T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/654 Esas
KARAR NO: 2018/164
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/12/2015
KARAR TARİHİ: 16/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davadışı ... Sanayi AŞ 'ye ait yaş maya emtiasının müvekkili sigorta şirketi tarafından ... nolu blok emtia abonman sigorta poliçesi ile nakliye rizikolarına karşı sigortalandığını, sigortalı emtianın ... 'den ...'e ... gemisi ile davalı ana nakliyeci ... Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik AŞ tarafından taşındığını, ... ... Limanında tahliye edilen emtianın ... Sağlık Bakanlığı tarafından sağlık kontrollerinden geçirilerek yüksek sıcaklıkta taşınması sebebiyle ürünün satılamayacağı ve bu nedenle imha edilmesine karar verildiğini, davalı firmadan istenen konteyner sıcaklık kayıtlarına göre konişmentoda depolama ve nakil sıcaklık şartının 0 derece olarak belirtilmiş olmasına rağmen konteyner içi sıcaklığın taşıma süresi boyunca istenilen sıcaklık değerinde olmadığını, ekspertiz raporunun hasarın oluş şekli, hasar hakkındaki saptamalar, hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içerdiğini, fatura ve yapılan tespitlere göre 15.018,24 Euro hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından tazmin edilerek düzenlenen ibraname gereğince müvekkilinin sigortalısının tazminat haklarına halef olduğunu, ödenen sigorta tazminatının rücu edilmesi için davalıya yapılan başvurudan sonuç alınamadığını, bu nedenle davalı hakkında ... 16 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; satışın CIF satış olması nedeniyle yükle ilgili yarar ve hasar alıcıya geçtiğinden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, taşımaya ilişkin konişmento hükümleri gereğince yükleme öncesi ve sonrası hasarlardan dolayı müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, yine konişmentoda yer alan "..." kaydı gereğince de konteyner içerisindeki yükleme, istifleme işlemlerinin davacı yükleyiciye ait olduğunu, bu nedenle de taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davacının, kara taşımasının güç kaynağına / jeneratöre bağlanmadan yapılması halinde ortaya çıkabilecek zararlardan dolayı taşıyıcı şirkete karşı tazminat talebinde bulunamayacağına dair taahhütname imzaladığını, tüm bu nedenlerle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, öte yandan maldaki bozulmaya ilişkin olarak alıcı şirket tarafından tutulan bir tutanak olmadığı gibi imha tutanağının da sunulamadığını, iddia edilen hasara ilişkin olarak süresi içerisinde hasar ihbarında bulunulmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı da istenemeyeceğini savunarak davanın husumet yokluğu ve esastan reddi ile davacının % 20 'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
Dava; emtia abonman sigorta poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalanan emtianın gemi ile taşınması sırasında bozularak zayi olmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 'nun 1472.maddesi gereğince davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, takibin TTK 'nun 1188.maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü sürede, davanın da İİK 'nun 67.maddesinde öngörülen sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olan ... 16 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı sigorta şirketinin 14.661,15 TL asıl alacak ile 357,09 Euro işlemiş faizden oluşan toplam 15.018,24 Euro'nun bu tutar içerisindeki asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 7 oranında mevduat faizi uygulanmak suretiyle tahsili için davalı - borçlu şirket aleyhine 04/06/2015 tarihinde icra takibi başlattığı, davalının süresinde borca ve fer'ilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına göre, davacı tarafından nakliye rizikolarına karşı sigortalanan maya türü emtianın davalı şirket tarafından ... isimli gemi ile ... 'den ...'e taşındığı konusunda bir ihtilaf bulunmayıp, dosyada çözümlenmesi gereken hukuki uyuşmazlık malın CIF satım şekline göre sigortalının iddia edilen hasardan dolayı zararının bulunup bulunmadığı, konişmentodaki sorumsuzluk kaydının TTK 'da yer alan emredici hükümler karşısında geçerli sayılıp sayılamayacağı, yük hasarının ne şekilde meydana geldiği, bir başka deyişle hasarın yük nakliyecinin sorumluluk alanında iken ve onun kusuru ile meydana gelip gelmediği, hasardan dolayı taşıyıcının sorumlu tutulup tutulamayacağı ve istenebilecek tazminat miktarına ilişkindir.
Uyuşmazlığın çözümü açısından konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup, 06/03/2017 tarihli birinci bilirkişi raporunda, taşımayı gerçekleştiren geminin yüke elverişsizliği ve navlun sözleşmesinin ifasında özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özen gösterme yükümlülüğünün ihlali nedeniyle davalı taşıyanın yükün zayi olmasından dolayı sorumlu görüldüğü, malın tahliyesi esnasında hasar tespit edilmiş olduğundan taşıtanın hasara ilişkin ispat yükünü yerine getirdiği, halefiyet esasına göre sigorta şirketinin rücu yoluyla ödediği bedelle sınırlı olarak hasar bedelini davalıdan isteyebileceği, ekspertiz incelemesine göre hasar miktarının 12.261,15 Euro olduğu, davacı sigortacının bu tutarı sigortalısına ödemiş olması nedeniyle halefiyet ilkesi gereğince yasal faizi ile birlikte davalıya rücu edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
08/08/2017 tarihli ikinci bilirkişi raporunda özetle, taşımaya konu malın CIF satış şekline göre mal bedelinin sigortalı ... Sanayi AŞ 'ye 29/01/2015 tarihinde ödendiği, ancak ... şirketinin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde, hasardan sonra ...'deki alıcı şirketin ... Sanayi AŞ 'ye 31/12/2014 tarihli 130,68 Euro tutarlı, 31/12/2014 tarihli 13.150,42 Euro tutarlı, 11/01/2015 tarihli 441,00 Euro tutarlı ve 25/01/2015 tarihli 3.840,00 Euro tutarlı yansıtma faturaları tanzim ettiği, söz konusu faturaların ... şirketinin ticari defterlerinde ...'deki şirket hesabına alacak kaydedildiği ve bu alacağa karşılık yeni ürünler gönderildiği tespit edilmiş olduğundan davacının sigortalısı ... şirketinin yansıtma faturalarından ve gönderilen yeni ürünler nedeniyle 17.562,10 Euro zararının oluştuğunun tespit edildiği, taşıma konusu maya türü emtianın tam zayi şeklinde bozulmasının soğukluk - ısı şartlarının sağlanmamasından kaynaklandığı, taşıyanın bu şartları taahhüt etmesine karşın sağlamadığı, ... Sağlık Kamu Otoritesince emtianın gerekli standartları sağlamadığı nedeniyle imha edilmesine karar verildiği, bozulan emtianın gıda sektöründe kullanılamayacağı nedeniyle sovtaj değerinin de olmadığı, konişmentoda yükün içerisinde bulunduğu konteyner taşıma derecesinin 0 santigrat derece olduğunun belirtildiği, bu durumda taşıyanın konişmentodaki ısı derecesine uyması gerektiği, taşınan malın zayi olmasından dolayı taşıyıcının sorumlu olduğu, davacının sigortalısına ödediği 12.261,15 Euro'yu davalıya rücu edebileceği belirtilmiştir.
07/12/2017 tarihli üçüncü bilirkişi raporunda özetle; davacının eşya zararının taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten kaynaklandığını ispat ettiği ve taşıyanın konişmento uyarınca konteyneri taahhüt ettiği sıcaklıkta bulundurmamasının TTK 'nun 1178.maddesi uyarınca eşyanın taşınması aşamasındaki özen sorumluluğunun ihlal edildiği anlamına geldiği, TTK 'nun 1199.maddesi uyarınca taşıyanın navlun iadesi yükümlülüğünün olmaması sebebiyle navluna karşılık sigorta tazminatı ödeyen sigorta şirketinin bu meblağı rücu edemeyeceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporlarına göre, davacı sigorta şirketi tarafından blok emtia abonman sigorta poliçesi ile nakliye sırasında oluşabilecek rizikolara karşı sigortalanan yaş maya türü emtianın ...'den ...'e ... isimli gemi ile taşındığı, davalının taşıyan konumunda olduğu, taşımaya ilişkin konişmentoda yükün nakil sıcaklık derecesinin 0 derece olarak belirtilmesine rağmen yükün içinde bulunduğu konteyner sıcaklık kayıtlarından taşıma esnasında konteynerin soğutma tertibatının faal olduğu ancak arızalı yada zaman zaman açıldığı ve set edilen sıcaklığa ulaşılamadığının tespit edildiği, yükün ...'e taşınmasından sonra ... Sağlık Otoriteleri tarafından yapılan kontrol sonucu yaş mayanın yüksek sıcaklıkta taşınması nedeniyle halk sağlığına uygun bulunmayarak reddedilip, imhasına karar verildiği, gıda sektöründe kullanılamayacak olması nedeniyle sovtaj değerinin bulunmadığı, bu nedenle malın bütünüyle zayi olduğu, malın satım şeklinin CIF satım olması nedeniyle yükteki hasar ve yarar alıcıya ait olmakla birlikte sigortalı ... Sanayi AŞ 'nin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde, ...'deki alıcı firmanın ... şirketine hasarlı malın tesliminden sonra yansıtma faturaları düzenlediği, ... şirketinin de bu faturalar karşılığında yeni ürünler gönderdiği, bu nedenle sigortalı şirketin 17.562,10 Euro zararının oluştuğu tespit edilmiş olduğundan bu şirketin taşıyıcıya karşı başvuru hakkının bulunduğu, sigorta şirketi sigortalısı ... şirketinin dava ve talep haklarını temlik almış olduğundan BK 'nun 183.maddesi ve TTK 'nun 1472.maddesi gereğince aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalı taşıyan tarafından konişmentodaki sorumsuzluk kaydına istinaden hasar bedelinin kendisine rücu edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin TTK 'nun 1178.maddesi emredici bir hüküm olduğundan konişmentoya konulan bir kayıtla taşıyıcının bu sorumluluktan kurtaramayacağı, sigorta şirketi tarafından sigortalısına maldaki zarar nedeniyle 12/03/2015 tarihinde 12.261,15 Euro navlun bedelinden dolayı da 26/03/2015 tarihinde 2.400,00 Euro sigorta tazminatı ödenmiş olması nedeniyle, sigorta şirketi tarafından toplam 14.661,15 Euro 'nun taşıyıcıya rücu edilmesi için icra takibi başlatılmış olduğu, 6102 sayılı TTK 'nun 1199.maddesinde "...kaza sonucunda ziyaa uğrayan eşya için navlun ödenmez ve peşin ödenmiş ise geri alınır. Navlun götürü olarak kararlaştırılmış ise eşyanın bir kısmının ziyaı, navlunun o oranda indirilmesini istemeye hak verir." hükmü düzenlenmiş olup, taşıyan yükün ziyaından sorumlu olduğu takdirde kendisinden ancak hasar tazminatı talep edilebileceğinden (Çağa Kender Deniz Ticaret Hukuku II, sayfa 227-228) sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu navlun bedelini taşıyıcıya rücu edemeyeceği, zira taşıyıcının sorumluluğunun yük hasarıyla sınırlı olduğu, bu durumda sigorta şirketinin zayi olan maldan dolayı sigortalısına ödemiş olduğu 12.261,15 Euro'yu taşıyıcıya rücu edebileceği, bu tutara ödeme tarihi olan 16/06/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanması gerektiği kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında davanın kısmen kabulü ile davalının ... 16 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine itirazının kısmen iptaline, 12.261,15 Euro'nun ödeme tarihi olan 16/06/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek Euro faiziyle birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, koşulları oluşmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin, davalı yanında kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının ... 16 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine itirazının kısmen iptaline, 12.261,15 Euro'nun ödeme tarihi olan 16/06/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek Euro faiziyle birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Koşulları oluşmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin, davalı yanında kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 2.508,82 TL harçtan 554,53 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.954,29 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
554,53 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan davanın kabul ve reddi oranına göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 4.389,98 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan davanın kabul ve reddi oranına göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 27,70 TL başvurma harcı, 304,00 TL posta gideri, 6.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.731,70 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 5.629,73 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 22,00 TL posta giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3,60 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2018
Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır