T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/348 Esas
KARAR NO: 2019/188
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:29/06/2015
KARAR TARİHİ:11/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesin özetle; konişmentoda belirtilen toplam 6.125,88 KG ağırlığındaki 84 top kumaşın denizyolu ile taşınarak alıcı ... Co. Ltd firmasına teslim edilmesi hususunda anlaşıldığını, navlun ücretinin peşin olarak ödendiğini, sözleşme konusu malların tamamını 21/8/2013 tarihli ... numaralı konişmento ile taşıyan davalı firmaya telim edildiğini, navlun faturası gereğince davalının taşıyan sıfatını kazandığını, 23/08/2013 tarihli Srei ... numaları deniz navlunu faturası konişmento ile davalıya teslim edilen malların aynı şekilde fatura üzerinde de yer aldığını, malların limanda konteyner içerisinde gemiye yüklenmeye hazır durumda olmasına rağmen hem konteynerin hemde içerisindeki malların gemiye yüklenmediğini, tamamen davalının ihmalinin bulunduğunu, yüklenmediğinden dolayı taşıma işinin gerçekleşmediğini, davalının müvekkilini telafisi olmayan zarara uğrattığını, davalı tarafın müvekkili ile irtibata geçerek hatayı telfai etmeye hazır olduklarını tüm zararı da ödemeye hazır olduklarını bildirdiklerini, müvekkili firmanın bu gecikmeden dolayı müşteri firmanın zararını üstlenmek zorunda kaldığını, tutarın 44.571,32 USD olduğunu, bu faturayı müvekkilinin davalı tarfın yerine ödediğini, 14/04/2014 tarihli Seri ... sıra numaralı 44.571,32 USD tutarlı faturanın kesilerek davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafın faturayı iade ettiğini, fatura tutarı kadar alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek itirazın durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, davalının asıl alacağın %40'ından az olmamak üzeer icra inkar tazminatına mahkum edimesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa ait yükün hasarsız olarak taşındığını, 21/10/2013 tarihinde alıcısına teslim edildiğini, yükün belirlenen teslim süresinin bitimini müteakip 60 günlük süreyi geçmeden taşındığını, zayi edilmediğini, davalının emtiayı ... nolu konteyner ile deniz yoluyla taşımayı üstlenen akdi taşıyan olduğunu, taraflar arasında kararlaştırılan navlunun 55,50 USD olduğunu, davalı tarafın 23/08/2013 tarih ve Seri ... nolu 55,50 USD miktarlı navlun faturasını düzenleyerek davacıya verdiğini, müvekkilinin yükün taşınmasını ... AŞ'den talep ettiğini, ... AŞ yükü ...Co. Ltd şirketi tarafından işletilen ... Shu gemisinin ... sayılı seferi ile taşınmak üzere 21/08/2013 günü yüklemeyi ve yükün 19/09/2013 tarihinde Shanghai Limanıa tahliyesinin planlandığını, bu hususları müvekkilinin davacıya bildirdiğini, davacı tarafın yükü 14/08/2013 tarihinde Shangai Limanına gönderdiğini, yükün ... AŞ'nin kusurundan kaynaklanan nedenlerle planlanan gemiye yüklenemediğini, yeni tahliye planının yapıldığını, davacıya bildirildiğini, ikinci gemi ile taşınan yükün 19/10/2013 tarihinde Shangai limanına tahliye edildiğini, alıcıya varma ihbarının yapıldığını, alıcı ... Co Ltd şirketi 21/10/2013 tarihinde ordinoyu alarak yükü tesellüm ettiğini, dava konusu taşımaya ilişkin yükün belirlenen teslim tarihinden 24 gün sonra 19/10/2013 tarihi itibariyle hasarsız olarak taşınarak alıcısına teslim edildiğini, davanın yasal hak düşürücü sürede açılmadığını, meydana gelen gecikmede müvekkilinin hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, mamul ürünlerinin Çin'den 17 ülkeye dağıtımı ile ilgili haa nakiye ücretlerini ödemeyi kabul ettiğine dair hiçbir anlaşmanın olmadığını, davacı tarafın hile yaptığını, dava konusu taşımadaki gönderilenin ödediği hiçbir hava navlun faturasının olmadığını, ibraz edilen hava navlun faturalarının gönderilen tarfından ödenmiş faturalar olmadığını, davanın ihbarını talep ettiklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 04/12/2017 tarihli ara karar ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının Gaziantep'te bulunduğunu bildirir talimat yazılması talepli dilekçesi üzerine davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere 21/12/2017 tarihli ara karar ile talimat yazılmasına karar verilmiş olmakla, inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen talimat bilirkişi raporunda; davacı ... Tic. A.Ş ile yükün alıcısı ... Co.Ltd. Şirketi arasında 2013 ve 2014 yılları içerisinde yapmış olduğu ticari münasebet muavin dökümlerinde belirtildiği üzere davaya konu olan ihracat işleminin 21/08/2013 tarihinde ... yevmiye numarasıyla yükün alıcısı ... Co.Ltd şirketinin borcuna 189.466,43 TL olarak kayıt edildiği, yükün gecikmesi nedeniyle ... Ltd. Şirketi tarafından içreğinde yükün alıcısı ... Co. Ltd. Şirketi olan 20/01/2014 tarih ... seri numaralı 44.571,32 USD tutarlı "... nolu konteynırın gemiye yüklenmesi unutulduğu için farkıl lokasyonlara giden ürünleri havayolu ile taşımak zorunda kaldık, bu taşıma maliyeti 14 Ağustos 2013 tarih ve ... nolu fatura tutarı olarak..." meşruhatı ile tanzim ettiği reklamasyon (borçlandırma) faturasını davacıya düzenlendiği ve düzenlenen bu reklamasyon (borçlandırma) faturasına istinaden yükün alıcısı ... Co. Ltd şirketinin alacağına 98.431,30 TL olarak kayıt edildiği, 98.431,30 TL tutarlı reklamasyon (borçlandırma)faturasına istinadene davacının davalıya 14/04/2014 tarih ... seri numaralı 94.388,68 TL fatura düzenlediği ve bu anılan faturayı davalının borcuna kayıt ettiği ve bu anılan fatura nedeniyle davacının davalıya 94.388,68 TL alacağının olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; kumaş yükünün geç teslim edilmesi sebebi ile davalı - taşıyan... Ltd Şti ile dava dışı fiili taşıyan ... Co Ltd şirketinden yükün varma limanında kararlaştırılan tarihten daha geç bir tarihte teslim edilmesi sebebi ile yükle ilgilinin uğramış olduğu zararlardan sorumlu olduğu ancak TTK m. 1186/6 hükmü uyarınca taşıyanın gecikme zararlarından sorumluluğu geç teslim edilen eşya için ödenen toplam navlun ücreti tutarını aşamaycağından davalı taşıyanın gecikmeden doğan sorumluluğunun kumaş yükü için ödenmiş olap toplam navlun ücreti olan 55,50 USD ile sınırlı olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Davacı taraf alınan bilirkişi raporuna; emtiaların geç teslim edilme sebebinin, kumaşların limanda unutularak kararlaştırılan gemiye yüklenmesinin unutulması olduğunu bu nedenle davalının ağır kusur ve ihmalinin söz konusu olduğunu buna göre de TTK 11187 maddesi gereği zararın tamamından davalının sorumlu olduğunu kaldı ki davalı tarafça yapılan görüşmelerde hatalarının kabul edildiğini ve zararın karşılanacağının belirtildiğini beyan ederek itiraz etmiştir.
Mahkememizce yapılan ek inceleme sonucunda ibraz edilen ek bilirkişi raporunda; davalı taşıyanın gecikme zararlarından sorumlu tutulması gerektiği ancak davalının TTK m 1187 hükmüne göre gcikmenin meydana gelmesinde şahsi kastı veya pervasızca ve muhtemelen zarar meydana geleceği bilinci ile gerçekleştirdiği fiil veya ihmali olduğu ispat edilemediğinden TTK m 1186/6 hükmüne göre geç teslim edilen yükler için navlun sözleşmesinde kararlaştırılan toplam navlun ücreti olan 55,00 USD ile sınırlı olarak sorumlu tutulması gerektiği kaanaati bakımından kök raporda ulaşılan sonuçta değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Takibe dayanak icra dosyası incelendiğinde; Davacı alacaklı ... tarafından davalı borçlu ... Ltd. Şti. aleyhinde ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasıyla 07.08.2014 tarihinde başlatılan İcra takibinde borçluya gönderilen ödeme emri ile;94.388,68 TL asıl alacak ile asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 9 faizi ile tahsilinin talep edildiği; borçlu vekili tarafından 14.08.2014 tarihinde ... İcra Müdürlüğüne vermiş olduğu borca itiraz dilekçesinde; Takip borçlusunun alacaklı görünen tarafa hiçbir borcunun bulunmadığı, alacaklı görünen firma tarafından müvekkili şirket hakkında faturaya dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, icraya konu faturanın alacaklı görünen firmaya itiraz edilerek iade edildiği, müvekkili şirketin takip alacaklısına herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek takibe, asıl alacağa, işlemiş faize, talep edilen faiz oranına, takip ekindeki faturaya, takip dayanağı belgelere, tüm ferilere ve takibin tamamına itiraz edildiği ve icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
TTK m. 1188/1 hükmünde belirtildiği üzere, eşyanın geç tesliminden doğan zararlar bakımından taşıyana yöneltilecek her türlü tazminat talep hakkı, 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşecektir. Geç teslimden doğan zararların tazminin talep edilmesi gereken 1 yıllık hak düşürücü süre, taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, eşyanın teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Dava konusu uyuşmazlık bakımından dava dışı-gönderilen şirketin 21.10.2013 tarihinde kumaş yükünü teslim aldığı, davacı-taşıtan şirketin de ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından 08.08.2014 tarihinde icra takibi başlatarak gecikme zararlarını davalı-taşıyandan talep ettiği anlaşılmıştır. Bu hali ile yasal hak düşürücü süre içerisinde alacağın talep edildiği mahkemece kabul edilmiştir.
6.125,88 KG ağırlığındaki 84 top kumaş yükünün ... Limanı'ndan Shangai Limanı'na taşınması hususunda davacı ...Ş. ile davalı ... Ltd. Şti. arasında navlun sözleşmesi akdedildiği, davacı ...Ş.'nin taşıtan sıfatına, davalı ... Ltd. Şti.'nin eşya taşıma taahhüdünde bulunduğu için taşıyan sıfatına, kumaş yükünü varma limanında teslim alan ... Co. Ltd. şirketinin gönderilen sıfatına sahip olduğu, ....'nin Co. Ltd. şirketini temsilen davalı- ... şirketi ile 84 top kumaş yükünün ... Limanı'na taşınması hususunda bir başka navlun sözleşmesi akdettiği, kumaş yükünün ChinaTTK m. 1188/1 hükmünde belirtildiği üzere, eşyanın geç tesliminden doğan zararlar bakımından taşıyana yöneltilecek her türlü tazminat talep hakkı, 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşecektir. Geç teslimden doğan zararların tazminin talep edilmesi gereken 1 yıllık hak düşürücü süre, taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, eşyanın teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Dava konusu uyuşmazlık bakımından dava dışı-gönderilen şirketin 21.10.2013 tarihinde kumaş yükünü teslim aldığı, davacı-taşıtan şirketin de ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından 08.08.2014 tarihinde icra takibi başlatarak gecikme zararlarını davalı-taşıyandan talep ettiği anlaşılmıştır. Bu hali ile yasal hak düşürücü süre içerisinde alacağın talep edildiği mahkemece kabul edilmiştir.
6.125,88 KG ağırlığındaki 84 top kumaş yükünün ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınması hususunda davacı ...Ş. ile davalı ... Ltd. Şti. arasında navlun sözleşmesi akdedildiği, davacı ...Ş.'nin taşıtan sıfatına, davalı ... Ltd. Şti.'nin eşya taşıma taahhüdünde bulunduğu için taşıyan sıfatına, kumaş yükünü varma limanında teslim alan ... Co. Ltd. şirketinin gönderilen sıfatına sahip olduğu, ....'nin ... Co. Ltd. şirketini temsilen davalı-... Uluslararası Konsol şirketi ile 84 top kumaş yükünün ... Limanı'na taşınması hususunda bir başka navlun sözleşmesi akdettiği, kumaş yükünün ... Co. Ltd. şirketi tarafından taşındığından ... Co. Ltd. şirketinin fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu anlaşılmıştır.
Kumaş emtialarının planlanan tarihe göre geç teslim edilmesinin sebebi davalı tarafın da cevap dilekçesinde belirttiği gibi yukarıdaki tespitlere göre fiili taşıyan ... Ltd. Şirketinin hatası nedeniyle limanda unutularak bir sonraki gemi ile taşınması olduğu dosyada tartışmasızdır. Eldeki dosya bakımından esas uyuşmazlık bu hatanın TTK 1186/6 maddesi kapsamında mı, TTK 1187 maddesi kapsamında mı değerlendirilmesi gerektiği noktasında toplanmaktadır. Yerleşik Yargıtay uygulamaları gereği TTK 1187 maddesinin uygulanması bir diğer deyişli sorumluluk sınırının olayda uygulanmaması için taşıyanın eyleminin kasten yapılması yahut geç teslim olasılığını hiçe sayan, bu olasılığı düşüncesizce göze alan pervasız bir davranış niteliğinde olması ve bu davranış neticesinde eşyanın geç teslim edilme olasılığının yüksek olduğunun bilinmesi gereklidir. Ayrıca taşıyanın kendi şahsi kastı veya pervasızca hareketinin gecikmeye neden olmuş olması gerekli olmakla bu itibarla, taşıyanın adamlarının yahut fiili taşıyanın ya da onun acentesinin kasten veya pervasızca davranışlarının gecikmeye veya zarara sebebiyet vermesi taşıyanın sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkını kaybetmesine neden olmayacaktır. Ayrıca taşıyanın sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkının kaybına neden olabilecek derecede kasti veya pervasızca bir davranışının olduğu hususunun bunu iddia eden tarafça ispatı gerekmektedir. Eldeki dosyada davalının gecikme nedeniyle kanunda aranan şekilde bir kastı yahut sonuçlarını öngörür şekilde bir eyleminin olduğu kanaati mahkemede oluşmamıştır. Öte yandan davacı taraf her ne kadar davalı tarafın mali yazışmalarında kusuru ve zararı karşılamayı kabul ettiğini beyan etmişse de, dosyaya sunulan mail yazışmaları incelendiğinde davacı tarafın zararı karşılamayı kabule yönelik açık ve anlaşılır bir kabulü görülememiştir. Mail yazışmalarında dava dışı şirket tarafından kesilecek faturanın davalı sigorta şirketince karşılanabilmesi amacıyla gerekli düzenlemelerin yapılmasından bahsedilmiştir ancak davalı tarafça bizzat zararın ödeneceğine ilişkin bir beyan bulunmamaktadır. Sigorta şirketince dava konusu faturanın ödenebilmesi için yapıldığı anlaşılan yazışmalar mahkemece davacının zararı karşılamayı taahhüt ve kabulü şeklinde değerlendirilmemiştir.
TTK m. 1186/6 hükmünde gecikme zararları bakımından taşıyanın sorumluluğunun üst sınırı belirlenmiş olup hükme göre, taşıyanın, navlun sözleşmesine konu eşyanın geç tesliminden doğan sorumluluğu, geciken eşya için ödenecek navlunun iki buçuk katı ile sınırlıdır ancak bu tutar, navlun sözleşmesi uyarınca ödenecek toplam navlun miktarından fazla olamayacaktır.Açıklanan nedenlerle; dava dosyasında yapılan incelemelerde; 84 top kumaş yükünün taşınması için taşıyana ödenen toplam navlun bedeli 55,50 USD olduğundan taşıyan ve fiili taşıyan, TTK m. 1186/6 hükmü uyarınca, geciken yük için ödenen toplam navlun bedeli ile sınırlı olarak yükle ilgilinin gecikmeden kaynaklanan zararlarından sorumlu olacağı kanaati ile ve icra takibine başlandığı tarih kuru üzerinden hesaplama yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, 121.00 TL asıl alacak bakımından takibin devamına, asıl alacağa takip tarihi itibariyle yasal faiz uygluanmasına, fazlaya dair talebin reddine,
Borç miktarı yargılama neticesinde anlaşılmakla icra inkar tazminatı taleplerinin reddine,
2-Karar harcı olan 44,40 TL'den peşin alınan 1.139.17 TL'nin mahsubu ile kalan 1.094,77 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.139,17 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.244,70 TL'nin ( 27,70 TL başvurma harcı, 1.017,00 TL posta gideri ve 2.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 4,15 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargı gider toplamı olan 79,30 TL'nin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 121,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 10.291,41 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
air, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/04/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır