T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2015/670 Esas
KARAR NO: 2018/79
DAVA: Rücuen tazminat
DAVA TARİHİ:24/12/2015
KARAR TARİHİ:06/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan rücuen tazmiant davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ...sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ve ona tekaddüm eden ICC (A) Klozu hükümlerine göre düzenlendiğini,... sayılı spesifik poliçe kapsamında asıl taşıyıcı sigorta ettiren ...Lojistik A.Ş. tarafından ... İnşaat Turizm Makina San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına sigortalı 2 kap brüt 1900 kg dijital baskı makinesi emtiasının davalı Alt/Fiili Taşıyanların... nolu 24.01.2015 tarihli ...Sayılı ana konşimento tahtında taşımam taahhüdü altında Shanghai Limanından – Haydarpaşa Limanına ... isimli gemiler ile taşınmak üzere gönderen tarafından tam ve hasarsız teslim edildiğini, emtiaların davalı taşıyan tarafından ...nolu konteynere başka yükler ile birlikte parsiyel olarak yüklenmiş olduğunu, 02.03.2015 tarihinde emtianın tahliyesi esnasında sandıkların üzerine ağır yük konulması neticesinde sandığın içe göçerek ezildiğini, eğik ve hasarlı olduğunun bizzat davalı tarafından tespit edildiğini, zabıt varakası ile hasarın tutanak altına alındığını, 1 adet 2015 imal.. Seri Nolu I...330 SW Dijital Baskı Makinesinin üst kapağının kaporta sacının orta kısmından içeri göçtüğünü, profil ve sacların ezildiğini, eğik, kapak altında bulunan kartın darbe almış olduğu görüldüğünü, hasarın fotoğraflarla tespit edilmiş olduğunu, yapılan ekspertiz çalışmasında hasar miktarının 7.245,71 TL olduğunun tespit edildiğini, tespit edilen hasar miktarının 7.245,71 TL olduğunu ve 22.06.2015 tarihinde sigortalının muvafakati ile sigorta ettiren ilk/akdi taşıyıcıya tevdi edildiğini, nakliyat Sigortası Genel Şartları ve TTK’nın 1472. Maddesinin amir hükmüne göre müvekkil şirketinin hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına kanunen halef olduğunu, ödenen zararın, zarar sorumlusu davalı taşıyıcıdan tahsili talep edilmiş ise de olumlu cevap alınamadığından işbu davanın ikamesinin zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı ...Ş.' nin, ilk taşıyıcı/akdi taşıyıcı dava dışı sigorta ettiren ...Lojistik A.Ş. ile yapmış olduğu taşıma sözleşmesi gereğince emtianın taşınmasını üstlendiği, bu iş için alt taşıyıcı olarak .. Ltd' nin görevlendirildiğini, filli taşımanın anılan taşıyıcı tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu, poliçe uyarınca hasardan ilk/akdi taşıyıcıya rücu edilemeyeceğinin ancak sonra gelen taşıyıcıya /alt taşıyıcılara rücu edilebileceğinin kayıtlanmış olduğunu, her iki davalının taşıyıcı, alt/fiili taşıyıcılar olmaları sebebiyle meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, 2 nolu davalının aynı zamanda 1 nolu davalının acentesi sıfatıyla işbu taşımada görev aldığından izafeten kendisine dava açılmış olduğu hususlarını iddia ederek 7.245,71 TL sigorta tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCMBankası avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Uluslararası yetki itirazlarının bulunduğunu, Singapur Mahkemelerinin konişmentonun arka sayfasında bulunan 20. Madde uyarınca yetkili olduğunu, davacı tarafından işbu dava dosyasına sunulan sigorta poliçesi ve ekspertiz raporundan anlaşılacağı üzere davacı ... şirketinin sigortalısı ... İnşaat Turizm Makina San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. olduğunu, ayrıca davacı ... şirketinin ödemeyi de ... Makina’ya yapmış olduğunu ancak davaya konu konşimento üzerinde ... Makine’nin ne Yükleten ne Taşıtan ne de Gönderilen sıfatına haiz olmadığını, sigortalı olmayan kişiye yapılan ödemenin rücu hakkı vermediği, davanın aktif husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, sigorta poliçesinde, sigortalının... Emniyet ve Güvenlik Sistemleri San. A.Ş. olduğu, bu şirketin ilgili taşımayla ilişkisinin tespit edilememiş olduğunu, sigortalının sigorta yapılırken menfaatinin olmasının şart olduğunu, yapılan bir mal sigortası olduğunu, mesuliyet sigortası olmadığını, batıl olan bir poliçeye dayalı yapılan ödemenin rücu hakkı vermeyeceğini, davacının, müvekkilin navlun faturasını kesmesi nedeniyle Alt Taşıyan olarak kabul edileceği savının kabul edilemeyeceğini, ilgili konşimentoda “freight collect” (navlun boşaltma limanında tahsil edilecektir) şeklinde ibare bulunduğunu, yine konşimentoda müvekkilin “teslimat acentesi” olduğunun açıkça yazılı olduğu, yani navlunu tahsil ederken müvekkilinin, taşıyanın nam ve hesabına davrandığını, taşıyan ile iş ilişkisinin temsil ilişkisi olduğunu, bu temsil ilişkisinin de dolaylı temsil olduğunu, yani taşıyan nam ve hesabına hareket ettiği açıkça konşimentoda anlaşılmakta olduğunu, hal böyle iken, sadece navlun faturası kesme olgusuna dayanılarak müvekkilin taşıyan olarak kabulünün doğru olmadığını, kaldı ki navlun faturasının da ... Makine’ya değil ...Lojistik’e kesilmiş olduğunu, müvekkilin sorumlu olduğunu kabul anlamında olmamak üzere; TTK 1186 ve devamında belirlenen sorumluluğun sonlandırılması hükümlerinin gerekmekte olduğunu, hasarı ve sorumluluğu kabul anlamında olmamak üzere, varsa bile hasarın ambalajlama yetersizliğinden, ambalajların sağlam olmamasından kaynaklandığının anlaşılmakta olduğunu, taşıyanın ambalajların yetersizliği nedeniyle oluşan hasardan dolayı sorumlu olmadığının kabul edilmesi gerektiği ve aksinin ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu hususlarını iddia etmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan tahsiline yönelik rücuen tazminat davasıdır.
Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesi ile Singapu Mahkemelerinin yektili olduğu beyanla mahkememizin milletlerarası yetkisine yönelik yetki itirazında bulunmuş ise de davalının dayandığı konişmento gereğince davacı selefi sigortalının konişmento tarafı olmadığı konişmentodaki yetki düzenlenmesinde dayalı olarak yapılan itirazın tarafları bağlamayacağı nazara alınarak mahkememizin milletlerarası yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davacının ödemesi ile sınırlı aktif husumete ehil olduğu, davalılardan 1.davalıya izafeten açılan davanın, konişmentoya göre taşıyana izafeten acentesine açıldığı ve pasif husumetin yerinde olduğu, 2.davalı sıfatı ile asaleten dava açılmasının yerinde olmadığı, davalının taşıyan sıfatının sabit olmadığı, sadece acente sıfatıyla hareket ettiğinin değerlendirildiği, Hasar meydana gelmesinde etkili hususun ambalaj değil, konteyner içi istifleme, sabitleme ve sair elleçlemelere dayandığı, bundan da taşıyanın sorumlu olduğu, hesaplanan bahse konu 1 adet 2015 İMAL.. SERİ NOLU I...330 SW DİJİTAL BASKI MAKİNASI’nda meydana gelen hasar miktarı 7.245,71 TL kadri maruf ve somut olaya uygun olduğu, sınırlı sorumluluk ilkesi gereği davalının ancak ödemesi tarihindeki 1900 SDR karşılığı 7.204,61 TL sigorta tazminatından sorumlu olabileceği, davalının daha önce temerrüdü sabit olmadığı için dava tarihinden itibaren TCMB avans faizinin hesaplanabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ve rapora yönelik itirazlar nazara alınarak dosyanın rapor hazırllayan bilirkişi heyetine tevdii ile davacı ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik yapmış oldukları itirazları karşılayan ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup 31.05.2017 tarihli bilirkişi ek raporunda neticeten, davalının kendi adına ve hesabına düzenlediği navlun faturası alacağını acente sıfatı ile tahsil ettiği sabit olmadığı için KÖK raporda varılan kanaatin eksik inceleme ile oluştuğu, sunulu delilin incelenmediği, dosyada mevcut (Ek-4) navlun faturasına göre davalının TTK m.926 gereği akdi taşıyan sayılacağı, her iki davalının meydana gelen zarardan müteselsil sorumlu olduğu, davacının rücu alacaklısı olduğu ve TL tazminat ödediği gözetilerek, SDR kur hesabı konusunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, davalı itirazlarının yerinde olmadığı, Kök rapor sonuç ve değerlendirmelerinin devam ettiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, davacı ...Ş. sigorta ettiren ...Lojistik A.Ş. tarafından ... İnşaat Turizm Makina San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına sigortalı 1 adet 2015 İMAL.. SERİ NOLU I...330 SW Dijital baskı makinası emtiasının, davalı alt taşıyanlar tarafından Shanghai Limanından – Haydarpaşa Limanına ... isimli gemiler ile konteynır içerisinde taşınması esnasında, sigorta konusu emtianın hasarlanmış olduğu, taşınan malın, ... numaralı B/L-konişmento ile taşınan, alıcısı-gönderileni ...Lojistik firması gösterilen, 2 koli-kutu, 1900 kg ve parsiyel konteyner yükü olarak taşındığı, malın asıl gönderileni-alıcısının dava dışı ... İnşaat firması olduğu, dosyada ara konişmento da bulunduğu ve ... firmasının da gönderilen-alıcı gözüktüğü, dava dışı ...Lojistik' in, sigortalının akdi taşıyanı olduğu, sigorta ettirenin de bu akdi taşıyıcı olduğu, sigortalı sıfatının ... firmasına ait olduğu, dosyada mevcut navlun faturasına göre, 2 nolu davalının da TTK md. 926 gereğince akdi taşıyan sayılacağı, ..firmasının sigortalı gözüktüğü sigorta poliçesinin devamında 24.01.2015 yüklemesinde ... numaralı münferit poliçenin sigortalısı ... firması olduğunun açık olduğu, dosyaya sunulan ... numaralı poliçede ..firması sigortalı ise de; somut olay bu popliçeye değil; ... firmasının sigortalı olduğu poliçeye ilişkin olduğu, davacı ödemesinin ise dava dışı ... firmasına 22.06.2015 tarihinde 7.245,71 TL miktarında yapıldığı, ...firmasının sigorta tazminatı ödemesinin ... firmasına yapılmasına muvafakat verdiği, bu durumda, davacı ödemesinin geçerli bir emtia nakliyat sigorta poliçesine dayanan ve sigortalısına yapılmış 7.245,71 Sigorta tazminatı ödemesi olup, davacının ödeme miktarı ile sınırlı TTK m.1472 gereği aktif husumete ehil olduğu anlaşılmıştır.
Kusur incelemesi açısından, ... İnşaat Turizm Makina San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenerek davacı ... şirketine gönderilen 11.03.2015 tarihli tutanakta; “15.12.2014 tarihli ve... nolu ... . Ltd. faturası ile sevk edilip 02.03.2015’de Haydarpaşa Limanına varış yapan 2 adet ...’dan seri numarası ambalaj tam açılmadığından okunamayan bir adedi aşağıda açıklandığı şekilde hasarlı gözükmektedir, makinanın üzerine gelen darbe sonucu üst kaporta ve şase demirleri eğilmiş ve yırtılmıştır. Darbe makinanın kafa kısmına da gelmiştir. Üst kapak ve kaporta, yan kapak ve kaportalar, sabit yan şase, üst şase ve baskı kafasının olduğu bölüm hasar görmüştür. Kafa kartı kırık gözükmektedir. Şase ve kaporta düzenleme ve boya masrafı = 5000 TL, Kafa kartı bedeli = 950$ + KDV Gereğinin yapılmasını acilen rica ederiz.” hususlarının belirtildiği, dosyaya sunulmuş olan sigorta ekspertiz şirketi Pruva Sig. ve Eksp. Hiz. Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş Nakliyat Hasar Ekspertiz Raporunda; bahse konu makinenin sigortalı deposunda yapılan incelmesinde; depo kapalı alanında olduğu gibi muhafaza edilmekte olan 1 adet 2015 İMAL.. SERİ NOLU I...330 SW DİJİTAL BASKI MAKİNASI’nın üzerine ağır yük konulmasına bağlı olarak üst kapağının kaporta sacının orta kısmından içeri çöktüğü, profil ve sacların ezildiği, eğildiği, kapak altında bulunan kafa kartı koruma kapağının ezilmiş, eğilmiş, altında bulunan kartın darbe almış olduğu görülerek tespitin yapıldığının belirtildiği, dosyaya sunulmuş olan ekspertiz raporu ve raporda mevcut fotoğrafların incelenmesinden, bahse konu 1 adet 2015 İMAL.. SERİ NOLU I...330 SW DİJİTAL BASKI MAKİNASI’nın 4750X1100x1830 cm ebatlı konrtaplak sandık ambalaj ile parsiyel (grupaj kargo) olarak ...nolu konteynırda aynı konteynır içerisinde farklı emtialar ile birlikte taşındığı, konteynır içerisine istifleme sırasında bahse konu makine üzerine ağır parsiyel yük konulması sonucu, deniz taşıması sırasında salınım hareketinin de etkisiyle üstteki yükün ağırlığı ile alt kısımda bulunan bahse konu Dijital Baskı Makinesi kontraplak ahşap malzemeden mamul sandık ambalajının kırılması ile makinenin şase sacı ve profillerinin ezilmesi, eğilmesi, baskı kafa kartının kırılması ile hasarın gerçekleşmiş olduğu kanaatine teknik bilirkişi heyetince ulaşıldığı, mahkememizce de objektif, bilimsel verilere dayanan rapor içeriğine itibar olunduğu, hasarın meydana gelmesinden davalıların zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde kusurlu oldukları, kusursuzluklarını ortaya koyamadıkları, toplam 2 kasa içinde taşımaya verilen parsiyel yükten 1 kasada yer alan makine emtiasında hasar olduğu 02.03.2015 tarihli tutanak altında davalı acente yetkilisinin katılımı ile tespit edildiği, ayrıca hasar ihbarı şartı aranmayacağı anlaşılmıştır.
Hasar miktarı açısından yapılan değerlendirmede, toplam yük içinde 2 kasadan 1 adedinin hasarlı ve toplamın 1.900 kg miktarında olduğu gözetildiğinde, TTK m.1186/1.fıkra gereği, 1 kasa 950 kg olmakla bürüt birim kg başına 2 SDR hesabıyla tazminat sorumluluk üst sınırı belirlenmesinin davacı lehine olduğu, bu durumda 1 kasada hasar olduğu gözetildiğinde 950 kgx2 SDR = 1.900 SDR sorumluluk üst sınırı hesaplandığı, SDR' nin fiili ödeme tarihindeki miktarı göz önüne alınarak davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile 7.245,71 TL tazminatın ödeme tarihi olan 22/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 494,95 TL'den peşin alınan 123,74 TL'nin mahsubu ile bakiye 371,21 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 123,74 TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan (155,54 TL ilk harç, 131,10 TL posta ücreti ve 1.786,64 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 1.786,64 TL'nin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı vekili için takdir edilen 2.180,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/03/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır