T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2017/173 Esas
KARAR NO:2019/33
ASIL DAVA:Menfi Tespit
ASIL DAVA TARİHİ:22/02/2008
BİRLEŞEN DAVA :Alacak
BİRLEŞEN DOSYA
DAVA TARİHİ:26/02/2009
KARAR TARİHİ:29/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-karşı davalı ve birleşen davada davalı vekili; müvekkili tarafından satın alınan emtiayı ... A.Ş.'in navlun teklifi vererek taşımayı taahhüt ettiğini, diğer davalı ... Ltd.'nin ise taşımayı fiilen gerçekleştirdiğini, fiyat teklifinin standart, open tap ve flat rack konteyner için yapıldığını, taşmalı konteyner taşıması sebebiyle uzun süre navlun hakkında davacıya bilgi verilmediğini, sonradan geçerliliği bulunmayan hesaplama ile 240.385,65-USD meblağlı çizelge gönderildiğini, ihtilafsız navlun ücreti olan 61.250,06 USD' nin ... A.Ş. hesabına havale edildiğini ileri sürerek; davacının davalılara borcunun bulunmadığını tespitini, malın gümrükten çekilebilmesi için talep edilen ancak ihtilaflı bulunan bakiye navlun ve liman masrafları tutarı 179.135,60- USD'nin tevdi olunacağı mahallin belirlenmesini, 14 adet konteynerdeki malın davacıya teslimini talep ve dava etmiştir.
Davalılar-kaşı davada ve birleşen davada davacılar vekili, ... A.Ş. ile ... Ltd. arasında bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, ...'in navlun komisyoncusu olarak ... ile navlun sözleşmesi yaptığını, daha sonra bedeline kendi navlun komisyonculuğu hizmeti bedelini ekleyerek davacıya yansıttığını, malın taşınıp teslim edildiğini, konteynerlerin kira bedeli olarak 2466,70- USD navlun bedeli olarak 142728,31- USD ödendiğini belirterek, asıl davanın reddini istemiş; karşı davada bakiye navlun bedeli ve liman masrafları bedeli 179.135,60- USD'nin faiziyle birlikte tasilini talep etmiştir. Birleşen dosyada ise, konteynerlerin geç boşaltılması nedeniyle doğan 9386- USD demuraj alacağının faizle birlikte tahsilini istemiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/01/2014 tarih, ... esas,... karar sayılı kararı ile; asıl davada davalı ... Ltd. Şti.'ne izafeten ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın husumetten reddine, davalı ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile tevdi mahalli olan ... Şubesine yatırılan tutardan 29.149,94- USD'nin davalıya verilmesine; karşı dava yönünden davacı ...'nın davasının aktif husumetten reddine, davacı ... Tic. San. A.Ş.'nin navlun alacağı yönünden ana davada tevdi mahalinden aktarma söz konusu olmakla karar verilmesine yer olmadığına; birleşen davada davacı ... Tic. San. A.Ş.'nin davasının aktif husumetten reddine, diğer davacı ... Ltd. Şti.'ne izafeten ... Tic. San. A.Ş.'nin davasının pasif husumetten reddine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 17/09/2015 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile; " 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerektiğini, 2-Asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara borcunun bulunmadığının tespitini, davalılarca talep edilen ve ihtilaflı bulunan bakiye navlun ve liman masrafları tutarı 179.135,60 USD’nin tevdi olunacağı mahallin belirlenmesini ve konteynerlerdeki malın teslimini talep etmiş; mahkemece asıl davada davalı ... A.Ş.’ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile tevdi mahalline yatırılan tutardan 29.149,94 USD’nin adı geçen davalıya verilmesine karar verilmiştir. Asıl davada borcun bulunmadığının tespiti talep edildiği, mahkemece ise asıl davanın kısmen kabulüne karar verilerek, tevdi mahalline yatırılan tutardan bir kısmının davalı ... A.Ş’ye verilmesine karar verildiğine göre, asıl davada davacının bakiye kısım yönünden borcu bulunmadığın tespitine, yani açılan menfi tespit davasının kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacının asıl davadaki menfi tespit talebi yönünde bir hüküm kurulmaması doğru olmamış, kararın bu sebeple asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı yararına bozulması gerektiğini, 3- Bilirkişi raporlarıyla asıl davada davacı ile arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunan dalılardan ... A.Ş.nin sözleşme hükümlerine göre aynı zamanda taşıyan sıfatına sahip olduğu ve dosyada yer alan konteyner istif planı esas alınarak adı geçen davalının teklif ettiği navlun oranları uyarlanmak suretiyle toplam navlun tutarı hesaplanmıştır. Bununla birlikte asıl davada davalının talep edebileceği liman ücretleri hesaba katılmamış, mahkemece de bu alacak nazara alınmaksızın asıl davada davacının adı geçen davalıya olan navlun borcunun tespiti ile asıl davada davacı tarafından yapılan ödemeden sonra bakiye kısmın tevdi mahalline yatırılan tutardan ödenmesine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu suretle, liman ücretlerinin alacağın belirlenmesinde nazara alınmadığı yönündeki asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne karar verilmesi gerektiğini, 4- Karşı davada davacılar vekili, bakiye navlun bedeli ve liman masrafları bedeli olan 179.135,60 USD’nin karşı dava tarihinden itibaren 1 yıllık USD mevduatına işleyecek en yüksek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş, mahkemece karşı davada davacı ... Limited’in davasının aktif husumetten reddine, karşı davacı ... A.Ş.nin navlun alacağı yönünden ana davada tevdi mahallinden aktarma sözkonusu olmakla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak, karşı davada davacı ... A.Ş.nin belirlenecek alacağına temerrüt faizi işletilmesini de talep ettiği nazara alınmaksızın faiz alacağına hükmedilmemesi doğru görülmemiş, asıl davada davalı- karşı ve birleşen davada davacı ... A.Ş. vekilinin karşı davaya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı ... A.Ş. yararına bozulması gerektiğini, 5- Asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacılar vekilinin birleşen davaya ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; asıl davada davacı ile arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunan dalılardan ... A.Ş'nin sözleşme hükümlerine göre aynı zamanda taşıyan sıfatına sahip olduğu bu suretle oluşan demuraj ücretini asıl davada davacı- birleşen davada davalıdan talep edebileceği gözetilmeksizin, konişmentonun ... Ltd. adına düzenlendiği, konteyner demurajı isteminin sadece deniz yoluyla taşıma işini üstlenen taşıyan tarafından ileri sürülebileceği gerekçesiyle, asıl davada davalı- birleşen davada davacı ... A.Ş.nin açtığı birleşen davanın aktif husumetten reddine karar verilmesi doğru görülmediğini, Ayrıca; birleşen davada talep edilen demuraj alacağının navlun miktarına dair yaşanan anlaşmazlık olduğu, anlaşmazlığın sebebinin ise asıl davada davalı- birleşen davada davacılardan ... A.Ş.nin yükleme aşamasında taşmalı navlun bedelinin bildirilmesini ihmal etmesi olduğu, bu suretle demuraj sorumlusunun zaten adı geçen birleşen dosya davacısı bulunduğu kabul edildiğine göre, asıl davada davacı-birleşen davada davalı hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken pasif husumetten red kararı verilmesi doğru olmayıp kararın temyiz eden mümeyyiz asıl davada davalılar-karşı ve birleşen davada davacılar yararına bozulması gerektiğini, 6-Asıl davada davalı tarafından talep edilebilecek navlun ve liman ücreti bedelinin tespitiyle, kısmen kabul kararı verilerek, taraflar yararına, davadaki kabul ve red oranları nazara alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanacak nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken asıl davada davalılar vekili yararına maktu vekalet ücreti, asıl davada davacı yararına ise eksik vekalet ücreti takdiri yerinde görülmediği gibi, karşı dava ve birleşen davada asıl davada davacı-karşı ve birleşen davada davalı yararına hükmedilen vekalet ücretlerinin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nispi olarak hesaplanması gerekirken maktu vekalet ücreti tayini doğru olmamış, hükmün taraflar yararına bozulması gerektiğini, belirterek (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı yararına, (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı ... A.Ş. yararına, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalılar-karşı ve birleşen davada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün asıl davada davalılar-karşı ve birleşen davada davacılar yararına, (6) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle hüküm taraflar yararına bozulmasına" dair karar verilmiş ve dosya mahkememize gönderilerek mahkememizin 2017/173 esas sırasına kaydedilmiştir.
17/03/2011 tarihli rapora göre; ...'in taşıyan sıfatında olduğu, navlun alacağının TTK 1069-1081'e göre tayin olunacağı navlun miktarının açık bırakıldığı ancak davalı ...'in daha sonra bildirmediği, bu durumda TTK 1073 gereği bir uyuşmazlık doğduğu, davacının navlun ve diğer masraflar için 61250,06- USD ödeme yaptığının sabit olduğu, bakiye borcun 29149,94- USD olduğu, sonuç olarak toplam navlunun 90400- USD olup borcun 29149,94- USD olduğu belirtilmiştir.
03/01/2012 havale tarihli ek raporda; defterler üzerinde mali inceleme yaparak birleşen dosyada 1 no.'lu davacı ...'in aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, kök raporda dile getirilen görüşlerde değişiklik olmadığı belirtilmiştir.
Deniz Ticaret Odası'ndan taşıma işleri komisyoncusunun ücretinin hesaplanma şekli sorulduktan sonra dosya 2. ek rapor için heyete sunulmuş ve 14/11/2013 havaleli 2. ek raporda; 1. ek rapordan ayrılmayı gerektirir bir husus bulunmadığı özellikle belirtilmiştir.
Mahkememizce bozma sonrası aldırılan 06/09/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporu dosyamız içerisinde mevcut olup liman masrafları olarak toplam 32.605,61 USD hesaplandığı bildirilmiştir.
Mahkememizce uyulan Yargıtay bozma ilamı neticesinde yapılan yargılama, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı deliller birlikte incelenip değerlendirildiğinde, asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara borcunun bulunmadığının tespitini, davalılarca talep edilen ve ihtilaflı bulunan bakiye navlun ve liman masrafları tutarı 179.135,60 USD’nin tevdi olunacağı mahallin belirlenmesini ve konteynerlerdeki malın teslimini talep ettiği, mahkememizce yapılan yargılama ve bozma ilamı içeriği ile aldırılan bilirkişi raporu da göz önüne alınarak asıl davada borcun bulunmadığının tespitinin talep edilmesi ile asıl davada davalının talep edebileceği liman masraflarının bilirkişi heyetince de 32.605,61 USD olarak belirlenip hesaba katılması ile; asıl davada 1 nolu davalı ... A.Ş'ye karşı açılan menfi tespit davasının kısmen kabulü ile ana dosya davacısının 117.999,73 USD borçlu olmadığının tespitine ve bakiye navlun alacağı 29.149,94 USD ve liman masrafları olan 31.986,02 USD toplam 61.135,96 USD borçlu olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda; karşı davada davacı ... A.Ş.nin belirlenecek alacağına temerrüt faizi işletilmesini de talep ettiği nazara alınarak hükmedilen alacağına dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede; karşı davacı ... ile karşı davalı ... arasında navlun talebini gerektirir bir hukuki ilişki bulunmadığından karşı davacı ... açısından davanın aktif husumetten reddine, diğer karşı davacı ... ile ... taşıma sözleşmesi akdettiğinden ve taşıyan sıfatı bulunduğundan karşı davası değerlendirilip yukarıda yapılan açıklamalar ve Yargıtay bozma ilamı da göz önüne alınarak davalı karşı davacı ... A.Ş'nin davasının kısmen kabulü ile 61.135,96 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince işleyecek faizi ile birlikte ana dosya davacısından tahsili ile adı geçen ...'e verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Birleşen dosya açısından yapılan değerlendirmede, birleşen davada talep edilen demuraj alacağının navlun miktarına dair yaşanan anlaşmazlık olduğu, anlaşmazlığın sebebinin ise asıl davada davalı- birleşen davada davacılardan ... A.Ş.nin yükleme aşamasında taşmalı navlun bedelinin bildirilmesini ihmal etmesi olduğu, bu suretle demuraj sorumlusunun zaten adı geçen birleşen dosya davacısı bulunduğu kabul edildiğine göre, asıl davada davacı-birleşen davada davalı hakkında açılan davanın esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-a)Ana davada 2 nolu davalı ... Ltd'ye izafeten ... A.Ş.'ye karşı açılan davanın husumetten REDDİNE,
b)1 nolu davalı ... A.Ş'ye karşı açılan menfi tespit davasının KISMEN KABULÜ ile ana dosya davacısının 117.999,73 USD borçlu olmadığının TESPİTİNE ve bakiye navlun alacağı 29.149,94 USD ve liman masrafları olan 31.986,02 USD toplam 61.135,96 USD borçlu olduğunun TESPİTİNE,
c)Karar harcı olan 9.729,09 TL'den peşin alınan 2.888,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.840,79 TL harcın 1 nolu davalı ....'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
d)Davacının peşin olarak yatırdığı 2.888,30 TL harcın 1 nolu davalı ...' ten tahsili ile davacıya verilmesine,
e)Davacı yargı gider toplamı olan 2.007,00 TL'nin ( 14,00 TL başvurma harcı, 193,00 TL posta gideri ve 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.322,05 TL'sinin 1 nolu davalı ...' ten alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
f)Davalı yargı gider toplamı olan 1.620 TL'nin ( 120,00 TL posta gideri ve 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 552,88 TL'sinin davacıdan alınıp 1 nolu davalıya ödenmesine, bakiye giderin 1 nolu davalı üzerinde bırakılmasına,
g)Davacı için takdir edilen 14.144,05 TL vekalet ücretinin 1 nolu davalı ...' ten tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
ğ)1 nolu davalı vekili için takdir edilen 8.467,02 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp 1 nolu davalıya verilmesine,
h) 2 nolu davalı ... Ltd kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 2.725 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp 2 nolu davalıya verilmesine,
ı)Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
2a)Karşı dava yönünden davacı ...'nın davasının aktif husumet nedeniyle REDDİNE,
b)Davalı karşı davacı ... A.Ş'nin davasının KISMEN KABULÜ ile 61.135,96 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince işleyecek faizi ile birlikte ana dosya davacısından tahsili ile adı geçen ...'e verilmesine,
c-Karar harcı olan 4.945,45 TL'den peşin alınan 3.094,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.851,25 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
d-Davacı ...' in peşin olarak yatırdığı 3.094,20 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
e-Davacı ... vekili için takdir edilen 8.313,69 TL vekalet ücretinin davalı ...' dan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
f-Davalı ... vekili için davacı ...' nın davası husumetten reddedildiğinde; 2.725 TL ve kısmen davası kabul edilen ... için takdir edilen 13.928,82 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
g-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
3-Birleşen dosyada davacıların davasının REDDİNE,
a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 210,40 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 166,00 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacılara iadesine,
b)Davalı yargı gider toplamı olan 13,50 TL'nin posta giderinin davacılardan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
c)Davalı ... vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
d)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e)Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/01/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır