T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2015/558 Esas
KARAR NO:2018/78
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:19/10/2015
KARAR TARİHİ:06/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesin özetle; Müvekkili şirkette... sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi hükümlerine göre düzenlenmiş dava dışı sigortalı ...Otomotiv Sistemleri Endüstrisi A.Ş. adına sigortalı 7 palet 672 kutu 10752 adet brüt 1610 kg oto yedek parça emtiasının davalı alt taşıyanların taşıma taahhüdü altında Huangpu/China'dan Ambarlı/Türkiye'ye ... isimli gemi ile taşınmak üzere gönderen tarafından tam ve hasarsız teslim edilmiş olduğunu, 06/04/2015 tarihinde emtianın tahliyesi esnasında 4 paletin kırık ve hasarlı olduğu davalı tarafından tespit edildiğini, kalite kontrol yetkilisi tarafından yapılan inceleme neticesinde 1536 adet ürünün kalite riski taşıdığı üretime sevk edilemeyeceğinin tespit edilmiş olduğunu, yapılan ekspertiz çalışmasında fatura bedeli 35.116,03 TL üzerinden hasarlı ürün bedelinin 13.334,56 TL'nin düşülmesi neticesinde sigorta temin kapsamında 10.134,56 TL zarar tespit edildiğini, tespit edilen hasar miktarı olan 10.134,56 TL'nin 24/06/2014 tarihinde sigortalının muvafakati ile sigorta ettiren ilk/akdi taşıyıcya tevdi edilmiş olduğunu, Nakliyat sigorta Genel Şartları ve TTK'nun 1472.maddesinin amir hükmüne göre müvekkili şirketin hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına kanunen halef olduğunu, ödenen zararı zarar sorumlusu davalı taşıyıcıdan tahsili talep edilmiş ise de olumlu cevap alınamadığını, davalı ... Lojistik A.Ş.'nin ilk taşıyıcı/akdi taşıyıcı dava dışı sigorta ettiren Kargo Lojistik A.Ş ile yapmış olduğu taşıma sözleşmesi gereğince emtianın taşınmasını üstlendiğini, bu iş için alt taşıyıcı olarak ... Ltd'yi görevlendirmiş olduğunu, poliçe uyarınca hasardan ilk/akdi taşıyıcıya rücu edilemeyeceğini ancak sonra gelen taşıyıcıya/alt taşıyıcılara rücu edebileceğinin kayıtlanmış olduğunu, her iki davalının taşıyıcı, alt taşıyıcılar olmaları sebebiyle meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek 10.134,56 TL sigorta tazminatının 24/06/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCM Bankası avans faizi ile birlikte dava vekalet ücreti, yargılama harç ve masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Uluslararası yetki itirazlarının bulunduğunu, konişmentonun arka sayfasında bulunan 20. madde klozu uyarınca Singapur Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı ... şirketinin sigortalısı ...Otomotiv Sistemleri Endüstri A.Ş. Olduğunu, buna rağmen davacı ... şirketinin hasar ödemesinin ... Uluslararası Nak. Ve Deniz Tic. Ltd. Şti.'ne yapmış olduğu... Lojistik'in sigortalı olmadığı, sigortalanbilir menfaati de bulunmamakta olduğunu, yanlış tarafa yapılan ödemeyle rücu hakkı elde edilemeyeceğini, davanın aktif husumet nedeniyle reddedilmesinin gerekmekte olduğunu, hasarın ambalajlamadaki eksiklik ve yetersiz ambalajlama nedeniyle oluştuğunun anlaşılmakta olduğunu, taşıtan/yükleten tarafından yapılan ambalajlamadaki yetersizlik nedeniyle oluşan hasardan taşıyananın sorumlu tutulmasına imkan olmadığını, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda hasar tarihinin 06/04/2015 olduğunu, müvekkile hasar ihbarının 03/09/2015 tarihinde yapılmış olduğunu, kanuni süreler içinde yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, yüklerin hasarsız olarak teslim edildiğini ve hasar varsa dahi bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir safhada ve sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğine dair taşıyan lehine karine olduğunu, aksini ispat ve ispatsızlığa katlanma yükünün davacıda olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin rücuen tazminat davasıdır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Her ne kadar davalı vekili cevap dilekesi ile Singapur mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle mahkememizin milletlerarası yetkisine yönelik yetki itirazında bulunmuş ise de davalının dayandığı konşimento gereğince davacı selefi sigortalının konşimento tarafı olmadığı, konişmentodaki yetki düzenlemesine yapılan bu kayıtların davacıya karşı ileri sürülemeyeceğinden, yine davalının dayandığı bu konşimento gereği yükü teslim alan gönderilenin de davacı selefi sigortalı olmadığı görülmekle Mahkememizin milletlerarası yetkisine yönelik yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava, cevap, ibraz edilen deliller, celp olunan kayıtlar incelenmek suretiyle davalı tarafın varsa yetki itirazında haklı olup olmadığı, aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında gerçekleşip gerçekleşmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespitinin belirlenmesi yönünden rucüen tazminat istemiyle açılan davada bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 27.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda, davacının ödemesi ile sınırlı aktif husumete ehil olduğu, davalılardan 1.davalıya izafeten açılan davanın, konişmentoya göre taşıyana izafeten acentesine açıldığı ve pasif husumetin yerinde olduğu, . 2.davalı sıfatı ile asaleten dava açılmasının yerinde olmadığı, davalının taşıyan sıfatının sabit olmadığı, sadece acente sıfatıyla hareket ettiğinin değerlendirildiği, hasar meydana gelmesinde etkili hususun ambalaj değil, konteyner içi istifleme, sabitleme ve sair elleçlemelere dayandığı, bundan da taşıyanın sorumlu olduğu, hesaplanan bahse konu 1536 adet Klima Hız Kontrol Modülü’nde meydana gelen sovtaj bedeli tenzili zarar/ziyan tutarı 10.134,56 TL hasar miktarının kadri marufunda ve somut olaya uygun olduğu, sınırlı sorumluluk ilkesi gereği davalının ancak ödemesi tarihindeki 2.666,68 SDR karşılığı 10.052,00 TL miktarından sorumlu olabileceği, davalının daha önce temerrüdü sabit olmadığı için dava tarihinden itibaren TCMB avans faizinin hesaplanabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ve rapora yönelik itirazlar nazara alınarak dosyanın rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdii ile davacı ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik yapmış oldukları itirazları karşılayan ek rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup dosya kapsamı deliller ile uyumlu 09.06.2017 tarihli rapor içeriğine mahkememizce itibar olunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dava konusu taşımaya konu emtianın ... numaralı B/L-konişmento ile taşınan, alıcısı-gönderileni ... Lojistik firması olarak gösterilen, 7 palet, 1610 kg otomotiv yedek parça parsiyel konteyner yükü olduğu, malın asıl gönderileni-alıcısının dava dışı ...firması olduğu, sigortalı sıfatının ...firması olduğu, sigortalı ...firmasının da 07.05.2015 tarihli muvafakat ile hasar tazminatının sigorta ettiren Kargo Lojistik firmasına ödenmesini talep ettiği, sigorta poliçesi ve muvafakat gözetildiğinde, davacının 24.06.2015 tarihinde ...’den EFT ile... Bankası’na yaptığı 10.134,56 TL tazminat ödemesi ile TTK m.1472 gereği aktif husumeti bulunduğu, davalının kendi adına ve hesabına düzenlediği 07.04.2015 tarihli 750842 numaralı navlun ve masraflara ilişkin faturayı dava dışı Kargo Lojistik firmasına kendi adına ve hesabına düzenlediği ve aldığı navlunu müvekkiline doğrudan ödediği de sabit olmadığından TTK md 926 gereği akdi taşıyan sayılacağı, davalıların pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, dosyaya sunulu Gümrük Ambar yetkilileri ve davalı Acente yetkilisi tarafından düzenlenmiş 06.04.2015 tarihli tutanakta, “..Anadolu Gemi Ace. A.Ş. adına gelen ... gemisi ile 036388 sayı 01.04.2015 özet beyana kayden ... Lojistik A.Ş. adına gelen ... no.lu konşimentoya bağlı ... no.lu konteynır Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün 01.04.2015 tarihli ...tescil sayılı grupaj özet beyan ile ambara boşaltılması istenmiş olup sağlam (orijinal) mühür görülerek açılmıştır, ancak ambara alınan ... no.lu konşimentoya kayıtlı Kargo Lojistik adına gelen 7 kap eşyanın 4 paletinin / sandığının kırık ve hasarlı olduğu görülerek ambara alınmıştır.” beyanlarının yer aldığı, yükün parsiyel konteyner yükü olduğu ve taşıma sonunda da hasar tespitinin bulunduğu, ekspertiz raporu ve raporda mevcut fotoğrafların teknik bilirkişi heyetince incelenmesinden, dava konusu emtianın ahşap olmayan sandıklarda grupaj kargo olarak aynı konteynır içerisinde farklı emtialar ile birlikte taşındığı, aynı konteynır içerisinde bulunan diğer ağır ve sert materyal kullanılarak paketlenmiş ve konteynır içerisinde uygun şekilde sabitlenmemiş, bağlanmamış emtiaların, deniz taşıması sırasında salınım hareketine maruz kalarak bahse konu emtia sandıklarını sıkıştırması ile hasarın gerçekleşmiş olduğu kanaatine ulaşıldığı, 6102 Sayılı TTK md. 1178 de; “Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya tesliminde gecikmenin, eşyanın taşıyan hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.” ifadelerinin yer aldığı, bu kapsamda hasarın meydana gelmesinden davalı alt taşıyan ...Ltd. izafeten kendisine asaleten ..Lojistik A.Ş.' nin zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde kusurlu olduğu, 06.04.2015 tarihli VE ...Loj. yetkilisinin de imzası bulunan tutanak nedeniyle ayrıca ihbar şartının aranmayacağı, hasar miktarı açısından teknik bilirkişinin mahkememizce de itibar edilen görüşüne göre, toplam yük içinde 4 palet emtianın hasarlı ve toplamın 7 palet-1610 kg miktarında olduğu gözetildiğinde, TTK m.1186/1.fıkra gereği, bürüt birim kg başına değil, birim taşıma ünitesi gözetilerek tazminat sorumluluğun üst sınırının belirlendiği, 4 palette hasar olduğu gözetildiğinde 4x666,67 SDR = 2.666,68 SDR sorumluluk üst sınırı hesaplandığı ve sigorta ettirene ödemesi 24.06.2015 tarihli olmakla bu tarihte 3,7696 TL=1 SDR hesabıyla; davacının ödemesi tarihinde rücu edilebilir azami tazminatın 10.052 TL hesaplandığı, ancak mahkememizce SDR' nin borçlunun fiili ödeme tarihindeki kur dikkate alınması gerekeceği kanaatiyle davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile 10.134,56 TL tazminatın ödeme tarihi olan 24/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 692,29 TL'den peşin alınan 173,08 TL'nin mahsubu ile bakiye 519,21 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı vekili için takdir edilen 2.180,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan (204,88 TL ilk harç, 121,50 TL posta ücreti ve 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)1.826,38 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/03/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır