T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2016/341 Esas
KARAR NO: 2018/88
DAVA: İtirazın iptali
DAVA TARİHİ: 12/08/2016
KARAR TARİHİ: 08/03/2018
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ... Metal firmasının yurtdışına ihraç ettiği emtiaların davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş sorumluluğunda ve diğer davalı ... Acenteliğine ait olan gemiye ... limanından yüklendiğini, çuvallardan ikisinin gemide olduğu esnada patlayıp zayi olduğu nedenle sigortalısına hasar bedelini ödediğini ve sigortalısının halefi durumuna geldiğini 1 nolu davalının komisyoncu olup diğer davalının ise taşıyan olarak sorumlu olduğunu, TTK nın 917. Maddesi gereğince taşıma işleri komisyoncusunun kendisinin taşıma yapmayıp aracılık edeceğinin belirtildiğini, hasarın eksper raporuna göre " ... " isimli gemide oluştuğunu ve sigortalına zarar bedeli olarak 6.296,31 TL nin ödendiğini sigortalının zararına sebebiyet veren davalılar aleyhine ... 28 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiklerini belirterek, iptali ile icra takibinin devamına, müvekkili lehine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş cevap dilekçesinde özetle; hasar tespitinin müvekkili olmadan yapıldığını ve ekspertiz raporunda hasarın nerede hangi şekilde oluştuğunun belirlenmemiş olup istifleme ve yükleme hatasından kaynaklı olduğunun resimlerden anlaşıldığını , müvekkilinin taşıyan olmadığını fiili taşıma işlemlerinin ... tarafından tamamlandığını , emtianın fabrikadan yükleme, istifleme ve gemiye nakliye işlemlerinin dava dışı Hepel şirketi tarafından yapıldığını , hasarın tespitinin usulüne uygun olarak yapılmadığını, genellikle söz konusu hasarın iç paketlemeden oluştuğunu ayrıca ekspertiz raporunda söz konusu emtiaların konteyner içinde hasarlı olduğunu gösteren herhangibir fotoğrafın sunulmadığını hasar ihbarının usulüne uygun yapılmadığını ve yüklemenin müvekkili tarafından yapılmayıp yükleme istifleme ve mühürleme işlemlerinin gönderici tarafından yapıldığını ve gemiye yükleme işlemlerinin liman tarafından yapılıp müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek, davanın reddine alacağın % 20 sinden az olmamak üzere alacaklının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin dava dışı ... ... S. A nın acentesi olduğunu , taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığını , müvekkiline doğrudan dava yöneltilmeyeceğini , davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını ve konşimentonun 10. Maddesi ve Milletler arası Özel Hukuku Sulh Kanunun 47. Maddesi gereğince Londra Mahkemelerinin yetkili olduğunu TTK nın 1185. Maddesi gereğince süresinde yapılan bir ihbarın olmadığını, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belirli olmadığı, konteynerin darbeye maruz kalması nedeniyle hasarın oluştuğu belirtilmiş ise de buna ilişkin herhangibir delil sunulmadığını , davacı tarafın hasarın deniz taşıması sırasında yada müvekkili şirketin sorumluluğunda olduğu ticari bir kusurdan kaynaklandığını kanıtlamakla yükümlü olduğunu , konişmentodaki kayıtlar gereği " ... ve ".... , ..., ... " klozlarının yer aldığını buna göre konteynerin yükleten tarafından tamamen doldurularak taşıyana mühürlü olarak teslim edildiği ve yükleme istifleme işlemlerinin yükleten tarafından yapılmış olduğunun belirtildiğini , yükleme ve boşaltma limanında hasara ilişkin bir kaydın bulunmadığını belirterek, davanın reddine davacının alacağın % 20 sinden az olmamak üzere alacaklının kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, hasar dosyası, konişmento örneği , nakliyat sigorta poliçe örneği, ekspertiz rapor örneği, ödeme dekontu , emtiaya ilişkin fatura örneği, dosyaya sunulmuştur.
... 28 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta AŞ olduğu, borçlularının , .. Vapur Acenteliği A.Ş. ile ... Gemi Acenteliği A.Ş olup, takip tarihinin 02/08/2016 tarihi olup ,ödeme emrinin borçlu ... A.Ş Makzume Vapur Acenteliği A.Ş 'ye. tebliğ edilmeyip 05/08/2016 tarihinde itiraz edildiği, ... Gemi Acenteliği A.Ş firmasına ödeme emrinin tebliğ edilmeyip itirazın olmadığı ve davanın davalı ... A.Ş Makzume Vapur Acenteliği A.Ş yönünden İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut ekspertiz raporunun incelenmesinde, hasar tutarının 6.296,31 TL olduğu, emtiaların limandan karayolu ile başka bir yere gönderilip emtiaların konteynerlerle mi yoksa limanda aktarma yapılıp emtiaların kasalar ile birlikte alıcısına gönderildiğinin sunulan evraklardan tespit edilemediğini ayrıca hasar için bir tutanak düzenlenmediği nedenle hasarın nerede ve ne şekilde oluştuğunun tespit edilemediğini , sigorta poliçesinin incelenmesinde, sigortalının, ... Döküm San Tic A.Ş olduğu, sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödemenin 25/04/2016 tarihinde 6.296,31 TL olarak yapıldığı, gümrük belgesinden ve emtiaya ilişkin faturadan teslim şeklinin ... olduğu , sigortalı tarafından sigorta şirketine 25/03/2016 tarihinde zararın giderilmesi talebinde bulunulduğu , 05/02/2016 tarihli konişmentonun incelenmesinde , gönderenin ... Metal Döküm San Tic A.Ş olduğu, alıcısının , ... olup diğer konşimentoda, gönderenin , ... Vapur Acenteliği A.Ş , alıcısının, ... Transport olup , ... ... S.A acentesi Msc Shipping tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, sigortalı şirketinin ... tipi teslim şekli nedeniyle sigortalanabilir menfaati bulunduğu dosyadaki mevcut konşimentoların incelenmesinden, davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş firmasının akti taşıyan olup , dava dışı ... S.A nın fiili taşıyan olduğu , ... Transport firmasının taşımanın kara yolu ayağını gerçekleştirebilecek firma olup fiili taşıyanın sorumluluğunu eşyanın karayolu taşıyıcısına teslimi ile sona erdiği ve 2 nolu davalı ... firmasının acente olup husumet yöneltilemeyeceği alıcı tarafından dosyada emtiaların hasarlı teslim alındı kaydına yer verilip TTK nın 1185/1. Maddesinde düzenlenen bildirim şartlarını taşımadığını tarih bilgisi olmadığından bildirim süresine uyulup uyulmadığının belirli olmadığını davacı ... şirketinin poliçenin dava konusu taşımaya ilişkin olmadığı sonucuna varılması gerektiği nedenle sigorta şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğu sonucuna varılamayacağı TTK nın 1185. Hükmünde öngörüldüğü şekilde hasarın taşıyana yazılı olarak bildirilmediği ve dolayısıyla TTK nın 1185/4. Maddesi gereğince taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer yükte bir ziya veya hasarın oluştuğu kanıtlanırsa , bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine ilişkin iki karinenin oluştuğu , dava konusu olay bakımından zararın sebebine ve zararın meydana gelmesinde taşıyanın kusurlu bulunduğuna ilişkin ispat yükünün taşıyandan tazminat talep edene ait olduğu , dava konusu hasarın yükün konteyner içine istiflenmesinin deniz taşması ve konteyner elleçlemelerine dayanacak şekilde yapılmamış bulunmasından ve bu bakımdan yetersiz olmasından kaynaklandığı , taşıyanın meydana gelen zarardan sorumlu tutulabilmesi için TTK nın 1185/4. Maddesi gereğince taşıyandan talepte bulunanın konişmentodaki FCL/FCL kaydına rağmen yükün konteyner içine yüklenmesi ve istiflenmesi işlemlerinin fiilen taşıyan tarafından gerçekleştirildiğini veya yükün konteyner içine uygun şekilde istiflenip sabitlendiği halde konteynerin gemiye yüklenmesi- istiflenmesi aşamasında taşıyanın kusuru nedeni ile zararın meydana geldiğini kanıtlamasının gerektiği dosya içeriğinde dava konusu yük zararının taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiği hususunu ispatlayacak bir belge ve bilginin bulunmadığı akti taşıyan ve fiili taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna beyanında, iradi taraf değişikliği talebinde bulunarak 2. Davalının " ... S.A ya izafeten Msc Gemi Acenteliği A.Ş " olarak düzeltilmesine ve dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere bilirkişiye tevdine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş vekili bilirkişi raporuna beyanında, bilirkişi raporunda belirtilen hususlar doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı ve davalılar vekilleri beyanları, sunulan deliller, inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davacı ... şirketi ile davadışı sigortalı arasındaki Nakliyat Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan emtiaların davalı şirketlerin sorumluluğunda olan deniz yolu ile taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla ... 28 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile takip yapıldığı, davalıların takibe süresinde itirazları ile İİK nun 66 ve devamı maddeleri gereğince takibin durduğunu, davacı ... şirketince İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede davanın açıldığı, dosyadaki mevcut fatura ve gümrük belgesinden teslim şeklinin ... olup sözkonusu teslim şekline göre davacı ... şirketinin sigortalısı firmanın malın satıcısı olması nedeni ile emtianın teslim edildiği ana kadar mallara ilişkin bütün masrafları ve uygulandığı ölçüde malların yukarıda anlatıldığı şekilde tesliminden önce bütün masrafları ödeyeceği ve malların kararlaştırılan teslim yerinden teslim edileceği yere kadar masraflar ve risklerin satıcıya ait olması nedeniyle sigorta ettirilebilir menfaatinin bulunduğu ve sigorta şirketi tarafından sigortalısına 25/04/2016 tarihinde 6.296,31 TL olarak ödemenin yapıldığının anlaşıldığı ve dosyada mevcut 05/02/2016 tarihli konişmentolardan da davalılardan ... Vapur Acenteliği A.Ş firmasının akti taşıyan olup dava dışı ... S.A nın fiili taşıyan olduğu , dosyadaki mevcut gümrük belgelerinden ve konişmentodan geminin " ... " gemisi olduğu dosyadaki mevcut poliçede de geminin aynı gemi olduğunun anlaşıldığı ve ekspertiz raporunun dosyada mevcut 08/02/2016 tarihli ... nolu poliçeye istinaden düzenlendiğinin anlaşıldığı, mahkememizce yapılan inceleme sonrasında dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, sigortalı şirketinin ... tipi teslim şekli nedeniyle sigortalanabilir menfaati bulunduğu dosyadaki mevcut konşimentoların incelenmesinden, davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş firmasının akti taşıyan olup , dava dışı ... S.A nın fiili taşıyan olduğu , ... Transport firmasının taşımanın kara yolu ayağını gerçekleştirebilecek firma olup fiili taşıyanın sorumluluğunu eşyanın karayolu taşıyıcısına teslimi ile sona erdiği ve 2 nolu davalı ... firmasının acente olup husumet yöneltilemeyeceği alıcı tarafından dosyada emtiaların hasarlı teslim alındı kaydına yer verilip TTK nın 1185/1. Maddesinde düzenlenen bildirim şartlarını taşımadığını tarih bilgisi olmadığından bildirim süresine uyulup uyulmadığının belirli olmadığını davacı ... şirketinin poliçenin dava konusu taşımaya ilişkin olmadığı sonucuna varılması gerektiği nedenle sigorta şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğu sonucuna varılamayacağı TTK nın 1185. Hükmünde öngörüldüğü şekilde hasarın taşıyana yazılı olarak bildirilmediği ve dolayısıyla TTK nın 1185/4. Maddesi gereğince taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer yükte bir ziya veya hasarın oluştuğu kanıtlanırsa , bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine ilişkin iki karinenin oluştuğu , dava konusu olay bakımından zararın sebebine ve zararın meydana gelmesinde taşıyanın kusurlu bulunduğuna ilişkin ispat yükünün taşıyandan tazminat talep edene ait olduğu , dava konusu hasarın yükün konteyner içine istiflenmesinin deniz taşması ve konteyner elleçlemelerine dayanacak şekilde yapılmamış bulunmasından ve bu bakımdan yetersiz olmasından kaynaklandığı , taşıyanın meydana gelen zarardan sorumlu tutulabilmesi için TTK nın 1185/4. Maddesi gereğince taşıyandan talepte bulunanın konişmentodaki FCL/FCL kaydına rağmen yükün konteyner içine yüklenmesi ve istiflenmesi işlemlerinin fiilen taşıyan tarafından gerçekleştirildiğini veya yükün konteyner içine uygun şekilde istiflenip sabitlendiği halde konteynerin gemiye yüklenmesi- istiflenmesi aşamasında taşıyanın kusuru nedeni ile zararın meydana geldiğini kanıtlamasının gerektiği dosya içeriğinde dava konusu yük zararının taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiği hususunu ispatlayacak bir belge ve bilginin bulunmadığı akti taşıyan ve fiili taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı belirtildiği , dosyadaki mevcut 19/04/2016 tarihli ekspertiz raporunun ...nolu poliçeye istinaden tutulup söz konusu raporda hasar bedelinin 6.296,31 TL olup emtianın limandan karayolu ile alıcısının bulunduğu şehre gönderildiği ve hasara ilişkin tutanak düzenlenmeyip hasarın nerede ve nasıl olduğunun tespit edilemediğinin belirtildiği TTK nın inceleme ve bildirim başlıklı 1184 ve 1185. Maddelerinde, hasarın ihbarına ilişkin süreler ve usullerin belirlenmiş olduğu dosya kapsamı itibariyle bu maddelere uygun taşıyıcının da imzası bulunan bir hasar tutanağının mevcut olmadığı TTK nın 1185/1 . Maddesi anlamında söz konusu zarar bildiriminin usulüne uygun olarak kabul edilemeyeceği bu durumda TTK nın 1185/4. Maddesi gereğince taşıyanın eşyanın denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve yükte bir ziya veya hasarın oluştuğunun kanıtlanması halinde zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine ilişkin karinenin oluşup davacının bu karinenin aksini ispat etmesi gerektiği , somut olayda meydana gelen hasarın oluşumunda taşıyanın kusurlu olduğu ve taşıyanın TTK nın 1178. Maddesine göre hakimiyetinde iken meydana geldiğinin ispatlanması gerektiği , konişmentoda yer alan FCL/FCL ve "... , ... " kaydından FCL kaydının konteynerdeki tüm emtianın aynı taşıtana ait olduğu ve konteynere eşyanın yükleten tarafından istiflenip, yüklenip ve mühürlenmek sureti ile taşıyana teslim edildiği anlamına gelip taşıyanın bu durumda konteynerleri açarak kontrol etmesi gibi bir durumun sözkonusu olmadığı ve konteynerlerin limanda indirilmesi ile darbeye maruz kaldığına dair herhangibir tutanağın dosyada mevcut olmadığı ayrıca emtiaların karayolu ile götürülerek alıcısına teslim edildiği ve dosyadaki mevcut ekspertiz raporundaki belirtilen fotoğraflarda da konteynerin içerisinde emtianın hasarlı olduğuna dair herhangibir hususun olmadığının anlaşıldığı , taşıyıcının sorumluluğunun emtiaların limanda tahliyesi sonrası sona ereceği ve limanda tahliye esnasında hasarlı olduğu konteynerin hasarına yönelik de herhangibir tutanağın bulunmadığı ve somut olayda emtiadaki hasarın taşıyanın sorumluluğunda ve hakimiyetinde iken kusuru ile hasarın meydana geldiğinin ispatlanamadığı ve TTK nın taşıyanın kusursuzluk ve uygun illiyet bağı karinelerinden yararlandığı haller başlıklı 1182. Maddesinde ambalajın yetersizliği nedeniyle zararın meydana gelmesi halinde taşıyan ve adamlarının kusursuz sayılacağının belirtilip konişmentodaki kayıtlar gereğince eşyanın yükleten tarafından istiflenip , yüklenip ve mühürlenmek sureti ile taşıyana teslim edildiği nedenle de taşıyanın sorumlu tutulamayacağı icra takip tarihinin 02/08/2016 tarihi olup , ekspertiz raporunda hasar tespit tarihinin bildirilmemiş olup raporun 19/04/2016 tarihinde düzenlenmiş olduğu anlaşılmakla ve konişmento tarihi de değerlendirilmekle TTK'nun 1188/1.maddede belirtilen hak düşürücü sürede açıldığının kabulü gerektiği dosyadaki mevcut konişmentolardan 1 nolu davalının akti taşıyan olduğu , davalı ...Ş nin ise fiili taşıyan ... S.A nin acentesi olduğu , icra dairesinin yetkisine yönelik yapılan itirazın usulüne uygun bir itiraz olmayıp yetkili icra dairesinin gösterilmediği ve mahkememize yapılan yetki itirazının ise davalının adresi itibariyle kendisini daha kolaylıkla savunulabilecek bir mahkemede açılan davada yetki itirazında bulunulmasının MK nın 2. Maddesine aykırı olduğu nedenle yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve davacı tarafından iradi taraf değişikliği talebinde bulunulmuş ise de dosyadaki mevcut belgeler, konişmento kayıtları değerlendirilmekle HMK nın 124/3-4. Maddelerinde belirtilen şartlara uymadığı ve yargılamanın aşaması davanın itirazın iptali davası olup takibin Msc Gemi Acenteliği A.Ş adına yapıldığı davacı talebinin bu durumda da değerlendirilerek yerinde görülmemiş ve reddine karar verilmiş olup davalı ...Ş hakkındaki açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş hakkında açılan davanın ise hasarın meydana gelmesinde ve deniz taşıması sırasında oluştuğu ispat edilemediğinden reddine davacı ... şirketinin aktif husumeti yönünden bilirkişi raporunda sunulan poliçenin farklı olması nedeniyle TTK nın 1472. Maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olamayacağı belirtilmiş ise de sözkonusu dosyadaki ekspertiz raporunda da dosyaya sunulan poliçe numarası yazılı taşımaya ilişkin hususlar değerlendirilip ve davacı vekilince dosyadaki mevcut sigortalısına yapılan ödemeler ve dosyaya numarasını sunduğu poliçe gereği de aktif husumet ehliyetinin bulunduğu limanda tahliye sırasında konteynerin hasarlı olduğuna dair bir rezerv tutanağın bulunmayıp , karayolu taşımasını yapacak olan tarafından konteynerin hasarına yönelik bir tutanak olmadığı konteynerin darbeye maruz kaldığına dair herhangibir tutanak olmadığı ve konişmentodaki kayıtların yukarıda yapılan değerlendirmeleri gereğince de davanın .... Vapur Acenteliği A.Ş. yönünden reddi, diğer davalının hem acente olması hemde icra takibinde borçlu gösterilmiş ise de ödeme emrinin tebliği ve itiraza dair belge olmadığı nedenle de bu davalı hakkındaki davanın pasif husumet nedeniyle reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş hakkındaki davanın reddine,,
2-Davalı ...Ş hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine,
3- Davalıların İİK nın 67. Maddesi gereğince tazminat talepleri gereğince koşulları oluşmadığı nedenle reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 35,90 TL karar harcının 110,22 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 74,32 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı ... Vapur Acenteliği A.Ş vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ilgili davalıya verilmesine,
6-Davalı ...Ş vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ilgili davalıya verilmesine,
7-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın , avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/03/2018
Katip ... Hakim ...