T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/582 Esas
KARAR NO: 2018/263
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 06/11/2015
KARAR TARİHİ: 28/06/2018
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı olan dizel jeneratörün ... limanından deniz yolu ile ...'a taşındığını, emtiaların taşıma neticesinde hasara uğradıklarının tespit edildiğini, ekspertiz raporunda konteynerde de zemine bağlayan civataların kırılmış ve her iki jenaretöründe konteyner içinde ileri kaymış olması sebebi ile hasarın yükleme - boşaltma işlemi sırasında meydana gelmiş olamayacağının ifade edildiğini, 19/03/2014 tarihinde ön rapor sonrasında da 23/04/2014 tarihinde hasar raporunun tanzim edildiğini ve jeneratörlerin değiştirilmesi gerektiğinin belirtildiği davalı tarafından 17/02/2014 tarihli navlun faturasının düzenlendiğini ve demir yolu taşımasının da davalı tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalısına hasar tazminatının ödendiğini ve TTK 'nın 1472. Maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, belirterek alacağın tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek , iptali ile icra takibinin devamına, davalı aleyhine % 20 den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket temsilcisi cevap dilekçesinde özetle, şirketin taşıma aracının bulunmadığını, taşımayı dava dışı şirketlerin yaptığını, deniz taşıması akabinde tren yolu ile emtianın ... 'da taşındığını, davacı tarafçada hasarın deniz taşımasında olmayıp muhtemelen tren ile nakliyatı esnasında olduğundan bahsettiğini , hasar ile ilgili bilginin şirketlerine verilmediğini , emtiaların mühürlü olarak teslim alınıp ürünün içeriğinin beyan edilen ürün olup olmadığından dahi haberlerinin bulunmadığını , malların uygunsuz paketlenmesi nedeni ile oluşacak hasardan sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine, alacaklı aleyhine alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, nakliyat emtia sigorta poliçesi örneği, 03/02/2014 tarihli ticari fatura örneği, konişmento örneği , 14/11/2011 tarihli hasar raporu eki fotoğraflar , davalı tarafından düzenlenen 17/02/2014 tarihli fatura ,08/12/2014 tarihli ödeme belgesi sunulmuştur.
... 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş olduğu, borçlusunun .... San ve Tic. A.Ş olup, ödeme emrinin 03/03/2015 tarihinde tebliğ edildiği, 04/03/2015 tarihinde itirazın edildiği, davanın 06/11/2015 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut nakliyat emtia sigorta poliçesinin incelenmesinde, sigortalının, ... İnşaat ve Dış Tic. Ltd Şti, emtia cinsinin, jeneratör olduğu, 14/11/2014 tarihli ekspertiz raporunda, hasar tutarının 61.652,89 Usd olduğu, sigorta konusu jeneratörlerin 19/03/2014 günü ... 'de vagondan tahliyesi sırasında farkedilen ve ... arasındaki demir yolu taşıması sırasında meydana gelen hasarlar olduğu ve demir yolunda tren katarlarına vagon eklenmesi sırasında kancaların kenetlenmesi için meyilli arazide vagonların birbirine hızlı şekilde çarptırıldığı hasarın böyle bir vagon çarpıştırma operasyonu sırasında meydana gelmiş olması ihtimalinin hasarın görüntüsü ile uyumlu olduğunun belirtildiği , sigorta şirketi tarafından 61.652,89 Usd tazminatın sigortalısına 08/12/2014 tarihinde ödendiği , 19/03/2014 tarihli muayene tutanağının tutulup elektrik jeneratörlerinin taşıtlar üzerinde iken açtırılıp görsek muayene sonucunda motorun gövdeye bağlandığı parçanın bozulması nedeni ile motorun yerinden kaymış olduğunun tespit edildiğinin belirtildiğini, 17/02/2014 tarihli faturanın davalı tarafından sigortalı adına düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davalının akti taşıyan olarak sorumluluğunun bulunduğu rizikonun poliçe hükümlerine istinaden sigorta himayesinde kaldığı ve himayeye yönelik ödemede bulunduğu, hasar tutarının kadri maruf olduğu ve davacı sigortacının dava dışı sigortalısına halef olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna beyanında, bilirkişi raporunun yasaya ve usule uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğunu belirterek , davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili bilirkişi raporuna beyanında, davalının taşıma işleri ve sorumluluğuna ilişkin sürecin yanlış değerlendirildiğini, davalı şirketin .... arası transit taşımayı üstlendiğini, ...'a taşımanın ... demir yolları ile yapıldığını, sorumluluğun ... demir yoluna ait olduğunu belirterek , yeniden rapor alınmasını talep etmiştir.
Bilirkişi ek raporunda, davalı iddialarının isabetsiz olduğunu , davacı sigorta şirketinin sigortalısına halef olduğunu belirtmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi ek raporuna beyan ve itirazları dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, dava konusu yükün .... tipi teslim şekli ile satılmış olup bu durumda dava konusu yükün mülkiyetinin ve yüke ilişkin yarar ve hasarın dava dışı alıcıya geçmiş olduğu bu çerçevede dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu hususunun ispatlanamadığı, sigortalının dava dışı satıcı olup hasarın alıcıya geçmiş olması sebebi ile sigortacının kanuni halefiyetinin sigorta sözleşmesine ilişkin koşulları dışındaki maddi hukuka ilişkin koşulun gerçekleşmediği bu nedenle dava dışı satıcının davalıya karşı davacı sigortaya temlik edeceği bir alacağının da bulunmadığı, davalı şirketin TTK 'nın 921. Maddesi gereğince taşıyıcı sayılacağı ve sorumlu olduğu , jeneratörlerin konteyner içerisinde yetersiz olarak deniz ve demir yolu taşımasına uygun olmayan şekilde yapılan istifleme ve emniyete alma işlemleri nedeni ile kayması neticesinde meydana geldiğinin belirtilip ancak dava konusu yükün gemiye konteyner içerisinde değil açık olarak yüklendiği , demir yolu taşımasından önce konteynere konulduğu bu nedenle istifleme durumunun dava dışı satıcıya aktedilmesinin mümkün olamayacağı nedenle davalının zarardan sorumlu tutulamayacağını ispatlayamadığını belirtilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna beyan ve itirazları dosyaya sunulmuştur.
Davacı vekilince 19/12/2017 tarihli dilekçe ekinde emtianın alıcısı tarafından davacı sigorta şirketine hasar bedelinin temlik edildiğine dair belge ile gümrük beyannamesi örneği ve fatura örneği sunulmuş olup , ödeme şeklinin mal mukabili, teslim şeklinin ise ... olarak belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce sigortalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının mal bedelinin tahsil edilip edilmediğinin belirlenmesi için inceleme yapılmasına karar verilmiş ancak sigortalı şirketin defter ve kayıtlarına terör örgütü soruşturması nedeni ile ulaşılamadığı anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı vekili beyanları, sunulan deliller, inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davacı sigorta şirketi ile davadışı sigortalı arasındaki Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan emtiaların davalı şirketin sorumluluğunda olan deniz yolu ile taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile takip yapıldığı, davalıların takibe süresinde itirazları ile İİK nun 66 ve devamı maddeleri gereğince takibin durduğunu, davacı sigorta şirketince İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede davanın açıldığı, dosyada mevcut emtia faturasından ve gümrük belgelerinden teslim şeklinin ... olup , ödeme şeklinin ise mal mukabili olup bu teslim şeklinde malın teslim edildikten sonra mal bedelinin ödenmesinin söz konusu olup , söz konusu emtianın hasarlı olarak teslim edildiği ve hasar bedelinin davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödediği davacı vekilince dava dışı firmadan da temlik belgesi dosyaya sunulmuş olmakla, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ,dosyada mevcut 17/02/2014 tarihli faturanın davalı şirket tarafından sigortalı adına düzenlendiği, , davalı şirket tarafından sigortalı adına düzenlendiği ve faturada belirtilen konişmento numaralarının taşımaya konu taşıma belgesindeki numara ile aynı olup TTK'nun 917 ve devamı maddelerinde düzenlenen taşıma işleri komisyoncusu olarak taşımayı üstlendiği, komisyoncunun taşıma işini bizzat yapmayarak başka birine de yaptırabileceği somut olayda taşımanın dosyadaki mevcut konişmentodan fiili taşıyanın dava dışı firma olduğu davalının TTK'nun 917.maddesi gereğince pasif husumet ehliyetinin bulunduğu söz konusu taşımada demir yolu taşıması da olup davalı tarafından ayrıca 18/02/2014 tarihli düzenlenen fatura ile deniz yolu taşıma ücreti liman masrafları ve demir yolu taşıma ücretinin de dahil olup bu faturanın fiili taşıyan tarafından davalı adına düzenlendiği nedenle tüm taşımanın davalı tarafından üstlenildiğinin anlaşıldığı, TTK'nun hak düşürücü süre başlıklı maddesinde eşyanın ziya veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkının 1 yıl içerisinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceği hükmüne yer verilmiş olup, taşımaya konu emtianın hasar tarihinin 19/03/2014 , icra takip tarihinin 24/02/2015 tarihi olup takibin madde de belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde yapıldığı anlaşılmış olup, mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi ilk raporunda ,davalının akti taşıyan olarak sorumluluğunun bulunduğu rizikonun poliçe hükümlerine istinaden sigorta himayesinde kaldığı ve himayeye yönelik ödemede bulunduğu, hasar tutarının kadri maruf olduğu ve davacı sigortacının dava dışı sigortalısına halef olduğunun belirtildiği daha sonra itirazlar üzerine yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, dava konusu yükün ... tipi teslim şekli ile satılmış olup bu durumda dava konusu yükün mülkiyetinin ve yüke ilişkin yarar ve hasarın dava dışı alıcıya geçmiş olduğu bu çerçevede dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu hususunun ispatlanamadığı, sigortalının dava dışı satıcı olup hasarın alıcıya geçmiş olması sebebi ile sigortacının kanuni halefiyetinin sigorta sözleşmesine ilişkin koşulları dışındaki maddi hukuka ilişkin koşulun gerçekleşmediği bu nedenle dava dışı satıcının davalıya karşı davacı sigortaya temlik edeceği bir alacağının da bulunmadığı, davalı şirketin TTK 'nın 921. Maddesi gereğince taşıyıcı sayılacağı ve sorumlu olduğu , jeneratörlerin konteyner içerisinde yetersiz olarak deniz ve demir yolu taşımasına uygun olmayan şekilde yapılan istifleme ve emniyete alma işlemleri nedeni ile kayması neticesinde meydana geldiğinin belirtilip ancak dava konusu yükün gemiye konteyner içerisinde değil açık olarak yüklendiği , demir yolu taşımasından önce konteynere konulduğu bu nedenle istifleme durumunun dava dışı satıcıya aktedilmesinin mümkün olamayacağı nedenle davalının zarardan sorumlu tutulamayacağını ispatlayamadığını belirtilmiş olmakla, davacı sigorta şirketi tarafından temliknamenin dosyaya sunulup ayrıca mal mukabili teslim de göz önünde tutularak mahkememizce yukarıda da açıklandığı üzere davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmış ve TTK nın 1178. Maddesinde, “Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya tesliminde gecikmenin, eşyanın taşıyan hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.”
Hükmüne yer verilmiş olmakla birlikte somut olayda davalı taşıyıcı şirket tarafından tüm belgeler ışığında taşımanın tamamının üstlenildiği ve dosyadaki mevcut gerek eksper raporunda gerekse bilirkişi raporundan taşımaya konu emtiadaki hasarın dava konusu yükün gemiye konteyner içerisinde değil açık olarak yüklendiği ancak daha sonra demir yolu taşımasından önce konteynere konulup dolayısıyla hasar görmesine sebebiyet veren istifleme- emniyete alma eksikliğinin sigortalıya atfedilmesinin mümkün olamayacağı , taşımanın çeşitli ayaklarını gerçekleştiren fiili taşıyanların ve onların adamlarının eylemlerinden davalının sorumlu olacağı , sorumluluktan kurtulma halleri başlıklı TTK nın 1179. Maddesinde taşıyanın veya adamlarının kasıtından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyanın sorumlu olmadığı ve taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükünün taşıyana ait olduğu hükmüne yer verilmiş olup tüm bu belgeler ve bilgilere göre emtiada oluştuğu belirtilen hasarın davalının hakimiyetinde iken hasarlandığı ve davalının dosyadaki bilgi ve belgelere göre TTK 'nın 1179. Maddesi gereğince fiili taşıyanların ve onların adamlarının eylemlerinden sorumlu olması nedeni ile bunun aksinin ispatlanamadığı ve davalı taşıyanın meydana gelen hasardan sorumlu olduğu nedenle davanın kabulüne, davalının likit olmayan bir alacağa itiraz ettiği nedenle İİK 'nın 67. Maddesindeki koşullar oluşmadığından dolayı tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın Kabülü ile davalının ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile takibin 61.652,89 Usd üzerinden devamına, bu bedele takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına,
2 -Davacının tazminat talebinin koşulları oluşmadığı nedenle reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 10.467,28 TL harçtan 3.029,55 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.437,73 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 15.008,57 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 3.061,35 TL ilk harç, 290,00 TL posta gideri, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.751,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın , avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/06/2018
Katip Hakim
T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/582 Esas
KARAR NO: 2018/263 Karar
Tashih Şerhi
Mahkememizin 2015/582 Esas, 2018/263 karar sayılı dosyasında hüküm kısmının 1. Maddesinde sehven "Davanın Kabülü ile davalının ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile takibin 61.652,89 Usd üzerinden devamına, bu bedele takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına,"
Yazılmış ise de bu cümlerinin "Davanın Kabülü ile davalının ... 12. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile takibin 61.652,89 Usd üzerinden devamına, bu bedele takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, " şeklinde yazılmak suretiyle HMK nun 304.maddesi gereğince resen TASHİH olunur. 19/07/2018
Katip Hakim