T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2016/454
KARAR NO: 2019/348
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/11/2016
KARAR TARİHİ: 18/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 17.11.2016 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, ... limanında alıcısı olduğu konteyner içerisindeki emtiaları geç boşaltarak iade etmiş olduğunu, bu sebeple oluşan konteyner işgaliye ücreti/demuraj borcunu kendilerine ödemediğini, ihtilaf konusu, kağıt emtiası konteyner taşımaları davacı şirket tarafından tam ve gereği gibi gerçekleşmiş olduğunu ve ... Limanına gelen konteynerler içinde yük zamanında boşaltılarak iade edilmediğinden dolayı konteyner işletenlerine konteyner işgaliye bedeli (demuraj) ödemek zorunda kalmış olduğunu, ödediği bu miktarları davalı şirkete yansıtarak ayrı ayrı beş adet fatura (720,00 Euro tutarındaki 20.4.2016 tarihli e-fatura, 7.500 Euro tutarındaki 30.5.2016 tarihli e-fatura, 3.000 Euro tutarındaki 30.5.2016 tarihli e-fatura, 2.200 Euro tutarındaki 30.5.2016 tarihli e-fatura, 4.800 Euro tutarındaki 17.6.2016 tarihli e-fatura) düzenlediğini ve davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin ödemeyi yapacakları konusunda taahhütte bulunmalarına rağmen gerek şifahi görüşmeler ve gerekse e-mail yazışmaları sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını ancak borçlu şirket tarafından takibe, faize, borca ve yetki bakımından itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu, netice-i talep olarak; fazlaya dair her türlü hak ve alacaklarının saklı kalması kaydıyla; davanın kabulü ile, davalı borçlunun itirazının iptal edilerek takibin devamına karar verilmesi, takip tarihinden itibaren işleyecek BK md 99 fiili ödeme günündeki rayiç üzerinde TL karşılığının, takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline, davalı borçlunun takibe kötü niyetli itirazından dolayı %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 28/12/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarına mukabil, müvekkili hakkındaki iflas erteleme davası sebebiyle yetki itirazında bulunduklarını, davacı tarafın vadesi gelmiş herhangi bir alacağının bulunmadığını, faturalarda ki emtianın davalı firma tarafından teslim alınıp alınmadığının belirli olmadığını, dolayısıyla açılan davanın reddi gerektiğini, sonuç olarak; usule ilişkin itirazlar doğrultusunda yetkisizlik kararı verilmesini, davanın reddini, tüm yargılama giderleri, % 40 aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
Bilirkişi tarafından verilen 09/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyaya sunulan belgelere göre davacı firma akdi taşıyan davalı ise taşıtan sıfatına haiz olduğunu, davacı firmanın fiili taşıyana ödediği demuraj ücretlerini haklı olarak davalıya yansıttığını, taşımaya konu demuraj ücretinin davacının ihmalinden veya davacı ile ilgili bir işlemden kaynaklanmamış bulunmasına ve taşıma ilişkisinden doğan demuraj ücretinden davalının sorumlu olmamasını gerektiren hiçbir husus bulunmamasına göre davalının 18.220,00.Eur (60.340,40TL) tutarında demuraj ücretinden davacıya karşı sorumlu olduğu kanaatine varıldığını, Davacı vekilinin 19.12.2016 tarihli dilekçesi ekinde Ayrıca 491,69TL tercüme faturası ve 1.974,16TL ve 51 l,74TL’lik noter masraflarının makbuzlarını Sayın Mahkemeye sunduğunu, davanın kabulü halinde; noter ve tercüme masrafı otan toplam 2.977,59 TL masrafın yargılama gideri olarak davalı yana yükletilmesini talep ettiğini, dava dosyası ve davacı tarafa ait defter ve belgeler (TTK Madde-83) 3 hükmüne binaen tetkik edildiğini, usul yönünden incelenen davacı tarafa ait yasal defterlerin, berat onayları, açılış ve kapanış noter tasdikleri, zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırıldığını, davalı taraf ise; inceleme gün ve saatinde, incelemeye iştirak etmediğini, yerinde inceleme talebinde de bulunmamış ve yasal defter kayıtlarını, incelemeye sunmadığını, dolayısıyla, (IIMK 222/2) hükmü uyarınca, nihai takdirin sayın Mahkemenin olduğunu, Davacının; davalı ile olan ticari ilişkisini, yasal defterlerinde, (120.01.03)... Euro Alıcılar hesabı altında takip ettiğini, davacının 2016 dönemi yasal defterlerinin incelendiğini, Netice olarak, konteyner işleten davadışı fîmıa tarafından, davacı adına düzenlenen demuraj faturaları ve bu faturalara binaen, ilinde ödenen tutarların davacı yasal defterlerine kaydedildiği, davacının demuraj bedellerini davalıya faturalandırarak, yansıttığı ve yasal defterlerine kaydettiği, davalı adına düzenlenen fatura bedellerinin tahsil edildiğine dair herhangi bir kayıt veya belgeye rastlanmadığının anlaşıldığını, Davacının yasal defterleri ile uyumlu hesap özetine göre; takip talebi tarihinde (18.07.2016) davalının; 18.220,00.Euro (60.340,40TL) tutarında davacıya borçlu olduğu söz konusu bu tutarın, ihtilaf konusu ödenmemiş demuraj bedellerinden oluştuğu sonucuna varıldığını, davacı tarafından sunulan faturalar ve yasal defterlere göre, takip talebi tarihinde davalının 18.220,00.Eur (60.340,40TL) borçlu olduğu dikkate alınır ise, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılmış olunan itirazın iptali, takibin devamı talebinin değerlendirmesi, icra takibinde talep edilen faiz ile icra inkar tazminatı talebinin değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğuna dair kanaatine vardığını bildirmişlerdir.
Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak düzenlenen demuraj faturasının ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 maddesi gereği iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, TTK’nın “Deniz Ticareti” başlıklı beşinci kitabı kapsamında yer almaktadır.
İstanbul... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Şti, borçlusunun ...AŞ olduğu, ödeme emrinin 22/07/2016 tarihinde tebliğ edildiği, 28/07/2016 tarihinde borca ve yetkiye itiraz edildiği, davanın 17/11/2016 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekili icra takip dosyasında müvekkilinin yerleşim yeri sebebiyle icra dairesi yetkisine itiraz etmiş olmakla öncelikle bu hususun değerlendirilmesi gerekmiştir. Takip konusu para alacağı olmakla, para borçlarının BK madde 89 uyarınca götürülecek borçlardan olup ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olduğu, mahkememizin de İstanbul Mülki Hudutları dahilinde Deniz Taşımalarından kaynaklanan davalara bakmaya münhasıran yetkili mahkeme olması nedeniyle yetki itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dünya deniz ticareti ve hukukuna girmiş bulunan, konteyner demurajı özünde, konteyner işgaliye bedeli olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi (Davacı), gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir. Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir.
Konteyner demuraj taleplerinde, talep edenin, iddiasını somut delillere dayandırması gereken ve bu şekilde hukuki olarak eksik olarak değerlendirilebilecek yönlerini miııimalize eden bir yaklaşım sergilemesi gerekir. Konteyner demuraj taleplerinde somutlaştırılması gereken yönler aşağıdadır:
Taşıma sözleşmesi: Taşıtan ile gönderilen arasında yapılması gereken ve navlun, demuraj gibi somut verilerin yer aldığı bir sözleşme olabileceği gibi konteyner taşımasının doğası gereği elektronik ortamda yapılan slot/konteyner tahsisi ile, hat işleticisi firmanın gemisine yükleme yapılabilmesi sağlanmaktadır. Bu durumlarda, Konteyner taşımalarında, Konşimento da taşıma sözleşmesi olarak Türk ve uluslararası hukuk (İngiliz hukuku) tarafından kabul edilmiştir. Konşimento, kıymetli evrak olarak addedilip, konşimento üzerinde kayıtlı kurallar, taşıma sözleşmesi ve malı talep eden gönderilen - alıcı için de sözleşme olarak değerlendirilir.
Demuraj birim bedeli ve demuraj hesaplama şekli: Konteyner demuraj birim bedeli ve demuraj sürelerinin nasıl hesaplanacağı ve tarifeler konşimento üzerinde kayıtlı olmalı veya gönderilenin ulaşabileceği bir web adresinde olduğunun bildirilmiş olması gereklidir. Çünkü, borçlandırılan tarafın, demuraj ile ilgili yaptırımları bilmesi gerekir.
Varışihbarı: Taşıyan veya taşıtan taraf konteynerin teslim limanına varış zamanını ve/veya vardığında gönderilene varış ihbarı göndermek zorundadır. Konteyner demuraj tarifesinin, konşimentoda kayıtlı olmaması halinde, varış ihbarında bu tarifenin yer alması veya gönderilenin, konteyneri zamanında boşaltıp iade etmemesi sebebi ile demuraj ödeyeceği belirtilmesi halinde, gönderilenin demuraj ödemesi konusunda ihbar edildiği sonucuna ulaşılabilir.
Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ve davaya konu faturalara ilişkin konişmento ve varış ihbarnamelere ile ilgili gümrük müdürlüğünden celp edilen belgelere göre; davacı tarafça davalıya deniz taşıma hizmeti verildiği ve yukarıda açıklandığı üzere varış ihbarnameleri üzerinde demuraj tarifesinin davalıya bildirildiği sabittir. Dosyada alınan teknik bilirkişi raporunda da bahsedildiği üzere;
- 720 Euro tutarındaki 20/4/2016 tarihli e-faturaya dayanan alacağa konu gemi geliş tarihi 5/3/2016, ordino teslim tarihi 31/3/2016, Serbest zaman 21 gün ve konteynerin boş dönüş tarihi 1/4/2016 olmakla, toplam konteyner demurajı 720,0 Euro olarak hesaplanmış ve fiili taşıyan tarafından 4/4/2016 tarihli 720 Euro bedelli fatura davacı şirket adına düzenlenmiş olup bu fatura bedelinin davacı Şirket tarafından ödendiği Ticari defter kayıtlarından anlaşılmaktadır.
- 7.500 Euro tutarındaki 30/5/2016 tarihli e-faturaya dayanan alacağa konu; Gemi geliş tarihi 18/3/2016, ordino teslim tarihi 4/5/2016, Serbest zaman 21 gün ve Konteynerin boş dönüş tarihi 6/5/2016 olmakla, toplam konteyner demurajı 7.500 Euro olarak hesaplanmış ve fiili taşıyan tarafından 13/5/2016 tarihli 7.500 Euro bedelli fatura davacı Şirket adına düzenlenmiş olup bu fatura bedelinin davacı Şirket tarafından ödendiği Ticari defter kayıtlarından anlaşılmaktadır.
- 3000 Euro tutarındaki 30.05.2016 tarihli e-faturaya dayanana alacağa konu gemi geliş tarihi 18/3/2016, ordino teslim tarihi 9/5/2016, Serbest zaman 21 gün ve Konteynerin boş dönüş tarihi 11/5/2016 olmakla, toplam konteyner demurajı 3.000 Euro olarak hesaplanmış ve fiili taşıyan tarafından 13/5/2016 tarihli 3.000 Euro bedelli fatura davacı şirket adına düzenlenmiş olup bu fatura bedelinin davacı Şirket tarafından ödendiği ticari defter kayıtlarından anlaşılmaktadır.
- 2.200 Euro tutarındaki 30.5.2016 tarihli e-faturaya dayanan alacağa konu Gemi geliş tarihi 18/3/2016, Ordino teslim tarihi 21/4/2016, Serbest zaman 21 gün ve Konteynerin boş dönüş tarihi 22/4/2016 olmakla, toplam konteyner demurajı 2.200 Euro olarak hesaplanmış ve fiili taşıyantarafından 7/3/2016 tarihli 2.200 Euro bedelli fatura davacı Şirket adına düzenlenmiş olup bu fatura bedelinin davacı Şirket tarafından ödendiği ticari defter kayıtlarından anlaşılmaktadır
- 4.800 Euro tutarındaki 17.6.2016 tarihli e-faturaya dayanan alacağa konu Gemi geliş tarihi 16/4/2016, Ordino teslim tarihi 1/6/2016, Serbest zaman 21 gün ve Konteynerin boş dönüş tarihi 3/6/2016 olmakla, toplam konteyner demurajı 4.800 Euro olarak hesaplanmış ve fiili taşıyan tarafından 8/6/2016 tarihli 4.800 Euro bedelli fatura Davacı Şirket adına düzenlenmiş olup bu fatura bedelinin davacı Şirket tarafından ödendiği ticari defter kayıtlarından anlaşılmaktadır
Dosyaya taraflar arasındaki e-mail yazışmaları sunulmuş olup bu yazışmalara göre de, davalı şirketin konteyner demurajını kabul ettiği, konişmentolar üzerinde yazan ve uygulanan demuraj tarifesini onayladığı, demuraj bedelini ödemeyi taahhüt ettiği ve kesilen konteyner gecikme bedellerinin davacı şirket tarafından dava dışı fiili taşıyana ödendiği sabittir. Dolayısıyla Davacı demuraj talebi ile ilgili olarak varış ihbarı, tarife ve diğer tüm şartları yerine getirmiş talebi ile ilgili demuraj faturalarını da fiili taşıyana ödediğini ispat etmiş olduğundan davacının davaya konu alacağının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davalı vekili her ne kadar cevap dilekçesi ile iflas erteleme davası sebebiyle ve iflas erteleme davası tensibinde verilen tedbir kararları nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını ve davanın reddi gerektiğini savunmuşlarsa da, bu yöndeki savunma tarihi itibarı ile Çorum ... Asliye Hukuk Mahkemesi... Esas sayılı dosyada tensip zaptı ile verilen tedbir kararları gereği, davaya konu icra takibine tedbir kararı sonrası başlanmış olmasına karşın karar tarihi itibarı ile de Çorum ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında iflas erteleme davasının reddine karar verilmiş olması ve tedbir kararlarının da kalkmış olması gözetilerek usul ekonomisi gereği davalının bu yöndeki savunmasına itibar olunmamış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 18.220,00 EURO asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz uygulanmasına,
2-Takdiren asıl alacağın % 20 oranı üzerinden hesap edilen 11.915,52 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 4.423,08 TL karar harcından 804,99 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.618,09 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 2.696,59 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 7.472,52 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır