T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/174 Esas
KARAR NO: 2019/471
DAVA: Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/03/2015
KARAR TARİHİ: 13/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Panama'da mukim ...şirketine ait, ... Şti tarafından işletilmekte olan... IMO nolu ... isimli geminin 12.805,401 mt dökme hurda yükü ile İsveç'in ... Limanından ... Limanına seyir halinde iken 27/03/2012 tarihinde İspanya ... açıklarında ana makina arızası yaşandığını, makinanın atıl kaldığını, gemi ve yükün selameti açısından geminin römorkör yardımı ile en yakın barınma limanı olan İspanya ... Limanına çekildiğini, ... gemisinin ... AŞ tarafından 20985 sayılı 26/08/2011 - 26/08/2012 dönemine ilişkin olarak tekne sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigorta poliçesinin Institute Time Clauses Hulls 1/11/95 hükümlerine göre akdedildiğini, gemide meydana gelen arızayı müteakip hasarlarla ilgili sigortacı davalı şirkete bilgi verilerek hasarın giderilmesi için ... Limanında çalışmalara başlandığını, daha sonra müşterek avarya ilan edilerek bu durumun da davalı şirkete iletildiğini, sigorta poliçesi uyarınca gemide meydana gelen arızanın giderilmesi için yapılacak her türlü masrafın sigorta teminatı altına alındığını, davalı sigorta şirketinin hasar ve masrafların belirlenmesi konusunda CSA Eksperlik ...'ı eksper olarak tayin ettiğini, hasara ilişkin bilgi ve belgelerin eksper tarafından değerlendirildikten sonra hazırlanan ekspertiz raporunda toplam 718.038,59 ABD Doları sigorta tazminatının sigortalıya ödenmesinin rapor edildiğini, davalı sigorta şirketinin 125.000,00 ABD Doları muafiyet tenzili yaptıktan sonra 589.038,59 ABD Dolarını müvekkili şirkete ödediğini, ancak ekspertiz raporunda hasarın giderimi ile ilgili bazı masraf kalemlerinin dikkate alınmadığını, liman masrafları ile acentelik ücretinin müşterek avarya kapsamında olması gerektiği gerekçesi ile rapor dışı bırakıldığını, 11/06/2014 tarihli müşterek avarya dispeç raporunda geminin barınma limanında oluşan liman masraflarının müşterek avarya masrafı olarak kabul edileceği, ancak liman masrafları yalnızca geminin tamiri için ise müşterek avaryaya dahil edilmeyeceği gerekçesi ile barınma limanına giriş masraflarının müşterek avarya masrafı olarak kabul edildiğini, diğer liman masraflarının ise hususi avarya kapsamında olduğu belirtilerek hesaba dahil edilmediğini, yine acentelik ücretine ilişkin olarak da geminin tamirlerinin tamamlanması için barınma limanında beklediği, bu sebeple de acentelik ücretinin % 80'inin hususi avarya kapsamında olduğu belirtilerek % 20'sinin müşterek avarya hesabına dahil edildiğini, bu doğrultuda tamir sırasında oluşan liman masraflarından 56.190,84 Euro shifting ücretleri ile bir kısım acentelik ücretinin hususi avarya kapsamında tekne makina sigortası teminatı altında olduğunun anlaşıldığını, ancak bu konudaki ödeme taleplerinin davalı sigorta şirketi tarafından yerine getirilmediğini, ayrıca ekspertiz raporunda ... AŞ'nin 28/05/2012 tarihli 9.683,19 Euro'luk nakliye faturasının ...AŞ'nin 01/06/2012 tarihli faturasında gösterilmiş ve talep edilmiş olduğu gerekçesi ile değerlendirilmediğini, faturada belirtilen ve eksper tarafından değerlendirmeye alınan nakliye ücretinin Türkiye'den İspanya ...'ya yapılan nakliyeye ilişkin olduğunu, ... AŞ'nin 28/05/2012 tarihli 9.683,19 Euro'luk nakliyat faturası ile malzemelerin İspanya'dan Türkiye'ye nakli hususunda düzenlendiğini ve müvekkili şirket tarafından ödendiğini, ayrıca tamir için Türkiye'den ...'ya giden ... AŞ'ye ait olan 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro'luk tamir faturasının 35.000,00 Euro'luk kısmı kabul edilip, bakiye tutar donatan tarafından alacaklısına ödenmiş olmasına rağmen sigorta tarafından tazmin edilmediğini, davalı şirket tarafından ödenmeyen bu tazminat kalemleri için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenle alacağın tahsili davası açılması zaruretinin hasıl olduğunu ileri sürerek 27/03/2012 tarihli ana makina arızasına ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla eksik ödenen sigorta tazminatından şimdilik 60.000,00 Euro'nun temerurrüd tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı ... tarafından davalı sigorta şirketine gönderilen 22/07/2014 tarihli ihtarnamede ödenmesi talep edilen tutar 142.769,59 Euro olarak belirtilmiş olduğundan dava konusu tazminat alacağının belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı nedeniyle eksik harcın tamamlanması konusunda ara karar oluşturulmuş olup, davacı vekili 10/11/2015 tarihli dilekçesinde toplam alacak tutarının 114.673,19 Euro olduğunu beyan ederek bakiye 54.673,19 Euro karşılığı olan 170.416,33 TL üzerinden eksik harcı ikmal ederek ara karar gereğini yerine getirmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı donatanın Panama'da mukim bir şirket olması nedeniyle yabancılık teminatı yatırılması gerektiğini, sigorta poliçesinden doğan taleplerin iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde talep edilmesi gerektiğinden dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı ...'in gemi maliki ile birlikte dava açmasının yasal dayanağının açıklanması gerektiğini, dava dilekçesinde atıf yapılan dispeç raporunda talep ve kabul konusu yapılan hususi avarya masraflarına haksız, yersiz ve fahiş olması nedeniyle itiraz ettiklerini, bu nedenle dispeç raporunun kesin delil niteliği taşımadığını, gerek dava dilekçesinde gerekse dayanılan dispeç raporunda bahsi geçen sarf belgelerinin, faturaların imzalı asıllarının sunulması gerektiğini, zira talep edilen tutarların davacı tarafça fiilen ödenip ödenmediği, hangi sebeple ödendiği ve müşterek avarya ile ilgili olup olmadığının anlaşılamadığını, ayrıca gemi makinasındaki hasarın sebebinin de belli olmadığını, dispeç raporunda hasar sebebi olarak personel kusurunun varlığından bahsedilmekte ise de, yapılan incelemede donatanın şahsi kusur ve sorumluluğunun zarara sebebiyet verdiğinin anlaşıldığını, davacı tarafın kasta varan ağır kusuru ile seferin başında denize ve yola elverişsiz olan gemisini sefere çıkardığından sözkonusu arıza nedeniyle ortaya çıkan masrafları talep hakkı bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından hasar tazminatı ödendiğini, davacı sigortalının başkaca bir alacağının kalmadığını, talep edilen harcamalardan acente masraflarının fahiş ve yersiz olduğunu, zira hasarın bir aylık makul sürede tamir edilmesinin mümkün olduğunu, bekleme süresi içerisindeki iaşe bedelleri ile personel maaşlarına da gerek süre yönünden gerekse tutarların yüksek olması nedeniyle itiraz ettiklerini, yakıt bedelinin de fahiş olduğunu, iddia edilen alacakla ilgili olarak İstanbul... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, aynı konuda alacak davası ikame edilemeyeceğinden derdestlik nedeniyle davanın reddi gerektiğini savunarak davanın husumet, zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava; tekne sigorta poliçesine dayalı alacak davası olup, dava dilekçesinde davalı ... tarafından tekne makina sigorta poliçesi ile sigortalanan Panama bayraklı ... isimli geminin İsveç-... Limanı seferini yaptığı sırada 27/03/2012 tarihinde gemide meydana gelen ana makina arızası nedeniyle geminin römorkör eşliğinde ... Limanına çekildiği, burada müşterek avarya ilan edildiği belirtilerek gemideki arızanın giderilmesi için yapılan masraflardan müşterek avaryaya dahil edilmeyen ve sigorta şirketi tarafından ödenmeyen tutarın tahsili talep edilmektedir.
Davanın dayandığı sigorta sözleşmesinde, sigortalının ... Şti olarak gösterildiği, geminin sicildeki kayıtlı malikinin ise diğer davacı ...olduğu belirli olup, ... şirketinin ... gemisini gemi yöneticisi sıfatıyla sigortalattığı anlaşılmakta ise de, dosyaya sunulan bilgilerden sigorta primlerinin ... tarafından yatırıldığı, sigorta şirketinin sigorta sözleşmesinden kaynaklanan ödemeleri ...'e yaptığı, ibranamelerin de ... tarafından düzenlendiği dikkate alındığında ... Denizciliğin gerek donatana izafeten gerekse asaleten sigorta tazminatı talep edebileceği değerlendirildiğinden, gemi maliki ile ... Denizciliğin aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir.
Sigorta poliçesinin 26/08/2011 tarihinde düzenlenmiş olması, gemi arızasının da 27/03/2012 tarihinde meydana gelmesi nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şeklindeki Kanunun 39.maddesi gereğince uyuşmazlığa 6762 sayılı TTK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
6762 sayılı TTK'nun 1268.maddesinde sigorta mukavelesinden doğan bütün taleplerin 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmü düzenlendiğinden davalının zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı buna göre belirlenmelidir. eTTK'nun 1268.maddesinde zamanaşımı süresinin nezaman işlemeye başlayacağına ilişkin bir düzenleme yer almadığından genel hükümlere göre zamanaşımı başlangıç tarihi tespit edilmelidir. BK'nun 158.maddesinde zamanaşımının alacağın muaccel olacağı tarihten itibaren başlayacağı kabul edildiğinden tekne sigortasında sigorta tazminatı alacağının muacceliyet tarihinin tazminat hesabını gösteren bir liste ve gerekli diğer belgelerin sigortacıya verildiği tarih olmalıdır. Somut uyuşmazlıkta, davacının sigorta şirketine gönderdiği sigorta tazminatının ödenmesine dair yazı 16/07/2013 tarihli olduğundan 2 yıllık zamanaşımı süresinin bu tarihten itibaren başladığı, dava ise 25/03/2015 tarihinde açılmış olduğundan zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı kabul edilmiştir.
Diğer yandan aynı alacak nedeniyle İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 26/03/2014 tarihinde icra takibi yapılmış olduğundan, BK'nun 133/2.maddesi gereğince takip ile zamanaşımı süresi kesilmiştir. Zamanaşımı süresinin kesilmesi halinde alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlayacağından davanın takip tarihinden itibaren de 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili esasa ilişkin savunmalarında, müvekkili tarafından hasar tazminatı ödendiğinden sigortalının herhangi bir alacağının bulunmadığı, geminin seferin başında denize ve yola elverişli olmadığından davacı donatanın zarara sebebiyet verdiği, talep edilen harcamaların ispatlanması gerektiği, tutarlarının fahiş olduğu, gemideki makina arızasının bir aylık sürede tamiri mümkün olduğu halde geminin ... Limanında yaklaşık 6 aydan fazla bekletildiği dolayısıyla fazladan beklenen süre içerisinde yapılan masrafların istenemeyeceği ileri sürülmüş olduğundan, davacı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, kadri marufunda olup olmadığı, müşterek avaryaya dahil edilip edilmediğine ilişkin uyuşmazlık konularının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi raporu alınması cihetine gidilmiştir.
22/05/2018 tarihli 1.bilirkişi kurulu raporunda; ... Liman harçlarının sigorta ekspertiz raporunda değerlendirmeye alınmadığı ancak liman harçları ödenmeden geminin limandan hareket etmesinin mümkün olmadığı, harçlarla ilgili olarak liman otoritesi tarafından düzenlenen 10 adet faturanın sunulduğu, toplam fatura tutarının 68.641,10 Euro olup, bu tutarın 12.450,17 Euro'sunun dispeç raporunda müşterek avaryaya dahil edildiği, bu kapsamda hususi avaryaya bırakılan kısmın 56.190,84 Euro olduğu, Sittnak tarafından tanzim edilen, tamir için İstanbul'dan gönderilen malzemelerin kargo bedelinin faturada 9.683,19 Euro gösterilmesine rağmen faturanın 4.184,79 Euro karşılığı 9.683,19 TL olduğu, faturanın ... firması adına düzenlendiği, fatura konusunun Madrid-İstanbul navlun taşıma ücreti ve ordino ücreti olduğu, ücretin 29/05/2012 tarihinde kredi kartıyla ödemesinin yapıldığının anlaşıldığı, fatura bedelinin ekspertiz raporunda sigortalının bir ödemesinin mevcut olmadığı gerekçesiyle reddedildiği ancak ödemenin ... firması tarafından yapıldığının görüldüğü, ... firması tarafından donatan adına düzenlenen 01/06/2012 tarihli faturada yolculuk masrafları, aletler için hava navlunu, bagaj fazlası...% 15 fazlasıyla yansıtılacaktır notu ile 5.1760,00 Euro bedelin yansıtıldığının görüldüğü, 4.184,79 Euro'ya karşılık gelen 9.683,19 TL bedelin % 15 fazlasıyla birlikte 4.812,51 Euro olarak 5.176,00 Euro bedel içerisinde yansıtılıp yansıtılmadığının ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla navlun faturası ... firmasına kesilip, ödemenin ... firması tarafından yapılmış olması nedeniyle bu bedeli donatana düzenlenen 54.220,00 Euro bedel içerisinde yansıtılıp yansıtılmadığının belirlenemediği, yansıtılmamış olması durumunda hususi avaryaya dahil edilebileceği, öte yandan ... tarafında düzenlenen 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro tutarlı faturanın sigorta ekspertiz raporunda ... firmasının makina arızası nedeniyle ... Limanına gitmiş olduğu, ilk incelemelere katılarak şaft, yataklar vb.üzerinde çalışmalar yaptığı belirtilerek fatura bedelinin 35.000,00 Euro'luk kısmının onaylanmış olduğu, 35.000,00 Euro'nun kabul edilme sebebinin keplerin yenilenmesi dolayısıyla bu masrafların düşülmesi olarak gösterildiği, ekspertiz raporunda ayrıca "onarımı ve baralama işlemi önceden yaptırılan ancak klas tarafından görülmeyerek söküldüğü" açıklamasına yer verildiği, raporda ayrıca "kepler için ... firmasının yaptığı tüm ölçüm, şişleme, baralama işlerinin boşa gittiği ancak bu işlerin RINA klas sörveyörü kontrolünde /onayı ile yapıldığı tarafından bilinmektedir." şeklinde ifadenin mevcut olduğu, burada keplerin ölçüm, şişleme, baralama işlerinin ... firması tarafından yapıldığı ancak keplerin klas tarafından onaylanmaması nedeniyle bunlara ait masrafların düşüldüğünün anlaşıldığı, sigorta tarafından tayin edilen CSA ekspertiz ve klas kontrolünde yapılmış olan işlerin daha sonra klas tarafından kabul edilmediği gerekçesiyle düşülmüş olmasının uygun olmadığının değerlendirildiği, keza aynı raporda "....kepler ve montajı için ...firmasının yapmış olduğu atolye..." işlerinden de söz edildiği, buna göre keplerin montaj işini ...firması tarafından, ölçüm, şişleme ve baralama işlemlerinin de ... firması tarafından yapıldığı, keplerin yenilenmesi nedeniyle ... firması tarafından yapılan işlemlerin ... faturasından düşülmüş olmasına rağmen keplerin montaj işlerini yapan ...firmasının düzenlemiş olduğu 122.804,17 Euro bedelli fatura hiçbir kesintiye uğramadan ekspertiz raporu hasar bedeli hesaplamasında aynen kabul edildiği, bu kapsamda 54.220,00 Euro bedelin donatan tarafından ödendiğinden bu tutardan geriye kalan 19.220,00 Euro bedelinde hususi avaryaya dahil edilmesi gerektiği, müşterek avarya dispeç raporunda 40.000,00 Euro acente ücretinin 10.400,00 Euro'luk kısmının müşterek avaryaya, 19.220,00 Euro 'nun da hususi avarya olarak kabul edildiği, dispeç raporunda 4.000,00 Euro bedelli iki acentelik ücretinin % 50 oranında, kalan 4.000,00 Euro bedelli sekiz acentelik ücretinin % 20 oranında müşterek avaryaya dahil edildiğinin görüldüğü, bu acentelik ücretlerinin, acentenin 228.125,05 Euro toplam bedelli faturasında 10 adet 4.000,00 Euro olmak üzere toplam 40.000,00 Euro olarak yer aldığı, CSA ekspertiz raporunda 40.000,00 Euro acentelik bedelinin hususi avarya hesaplamasına dahil edilmediğinin anlaşıldığı, müşterek avaryaya dahil edilmeyen 29.600,00 Euro bedelin hususi avaryaya dahil edilmesi ve davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen tarafların itirazlarının değerlendirildiği 02/11/2018 tarihli ek raporda da; sonuç olarak gemi kati bir şekilde tamir edilmemiş olsaydı hiç yapılmayacak olan ödemelerin müşterek avaryaya dahil olmayacağı, hususi avarya teşkil edeceği, hususi avarya teminatının poliçe teminatı dışında bırakılmamış olduğu, davacı taleplerinden ... Liman harçlarından müşterek avaryaya dahil edilmeyen 56.190,84 Euro, ... firması tamir faturasından tenzil edilen 19.220,00 Euro ve acentelik masraflarından müşterek avaryaya dahil edilmeyen 29.600,00 Euro olmak üzere toplam 105.010,84 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilmesi gerektiği, davacı tarafından talep edilen 9.683,19 Euro navlun bedelinin esasen 9.683,19 TL olduğu, bu bedelin ... firması tarafından donatana düzenlenen 54.220,00 Euro bedel içinde yansıtılıp yansıtılmadığının ispata muhtaç olduğu, yansıtılmadığının ispatı halinde faturada gösterilen 4.184,79 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilebileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur.
17/07/2019 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporunda; dava konusu alacak taleplerinin sigorta eksperi tarafından tespit edilen hususi avarya hasar bedeline ve dispeççi tarafından hazırlanan müşterek avarya harcamalarına dahil olup olmadığı yönünde yapılan incelemeler sonucunda dava konusu alacak taleplerinden ... Liman harçlarının hususi avaryaya dahil edilmediği, dolayısıyla sigortalıya ödenen hasar tazminatının içerisinde olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından toplam 68.641,10 Euro liman harcı ödendiği, müşterek avarya dispeç raporunda 12.450,17 Euro liman harcı bedelinin kabul gördüğü, diğer liman harçlarının tamirlere ilişkin olduğu belirtilerek müşterek avarya dışı harcamalar olarak değerlendirildiğinin görüldüğü, geminin tamirlerinin tersane yada bir kuru havuza çekilerek değil rıhtımda gerçekleştiği, tamir sebebiyle oluşan liman harç ve masraflarının hususi avarya kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda sigorta ekspertiz raporunda liman harçlarının hususi avaryaya dahil edilmediği, sigortalıya yapılan hasar tazminatı bedeli ödemesi içerisinde de yer almadığı, 12.450,17 Euro'luk kısım müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiğinden talep edilen 56.190,84 Euro'luk kısmın hususi avarya kapsamında sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği, bir kısım acentelik hizmetlerine ilişkin masrafların eksperin onayı doğrultusunda hasar tazminatına dahil edildiği, ancak acentelik ücretinin hususi avarya hasar tazminatına dahil edilmediği ve sigortalıya yapılan hususi avarya hasar bedeli ödemesi içerisinde de yer almadığı, müşterek avarya dispeç raporunda 40.000,00 Euro acentelik ücretinin 10.400,00 Euro'luk kısmının müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiği, 29.600,00 Euro'luk kısmın ise müşterek avarya dışı harcama kalemi olarak tespit edildiği, dosyadaki belgelerden ... gemisinde meydana gelen hasarın tamiri ile ilgili... Gemi Acenteliği Şirketinin geminin acenteliğini üstlendiği, geminin tamiri tamamlanıncaya ve limandan ayrılıncaya kadar acentelik hizmeti verdiği, sigorta ekspertiz raporunda acente tarafından verilen bazı hizmetlerin hususi avarya kapsamında hasar bedeline dahil edilmesine rağmen acentelik ücretinin dahil edilmemesinin haklı görülmediği, acente faturasında yer alan 10 adet toplam 40.000,00 Euro acentelik ücretinin 10.400,00 Euro'luk kısmının dispeç raporunda müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiği, geriye kalan 29.600,00 Euro'luk kısmın acentenin tamir işleri için verdiği hizmete karşılık geldiğinden sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği, ekspertiz raporunda ...firmasının 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro faturasına istinaden 35.000,00 Euro'nun onaylandığı ve hususi avarya hasar bedeline dahil edildiği, faturanın 19.220,00 Euro'luk kısmının ise hasar bedeline dahil edilmediğinin görüldüğü, yapılan incelemede keplerin yenilenmeden önce tamir edilmesine yönelik kararın klas tavsiyesi ve sigortacı bilgisi dahilinde verildiği, bu tamiratın zararın büyümesini önlemek amacıyla gerçekleştirildiği, ancak tamir sonucunda yapılan işlerin klas tarafından kabul edilmediği ve yenilenmesine karar verildiği, yapılan tamiratın faydasız olması halinde dahi bu zararların sigorta teminatı kapsamında kaldığı değerlendirildiğinden 19.220,00 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilmesi ve sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği, ... firmasının 9.683,19 TL'lik faturasından doğan alacak talebi yönünden ekspertiz raporunda ...ın Madrid-İspanya navlun ücreti faturası ...AŞ adına kesilmiş olup, bu bedel ... AŞ'nin 01/06/2012 tarihli faturasında gösterilip, talep edilmiş olduğundan sigortalının bir ödemesinin sözkonusu olmadığı belirtilerek hususi avaryaya dahil edilmediğinin anlaşıldığı, davacı tarafça bu konuda sözkonusu alacağın ...firmasının bahsi geçen faturasına dahil edilmediği, bu faturada İstanbul ... nakliye ücretinin dahil olduğu, ...'dan İstanbul' a nalkiye ücretinin ise Sittnak nakliye firmasına doğrudan sigortalı tarafından kredi kartı ile ödendiği, bu nedenle bu bedelin hususi avarya tazminatı olarak ödenmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü, sözkonusu uyuşmazlık noktası ile ilgili olarak dosyada yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde ... AŞ'nin kapak proforma dökümünden hangi hizmetler için masraf yapıldığı hususunun açıklanmadığı, ...ın faturasında üç parçada 1.500 kg'lık bir malın taşındığının görüldüğü, bu malların detaylarına yer verilmediği, dolayısıyla ... Limanından İstanbul'a ne taşındığının anlaşılamadığı, dolayısıyla ... firmasının faturasından doğan alacağın niceliğinin açıklanamadığı nedeniyle fatura bedelinin hususi avaryaya dahil edilmemesi gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Toplanan deliller ile bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi neticesinde, davacılardan ...'nin donatanı olduğu Panama bayraklı ... gemisinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen 26/08/2011 tarihli bir yıl süreli tekne makina sigorta poliçesi ile sigortalandığı, İsveç-Türkiye seferini yaptığı sırada 27/03/2012 tarihinde İspanya ... açıklarında ana makina arızasının meydana geldiği, bu nedenle geminin römorkör yedeğinde ... Limanına yanaştırıldığı, burada yapılan ilk incelemede ana makinanın no 3-4 yataklarında, krank şaftta ciddi hasar oluştuğunun tespit edildiği, ...nın hasarla ilgili olarak CSA ekspertiz hizmetleri şirketini görevlendirdiği, CSA tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda hasar bedelinin 718.038,59 USD olarak tespit edildiği, ekspertiz raporu düzenlendikten sonra sigorta şirketinin poliçe muafiyeti olan 125.000,00 USD ile 4.000 USD sovtaj bedeli düşüldükten sonra ... Denizciliğe 589.038,59 USD sigorta tazminatını ödediği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, gemide ana makina arızası meydana geldikten sonra geminin ... Limanına çekilerek donatan tarafından söz konusu barınma limanında müşterek avarya ilan edildiği dosya kapsamına göre belirli olup, mahkememizin ... esas sayılı dosyasında 1994 York Anvers Kurallarına göre denetimi yapılan dispeç raporunun tasdikine karar verilmiştir. Geminin tamiri için ... Limanında kaldığı sürede yapılan masraflarla ilgili olarak hususi avarya kapsamında sigorta şirketinden istenilen dava konusu taleplerin sigorta eksperi tarafından tespit edilen hasar bedeline ve dispeççi tarafından müşterek avarya harcamalarına dahil edilip edilmediği yönünden yapılan inceleme neticesinde, davacı taleplerinden ... Limanı harçlarına ilişkin 56.190,84 Euro'luk masraf kaleminden 12.450,17 Euro'luk kısım ile 40.000,00 Euro acentelik ücretinden 10.400,00 Euro'nun müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiği, ... AŞ'nin 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro tutarlı faturasından 35.000,00 Euro'nun CSA ekspertiz raporunda onaylandığı, geriye kalan kısmın ise hasar bedeline dahil edilmediği, yine ... firmasının 9 .683,19 TL tutarlı faturası ile ilgili talebin de sigorta tazminatı hesabında gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, eldeki dosyada müşterek avarya dispeç raporunda kabul edilmeyen ve sigorta ekspertiz raporunda sigorta tazminatı hesaplamasında yer verilmeyen masraf kalemlerinin hususi avaryaya dahil edilip edilemeyeceği, bu kapsamda sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenip ödenmeyeceğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
1994 York Anvers Kuralları gereğince barınma limanı giderleri kural olarak müşterek avaryaya dahil olmakla birlikte, müşterek avarya olarak kabul edilmeyen tamirler süresince yapılan liman masrafları hususi avarya olarak değerlendirilmelidir. Bu konuda eğer gemi kati bir şekilde tamir edilmemiş olsa, hiç yapılmayacak olan masrafların müşterek avaryaya dahil olmayacağı kabul edilmektedir. Hususi avarya teminatı sigorta poliçesi kapsamı dışında bırakılmamış olduğundan mahkememizce davacının bu kapsamdaki harcamalarının sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Davalı tarafça tamir süresinin beklenenden uzun olduğu, bu nedenle talep edilen masrafların fahiş olmasının yanısıra ödeme yapıldığının da belgelendirilemediği savunulmuş ise de, dosyada mevcut klas sörvey raporları, CSA ekspertiz raporu, ... tamir raporları ve yazışma belgelerinin incelenmesinden arızanın meydana geldiği ana makinanın söküm işlemlerinin 26 Nisan 2012 tarihinde tamamlandığı, klas tarafından yaptırılan ancak üretici firma tarafından onaylanmayan, yenilenmiş yedek parçaların tekrar teminindeki gecikmeler (ana makina kraft şaftı Çin'den getirtilmiştir) sebebiyle makina tamirinin uzadığı ve 265 güne ulaştığı, yapılması zorunlu işlemlerin teferruat ve kapsamı yenilenen yedek parçaların ikmalindeki gecikmeler hesaba katıldığında tamirin 265 günde tamamlanmasının makul olduğu, bu süre içerisinde davacının yapmak zorunda olduğu masraflarla ilgili dava konusu taleplerden acentelik ücreti, tamir gideri masrafları ve barınma liman harçlarının ödemelerinin yapıldığının sunulan faturalar, ödeme belgeleri ve mahkememizin ... esas sayılı dosyasında incelenen davacıya ait ticari defter kayıtlarıyla da ortaya konulmuş olduğundan davalı vekilinin itirazlarının yersiz olduğu değerlendirilmiştir.
Davacının talepleri ile ilgili olarak teknik bilirkişiler tarafından, mahkememizin ... esas sayılı dosyasında tasdikine karar verilen dispeç raporu da dikkate alınmak suretiyle yapılan değerlendirme sonucunda ... Liman harçlarından müşterek avaryaya dahil edilmeyen 56.190,84 Euro, ... firması tamir faturasından sigorta eksperi tarafından tenzil edilen 19.220 Euro ve acentelik masraflarından dispeç raporunda müşterek avarya dışında bırakılan 29.600 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporlarındaki sözkonusu tespit ve değerlendirmeler yerinde görüldüğünden benimsenen bilirkişi raporları ışığında barınma limanı harçları ile ilgili 56.190,84 Euro, tamir masraflarıyla ilgili 19.220,00 Euro ile acentelik masraflarıyla ilgili 29.600,00 Euro masraf kalemlerinden oluşan toplam 105.010,84 Euro üzerinden davanın kabulüne, davacı tarafça talep edilen 9.683,19 Euro navlun bedelinin esasen 9.683,19 TL olduğu, bu bedelin ... firması tarafından donatana düzenlenen 54.220 Euro tutarındaki faturaya yansıtılıp yansıtılmadığı davacı tarafça ispatlanamadığından davacının bu talebi ile birlikte fazlaya ilişkin istemlerinin reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 105.010,84 Euro'nun 22/07/2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 20.148,33 TL harçtan 5.768,78 TL (2.858,78 TL peşin harç ile 2.910,00 TL tamamlama harcı toplamı) harcın mahsubu ile bakiye 14.379,55 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
5.768,78 TL (2.858,78 TL peşin harç ile 2.910,00 TL tamamlama harcı toplamı) harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan davanın kabul ve reddi oranına göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 23.647,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan davanın kabul ve reddi oranına göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 3.256,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 27,70 TL başvurma harcı, 288,75 TL posta gideri, 6.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.216,45 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 6.608,39 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 4,50 TL posta gideri ile 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.504,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 379,54 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır