T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2016/484 Esas
KARAR NO: 2019/310
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/12/2016
KARAR TARİHİ: 01/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın ...'in ...Limanından İstanbul'a gemi ile nakliyesinin davalı şirket tarafından üstlenildiğini, taşıma yapıldıktan sonra yükün teslimi sonrasında konteyner kapaklarının açılması sonucunda konteyner tabanında ıslaklık olduğu ve istifli emtiaların kolilerinin alt kısımlarında ıslanma tespit edildiğini, emtiadaki hasarın tutanak ile kayıt altına alındığını, yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda söz konusu hasar nedeniyle sigortalı firmanın 14.269,53 TL zararının oluştuğu tespit edilerek bu tutarının 05/11/2014 tarihinde sigortalıya ödendiğini, bu şekilde müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenen hasar bedelinin davalıya rücu edilmesi içi İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinde davalı lehine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili ve görevli mahkemenin Shanghai Denizcilik Mahkemesi veya Çin Halk Cumhuriyetindeki denizcilik mahkemesi olduğunu, konişmentoda Shanghai mahkemelerinin yetkili kılındığını, davanın İİK 67.maddesine göre süresinde açılmadığını, konişmento kayıtlarına göre asıl taşıyanın ...Ltd., fiili taşıyanın da ...şirketi olduğunu, müvekkili şirketin ise sadece tahliye limanı acentesi olarak taşıma ilişkisinde yer aldığını, müvekkilinin navlun faturası düzenlemiş olmasının taşıma taahhüdüne dayanmadığını, taşıyanın acentesi sıfatıyla taşıyanın hesabına kendi adına navlun tahsilatı yaptığını, konişmentoda da müvekkilinin "emtianın gönderilene teslimi için başvurularak kişi" olarak gösterildiğini, bu kapsamda tahliye limanında acente sıfatıyla emtiayı gönderilene teslim ettiğini, bu nedenlerle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, iddia edilen hasarın taşıyanın sorumluluk sahası dışında gerçekleştiğini, bu nedenle hasardan dolayı taşıyanın sorumlu tutulamayacağını, hasarın muhtemel sebebinin konteynerin istif sahasında beklemekte iken 02/08/2014 tarihinde yağan yoğun yağmur sonucu konteyner içerisine sızan suyun etkisi ile hasarlandığının ekspertiz raporunda da belirtildiğini, dolayısıyla yağmur suyuna bağlı ıslanmanın emtia gönderilene teslim edildikten sonra gerçekleştiğini, taşıyana süresinde hasar bildiriminin yapılmadığını savunarak davanın yetkisizlik, husumet ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıya rücu edilmesi için başlatılan takibe itirazın iptali davası olup, dava konusu İstanbul ..İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, takibe itiraz ile davanın İİK 67.maddesine göre süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından konişmentodaki yetki şartına dayanılarak milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de, davalının Türk şirketi olması nedeniyle kendi ikametgahında kendisini daha iyi savunabilecekken yabancı bir mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürmesi MK'ya aykırı görüldüğünden davalının yetki itirazının yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
Taraf sıfatı HMK'nun 114.maddesine göre dava şartlarından olup davalı vekili tarafından müvekkilinin acente olması nedeniyle kendisine doğrudan husumet yöneltilemeyeceği ileri sürülmüş olduğundan, öncelikle tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosyaya sunulan ... nolu emtia nakliyat sigorta poliçesinin incelenmesinden, davacının dava dışı alıcı Difana'ya ait dava konusu yükü nakliye rizikolarına karşı sigortaladığı, uyuşmazlık konusu olan yük hasarından dolayı da 05/11/2014 tarihinde dava dışı sigortalıya 14.269,53 TL ödeme yaptığı, hasarın sigorta teminatı kapsamında kalıp hasar bedeli de ödenmiş olduğundan, TTK'nun 1472.maddesine göre davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.
Dosyaya sunulan dava dışı..Ltd tarafıdna düzenlenen 30/06/2014 tarihli ...nolu konişmentoda yükletenin Haian, gönderilenin "...Bankası Emrine", ihbar adresinin Difana (sigortalı şirket) olarak gösterildiği, konişmentoda ayrıca "malların teslimi için ... Lojistiğe başvururuz" kaydının yer aldığı, yine dosyada mübrez ... tarafından düzenlen 01/07/2014 tarihli ... nolu konişmentoda da yükletenin Shanghai Speedier, gönderilen ve ihbar adresinin ... Lojistik, yükleme limanının Shanghai, boşaltma limanının Kumport, gemi isminin... olarak gösterildiği, her iki konişmentodaki kayıtlara göre FOB teslim şartına göre yapılan satışta taşımanın ... tarafından üstlenilip, fiilin U... tarafından yerine getirildiği, bu ilişkide ... 'in alt taşıyan, United'in de fiili taşıyan konumunda olduğu anlaşılmıştır.
Akdi taşıyan tarafından düzenlenmiş olan konişmentoda davalının "teslim için başvurulacak kişi" bir başka deyişle başvuru adresi olarak gösterilmiş olması, akdi taşıyanın yükleten olarak gösterildiği ...tarafından düzenlenen ana konişmentoda da davalının "gönderilen" olarak gösterilmesi ile ordinonun davalı tarafından düzenlenmesi birlikte değerlendirildiğinde, davalının sözkonusu taşıma ilişkisinde akdi taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket ettiği sonucuna varılmıştır. Davalı vekili tarafından, müvekkilinin taşıyanın acentesi olduğu ileri sürülerek 13/05/2018 tarihli dilekçe ekinde acentelik sözleşmesi örneği de dosyaya sunulmuş olduğundan, davalının taşımayı üstlenen ... Ltd'nin acentesi olduğu değerlendirilmiştir. Davalı hernekadar kendi adına navlun sözleşmesi düzenleyerek navlun bedelini tahsil etmiş olsa da, davacının acentesi olarak kendi adına taşıyan hesabına navlun ücretini tahsil ettiği kanaatine varılmıştır.
TTK'nun 105.maddesinde, acentenin aracılıkta bulunduğu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği hükmü düzenlenmiştir. Eldeki dosyada ise acente konumunda olan davalıya doğrudan takip başlatılıp dava açıldığı belirlidir. TTK'nun 105.maddesine göre davalıya doğrudan dava açılması söz konusu olamayacağından davalının işbu davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı değerlendirildiğinden davalı hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3--Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 44,40 TL karar harcının 185,45 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 141,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.600,00 TL bilirkişi ücreti yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davalı tarafa iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır