T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2016/101 Esas
KARAR NO:2019/169
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:04/03/2016
KARAR TARİHİ:28/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurtiçi ve yurtdışı kargo gönderilerinde deniz yolu ile taşımacılık işlerinni organizayonu ve gerçekleştirilmesi alanında ihract yapan müşterilerine her türlü desteği sağlayan, hatta kendisinin de ihracatlar gerçekleştiren bir firma olduğunu, müvekkilinin 41.106,05 TL alacaklı olduğunu, davalı tarafla defalarca görüşülmüş olmasına rağmen davalının borcunu ifa etmediğini, davalının itirazlarında haksız olduğunu, müvekklilinin ... AŞ şirketine ait taşıma işlemini gerçekleştirdiğini, söz konusu yükün 12/08/2010 tarihinde yola çıktığını, önce 25/08/2010 tarihinde Hamburg limanına boşaltıldığını, Alıcı ... GMH & Co. Şirketine 25/08/2010 tarihinde varış ihbarının yapıldığını ancak alıcı tarafından süresinde yükün çekilmediğini, yükün gümrük işlemlerinin 16/09/2010 tarihinde yapılmış olduğunu, alıcı tarafından çekilinceye kadar demuraj ve ardiye ücretinin doğduğunu, demuraj ve ardiye ücretinin dava dışı ... A.Ş. Tarafından ödendiğini ve müvekkil şirkete fatura edildiğini, müvekkil şirketçe bu bedelin ödendiğini, yükün 23/11/2010 tarihinde alıcı tarafından teslim alındığını, ardiye ücretinin alıcı tarafınan varış ihbarına rağmen yükün zamanında çekilmemesinden doğmuş olduğunu, taşımada herhangi bir gecikmeden kaynaklanmadığını belirterek itirazın iptaline, davalı borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin 21/12/2010 tarihinde ... sıra nolu 14.500,00 Euro bedelli faturayı müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin fatura muhteviatına itiraz ettiğini, 13/01/2011 tarihinde fatura aslının iade edildiğini, 2010 yılında gerçekleşen uyuşmazlık üzerine beş yıl geçtikten sonra müvekkilince itiraz edilerek iade edilen fatura muhteviyatı ile ilgili takip başlatıldığını, müvekkil davalı şirket ile davalı taşıma firması arasındabir taşıma sözleşmesinin bulunmadığını, taşıma şeklinin FOB teslim şekli olarak kararlaştırıldığını, FOB teslim şekline bağı ihracatlarda gönderici ihracatçının malı gemi bordasına teslim yükümlülüğünün bulunduğunu, gemiye yapılan teslim sonrasında mahın taşıma ve teslimi ile ilgili navlun, sigorta hasar demuraj ve benzeri tüm sorumlulukların alıcıya geçtiğini, davalı tarafça yapılan tek masrafın ihracın gerçekleşmesi için ihracatçılar birliğine yapılan 10,00 TL'lik nispi aidat tutarı olduğunu, 22.680 kg ağırlgındaki hurda cam sembolik bedellerle ve herhangi bir navlun ve gümrük masraflarına katlanmaksızın yurtdışı edildiğini, davacı firmanın esasen alıcı firma ile anlaştığını ve onların talimatı ile hareket ettiğini, müvekkilinin oluşan navlun ve demurajdan sorumlu olmadığını belirterek davaın reddine, dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilince cevaba cevap, davalı vekilince ikinci cevap dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
Davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılmak üzere Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyası üzerinden sunulan bilirkişi raporunda; 21/12/2010 tarihli ve ... nolu dava konusu faturanın davalı şirketin kayıtlarında yer almadığı, davacının davalı şirketten 2010 yılı sonunda 26.623,63 TL, 2011 sonucunda 11.623,63 TL ve yine takip tarihi olan 06/03/2015 tarihi itibariyle de 11.623,63 TL alacaklı olarak gözüktüğü, söz konusu bakiye alacağın; davacı tarafından yapılan takibe müteakiben 09/04/2015 tarihinde ödendiği ve cari hesabın kapatıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; alıcının yükü geç çekmesi sebebiyle davacının dava dışı ... AŞ nezdinde ardiye ve demuraj dahil 6.274 Euro masraf yaptığı, alıcının yükü geç çekmesi sebebiyle oluşan masraflardan davalının sorumlu olmadığı, davacı tarafından davalıdan demuraj ve ardiye ücreti talep edilemeyeceği, davacının alacağının bulunmadığı, mahkeme yükün geç çekilmesi sebebiyle davalının sorumlu olduğunu benimsemesi halinde ise her ne kadar davacı davalıdan 14.500 Euro ardiye ücreti talep etmekteyse de alıcının yükü geç çekmesi sebebiyle davacının +6.274 Euro masraf yaptığı (4.234 Euro ardiye + 1.510 Euro Demuraj + 530 Euro terminal işlem masrafı) ancak bu tutarı davalıdan talep edebileceği bu durumda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 6.274 Euro alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı vekilince bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi, davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Dış Tic. Ltd Şti, borçlunun ... Anonim Şirketi olduğu, takip tarihinin 06/03/2015 olduğu, ödeme emrinin 11/03/2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 18/03/2015 tarihli itirazı ile takibin 18/03/2015 tarihinde durduğu anlaşılmıştır.
Dava; davalıya verilen deniz taşıma hizmeti nedeniyle doğan alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Davalı tarafın zamanaşımı defisine yönelik olarak; TTK 4. Maddesi "Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" hükmü gereği eldeki dosyanın miktarı nedeniyle dava basit usule tabiidir ve HMK 319 maddesi gereği savunmanın genişletilmesi yasağı cevap dilekçesinin sunulması ile başlamakla; cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen zamanaşımı def'i usule göre sunulmamış kabul edilmekle reddine karar verilmiştir.
Dava dosyası içerisinde yer alan belgeler incelendiğine, davalının 22.680 kg hurda camı 226,80 Euro bedelle Almanya'daki alıcı ... Gmbh & Co. şirketine 05-08,2010 tarih ve ... nolu gümrük beyannamesi İle İhraç ettiği, gümrük beyannamesinde malın teslim şeklinin FOB (Free On Bçard) olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Dosyada alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği haliyle; FOB teslim şekline göre satıcı mallan belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemeyi gerçekleştirir. Mallar geminin güvertesine geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp ve masraflar alıcının sorumluluğundadır. Satıcı ihracat için gerekli tüm belgeleri hazırlar ve malların gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim eder. Alıcı sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder, ithalat için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük vergilerini öder. Taşıma acentesi ile anlaşma yaparak navlun bedelini öder. Yükleme limanında mallar geminin güvertesini geçtikten sonra malla ilgili tüm masraf ve riskler alıcının sorumluluğundadır.
Davalı tarafın savunması da esasen bu çerçevededir. Ancak davalı tarafından davacıya gönderilen ... Noterliği'nin 31/12/2010 tarih ... yevmiye numaralı ihtarı ile ""Muhatap ile müvekkilimiz şirket arasında varılan anlaşmada emitiamn alıcısına kapı teslim/DDU olarak teslim edileceei kabul edilmiştir. Muhatap söz konusu emtianın konşimentoya uygun ofarak zamanında ve eksiksiz olarak alıcısına adresinde teslim edilmesinden sorumludur." bildiriminde bulunulmuştur. Yine dosyada mevcut ve mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; DDU (Delivered Duty Unpaid) teslim şekline göre satıcının teslim yükümlülüğü malların ithal ülkesinde belirlenen yerde emre hazır tutulması ile sona erer, ithalat için ödenmesi gereken vergi resim ve harçlardan alıcı sorumlu olup malların zamanında ithali için gümrükten çekilmemesinden kaynaklanan ek gider ve rizikoları da alıcı üstlenmek durumundadır. Bu halde gümrük beyannamesinde FOB teslim şeklinin davalı firma ile davadışı yurtdışındaki alıcı firma arasındaki ilişki bakımından önem kazandığı ancak eldeki dosyada taraflar arasında malın, alıcısına teslim edilmesinin davalı tarafça istenmesi karşısında malın yurtdışındaki alıcısına teslimine yönelik masraflarda davalının sorumlu olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Bu noktada dava konusu masraflar nedeniyle davalı tarafın sorumluluğu kabul edildiğine göre talep edilebilecek masraf bedelinin tespiti önem kazanmaktadır. Bu doğrultuda ise davalı taraf defterleri üzerinde yapılan incelemede; dava konusu 21/12/2010 tarihli ve ... numaralı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Ancak yukarıda da bahsedildiği haliyle her ne kadar davalı tarafça fatura ticari defterlerine işlenmemişse de bu husus tek başına davalının borçtan sorumlu olmadığı sonucunu doğurmaz. Davacı taraf ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede ise davalı tarafın davacıya 14.500 Euro ardiye bedeli açıklamalı borcu bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak davacı ile davacının dava konusu bedelleri ödediğini beyan ettiği dava dışı ... AŞ arasındaki cari hesap incelendiğinde; davacı tarafından dava konusu taşıma nedeniyle dava dışı şirkete 6.274,00 Euro ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.Dosya içerisine alınan bilirkişi raporları hesaplama yöntemleri ve içerikleri bakımından mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve benimsenmiştir. Bu hali ile davacı tarafça davalıdan talep edilebilecek bedel mahkemece de dava dışı şirkete ödemek durumunda kaldığı 6.274,00 Euro ile sınırlı olarak kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, 6.274,00 Euro asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, fazlaya dair talebin REDDİNE, alacak miktarı yargılama neticesinde anlaşılmakla icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminat taleplerinin REDDİNE
2-Karar harcı olan 1.226,67 TL'den peşin alınan 29,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.197,47 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 29,20 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 2.683,00 TL'nin ( 62,70 TL ilk harcı, 420,30 TL posta gideri ve 2.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.160,90 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 2.825,33 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır