T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2014/755
KARAR NO: 2019/445
DAVA: Tazminat (Yurtiçi Hava Taşımacılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/08/2013
KARAR TARİHİ: 24/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Yurtiçi Hava Taşımacılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Vekili 26.08.2013 dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta A.Ş. ("...") ile ... San. Ve Tic. A.Ş. ("...") arasında sigorta sözleşmesi bulunduğunu, ...'in Çin'den ithal ettiğini; 714 bağ, 1.399.900 kg dikişsiz boru emtiasının Nakliye Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, ... A.Ş. ("...")'ın emtiaların taşınması İşini üstlendiğini, ... GMBH&CO ("...")'nun ise konşimentoda kayıtlı fiili taşıyan olduğunu, ...'ın 27.08.2012 tarihinde tanzim ettiği ... no.lu fatura ile taşıma ücretini tahsil ettiğini, taşıma esnasında emtianın bir kısmının zarar gördüğünü, yüklerin zarara uğradığının 30.08.2012 tarihli Gemi Zabıt Varakası ile gümrük memuru ve liman puantörü eşliğinde tespit edildiğini ancak taşıyan ve acentenin belgeyi imzalamadığını, zarara uğrayan yük üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda 20.12.2012 tarihli raporun düzenlendiğini, bu rapora göre; bağları bozulan ve bu nedenle karışan 9.674 borunun tek tek incelenmesi, analiz cihazı ile kalite kontrollerinin yapılması, ayrılması masrafları da dahil olmak üzere ...'in zararının 33.778,78-TL olarak tespit edildiğini, bu bedelin ...'e ödendiğini ve ...'in haklarına ...'in halef olduğunu belirterek 33.778,78-TL'nin ödeme tarihi olan 28.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini iddia ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılardan ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşıma işinin gemi donatanı adına ... ile ... arasında akdedilen taşımaz sözleşmesi kapsamında gerçekleştirildiğini, bu sözleşmenin koşullarının 09.07.2012 tarihli Bağlantı Teyidi ile belirlendiğini ve buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığa İngiliz Hukuku ve Hong Kong Tahkim kurallarının uygulanacağını, bu nedenle davanın usulden reddini, ...'in taşıma ilişkisinde gönderilen sıfatını taşıdığını, bu durumda yükün hasara uğradığı iddiasına dayanan davanın konşimentodaki kişiye açılması gerektiğini, TTK m.1185 hükmüne göre yükteki zararın ihbarının süresinde yapılmamış olduğunu, bu durumda zararın taşıyanın sorumlu olmayacağı bir sebepten ileri geldiğinin kabul edileceğini, ekspertiz raporunda yüklerin kötü istiflemeden kaynaklandığının tespit edildiğini, bağlantı teyidindeki FİLO kaydı nedeniyle yükleme işlemlerinin yükleten tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, bağlama, sabitleme, denetleme işlemlerinin kiracının hesabına olacağının bağlantı teyidinde ifade edildiğini bu nedenle zararın varlığı kabul edilse dahi bundan ...' in sorumlu olacağını, ekspertiz raporunda yükteki maddi zarara ilave olarak bazı işçilik giderlerinin de hesaba dahil edildiğini ancak bu masrafların tazminata dahil edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
14/10/2015 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Poliçedeki zararın ihbarını ağırlaştıran hükmün TTK m.1452 hükmü karşısında geçerli olmadığını, bu nedenle zarar ihbarının yapılmadığından bahisle teminat dışında bir ödeme yapıldığının söylenemeyeceğini, tasnif işçilik maliyeti olarak adlandırılan 28.508,11-TL'nin, sigortacının sorumlu olduğu ve sigorta teminatı kapsamındaki bir kalem olduğunu, buna karşın tasnif işçilik maliyeti olarak adlandırılan 28.508,11-TL'nin; taşıyanın yük zıya ve hasarından kaynaklanan ve taşıyanın sorumlu olduğu bir meblağ olup olmadığının bilahare değerlendirilmesi gerektiğini,somut olayda da ... tarafından ...'e hitaben düzenlenen 27.08.2012 tarihli navlun faturasından taşıma ücretini kapsayan tek bir bedel kararlaştırıldığından TTK m,921 hükmüne göre; ...'ın, ...'e karşı taşıyanın yükümlülüklerine sahip olacağı ve pasif taraf sıfatının bulunduğunu, Çarter partideki; ... ("adına") ibaresinin borçlar hukukunun temsile dair kurallarını uygulamayı gerektirdiğini, böyle bir halde temsilcinin yaptığı hukuki işlemden doğan hak ve borçlar kendiliğinden temsil edilen kişinin şahsında gerçekleşeceği ve ...'in dosyadaki çarter ... nam ve hesabına ... tarafından imzalandığı dikkate alındığında, ...'in bizzat çarter partinin tarafı olmadığını, bu durumda 09.07.2012 tarihli çarter partinin ...'i bağlamayacağını ve bu nedenle çarter partideki tahkim şartı ile FİLO kaydının ...'e karşı ileri sürülemeyeceğini, yüklerin zarara uğradığını ifade eden gemi zabıt varakasının taşıyanın veya adamlarının katılımı ile düzenlendiğini gösteren bir imza olmadığını, bu durumda ihbar külfetinin yerine getirildiğinden bahsedilemeyeceğini,TTK m.1185 hükmüne göre, taşıyanın; (1) yükün taşıma senedinde olduğu gibi teslim edildiği ve (2) şayet yükte bir zarar varsa bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine dair karinelerden yararlanacağını, karinenin aksine, yükteki zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğine dair davacı tarafından herhangi bir iddia ve somutlaştırma faaliyetine girişilmediğini, bu durumda TTK m.d 1185 hükmü ile taşıyan lehine doğan karinenin aksi iddia edilmediğinden ve buna dair bir somutlaştırma faaliyetine girişilmediğinden zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul edileceğini, ...'in ... e halef olarak açtığı işbu davadaki taleplerin; ... ile davalılar arasında bir taşıma ilişkisi bulunduğu dikkate alındığında taşıma hukuku kurallarına göre belirleneceğini, TTK md.l178/2'de taşıyanın yükteki ziya ve hasarda sorumluluğunun düzenlendiğini, bu çerçevede "tasnif işçilik maliyeti" olarak adlandırılan bu kalemin zıya ya da hasar olarak nitelendinlemeyeceğini ve bu kalemden taşıyanın sorumlu olmadığını,TBK m.l14/2 atfıyla TBK m.50/2 hükmü uygulandığında ve taleple bağlı kalındığında (33.778,78-TL - 28.508,11-TL=) 5.270,67-TL'nin hakkaniyete uygun bir tazminat talebi olarak değerlendirilebileceği ancak ne var ki davacı tarafından zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğine dair iddia ve somutlaştırma faaliyetine girilmediği dikkate alındığında ...'ın sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini belirtmişlerdir.
10/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Kök raporularında varılan sonuçlardan ayrılmayı gerektiren bir itiraz bulunmadığını, kök raporlarındaki tespitlerin geçerliliğini koruduğunu beyan etmişlerdir.
16/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 30. 8.2012 tarihli resmi memurlar tarafından imzalanan zabıt varakasının TTK 1184'e uygun bir tespit olduğunu, bunun aksi kabul edilmesinde dahi teknik inceleme sonucu Heyetlerince taşımanın FİLO (Liner our kaydı) birlikte nazara alındığında, emtia hasarının tahliye sırasında meydana geldiğini, bu aşamada meydana gelen 1.094,91 Amerikan Doları yük hasarından davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu belirtmişlerdir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalıların sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen hasar nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
Davalı ... Taşımacılığı AŞ. tarafından tahkim itirazında bulunulmuş ise de, davalı tarafın davaya dayanak çarter parti tarafı olmadığı görülmekle tahkim itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen 21.05.2019 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, açılan davanın halefiyete dayanılarak açıldığı, 28.12.2012 tarihli ... tarafından hazırlanan ödeme dekontundan davacı sigortacının dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş.’ye 33.778,78 TL ödeme yaptığı ve İbraname başlıklı belgeden dava dışı sigortalının dava konusu zarara ilişkin tüm haklarını sigortacıya devrettiği, sigortalının üçüncü şahıslara karşı sahip olduğu talep ve dava haklarını temlik almış olması dolayısıyla aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, 1 nolu Davalı ... Taşımacılığı AŞ. nin taşıma komisyoncusu sıfatıyla, deniz navlunu tahsil etmekle taşımayı da üstlediği taşımadan doğan haklar ve yükümlülükler bakımından akdi taşıyan sıfatı ile, 2 nolu davalı ... GMBH&CO şirketinin ise fiili taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
TTK. nın "Bildirim" başlıklı 1185. Maddesi 1. Fıkrasında " Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." hükmü yer almakta akabinde, aynı maddenin 4. Fıkrasında ise ihbarda bulunmamanın müeyyidesine ilişkin "Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, dosyada mevcut ... Liman Başkanlığı, TCDD ve Gümrük Müdürlüğü müzekkere cevaplarına göre, ... gemi kaptanının dava konusu yükü, işletmeciliğini TCDD nin yaptığı ... Limanı gümrüklü bölgeye 30.08.2012 tarihinde tahliye ettiği ve aynı gün ... Limanına gitmek üzere hareket ettiği taşımaya konu çelik boruların 25 bağının gemiden eğik ve bükük vaziyette tahliye edildiğine dair, gümrük memurunun imzasının bulunduğu, acenta veya kaptanın imzadan imtina ettiğine dair kaydın yer aldığı 30.08.2012 tarihli gemi zabıt varakası düzenlendiği, böylelikle kaptan veya acentanın hasardan haberdar olduğu, ancak tutanağı imzalamak istemediği bu hususun da tutanakta açıkça belirtilmek istendiği anlaşılmakla TTK. 1185/1. Maddesine göre davacı tarafından usulüne uygun ihbar şartının yerine getirildiği, kaldı ki usulüne uygun ihbar şartının davacı tarafından yerine getirilmediği TTK 1185/4. Madde gereği ispat yükünün davacıda olduğunun kabul edilmesi halinde dahi, dosyada mevcut sefer bağlantı özetinde "FILO-Free in/Liner Out" kaydının bulunduğu, "Free in" kaydının yüklerin gemiye yüklenmesi Lashing/Daneçlenmesi hususunun davacının sigortalısı ...'in sorumluluğunda olduğuna işaret ettiği, ancak dosyada mevcut konişmentoda hasara ilişkin herhangi kayıt olmadığı, yani temiz konişmento olarak imzalandığı dikkate alındığında taşımaya konu yükün hasarsız olarak yüklendiği, sefer sırasında kötü hava ve deniz şartlarına ilişkin bir iddianın bulunmadığı dikkate alındığında, taşıma süresince de hava ve deniz kaynaklı yükün hasara uğramadığı kabul edilmiş, ...kaydının içerdiği "...out" kaydına göre ise yüklerin tahliyesinin taşıyanın sorumluluğunda olduğu, yükün önce limana sonrasında liman tarafından alıcıya teslim edileceği, dolayısıyla alıcıya teslim edilinceye kadar geçen süre içerisinde taşıyanın yüke özen borcunun devam edeceği, taşıyanın sorumluluğunu düzenleyen TTK 1178/1. Maddesi gereğince, taşıyanın tahliye sırasında yüke gerekli dikkat ve özeni göstermediği kanaatine varılarak % 10 ilave bedel düşüldükten ve sigorta poliçesinin geniş teminat klozları esas alınarak düzenlenmiş olduğu dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile 30.400,9 TL (%10 ilave bedel düşüldükten sonra)tazminatın ödeme tarihi olan 28/12/2012 tarihindne işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar harcı olan 2.076,68 TL'den peşin alınan 576,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.499,78 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 576,90 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 6.822,20 TL'nin ( 24,30 TL başvurma harcı, 347,90 TL posta gideri ve 6.450,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 6.139,79 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından yapılan 8,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 3.648,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, Davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır