T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/495 Esas
KARAR NO: 2018/480
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/09/2015
KARAR TARİHİ: 10/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan buğday unu cinsi emtianın 15/09/2014 tarihli konişmento tahtında 10 adet konteyner ile İstanbul'dan Ekvator Ginesi Limanına nakledilmek üzere ...'a ait ... isimli gemiye yüklendiğini, yükün her bir konteynerde 50 kg'lık çuval olmak üzere toplam 4800 çuval içerisinde taşındığını, yük tahliye limanına ulaşıp tahliye edildikten sonra ... nolu konteynerin tavanında delil tespit edildiğini ve 480 çuval buğday unundan 283 çuvalın ıslanmak suretiyle ıslak, nemli ve çürümüş halde olduğunun anlaşıldığını, yük üzerinde yapılan inceleme sonucu 17/12/2014 tarihli ekspertiz raporu hazırlandığını, hasarın ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, ... firmasının ekspertiz raporu incelenmesinden bozulan 14,150 kg buğday ununu sağlık kuruluşu görevlileri nezaretinde imha edildiğinin anlaşıldığını, yük hasarının 1 nolu davalıya ihbar edildiğini, 2 nolu davalı tarafından navlun faturası düzenlendiğini, bu nedenle 2 nolu davalının taşıyan olarak yük hasarından sorumlu olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının zararını tazmin ederek sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi için ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının haksız şekilde borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek davalının takibe itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak suretiyle icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın TTK 1188.maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, konişmentonun 5.maddesinde taşıma sözleşmesinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlık için İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtildiğinden mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkili şirkete herhangi bir hasar ihbarının yapılmadığını, ekspertiz raporunun tek taraflı olarak düzenlendiğini, konişmentoda yer alan klozlar uyarınca emtianın ... olarak taşındığını bu nedenle yükleme, istifleme ve sayım işlemlerinin dava dışı yükleyici firma tarafından yapıldığını, yükün taşındığı konteynerin yola ve yüke elverişli olarak tahsis edildiğini, konteynerlerde herhangi bir delik yada hasarın bulunmadığını, ayrıca tahliye limanında da tam ve sağlam olarak tahliye edildiğini, hasara ilişkin herhangi rezerv tutanağının bulunmadığını, yükün taşımanın hangi ayağında hasarlandığının belli olmadığını, ayrıca ıslaklığın sebebini tespit edecek gümüş nitrat testinin de yapılmadığını, davacı tarafça talep edilen hasar tazminatının fahiş olduğunu savunarak davanın hak düşürücü süre, yetkisizlik ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Hizmetleri ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 16/04/2015 tarihli poliçe ile her türlü hasara karşı davacı ... Genel Sigorta tarafından sigortalandığını, dava konusu hasardan dolayı sorumluluğun ... Genel Sigortaya ait olduğunu, dolayısıyla davacı ve davalı sıfatları birleşmiş olduğundan müvekkiline dava yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirketin söz konusu taşımada aracılık brokerlik yaptığını, zararın fiili taşıyanın denetim ve kontrolü altındaki konteynerdeki delik yüzünden meydana geldiğinden sorumluluğun asıl taşımayı yapan ... Şirketine ait olduğunu savunarak davanın husumet ve esastan reddini istemiştir.
Dava; nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan buğday unu türü emtianın İstanbul'dan Ekvator Ginesi Limanına gemi ile taşınması sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılardan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, dava konusu olan ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinden davacı sigorta şirketinin 5155,78 Euro alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsili için 12/05/2015 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, davalıların süresinde icra dairesinin yetkisine (Davalı ... tarafından) ve borca itiraz etmeleri nedeniyle icra takibinin durdurulduğu, davanın İİK 67.maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili tarafından HMK 'nun 6.maddesindeki genel yetki şartına göre icra dairesinin yetkisine, konişmentodaki yetki klozuna göre de mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş ise de, icra takibinin ... AŞ'nin şubesinin bulunduğu İstanbul İcra Dairelerinde başlatıldığı, HMK 'nun 14/1.maddesine göre şubenin bulunduğu yerdeki icra dairesinin yetkili olduğu nedeniyle icra takibine ilişkin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Öte yandan davalı ...'ın acentesi tarafından düzenlenen konişmentonun 5.maddesinde uyuşmazlıklar için İzmir Mahkemeleri yetkili kılınmış olup, taşınan malın alıcısına teslim edilmiş olması nedeniyle konişmento hükümlerinin ve yetki şartının gönderilen / alıcıyı bağladığı gibi TTK 'nun 1472 ve devamı maddelerinde yer alan halefiyet hükümlerine göre de davacı sigorta şirketini bağlayacağı kabul edildiğinden davalı ... hakkında açılan dava yönünden mahkememizin yetkisiz olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı ... vekili tarafından davacı sigorta şirketinin müvekkilinin de sigortacısı olması nedeniyle işbu davaya konu hasar yönünden alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleştiğinden bahisle husumet itirazında bulunulmuş ise de, davacı sigorta şirketinin davalı ... Hizmetleri ve Dış Ticaret Ltd Şti ile yapmış olduğu sigorta poliçesinin başlangıç tarihinin 09/04/2015 olduğu, dava konusu hasarın ise 2014 yılı içerisinde meydana geldiği, dolayısıyla dava konusu hasarın söz konusu sigorta teminatı kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından davalının bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamından davacının yurtdışına ihraç ettiği buğday unu türü emtianın 15/09/2014 tarihli ... nolu konişmento tahtında 10 adet konteyner içerisinde ... isimli gemi ile İstanbul'dan Ekvator Ginesi Limanına taşındığı, malın alıcısına teslim edildikten sonra düzenlenen 17/12/2014 tarihli ... raporuna göre yükün 14.150 kg'ının bozuk olması nedeniyle imha edildiği anlaşılmıştır.
Yük hasarının ne zaman ve nasıl meydana geldiği, malın bozulmasında taşıyıcının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 08/11/2016 tarihli birinci bilirkişi raporunda özetle, buğday unu yükü emtianın Ekvator Ginesi Limanına varış tarihinin bilinemediği ancak 17/12/2014 tarihli varış limanında yapılan ekspertiz incelemesi ile bir konteynerde bulunan 480 çuval buğday unundan 283 çuvalın ıslanma sonucu hasarlandığı ve ıslanan yükün taşındığı konteynerin tavanında delik bulunduğunun tespit edildiğinin anlaşıldığı, bozulan yükün 19/12/2014 tarihinde sağlık görevlileri nezaretinde imha edildiği, bozulmanın konteynerde bulunduğu gözlenen delikten içeri giren su nedeniyle ortaya çıktığının anlaşıldığı, söz konusu zararın taşıma esnasında taşıyıcının sorumluluğundaki konteynerde bulunan delikten yağmur suyu yada deniz suyu girmesi sonucu 283 çuval buğday ununda ıslanma meydana geldiği, bozulma sonucu imha edilen buğday unundan dolayı ortaya çıkan zararın 4.938,35 Euro olduğu, söz konusu zarardan davalıların TTK 'nun 1178 ve 1191.maddelerine göre müteselsilen sorumlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir.
Birinci bilirkişi heyeti tarafından davadışı ... Gıdanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 24/02/2017 tarihli ek raporda da, fiili zararın ... Gıda nezdinde değil müşteri nezdinde oluştuğu, zarar nedeniyle sigorta şirketi tarafından ... Gıdaya 5.155,78 Euro ödeme yapıldığı, satılan ürün bedelinin tamamının müşteriden tahsil edildiği, ancak müşterinin sigorta şirketi tarafından ödenen tutar kadar fiili alacaklı kabul edildiği, alacak tutarının 06/04/2015 tarihli fatura bedelinden de düşüldüğü, zararın oluşumu ve sorumluluk yönünden kök raporda belirtilen görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı belirtilmiştir.
28/11/2017 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporunda ise, dava konusu konteynerin varma limanında tahliye tarihinin 26/10/2014, alıcının konteyneri çektiği tarihin ise 28/10/2014 olduğu, davacı yanın delil olarak sunduğu ... firması tarafından düzenlenen sörvey raporunun 17/12/2014 tarihinde düzenlendiği, hasar ihbarının ise 29/12/2014 tarihinde yapıldığı, sörvey raporunda davalı temsilcisinin yer almaması nedeniyle ihbar niteliğinde bir belge sayılamayacağı, dolayısıyla hasar ihbarının süresinde yapılmadığı, bu durumda ispat külfetinin davacı üzerinde kaldığı, dava dosyasına hasarlı yükün taşındığı konteyner ile ilgili Interchange raporunun sunulmadığı gibi konteynerin bir ara limanda bir gemiden başka bir gemiye aktarılırken konteynerin değiştirilmediğinin de anlaşıldığı, bu durumda konteynerde oluşan deliğin alıcıya teslimden sonra meydana gelmiş olmasının muhtemel olduğu, mevcut bilgi ve belgelere göre hasarın yük taşıyıcının sorumluluk sahasında iken meydana geldiğinin söylenemeyeceği, bu nedenle davalıların yük hasarından sorumlu oldukları yönünde görüş bildirilmiş olup, 05/10/2018 tarihli ek raporda da, yük hasarının konteyner cidarında eksiklik veya sair sebeplerle oluştuğunun söylenemeyeceği, hasarın konteynerin üst kısmında yer alan delikten mütevellit ıslanmaya bağlı olarak meydana geldiğinin kök raporda belirtildiği, söz konusu deliğini dıştan gelen bir etki ile meydana gelmiş olması durumunda bunun oluştuğu aşamanın önemli olduğu, somut olayda konteynerdeki deliğin deniz taşıması sürecinde meydana geldiğinin sabit olmadığı, bu nedenle kök raporda varılan sonuç ve değerlendirmeyi değiştirmeyi gerektiren yeni bir kanaate ulaşılmadığı, davacı tarafından hasarın deniz taşıma sürecinde meydana geldiğinin ispatlanamadığı belirtilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davacının sigortalısı ... Gıda tarafından CIF teslim şartıyla yurtdışına satışı yapılan buğday unu türü emtianın 10 adet konteyner içerisinde ... gemi ile İstanbul'dan Ekvator Ginesi Limanına taşınarak alıcıya teslim edildiği, CIF satış şekline göre sigorta poliçesinin satıcı ... Gıda tarafından alıcı yararına düzenlendiği, ... Gıdanın mal bedelini tahsil etmesi nedeniyle dava açmakta hukuki yararı olmasa da dosyaya sunulan 22/01/2015 tarihli muvafakatname ile alıcı ... SA şirketi tarafından hasar bedelinin ... Gıda'ya ödenmesine muvafakat edildiği, sigorta şirketinin de bu kapsamda ... Gıda'ya ödeme yaptığı anlaşıldığından, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı ile husumet ehliyetinin bulunduğu, konişmentodaki yetki şartına göre davalı ...'a karşı açılan dava yönünden mahkememiz yetkisiz olduğundan uyuşmazlığın davalı ... yönünden incelenmesi gerektiği, davalı ... tarafından düzenlenen 05/09/2014 tarihli navlun faturası ve konişmento kayıtlarına göre ... şirketinin akdi taşıyan olarak üstlendiği taşımanın fiilen ... AŞ tarafından yerine getirildiği, bu durumda davalı ...'nın akdi taşıyan sıfatıyla TTK 'nun 1178 ve devamı maddelerine göre sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiği, yükün 26/10/2014 tarihinde Ekvator Ginesi Limanında tahliye edilip, 28/10/2014 tarihinde alıcı tarafından çekildiği, 17/12/2014 tarihinde alıcının isteği üzerine yükle ilgili sörvey raporunun düzenlendiği, hasar ihbarının ise 29/02/2014 tarihinde yani TTK 'nun 1185/1.maddesinde öngörülen süreden sonra yapıldığı, bu durumda TTK'nun 1185/4.maddesine göre hasarın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği konusunda davalı lehine karine oluştuğundan davalının sorumluluğuna gidilebilmesi için yükteki hasarın yük taşıyıcının sorumluluk sahasında iken ve taşıyıcının yada adamlarının kusur ve ihmalinden meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerektiği, sörvey raporuna göre konteyner tavanında bulunan delikten kaynaklanan ıslanma sonucu 283 çuval içerisinde bulunan 14.150 kg buğday ununun küflenme sonucunda bozulduğu ve 19/12/2014 tarihinde sağlık görevlileri nezaretinde imha edildiği, bozularak imha edilen yükün değerinin 4.938,35 Euro olduğu, hasar bedelinin alıcı firmanın muvafakatı ile satıcı şirkete ödendiği, yükteki ıslanmanın ve buna bağlı bozulmanın konteynerdeki delikten ortaya çıktığının sabit olduğu, ancak konteynerin teslim alındığı tarihte alıcı tarafından fiziki muayenesinin yapılıp, delik olup olmadığının tespit edilmediği, ayrıca ıslanma hasarı ile konteynerdeki deliğin 17/12/2014 tarihinde ... raporu ile tespit edilmiş olması dikkate alındığında konteynerin teslim alındığı tarih ile hasarın tespit edildiği tarih arasında uzunca bir zaman geçtiği, bu nedenle ıslanmaya neden olan deliğin konteyner alıcısına teslim edildikten sonra ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu gibi ekspertiz incelemesi sırasında yük üzerinde gümüş nitrat testi yapılmadığından konteynerdeki deliğin ve yükteki ıslanmanın deniz suyundan kaynaklandığının söylenemeyeceği, bu durumda hasarın yük taşıyıcının sorumluluk alanında iken ve taşıyıcının kusuru ile meydana geldiğinin dosya kapsamına göre ispatlanamadığı anlaşıldığından bu kanaat ışığında davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ... AŞ hakkında açılan dava yönünden mahkememizin yetkisizliğine, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde süresinde, talep halinde bu davalı hakkındaki davanın tefrik edilerek yetkili bulunan İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
2-Davalı ... Ltd Şti hakkında açılan davanın REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 35,90 TL karar harcının 301,38 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 265,48 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı ... AŞ yönünden harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunun mahkemesince değerlendirilmesine,
5-Davalı ... Limited Şirketi vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... Limited Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olan 21,00 TL posta gideri ile 900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 921,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından davalı ... Limited Şirketi hakkındaki davada yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır