T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2015/575 Esas
KARAR NO:2018/321
DAVA :Tazminat
DAVA TARİHİ:03/11/2015
KARAR TARİHİ:11/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısı ....Ltd. Şti.' nin ithal ettiği net 6.539,230 MT sıcak çekilmiş rulo saç malzemesinin ... (...) isimli gemi ile ... limanından ... limanına taşındığını, malzemelerin gemiden tahliyesine başlandığında taşıma sırasında hasarlanmış olduğunun görülüp sigorta eksperi tarafından incelenğini ve malzemenin gemiye yüklenmesi sırasında hatalı istiflenme sonucu hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve geminin sorumluluk sigortacısı tarafından teminat mektubu verildiğini, 68 rulo sac malzemede hatalı yükleme ve istif nedeni ile sürtünme sonucu ezilme ve çizilme hasarı tespit edildiğini ve 1.399,710 MT ağırlığında 68 rulo işleminde kenar kesme ve düzeltme işlemi yapıldığını, işlemler sonucu 65.530 kg sacın hurda olarak ayrıldığını, sigorta ekspertiz raporu ile sigortalının uğradığı zararın 63.616,20 USD olarak hesaplanmış ve davacı sigortalısına 21.01.2015 tarihinde TL karşılığı 148.861,91 TL tazminat ödendiğini, TTK m. 1472 gereği sigortalısına halef olan davacının işbu davayı halefıyete rücuen tazmin talepli olarak ikame ettiğini beyanla davanın kabulü ile ödeme tarihi olan 21.01.2015 itibarı ile iddia ettiği ticari temerrüt faizi 11.724.-TL ile birlikte alacağın tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ... gemisi ile taşınan malzemenin tahliyesinin bazı sıcak haddelenmiş ruloların hasarlı olduğunun tespiti üzerine tahliyenin durdurulduğunu, 2. davalının teminat mektubu vermesi üzerine tahliyenin devam ettirildiğini, konşimentonun usulünce dava dışı sigortalıya ciro edilmediği için davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, konşimento lehtarının ... kurumsal şubesi olduğunu, ... fiyatının piyasa şartlarına göre çok düşük kaldığını, verilen teminat mektubunun borç ödeme taahhüdü olmadığını, bu anlamda yorumlanamayacağını belirterek TTK m. 1373 gereği verilen teminatın sorumluluğunun kabulü anlamına gelmediğini, İstiflemede kullanılan bağların çözülmesi ve kopmasından davalının sorumlu tutulamayacağını, hasarlı sacları kenar kesme ve düzeltme işlemlerinin toplam 31 saat 41 dakika sürdüğünü, bunun için 41.991,30 USD zararın kabul edilemez olduğunu, 21.524,90 USD kıymetinde olan malzeme için bu kadar masraf edilmesinin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiği ileri sürülerek davanın aktif husumet ehliyeti ve esastan reddini talep etmiştir.
Dosyaya sunulan 23.11.2014 tarihli Kaptan raporunda " Kaptanı bulunduğum ... gemisiyle ... /'... yüklemiş bulunduğum 317 Adet ... rulo saç yükümü tahliye etmek üzere 22.11,2014 0015 LT'da ... demir sahasına demirlendi, ... rüzgar ve ağır sweller nedeniyle gemim, ağır yalpalara düşüyordu. SW yönlü akıntı ve WNW yönlü rüzgar nedeniyle gemi şiddetli yalpalara düşmüştür. 23.11.2014sabah havanın düşmesiyle yapılan ambar kontrolünde 1 Nolu ambar 1. Sırada bulunan 3 Adet: rulo sacın lashinglerinin kopması sonucu devrildiği tespit edilmiştir Fotoğraflar çekilmiş ve durum rapor edilmiştir.” denilmektedir.
Mahkememizce aldırılan 22/12/2016 tarihli ..., ..., ... imzalı bilirkişi raporunda özetle; Davacının emtia nakliyat sigortacısı sıfatı ile aktif husumete ehil olduğu, davacı ödemesinin banka dekontu ile sabit olduğu, ayrıca sigorta şirketi davacı açısından ticari defterlerle ispat gereken bir husus da bulunmadığı, 1.davalının taşıyan sıfatının sabit olduğu, 2.davalının sorumluluk sigortacısı sıfatı bakımından dosyada ... Ltd. adına alınmış sigorta ekspertiz raporu ve davalılar vekilinin beyanlarına itibar edildiğinde sorumluluk sigortacısı sıfatının kabulü gerektiği, her iki davalının müteselsil sorumlu olduğu, ihbar şartının somut olayda aranmayacağı, boşaltma aşamasında hasarın tespit edildiği, zararın yükleme-istifleme ve sabitleme kusurundan kaynaklandığı, hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği, meydana gelen ve taşıyan ile sorumluluk sigortacısı tarafından rücuen tazmini gereken zararın toplam 128.155,00 TL hesaplandığı, Davacının ödemesinde tespit edilen miktardan aşan kısmın davalıların sorumluluğu kapsamında olmadığı, ihtilafın yargılamayı gerektiren içeriği ve sözleşmeye dayanması karşısında dava tarihinden öncesine faiz işletilebilmesi için temerrüdün sabit olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 01/08/2018 tarihli ..., ..., Prof. Dr. ... imzalı bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu emtia hasarının “gemi ambarlarına yapılan yükleme /istif /lashing/securing/hocking, shooring , securing işlemlerinin deniz taşımasına uygun bir şekilde yapılmamış olması, rulo saçların altına gelecek onları sıkıştıracak şekilde ruloların her iki tarafına en az iki sıra kama(wedge) koyulmamış olmasından, gemi kaptanın bu işlemler sırasında gözetim görevini gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklandığı, TTK’nun 1178/2. maddesi uyarınca, taşıma süresince meydana gelmiş emteanın hasarında 1. Nolu Davalı donatan/taşıyan ile 2. Nolu Davalı ...'in müteselsilen sorumlu olduğu, ... nam ve hesabına olarak ... tarafından sunulan 80.000 USD’ye kadar zararın ödeneceğine ilişkin 26.11.2014 tarihli teminat mektubunda imza yetkisi ile temsilci sıfatına haiz olduğu kanaatine varılan işbu davanın izafeten ... yönlendirilebileceği, hasar tazminat miktarının 61.602,2 USD olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dava dosyasına sunulan fotoğrafların teknik bilirkişilerce incelenmesinde, ruloların alt kısımlarına geminin sancak ve iskele doğrultusunda hareketlerini engelleyecek kamaların konulmadığı, uygulanmadığı, alabandalara gelen kısımlarda yeterli marangozluk işlemleri ile boşlukların daneçler ile desteklenmediği (shooring), ruloların biri biri ile temas ettiği yerlerde yeterli daneç kullanılmadığı(Chocking), ruloların çok ağır telakki edilen rulolar olmasına rağmen 2. sıra olarak haddinden fazla rulo yüklenmesi sonucu üstteki ruloların alttaki rulolara uyguladığı aşırı basınç nedeni ile zarar verdiği kanaatine varıldığı ve mahkememizce de bu hususa aynen itibar olunduğu, TTK m.1178 açıkça "... yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması..." süreçlerinde meydana gelen hasardan taşıyanı sorumlu tuttuğu, somut olayda kaptanın yükleme ve istiflemeye gerekli özeni göstermediği, davalı kötü hava koşulları nedeni ile hasarın oluştuğunu ileri sürmekte ise de olay açısından kabul edilebilir bir savunma olmadığı, nitekim olağanüstü hava koşulları olsa idi zaten geminin demirde tutunamayacağı ve demir tarayacağı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu emtianın dava dilekçesi ekindeki çeki listelerine göre ebad ve ağırlıklarının toplam 317 rulo ve brüt 6.542,400 metrik ton olduğu görüldüğü, taşıma sırasında hasarlanmış rulo sayısının 68 olarak belirlendiği, rulolardaki hasarın ancak kenar kesme ve dilme işlemleri ile giderilebildiği, ayrıca darbe sonucu oluşmuş kenar ve yüzey hasarlı ruloların kullanım amacına uygun olabilmesi için gerdirme işlemlerinin de uygulanması gerekeceği hususunun mahkememizce aldırılan teknik bilirkişi raporunda da ifade edildiği, ruloların toplam ağırlığının 1399,71 Mton olduğu, hasarlı kısımlarının temizlenmesi sonucunda sorumluluk sigortacısının tespitine göre 65,370 Mton ; Emtia nakliyat sigortacısının tespitine göre 65,530 Mton malzemenin hurdaya ayrıldığı, her iki ekspertiz raporu incelendiğinde ...' in 11.12.2014 raporunda verilen listede rulo bazında hasarlı malzeme esas alındığında toplam hasarlı malzemenin 65,370 Mton olduğu kanısına varıldığı, sorumluluk sigortacısının doğrudan hasar zararı hesabında sac fiyatı olarak birim tonu 800 usd , hurda fiyatı olarak ta birim tonu 310 usd kabul edildiği, bu kabullere göre: 65.370 Mton sac fiyatı 65,370 x 800 = 52296 usd , Hurda fiyatı ise 65,370 x 310 = 20264,7 usd, bu durumda toplam doğrudan hasar miktarının 52296 usd - 20264,7 usd = 32031,3 usd olarak hesaplandığı, dava dilekçesi ekindeki 1 nolu delil ticari faturalarda söz konusu malzemenin liman teslimi fiyatı 550 usd olup boşaltma, nakliye ve diğer masraflar ilave edildiğinde malzeme fiyatının 610 usd olay tarihindeki hurda fiyatı da 310 usd olarak kabul edilmesi gerekeceği, bu kabullere göre, 65.370 Mton sac fiyatı 65,370 x 610 = 39875,7 usd Hurda fiyatı ise 65,370x310 = 20264,7 usd, bu durumda toplam doğrudan hasar miktarı 39875,7 usd - 20264,7 usd = 19611 usd olarak hesaplandığı, sigortalının birim ton fiyatının ticari faturalar da dikkate alındığında daha gerçekçi olduğu kanaatine varılan 15.08.2018 tarihli rapor içeriğine mahkememizce de itibar olunduğu ve toplam doğrudan hasar miktarının 19611 usd olarak kabul edilmesi kanaatine varıldığı, yine aynı heyetteki teknik bilirkişi rapor içeriğinde, yapılan araştırmalara göre günümüz piyasa koşullarında sadece kenar kesme işleminin fiyatı 20 usd /kg olarak tespit edildiği, kenar kesme ve dilme maliyetinin yanı sıra günümüz piyasa şartlarına uygun olarak hasarlı ruloların elleçleme maliyeti ortalama 5 usd/kg ; ayrıca hasarlı ruloların kenar kesme dilme gerdirme ve temizleme işlemlerinin sigortalı şirket fabrikasında yapıldığı ve bu işlemler sırasında kullanılan makine ve teçhizatın sadece hasarlı malzemeleri ayıklama işlemleri için tahsis edildiği düşünüldüğünde nakliye , iş gücü kaybı, makine kullanım maliyeti de ortalama 5 usd / kg olarak alındığında ....Ltd.Şti' nin 19.12.2014 tarihli ekspertiz raporunda hasar maliyetine esas 30 usd işçilik uygun kabul edilmesi kanaaatine varıldığı, ... sörvey raporunda 69 ruloluk listede hasarlı toplam ağırlık 1276,410 Mton olarak ifade edilse de liste üzerinde yapılan incelemede hasarlı rulo 1399,71 Mton olduğu, 68 Rulo daki hasarlı kısımların ağırlık toplamı 65,370 Mton olarak belirlendiği ve bu ruloların toplam ağırlığının 1399,71 Mton olduğu, 27 nolu ruloda hasarlı kısım ağırlığı 0 olarak verildiği ve 27 nolu rulo hasarlı rulo olarak belirlenmediği, ayıklama hasarı miktarı ise 1399,71 x 30 usd = 41991,3 USD olarak hesaplandığı, bu çerçevede davacının sigortalısının tazmin gereken zararı: 41991,3usd + 19611,00usd = 61602,2 USD olarak belirlenmesi gerekeceği kanaatine varılmıştır.
Tarafların husumet ehliyeti açısından; Davacının emtia nakliyat sigortacısı olduğu, sigortalısı ... firmasına yapılan 63.616,20 USD karşılığı 148.861,91 TL tazminat ödemesi yaptığı, dosyada mevcut sigorta sözleşmesi, ödeme ve ödeme için alman ibraname birlikte gözetildiğinde davacını sigortalısına TTK m,1472 ve TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre yasal ve akdi halefiyete hak kazandığı ve rücuen tazmin talebinde bulunabileceği, konişmento lehtarı banka ise de; bu mal bedelinin vesaik mukabili ödenmesini sağlamak içind olduğu, nitekim sigortalının ciro ile söz konusu konişmento kaynaklı hakları devir aldığı, konişmento incelendiğinde, 1.davalı ... firması akdi ve fiili taşıyan konumunda olduğu, 2.davalının ise sorumluluk sigortacısı olduğu, davacı bu davayı 1. Nolu donatanın/taşıyanın sorumluluk sigortacısı olması dolayısıyla temsilen ... Ltd 'ye izafeten ... Denizciliğe yönlendirdiği, davanın ...’e izafeten yönlendirilebilmesi için öncellikli olarak ...’in ...’i veya ... ‘ı temsil yetkisine sahip veya acenta sıfatına haiz olması gerekli olduğu, sorumluluk sigortacısı ... nam ve hesabına olark ... tarafından sunulan 80.000 USD’ye kadar zararın ödeneceğine ilişkin 26.11.2014 tarihli teminat mektubunun dosyada bulunduğu, belgenin altına bizzat ...' i temsilen imza atmış olması ile birlikte ...’nin muhabirlik görevinin sınırlarını aştığını gösterdiği, bu nedenle, Omur Marine ’nin izafeten temsil yetkisi olduğunu kanaatine varılmıştır.
Somut olayda, gemiden boşaltma aşamasında protesto bildirimi yapıldığı, hasarın tespit edildiği gözetildiğinde TTK m.1185 gereği ayrıca bildirim şartı aranmayacağı, zira yük boşaltılmadan hasar durumu kaptanın ve taşıyanın bilgisinde olduğu kanaatine varılarak TTK’nun 1178/2. maddesi uyarınca, taşıma süresince meydana gelmiş emteanın hasarında 1. Nolu Davalı donatan/taşıyan ile 2. Nolu Davalı ... in müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile 143.641,56 TL'nin ödeme tarihi olan 21/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 9.812,20 TL'den peşin alınan 2.742,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 7.069,80 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 2.742,40 TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 2.815,70 TL'nin (27,70 TL bakiye harç, 163,00 TL posta gideri ve 2.625,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.518,60 TL'sinin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 14.241,30 TL ücreti vekaletin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalıların yargı gider toplamı olan 1.144,20 TL'nin (19,20 Posta gideri, 1.125,00 Bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 120,70 TL'sinin davacıdan alınıp davalılara ödenmesine, bakiye giderin davalılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar vekili için takdir edilen 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır