T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/309 Esas
KARAR NO:2019/105
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:21/07/2016
KARAR TARİHİ:05/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...AŞ (kısaca "..."), ' nin deniz taşımacılığı sektöründe hizmet verdiğini, ...'ye ait emtiaların... numaralı konişmento uyarınca ... ve... sayılı konteynerler ile yükleme limanı olan ...-Amerika'dan tahliye limanı ...- Türkiye'ye ... gemisi ile taşındığını, ... numaralı konişmento uyarınca taşıma işine konu emtiaların ... limanına gelmiş olduğunu, davalı tarafça 14 gün içerisinde teslim alınması gerekmekte iken davalı tarafça süresi içinde çekilmediğini, doğmuş olan ... bedelleri sebebiyle borçlu şirket aleyhine e- faturalar tanzim ve tebliğ edildiğini, faturaların borçlu şirkete tebliğ edilmiş olmasına rağmen ödeme yapmadığı için, Beyoğlu... Noterliği' nin ...yevmiye no.lu ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafça borcun ödenmediği gibi ihtarnameye cevap dahi verilmediğini, davalı tarafça ödeme yapılmaması üzerine ihtilaf konusu alacağın tahsilini sağlamak amacı ile Büyükçekmece... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı dosyası tahtında ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafça anılan takibe kötüniyetle itiraz edildiği için icra takibinin durduğunu ve haklı alacağının tahsilinin engellendiğini belirterek davalı tarafından Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı dosyasına vaki itirazların iptaline ve takibin bu miktar üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, davalının alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...Tic. Ltd. Şti.'nin davacının davaya konu icra takibini öncelikle İstanbul... İcra Müdürlüğü' nün... Esas saytlı dosyasından başlattığı; ancak süresinde yapılan haklı itirazlar üzerine dosyanın yetkili icra daireleri olan Büyükçekmece...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından tekrar ikame ettiğini; bu dosyaya da süresinde yapılan itirazları üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğunu, haksız kazanç elde etmeye yönelik bu davanın reddi gerekmekte olduğunu, davacı şirketin e-fatura olarak düzenlemiş olduğu bahsi geçen faturaların Büyükçekmece...Noterliği' nin 23.2.2016 tarih ve...yevmiye numaralı ihtarnamesiyle birlikte gönderilen iade faturasıyla kabul edilmediğini, davaya konu demuraj ücreti ihtilafına sebep olan olayın, söz konusu emtianın beyan harici olduğu tespit edilmiş ve el koyma onaması alınmak üzere gümrük müdürlüğünce el konulduğunu bu uygulamaya sebep olan olayın ise, aslında ... tarafından yüklenilip gönderilen... ve ... nolu konteynerler ile ilgili olduğunu, göndericinin eski bir çalışan tarafından sehven bazı malların konteynıra yüklenmiş olduğunu el koymaya sebebiyet verildiğini, buna ilişkin ...tarafından gönderilen ve malların iadesini talep eden yazının, tercümesiyle birlikte dosyaya sunulduğunu, el koyulan ve muhafaza altma alınan eşya ile ilgili olarak aslında hiçbir ihmali ve kusuru bulunmadığını, davacı şirketin demuraj ücretine ilişkin düzenlemiş olduğu faturaların fahiş miktar olduğunu, zira boş bir konteyner ücreti 4000 USD iken ve el konulan emtia değeri 10,000 USD civarında iken 35.000 USD civarında demuraj ücreti tahakkuk ettirilmesinin hak ve nesafet kurallarına aykırı olduğunu, davacı şirketin aleni bir şekilde, müvekkil şirketin el konulan eşyası hakkında hukuken malın limandan çekilmesinin mümkün olmamasından da istifade ederek haksız bir şekilde fahiş bir miktarda demuraj ücreti talep etmekte olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan 30/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını haiz olduğunu ya da acente sıfatıyla ve dava dışı taşıyan adına hareket ettiğini iddia ve ispat etmiş olmaması karşısında aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı, gönderilenin malı teslim almakla navlun ve navlun teferruatından olan bütün masrafları ve sürastarya ücretini teslim almanın dayandığı sözleşme yahut konişmento hükümlerine göre ödemekle mükellef olacağı, gönderilenin yükü teslim alacağını zımnen de olsa taşıyana bildirmesi durumunda, navlun sözleşmesinde gönderilen aleyhine belirtilen yükümlülük ve borçların borçlusu haline geleceği; ithale konu eşyaların gümrük idaresince yapılan kontrolünde, beyan edilen eşyaların beyana aykırılık tespiti ile işlem yapılması durumuna, taşıyanın bir etkisi olmadığından, bu durumun davalının taşıyana karşı olan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağı, konişmentoda belirlenen demuraj tarifesine göre yapılan hesaplamada 54.950,00 USD demuraj ücreti alacağının söz konusu olduğu kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.
Tarafların rapora karşı itirazları ve beyanlarının değerlendirilmesi üzerine dosya ek rapor hususunda bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş olup, 14/01/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ilk raporun dosyaya sunulmasından sonra, davacının 19.12.2017 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu acentelik sözleşmesi karşısında ve sunulan sözleşmenin delil olarak kabul edilip edilmeyeceği hususunda takdirin mahkemeye ait olmak üzere, davacının taşıyanın acentesi olduğu ve bu sıfatla taşıyana izafeten dava açabileceği, davacının HMK m.124'e dayandırdığı talepleri hususunda resen takdirin münhasıran mahkeme yürürlükten kalkan 6762 sayılı TTK m 1069'da gönderilenin navlun borçlusu olması için yükü teslim alması koşulu aranmakta iken, 6102 sayılı TTK m 1203'te gönderilenin eşyanın teslimini istemesinden söz edildiği, bu nedenle davalının eşyayı teslim almadığından konteyner demurajını ödemekle yükümlü tutulamayacağı yönündeki itirazının yerinde olmadığı kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.
Dava; konteynerlerin geç teslim edilmesinden kaynaklanan demuraj ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, İİK 'nun 67.maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporları birlikte incelenip değerlendirildiğinde, davacının aktif husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, dosyada mevcut... numaralı konişmentonun incelenmesinde, yükletenin dava dışı ..., gönderilenin dosyamız davalısı ...fiili taşıyanın ... olduğu, dosyada bulunan konişmentoda davacı ... A. Ş.' nin taşıyan olarak gösterilmediği, ancak dosyaya sunulan acentelik sözleşmesi ve davacı vekilinin 19.12.2017 tarihli dilekçesi karşısında davacının taşıyanın acentesi olduğu ve bu sıfatla taşıyana izafeten dava açabileceği sonucuna varılmıştır.
Konteyner demurajının, konteynerin sözleşme ile kararlaştırılan sürede boşaltılıp iade edilmesi beklenebilecek makul bir sürede boşaltılıp iade edilmemesi dolayısıyla ödenmesi kararlaştırılan konteyner işgaliye bedeli olduğu, sözleşme ile ödenmesi kararlaştırılmış bir ücret niteliğini taşıdığından ödenmesi için gecikmeye kusurla sebebiyet verilmesinin de aranmayacağı gibi bağımsız şekilde sözleşme uyarınca ödeneceği, TTK madde 1200 uyarınca navlun ve taşıyanın diğer alacaklarının borçlusu taşıtan olduğu, TTK madde 1203 uyarınca gönderilenin ancak malı teslim almakla navlun ve navlun teferruatından olan bütün masrafları ve sürastarya ücretini teslim almanın dayandığı sözleşme yahut konişmento hükümlerine göre ödemekle mükellef olacağı, her ne kadar davalı tarafça gönderilenin navlun borçlusu olabilmesi için gerçekleşmesi gereken koşullardan birinin eşyanın gönderilen tarafından teslim alınması olduğunu, eşyanın teslim alınmamasının ise edimi reddetme anlamını taşıdığını ve TTK m. 1203 uyarınca navlunun gönderilenden talep edilebilmesinin hukuki dayanağını ortadan kaldırdığını ileri sürmüş ise de; TTK m. 1203 uyarınca gönderilenin eşyanın teslimini istemesi karşısında gönderilenin navlun ve teferruatının borçlusu olacağı kanaatine varılmıştır.
Davalının sorumlu olduğu demuraj miktarı açısından yapılan değerlendirmede de; davacı yanın demuraja konu faturayı 11.02.2016 tarihinde tanzim etmiş ancak ilgili konteynerlerin 12.07.2016 tarihinde teslim edildiği gözetilerek hesaplama teslim tarihi baz alınarak yapılan hesaplamada; 1 konteyner için ;
7 güne kadar Serbest bedelsiz,
8. günden 14. güne kadar 25 USD / 7 gün x 25 175,00 USD
15. günden 21. güne kadar 50 USD / 7 gün x 50 350,00 USD
22. günden sonrası 70 USD / 385 gün x 7026.950,00 1150
Toplam399 gün = 27.475,00 USD
Dava konusu iki konteyner olduğu dikkate alındığında, konteyner demuraj ücretinin ; 27.475,00 USD x 2 = 54.950 USD olarak hesaplandığı, davacının talebinin ise 35.840 USD asıl alacak olduğu göz önüne alındığında davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 35.840 USD üzerinden devamına,
2-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan asıl alacağın %20'si olan 20.561,4 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 7.179,43 TL'den peşin alınan 1.302,80 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.876,63 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.336,30 TL ilk harç, 165,00 TL posta ücreti ve 3.300,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)4.801,30TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 11.158,06 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/03/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır