan firmaya veya kendi adına fatura düzenlendiği belirtilen ... Deniz Ticaret A.Ş 'ye bu bedeli ödediğini belgelemesi gerektiği ancak söz konusu bedeli ödediğine dair herhangibir delilin dosyaya sunulmadığı ve mahkememizce incelenmesi gereken bir hususunda belirtilmediği, ... 11. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyulmakla birlikte, davalının TTK nın 917 ve devamı maddeleri gereğince taşıyan olarak kabul edildiği bu hususta herhangibir ihtilafın olmadığı davalının TTK nın 917 . Maddesi gereğince taşıyan kabul edildiği bozma ilamı sonrası toplanan delil ve belgelerden davacı tarafından ödenen demuraj bedelini talep etme hakkının icra takibinde alacaklı olan davalı şirkete ait olmadığı ancak bu bedeli ödemiş olsa idi takip talebinde haklı olabileceği ancak davalı tarafından davacıdan tahsil ettiği demuraj bedelini dava dışı fiili taşıyana veya onun acentesine ödediğine dair herhangibir belge sunamadığı nedenle davanın kabulüne , davacı tarafından İİK nın 72. Maddesi gereğince tazminat talebinde bulunulmuş ise de davalının icra takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılamadığı nedenle bu talebin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1 -Davanın kabulü ile 15.650,50 Usd nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2- İİK nın 72. Maddesi gereğince % 40 tazminat talebinin koşulları oluşmadığı nedeniyle reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 211,30 TL harçtan 1.069,09 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 857,79 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 229,40 TL ilk harç, 373, 00 TL posta gideri, 7.350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.952,40 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın , avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde yasa yolu (Yargıtay) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2018
Katip Hakim
TASHİH ŞERHİ
Davacı vekilinin 16/03/2018 tarihli dilekçesi ile dosya ele alındı incelendi;
Mahkememizin 15/03/2018 tarihli celsesinde sehven " Davanın kabulü ile 15.650,50 Usd nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine "
Yazılmış ise de bu cümlerinin " Davanın kabulü ile 15.650,50 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ", şeklinde yazılmak suretiyle HMK nun 304.maddesi gereğince resen TASHİH olunur. 16/04/2018
Katip Hakim