T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/501 Esas
KARAR NO: 2018/33
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/09/2015
KARAR TARİHİ: 12/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan davadışı ... San ve Tic AŞ tarafından Birleşik Arap Emirliklerinden 30/12/2013 tarihli ... nolu fatura ile satılan lazer kesme makinasının nakliye rizikolarına karşı sigortalandığını, malın Gemlik Limanından Birleşik Arap Emirliklerinin Jebel Ali Limanına nakliyesinin davalı şirket tarafından üstlenildiğini, malın alıcıya teslimi sırasında makinanın kabininin tavanında kırılma ve çökme şeklinde hasar bulunduğunun görülerek 20/02/2014 tarihli yazı ile hasarın kayıt altına alındığını, ekspertiz incelemesi sonucunda 22.383,00 TL hasar bedeli tespit edilerek bu tutarın 25/03/2014 tarihinde sigortalıya ödendiğini, bu şekilde müvekkili sigorta şirketinin TTK 'nun 1472.maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, sigortalıya ödenen tazminat tutarının yapılan ihtarlara rağmen davalıdan tahsil edilemediğini, bu nedenle Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın TTK 'nun 1188.maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının ekspertiz raporunda belirtildiği şekilde sigortalı firmanın alıcı firmaya hasarlanan mal yerine yeni bir mal imal ederek gönderdiğini, buna ilişkin işçilik ve nakliye ödemesi yaptığının ispatlaması gerektiğini, aksi halde davacının aktif husumet ehliyetinin söz konusu olamayacağını, müvekkili şirkete süresi içerisinde hasar ihbarında bulunulmadığını, taşımaya ilişkin konişmentoda yer alan kayıtlara göre emtianın gönderici tarafından yüklendiği, istiflendiği hususunun sabit olduğunu, bu durumda yükleme, istifleme ve sabitleme ile ilgili tüm sorumluluğun gönderici şirkete ait olduğundan müvekkilinin hasardan dolayı sorumlu tutulamayacağını, Jebel Ali Limanından tır ile Dubai'ye aktarılan konteynerin alıcı tarafından herhangi bir hasar tespiti olmaksızın teslim alındığını, mevcut belgelere göre hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin anlaşılamadığını, müvekkilinin malın Dubai'ye taşınması ile ilgili herhangi bir bilgisi ve taahhüdünün olmadığını, gemi kaptanının yazılı beyanına göre emtianın gemiye sağlam şekilde yüklenip, sağlam şekilde tahliye edildiğini, sonuç itibari ile muhtemel ve ispatlanmamış bir zararın tazmininin istenemeyeceğini savunarak davanın zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alınan emtianın gemi ile taşınması sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 'nun 1472.maddesi gereğince davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava konusu olan Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı ... şirketinin 22.383,00 TL asıl alacak ve 2.205,80 TL işlemiş faizden oluşan toplam 24.588,80 TL alacağın bu tutar içerisindeki asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile davalıdan tahsili için 30/01/2014 tarihinde genel haciz yoluyla icra takibi başlattığı, davalının süresinde borca ve fer'ilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğu, davanın ise İİK 'nun 67.maddesinde düzenlenen sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından cevap süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunulmuş olup, dosya kapsamına göre, taşımaya konu emtianın Jebel Ali Limanında 02/02/2014 tarihinde alıcıya teslim edildiği, hasar bedelinin tahsiline ilişkin icra takibinin ise 30/01/2014 tarihinde başlatıldığı, bu durumda takibin TTK 'nun 1188.maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldığından, zamanaşımı itirazı yerinde görülmeyerek davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.
Mal faturası ve Gemlik Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen 30/12/2013 tarihli gümrük beyannamesindeki kayıtlardan, mal satışının CIF esasına göre yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu satış şekline göre emtianın geminin küpeştesine geçmesinden itibaren hasar ve yarar alıcıya geçmekte olup, somut olayda malın alıcıya teslimi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığından hasardan dolayı taşıyanın sorumluluğuna gidebilmesi için satıcının zararını ispatlaması gerekmektedir. Davacı tarafça hasarın onarımının satıcı - sigortalı şirket tarafından yapıldığı bu nedenle 7.500,00 USD zararın doğduğu ileri sürülmekte olup, sigortalı ... Makina San ve Tic AŞ tarafından alıcı ... adına tanzim edilen 18/02/2014 tarihli 7.500,00 Euro bedelli proforma faturanın delil olarak sunulduğu, muhasip bilirkişi marifetiyle üretici ...'un ticari defter kayıtlarında yapılan inceleme sonucu söz konusu faturanın ...'un defterlerinde kaydına rastlanılmadığı tespit edilmiş olsa da, bu şirketin teknik kadrosunda çalışan ... ve ...tarafından 21/04/2014 - 28/04/2014 tarihleri arasında Birleşik Arap Emirliklerinde alıcı firma bünyesinde hasarın giderildiğinin beyan edilerek söz konusu personelin bordro ve sigorta bildirim formlarının, teknik personelin Birleşik Arap Emirliklerine seyahatine ilişkin 21/04/2014 tarihli ... seri nolu 1.200,00 Euro bedelli faturanın dosyaya sunulduğu, söz konusu belgelerden makinadaki hasarın üretici- sigortalı ... şirketi tarafından giderildiği, mahkememizce seçilen bilirkişiler tarafından da kadri marufunda görülen 7.500,00 USD (22.383,00 TL) tutarındaki hasar giderim bedelinin davacı ... şirketi tarafından 11/06/2014 tarihinde ... şirketine ödendiği anlaşıldığından dosya kapsamına göre üretici firmanın 7.500,00 USD zararının doğduğu, söz konusu zararı sigorta poliçesi kapsamında ödeyen davacı ... şirketinin de aktif dava ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.
Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davacının düzenlemiş olduğu sigorta sözleşmesinin Cargo Clauses (A) All Risks yani geniş teminat esasına dayandığı, bu kapsamda gerçekleşen zararın istisna olarak belirlenen hallerden doğmaması halinde sigorta teminatı kapsamında kaldığı, somut olayda istisna edilen hallerden birinin söz konusu olmadığı, zira hasarın konteyner üzerindeki makina emtiasının üst kabin tavanının kırılması ve çökmesinden kaynaklandığı, dosyada mübrez 30/12/2013 tarihli ... nolu faturaya göre davacının sigortalısı ... San ve Tic AŞ tarafından Birleşik Arap Emirliklerinde yerleşik ... şirketine CIF esasına göre 160.000,00 Euro bedelle lazer kesme makinasının satıldığı, davalı tarafından düzenlenen 06/01/2014 tarihli kombine taşıma konişmentosuna göre yükün Gemlik'ten Jebel Ali Limanına taşımasının davalı tarafından üstlenildiği, bu durumda davalının akdi taşıyan konumunda olduğu, malın gemi ile taşınmasının ... şirketi tarafından yerine getirildiği anlaşılmakta olup, bu durumda emtiadaki hasarın taşıma sırasında ve taşıyanın kusurundan dolayı meydana geldiğinin ispatlanması halinde TTK 'nun 1191 ve 1178.maddelerine göre davalının hasardan dolayı sorumluluğu doğacaktır. Yükün 06/01/2014 tarihinde Gemlik Limanında Sampa Bettina isimli gemiye yüklendiği, 10/01/2014 tarihinde Malta'da aktarma için rıhtıma tahliye edildiği, burada sekiz gün bekletildikten sonra 18/01/2014 tarihinde... isimli gemiye yüklendiği, 31/01/2014 tarihinde gemi Jebel Ali Limanına ulaşarak yükün 02/02/2014 tarihinde alıcısına teslim edildiği, alıcı tarafından hasar tespiti yapılmaksızın malın teslim alındığı, daha sonra ambalaj açıldığında emtianın hasarlı olduğunun tespit edilmesi üzerine üzerinde February 20/2014 tarihi yazılı olan belgenin düzenlendiği ve hasarın satıcı firmaya bildirildiği, bu firma tarafından da konteyner hat işletmecisine hasar ihbarı ve müşterek sörvey talebinde bulunulduğu, dolayısıyla davacı vekili tarafından dosyaya sunulan hasar bildirim yazısından hasar ihbarının 10/02/2014 tarihinde yapılmış olduğu, teslim tarihi dikkate alındığında hasar ihbarının TTK 'nun 1185.maddesinde düzenlenen 3 günlük süre içerisinde yapılmadığı anlaşıldığından emtiadaki hasarın yük davalının sorumluluk sahasında iken ve taşıyanın kusurundan dolayı meydana geldiğinin davacı tarafından ispatlanması gerekmektedir.
Yükteki hasarın ne zaman ve ne şekilde meydana geldiğinin tespiti açısından konusunda uzman bilirkişi heyetinden alınan 26/09/2016 tarihli raporda, hasarın göçük şeklinde makinanın kabin tavanında meydana gelmesi, taşımanın filat rack konteyner ile üstü açık bir vaziyette ve Malta aktarmalı olarak gerçekleşmiş olması gibi hususlar gözönüne alındığında, yükün 06/01/2014 tarihinden 02/02/2014 tarihine kadar yaklaşık 1 ay süren nakliye sırasında elleçleme veya Malta'da limanda bekletilmesi aşamasında hasarlanmış olabileceği kanaatine varıldığı, yükteki hasar miktarının ise 7.500,00 Euro yani 22.383,00 TL olarak tespit edildiği yönünde kanaat bildirilmiştir.
Davalı vekilinin itirazlarının karşılanması konusunda düzenlenen ek raporda; emtianın ambalajlama ve brandalama işlemlerinin yükleyici tarafından gerçekleştirildiği, yükleyicinin fabrikasında çekilmiş olan resimde de görüldüğü üzere dava konusu lazer kesme makinasının ve aksamlarının üzerinin yükleme ve leashing sonrasında branda ile örtülmüş olduğu, bu nedenle tahliye aşamasında makinanın tavanında oluşan göçüğün gözle görülebilmesi mümkün olmadığından emtianın Dubai'de alıcı tarafından herhangi bir hasar tespiti yapılmadan teslim alınmış olduğu, ancak alıcının tesislerinde brandası yani ambalajının açılabildiği, bu aşamada makinanın kabin tavanının hasarlı olduğunun görülerek hasar ihbarında bulunulduğu değerlendirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporlarına göre, davacı ... şirketi tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile nakliyat rizikolarına karşı sigorta teminatı altına alınan davadışı ... şirketinin üreticisi ve satıcısı olduğu lazer kesme makinasının Gemlik Limanından Dubai Jebel Ali Limanına gemi ile nakliyesinin davalı şirket tarafından üstlenildiği, davalının akdi taşıyan konumunda bulunduğu, taşımaya ilişkin konişmento üzerinde bulunan "shipper's load, stown, lashed and durnaget" klozundan anlaşıldığı üzere makinanın kırkfilat rack konteyner içerisinde yükün ambalajlama ve brandalama işlemlerinin yükleyici firma tarafından yapılarak Gemlik Limanından Dubai'ye gemi ile taşındığı, burada gemiden tahliye edilip 8 gün limanda bekletildikten sonra ... isimli gemiye yüklenerek Jebel Ali Limanına taşındığı, yükleme sonrası yükleyicinin fabrikasında çekilen ve dosyaya sunulan resimlerden anlaşıldığı üzere makina ve aksamlarının üzerinin yükleme ve leasing sonrasında branda ile kaplandığı, filatrack olarak isimlendirilen bu tip konteynerlerin üstü ve yan taraflarının açık olduğu, dolayısıyla konteynerin elleçlemesi sırasında üzerindeki yükün çarpma ve darbeye karşı korumasız durumda bulunduğu, konteyner Dubai'de alıcı tarafından teslim alındıktan sonra alıcının tesislerine götürülüp burada ambalaj açıldığında makinanın kabin tavanının hasarlı olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere yükün taşımasının Malta aktarmalı olarak gerçekleşmesi, Malta limanında sekiz gün bekletilmesi, taşıma süresinin bir ay sürmesi hususları gözönüne alındığında hasarın nakliye sırasında elleçlenmesi veya Malta Limanında bekletilmesi aşamasında meydana geldiği kanaatine varıldığı, emtianın satışı CIF esasına göre yapılmış olsa da, hasarın sigortalı satıcı firma tarafından giderildiği, bu durumda satıcı firmanın hasar giderim masraflarının sigorta şirketinden talep etmesinde hukuki yararının bulunduğu, ödenen sigorta tazminatının sigorta teminatı kapsamında kaldığı, sigorta şirketinin üretici - satıcı ... şirketine 25/03/2014 tarihinde 7.500,00 Euro yani 22.383,00 TL sigorta tazminatı ödediği, bu şekilde TTK 'nun 1472.maddesine göre ödediği tazminat tutarınca hasar sorumlusuna karşı rücu hakkının doğduğu, davalı şirketin akdi taşıyan konumunda olması nedeniyle söz konusu hasardan dolayı TTK 'nun 1178.maddesi gereğince sorumlu olduğu, ödenen hasar bedelinin kadri marufunda olup, gerçek hasar miktarını yansıttığı kanaatine varıldığından bu kanaat ışığında davanın kabulü ile davalının Küçükçekmece .. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine itirazının iptaline, 22.383,00 TL alacağın 25/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, kabul edilen tazminat miktarı yargılama neticesinde tespit edilip likit olmadığından koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile davalının Küçükçekmece .. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine itirazının iptaline, 22.383,00 TL alacağın 25/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına,
2-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 1.528,98 TL karar harcından 296,62 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.232,36 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 2.685,96 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 382,42 TL ilk harç, 3.800,00 TL bilirkişi ücreti ile 276,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.404,92 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
6-Davalı tarafından yatırılan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davalı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır