T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2014/807 Esas
KARAR NO:2019/178
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:09/12/2013
KARAR TARİHİ:28/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete Nakliyat Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Gereçleri San. ve Tic. A.Ş' na ait 12.10.2011 tarihli fatura muhteviyatı vitrifiye-seramik sağlık gereçleri emtiasının .../ABD'de yerleşik firmaya satılmış ve alıcıya gönderilmek üzere davalı taşıyıcı firma ile anlaşılmış olduğunu, söz konusu emteaların konteyner içindeyken ...de bulunan konteyner terminalinde ... ... plakalı taşıyıcı dorsenin devrilmesi sonucunda hasar meydana gelmiş olduğunu, 28/11/2011 tarihli hasar tespit raporuna göre ... plakalı dorsenin taşıyıcı ayağının asfalt zemine gömülmesi sonucu dengesi bozulan dorse ve üzerindeki konteynerin birlikte devrilerek konteyner içindeki emteada hasarın meydana gelmiş olduğunu, hasar tespiti ardından sigortalı emteaların kara yolu ile 147 adet eksik olarak alıcı firmasına teslim edildiğini, alıcı tarafından yapılan detaylı incelemede de 4 adet üründe daha hasar tespit edildiğini, sigortalıya ait emtealardan 147 adet eksik teslim edilmesi ve 4 adedinin de hasarlı olması sebebiyle emtia fatura birim fiyatları dikkate alınarak yapılan hasar incelemesi neticesi 19.01.2012 tarihli Ekspertiz Raporunda meydana gelen hasar miktarının 3.772,30 Euro olduğunun tespit edildiğini ve müvekkili tarafından sigortalısına 27/03/2012 tarihinde ödenmiş olduğunu, sigortalısının zararını ödeyen müvekkilinin TTK 1472.Madde hükmü uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, Türk Ticaret Kanunu gereğince konşimento ve navlun faturası ile taşımayı üstlenen davalı taşıyıcının, sigortalı emteaların eksik ve hasarlı olarak tesliminden sorumlu bulunduğunu, TTK 1178 maddesinin de bunu destekler nitelikte olduğunu, davalı firmanın sigortalı emteaların taşınması işini üstlenmiş olması nedeni ile yukarıda belirtilen kanun hükmü gereği Türkiye’den ABD’ye taşımakta olduğu yükte meydana gelen zarardan, tam ve eksiksiz olarak teslim edilmemesinden dolayı sorumlu olduğunu, davalı aleyhine 3.772,30 Euro rücuen tazminat alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili için icra takibine girişilmiş ve ödeme emri gönderilmiş olduğunu, davalı şirket tarafından yasal süresi içerisinde borca İtiraz edilmiş olduğunu, sigortalı emteaların eksik ve hasarlı tesliminden sorumlu olan davalı borçlu şirketin alacağı geciktirmeye yönelik İtirazlarının iptali için işbu davayı açma zaruretinin doğmuş olduğunu belirtmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının malın müvekkili şirketin sorumluluğunda kaybolduğuna ve bir kısmının da hasara uğradığına dair beyanının hiçbir hukuki dayanağının bulunmamakta olduğunu, davaya konu taşımada taşıyan şirketin sorumluluğunun malzemenin .../ABD’ye varması ile sona ermiş olup, malzemenin alıcı firmaya nakliyesinin alıcı firma tarafından organize edildiğini, bu sebeple de ... terminalinde vuku bulduğu iddia edilen kazada taşıyan şirketin sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen konşimentoda da bu hususun ortaya konulmakta olduğunu, söz konusu konşimentoda malların varış yeri olarak sadece ... şehrinin gösterilmekte olduğunu, davacı tarafından iddia edilen zarara ilişkin arak hiçbir geçerli belgenin dosyaya ibraz edilmemiş olduğunu, davacının tazmin talebinin hukuki dayanağının bulunmamakta olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan ve davaya konu hasara ilişkin olarak tespit edilen eksper raporunda malzemelerin hangilerinin hasarlı hangilerinin eksik olduğunun bilinmediğinin belirtildiğini, hal böyle iken hasar tespitinin tamamen farazi olarak tespit edildiğinin ortada olduğunu, dolayısıyla varsayıma dayalı olarak ileri sürülen tazminat talebinden navlun komisyoncusu olarak hareket eden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, davaya konu emteanın müvekkili şirketin sorumluluk sigortası uyarınca teminat altında olup bu sebeple davanın müvekkili şirketin sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ne ihbarını talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan 13.07.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının limandan kapıya taşıma işini üstlendiği ve taşıyan sıfatına sahip olduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatı doğrultusunda, mal mukabili yapılan ve CİF kaydı bulunan satış sözleşmesinde, davacının geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca sigorta tazminatı ödemesi ve satıcının haklarına halef olabilmesi için satıcının uyuşmazlığa konu olan parça mal bedelini alıcıdan tahsil etmemiş olması gerektiği, 147 adet emtianın konteyner içine yüklenip yüklenmediği ve boşaltma limanında yapılan muayenede konteyner içinde bulunup bulunmadığının dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılamadığı, konişmentoda yer alan ... ve shippers load, count & stow kayıtları uyarınca konişmentonun TTK m. 1110 uyarınca bu yönde bir karine oluşturmayacağı, bu hususun ispat edilmesi halinde Davalının sorumlu olduğu, dosyadaki bilgi ve belgelere göre takip tarihi itibariyle davalının temerrüt şartlarının oluşmadığı, mevcut temerrüt şartlarının davacı tarafından ispata muhtaç olduğu, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği miktarın 3.772,30 EUR olduğu, bu tutarın takip tarihinden itibaren yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanarak faiz talep edilebileceği belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 22/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava Dışı ... San Tic. A.Ş.’nin İbraz edilen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defler kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre İbraz edilen ticari defterlerinin delil vasfı taşımakla birlikte kararın mahkemeye ait olduğu, Amerika Birleşik Devletlerinde yerleşik ... firmasının aldığı 24.682,23.-USD tutarında mal bedelinin 19,619,14 USD tutarını 13.01.2012 tarihinde dava dışı ... Dış Tİc, A.Ş.’ye ödediği, dava dışı ... Dış Tic. A.Ş.’de bu bedeli 13.01.2012 tarihinde Dava Dışı ... San Tic. A.Ş ye ödediği, Amerika Birleşik Devletlerinde yerleşik ... firması tarafından yapılan 19.619,14 USD ödeme tutan haricinde başka herhangi bir ödeme tespit edilmediği bu ödeme dışında ibraz edilen ticari defterlerde başka ödeme mevcut olmadığı, davacı ...Ş. tarafından taşıma sırasında hasar gören mallardan dolayı dava dışı ... Dış Tic. A.Ş.’nin ...’taki ... hesabına 3.772,30 EUR ödendiği 30.03.2012 tarihinde de dava dışı ... Dış Tic. A.Ş. tarafından Dava Dışı ... Gereçleri San Tic. A.Ş.’nin hesabına 5.063,09. USD ödemesi yapıldığı, dosyadaki bilgi ve belgelere göre takip tarihi itibariyle davalının temerrüt şartlarının oluşmadığı, mevcut temerrüt şartlarının davacı tarafından ispata muhtaç olduğu, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği miktarın 3.772,30 EUR olduğu, bu tutarın takip tarihinden itibaren yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanarak faiz talep edilebileceği belirtilmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
Her ne kadar davalı vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; 6762 sayılı TTK’nin 1067. maddesine göre taşıyan aleyhine malların ziya ve hasarından dolayı açılacak her türlü tazminat davasının malların tesliminden veya teslim edilmiş olmaları icap eden tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğu, konteynerin boşaltma limanında 27/11/2011 tarihinde devrildiğinin anlaşıldığı, teslim tarihinin ise daha sonraki tarih olacağı, takip tarihinin ise 27.11.2012 olduğu anlaşılmakla davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen 22.02.2019 tarihli bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, davanın halefiyete müsteniden açıldığı, tarafların husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, uyuşmazlığa konu olan taşıma ilişkisi 1/7/2012 tarihinden önce kurulduğu, uyuşmazlığa 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekeceği, davalının pasif husumeti bulunup bulunmadığı açısından yapılan değerlendirmede, dosyada davacı delilleri arasında iki konişmento bulunduğu, bunlardan birincisinin ... antetli ve davalı tarafından imzalanmış 17/10/2011 tarihli ... incelendiğinde, konişmentonun “shipper = yükleten” hanesinde dava-dışı sigortalı ... A.Ş., “consignee-gönderilen” hanesinde dava-dışı ... Inc.' in ticaret unvanı, “port of loading = yükleme limanı = ...”, “port of d scharge=boşaltma limanı” hanesinde ..., Final Destination (... - Nihai Varış Yeri (işbu belge karma taşıma konişmentosu olarak kullanıldığı takdirde uygulama alanı bulur) hanesinde ise ... kaydı yer aldığı, limandan kapıya süreci kapsayan karma taşıma konişmentosu olduğu, dava-dışı ... S.A. tarafından düzenlenen ... nolu deniz yük senedinin “shipper = yükleten” hanesinde dava-dışı sigortalı Davalı, “ lonsignee-gönderilen” hanesinde dava-dışı ... Inc.’in ticaret unvanı, “port of loading = yükleme limanı = ...”, “port of discharge=boşaltma limanı” hanesinde ..., Place of Delivery (Combined Transport Only) = Teslim Yeri (Yalnızca karma taşımalarda)” hanesinde ise, ... kaydı yer aldığı, davalı tarafından dava-dışı ... adına 17/10/2011 tarihinde düzenlenen ... nolu faturada deniz ihracat navlunu karşılığı 3940 USD talep edildiği, bu şekilde davalı tarafından karma taşıma konişmentosu ile eşyanın ... limanından ...' a oradan da ...' a taşınması taahhüt edildiği, davalının taşımayı bizzat kendisi yerine getirmediği ve dava-dışı ... S.A. ile alt navlun sözleşmesi kurduğu, dava-dışı ... S.A.' nın fiili taşıyan ve davalının ifa yardımcısı olup pasif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Davacının aktif husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, davacının dava dilekçesine ekli dava-dışı ... Dış Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen ... nolu fatura dava-dışı ... & ... Inc. adına düzenlendiği, dava-dışı ... Dış Tic. A.Ş. ile dava-dışı ... & ... Inc. arasında bir satış sözleşmesi kurulduğu, CIF kaydı içeren satış sözleşmelerinde eşyanın taşıyana teslim edilmesinden sonra gerçekleşecek olan hasara / semen hasarına katlanma yükümlülüğünün alıcının üzerinde olduğu, dosyadaki mevcut delillerden anlaşıldığı üzere sigortalı olarak satıcının gösterildiği ve sigorta tazminatının satıcıya ödendiği, ancak CİF satışta satıcının malın bedelini tamamen alamaması durumunda satıcının menfaatinin devam ettiğinin kabul edildiği, satıcının malın bedelini alıp alamadığının tespiti açısından sigortalının ticari defterlerinde yapılan incelemede mahkememizce varılan kanaate göre, alıcının hasar bedelini düştükten sonra ödeme yaptığının anlaşıldığı, bu şekilde sigortalının hukuki menfaatinin devam ettiği anlaşılmakla davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyeti olduğu anlaşılmıştır.
Hasarın meydana geliş şekli ve davalının sorumluluğu açısından yapılan değerlendirmede, 19.01.2012 tarihli Nakliyat Hasar Ekspertiz Paporunda, hasarın konteynerin ... firmasının ...' da bulunan konteyner terminalinde üzerinde bulunduğu taşıyıcı dorse ile birlikte devrilmesi hadisesinden kaynaklanmış olabileceği yönünde kanaat belirtildiği, yine Nakliyat Hasar Ekspertiz Raporunda Hasarın Hesaplanması başlığı altında yapılan hesaplamada Müşteri Satın Alma Emri formu belgesindeki ürünlere ait adetler ile ... Dış Ticaret A.Ş. firmasının alıcı (müşteri) ... & ... Inc. firmasına kesmiş olduğu 12.10.2011 tarihli ilk Mal Satış Faturasında yer alan birim fiyatların birebir çarpılması yolu ile hasar hesaplamasının yapılmış olduğunun görüldüğü, 19.01.2012 tarihli nakliyat hasar ekspertiz raporunda sonuç ve kanaat bölümünde hasarın oluş şekli ile ilgili olarak dile getirilen kanaatin mahkememizin teknik bilirkişi heyetince de doğru bir kanaat olduğu neticesine varıldığı, mahkememizce de aynı görüşe itibar olunarak davalının limandan kapıya taşıma işlini üstlendiği de göz önüne alınarak hasardan davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 3.772,30 EURO asıl alacak ve 455,78 EURO işlemiş faiz açısından devamına, kabul edilen asıl alacak bakımından takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince faiz uygulanmasına,
2-Karar harcı olan 831,57 TL'den peşin alınan 168,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 663,27 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 196,35 ilk harç, 224,60 TL posta ücreti ve 4.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)5.120,95 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/03/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır