T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2016/56 Esas
KARAR NO:2018/468
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:02/02/2016
KARAR TARİHİ:04/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yükleyicisi ... Ltd. Şti. olan ve davalı ... Ltd. Şti. Tarafından gönderilen taşıma talimatı uyarınca müvekkili şirket ...'ye ait 21.12.2014 tarih ve ... nolu konişmento kapsamında taşınan ... nolu ve ... nolu 2 adet 40'lık HC konteyner muhteviyatı emtianın, Kocaeli ...'tan, Nijerya'nın Lagos Limanına taşınarak 31.01.2015 tarihinde tam ve eksiksiz olarak limana tahliye edildiğini, sözkonusu taşımaya ilişkin deniz ihracat navlunu ve sair giderlere ilişkin faturaların da davalı ... Hizmetleri Turizm ve Dış Tic Ltd. Şti adına tanzim olunup ödendiğini, dolayısıyla burada taşıma sözleşmesinin davalı ile kurulmuş olduğunu, davalı ... Hizmetleri Turizm ve Dış Tic Ltd Şti' nin taşımada taşıtan sıfatına sahip olduğunu, iş bu dava konusu alacaktan ... Dış, Tic. Ltd. Şti. ve taşıma talimatını veren ve taşıtan sıfatına sahip davalı ... Hizmetleri Turizm ve Dış Tic Ltd, Şti'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, söz konusu konteyner muhteviyatı yükün, tam ve sağlam olarak limana tahliye edilmiş ancak konişmento üzerinde gösterilen alıcısı tarafından teslim alınmadığını, konişmento ön yüzünde kayıtlı bulunan kloza göre, alıcısına bildirilmesine rağmen teslim alınmayan 2 adet 40'lık konteynerin liman sahasında beklediği 70 günlük süre için tahakkuk eden demuraj ücreti 1213470,00 NGN karşılığı 6.067,35-USD olduğunu, taşımanın dayanağı olan konişmento üzerinde, konteynerin iade edilmemesi halinde demuraj ücreti ile birlikte konteyner bedeli tutarında tazminat ödeneceği ve 20'lik konteyner bedeli tutarındaki tazminatın 3.500 Usd, 40'lık konteyner bedeli tutarındaki tazminatın 5.500,00 Usd olacağı kararlaştırıldığını, dolayısıyla müvekkili şirketin boşaltılmayan 2 adet 40'lık konteyner için 11.000,00 Usd konteyner bedeli tazminatı alacağı mevcut olduğunu, netice itibariyle 1213470,00 NGN karşılığı 6.067,35 Usd demuraj ücreti ve 11.000 Usd konteyner bedeli tutarında tazminat alacakları olmak üzere toplam 17.067,35-USD tutarında alacaklarının mevcut olduğunu, taşımanın dayanağı olan konişmento hükümleri, TTK madde 1207 ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, malların alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde oluşacak masraflardan taşıtanın- yükleyicinin sorumlu olacağı kabul edilmiş olduğundan söz konusu alacaklardan davalının sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin toplam 17.067,35-USD tutarındaki alacağının tahsili için ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, davalı - borçlunun itirazının iptali davası açılması zarureti doğduğunu belirterek ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali ve takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, mahkeme harç ve masrafları ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili firmanın 23.12.2014 tarihli yükleme talimatına istinaden ... ve ... no'lu konteyner muhteviyatı yüklerin ... no'lu konşimento kapsamında davacı tarafından Kocaeli ... Limanından Nijerya'nın Lagos limanına taşındığını, ancak alıcı (gönderilen) ... Ltd Sirketinin yükü teslim almadığını, davacı taşıyanın, 11.000,00 Usd konteyner bedeli ile 6.067,35 Usd demurajın ödenmesi talebiyle huzurdaki davayı açmış olduğunu, Davalı müvekkilinin doğrudan (vasıtasız) temsilci olarak ..., Dış Tic Ltd Şti, adına ve hesabına taşıma talimatı veren aracı firma olduğunu, Taşıma akdinin ... Ltd Şti adına ve hesabına yapıldığından hukuki işlemden doğan tüm hak ve borçlar doğrudan doğruya temsil olunan (taşıtan) ... Ltd Şti ne ait olduğunu, temsilci olarak hareket eden davalı müvekkilinin, taşıtanın ... Ltd Şti. olduğunu davacı taşıyana bildirmiş ve davacı ... Ltd Şti'nin unvanını konşimentonun taşıtan kısmına-yazılmış olduğunu, gerek davacının dayandığı konşimento ve gerekse konşimento talimatına olduğunu, davalı müvekkilin taşıtan olmayıp, taşıtan ve aynı zamanda yükleten ... Ltd Şti olduğunu, nitekim ... Ltd Şti.' nin icra takibine itraz etmediğini, taşımaya ilişkin tüm borçları kabul etmiş durumda olduğunu, davalı müvekkilinin ise sadece aracı (temsilci) olup pasif husumet ehliyeti olmadığını, bu nedenle davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı taşıyan ile davalı müvekkil arasında konteyner bedelinin ödemesi veva demuraj ödenmesi konusunda herhangi bir anlaşma olmadığını, ... no'lu konşimento hükümleri ile navlun sözleşmesi hükümlerinin birbirinden farklı olduğunu, navlun sözleşmesinin davalı müvekkilinin temsilci olarak verdiği taşıma talimatı ve bunun davacı taşıyan tarafından kabulü ile meydana geldiğini, konşimentonun ise davacının tek taraflı düzenlediği maktu bir metin (genel işlem şartı) olduğunu, davacı taşıyan tarafından imzalanarak taşıtan ve aynı zamanda yükleten olan ... Dış Tic Ltd Şti'ne verildiğini, konşimento hükümleri navlun anlaşmasına tümüyle uygun olmayıp davacının tek taraflı olarak düzenlediği ek hükümleri içerdiğini, davalı müvekkilinin konşimentoda bir taraf olarak yer almadığı gibi konşimentoda herhangi bir sıfatla imzasının da bulunmadığını, taşıma akdine aracı ve taraf olanların konteyneri satın alma yükümlülükleri olmadığını belirterek davanın reddine, mahkeme masrafı ve ücret-i vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan 23/10/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; somut davada, davalının taşıma komisyoncusu olarak taşımadan sorumlu firma ve Dava dışı ... Dış. Tic Ltd. Şti nin taşıtan sıfatı ile konşimentoda kaydedilmesi nedeniyle, konteynerlerin teslim alınmaması ve tam kaybı ile oluşan zarardan sorumlu firmanın hukuki olarak tespitinin mahkemeye ait olduğunu, davacı firmanın, davalı firmadan 422.010 NGN konteyner demuraj alacağı bulunmakta olup, Nijerya Nairasının ABD Dolarına hangi kurdan çevrileceğinin takdirinin mahkemeye ait olacağı, bilirkişi heyeti olarak, 28-01-2016 tarihinde Nijerya merkez bankası ABD Dolar için geçerli olan kurun, 1 USD = 196 olduğu tespit edilmiş olup bu kur parkesi kullanıldığında, davacının demuraj alacağı USD karşılığı USD 2153 olarak hesaplandığı, konşimento üzerinde kaydedildiği gibi, konteynerin 70 gün içerisinde, asıl taşıyanın deposuna iade edilmemesi halinde, 40 foot konteyner için usd 5500 tazminat bedeli, taşıyan tarafından talep edileceği dikkate alındığında, davacının USD 11 000 konteyner bedeli olarak davahdan tazminat isteme hakkına sahip olduğu kaanatine varıldığı, varış limanında, davacı tarafından, alıcı firmaya, varış ihbarı yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı, somut dava dosyasında bu ihbarın bir kopyasına rastlanılamadığı, taşıyanın, gönderilene varış limanında ihbar verme zorunluluğu bulunduğunu belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 03/10/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı yan ile kurulan navlun sözleşmesi bakımından, davalının talimatı, ödemesi ve navlun faturasını kabulünde temsilen hareket ettiği iddiasının sabit olmadığı, davacı karşısında davalının taşıtan konumunda olduğu, davacının konişmento kapsamında dava dışı Jokıns firması ve navlun sözleşmesi kapsamında davalı Vira firmasına karşı dava ve talep haklarını kullanabileceği, asıl taşıtanın dava dışı Jokıns firması olduğu hususunun davalı ile bu firma arasında ihtilaf açısından önemi haiz olduğu, davacının ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyasından takibe konu ettiği asıl alacak bakımından Usd 5140,26 konteyner demuraj borcu ve Usd 11.000 konteyner yerine koyma bedeli olmak üzere 16.140,26 Usd alacaklı olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.
Dava; konteynerlerin geç teslim edilmesinden kaynaklanan demuraj ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, İİK 'nun 67.maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, dava dosyasına mübrez konişmento kayıtları incelendiğinde, taşıtanın ... Dış Tic. Ltd Şti. gönderilenin : ... Ltd Nigeria, Konteynerin 2 adet 40 footluk konteyner olduğu, somut olayda, davalı firmanın, navlun ve yükleme liman faturalarını ödediği, davacı ile taşıma sözleşmesi kurduğu, konşimento kayıtlarında, taşıtan olarak ... Dış Tic. Ltd Şti. firmasının görüldüğü, uygulamada forwarder firmaların, bir ara konşimento düzenleyerek, malların gönderen ile kendi aralarındaki taşıma sözleşmesini aktteği, ana konşimentoyu ise asıl taşıyan ile forwarder firmanın kendi aralarında düzenledikleri, yani ana konşimentolarda, taşıyanlar asıl taşıyan, taşıtan ise forwarder firmalar olduğu, somut olayda ise, konşimento kayıtlarında taşıtan firmanın, dava dışı olan ... Dış Tic. Ltd Şti. olduğu, ancak navlun ve yükleme liman ödemeleri ile taşıma sözleşmesinin davalı tarafından yapıldığı, davalı tarafın burada temsilen hareket ettiğini bildirmediğinden kendi adına hareket ettiğinin kabulü gerektiği, davalının ... karşısında taşıyan, davacı karşısında taşıtan sıfatının bulunduğunun kabulü gerektiği kanaatiyle demuraj alacağından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Demuraj miktarı açısından yapılan değerlendirmede, dava dosyasına sunulan konişmento kayıtları ile uyumlu varış ihbarı da göz önüne alınarak;
Serbest süre 5 gün
6-10 günler, 5 gün x 4923 NGN= 24.615 NGN;
11-24 günler, 15 gün x 7425 NGN= 111.375 NGN
25 günden sonra gün başına 45 gün x 10395 NGN =467.775 NGN
TOPLAM DEMURAJ tek konteyner için=603.765 NGN olduğu, iki konteyner için 1.207.530 NGN olduğu, 1 USD= 196 NGN kur oranı dikkate alındığında, toplam demuraj borcunun 1.007.530/196 = 6.160,86 Usd olduğu, konşimento üzerinde kaydedildiği gibi, konteynerin 70 gün içerisinde, asıl taşıyanın deposuna iade edilmemesi halinde, 40 foot konteyner için usd 5500 tazminat bedeli, taşıyan tarafından talep edileceği dikkate alındığında, davacının 5500 Usd x 2= 11.000 Usd konteyner bedeli olarak davalıdan tazminat isteme hakkına sahip olduğu kaanatine varılarak davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile davalı ... Tur. Ve Dış Tic Ltd.'nin ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİ ile takibin talep gibi devamına,
2-Asıl alacak likit olduğundan alacağın %20'si olan 9.105,43 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 3.142,13 TL'den peşin alınan 643,48 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.666,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan (676,98 TL ilk harç, 62,20 TL posta ücreti ve 2.450,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)3.189,18 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı vekili için takdir edilen 4.309,80 TL ücreti vekaletin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır