T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2017/225 Esas
KARAR NO:2022/178
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:15/06/2017
KARAR TARİHİ:05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının taze meyve ve sebze ihracatı ile iştigal eden ... merkezli ticari bir işletme olduğunu, ticari faaliyeti kapsamında dava dışı ... ... ... Ltd. isimli şirketle ... numaralı pıoforma fatura ve ... numaralı 27.06.2016 tarihli koııişmcntu ile 1 adet 40 lık konteyner dondurulmuş taze vişne yükünün Montreal/Kanada limanına ihracı ile teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, operasyonun düzenlenmesi için konjşmentodan görüleceği üzere taşıma işiyle alakalı tüm işleri ... ... A.Ş.'nin ayarladığını, davacı tarafından gönderilen vişnelerin hiçbir kusuru olmadan sağlıklı ve taze bir şekilde gemiye yüklendiğinin sağlık sertifikasından ve 22.06.2015 tarihli ... tarafından onaylı hem de uluslararası geçerli ... sertifikasından anlaşıldığını, konişmentoda emtiaların taşınırken - 20 derecelik reefer konteynerde taşınması gerektiğinin belirtildiğini, yükün Kanada'ya kadar sorunsuz bir şekilde taşındığını, gemi Kanada'ya vardığında vişnelerin dava dışı ... ... ada Limited isimli şirkete sağlıklı ve sağlam bir şekilde teslim edildiğini, dava dışı ... ... Ltd. şirketinin ürünleri teslim aldığını, daha sonra davacı ile anlaşarak vişnelerin içerdiği çekirdek oranları sebebiyle ürünleri iade etmek istediğini, davacının da malların iadesinde herhangi bir sakınca görmediğinden malların iade edildiğini, dava dışı şirketin vişneleri herhangi bir sorundan iade etmediğini, vişnedeki çekirdek oranlarının istediği gibi olmaması sebebiyle iade ettiğini, İade işlemi için 12.07.2016 tarihli ve ... numaralı bir konişmento hazırlandığını, malların Canada'dan Türkiye'ye ithalatı gerçekleşiyormuşçasına tüm işlemlerin tekrardan yapıldığını, bu işlem için 19.12.2016 tarihli iade faturasının düzenlendiğini, ... A.Ş'nin konişmentodan ve davacıya kesilmiş olan navlun faturasından görüleceği üzere taşıma işlemlerini ayarlayan ve davacıya karşı taşıyan sıfatı ile sorumlu olan firma konumunda olduğunu, Kanada'da malların tekrar bir sağlık kontrolünden geçtiğini, vişnelerin taze, sağlıklı ve sorunsuz olduğuna dair sağlık sertifikasının alındığını malların gemiye konişmentoda "goods on board' şeklinde sorunsuz ve taşıyanın da kabulü doğrultusunda yüklendiğini, konişmentoya göre vişnelerin Türkiye'den gelirken olduğu gibi - 20 derece reefer konteyner adında soğutuculu konteynere konarak sabit bir şekilde - 20 derece sıcaklıkta Türkiye'ye gelmesi gerektiğini, geminin Türkiye Gemlik limanına geldiğinde yapılan kontroller neticesinde ... 'nün 20.01.2017 tarihli yazısı sonucu mallara yurda giriş izni verilmediğini, imha kararının alındığını, bu durumun 25,01.2017 tarihinde öğrenildiğini, malların bozuk olduğuna dair fiili taşıyan .../... 'ye ve taşımadan sorumlu olan ... A.Ş.'yc 25.01.2017 tarihinde maille bilgilendirme yapıldığını, reefer konteynerin saatlik veri kaydedicisinden ısı durum raporunun istenildiğini, 26.01.2017 tarihinde .../... tarafından raporların talep edildiği ve raporlar geldiğinde paylaşılacağı şeklinde mail geldiğini, 27.01.2017 tarihinde gelen mailde armatörün veri kaydedicinin kayıl altına aldığı ısı raporlarını islediği takdirde paylaşacağını, bu konu hakkında armatöre sorulmuş olduğunu, armatörün ısı raporlarının paylaşılmasını onaylamadığı şeklinde mail geldiğini, ... A.Ş.'mn ise kendilerinden haber gelene kadar hiçbir işlem yapılmamasını belirterek davacıyı oyalamaya yönelik hareketlerde bulunduğunu, davacı tarafından emtialar Gemlik Limanına geldiğinde ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017 / ... D. İş dosya numarasıyla tespit davası açıldığım, işbu dava ile davalı taraftan veri kaydedici işlenmiş olduğunu, makine mühendisi ve gıda mühendisinden oluşan iki bilirkişi atanarak yerinde tespit yapıldığını, belirterek zıyaa uğrayan ürün bedelini içeren 21.06.2016 tarihli ve ... numaralı fatura alacağı olan 48.000 USD'nin, navlun ücreti olan 11.01.2017 tarihli fatura alacağı 3.385 USD'nin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren devlet bankalarının l yıl vadeli Amerikan Dolarına ödediği en yüksek faizi ile birlikte ve imha masraflarını içeren 09.03.2017 tarihli ve ... numaralı fatura alacağı 2.360,00 TL'nin, ardiye bedelini içeren 07 03.2017 tarihli ... numaralı fatura alacağı 16.225,04 TL'nin, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017 / ... D. İş esas numarasıyla açılan tespit davası masraflarını içeren şimdilik (1.250,00 TL gider avansı, 500,00 TL tespit yol masrafı, harç toplamı 67,40 TL) 1.817,40 TL'nin, davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, ücrei-i vekalet vc yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yük üzerinde fiili hakimiyeti olmayan ve fiili taşınmayı gerçekleştirmeyen davalıya husumet yönetilemeyeceği, taşımanın gerçekleştirildiği geminin davalıya ait olmadığı, taşıma işleminin fiilen davalı tarafından gerçekleştirilmediği, taşıyanın sorumluluğunun ancak eşya üzerinde fiili hakimiyetinin olduğu durumlarda söz konusu olduğu, yük üzerinde fiili hakimiyeti olmadığından ve fiili taşımayı gerçekleştirmediğinden davalıya husumet yöneltilemeyeceği, davanın fiili taşıyan şirket ... ... 'yc yöneltilmesi gerektiği, dava sonucunda doğabilecek sorumluluktan dolayı davanın ... ... 'yc ihbarını talep ettikleri, hasarın ne zaman, hangi aşamada vc neden kaynaklandığının objektif olarak bilinmediği, TT K. m. 1182 gereğince ambalajın yetersizliği ve denizyolu ile sevkıyata uygun olmaması durumlarında taşıyanın kusursuzluğunun esas olduğunu, davacının iddialarını yazılı delillerle ispat etmekle yükümlü olduğunu, davacının davasına dayanak yaptığı bilirkişi tespit raporunun objektif vc denetime elverişli olmadığından itibar edilemeyeceğini, yükün taşıyan tarafından konteynere yüklenmediğini, yükün gönderen taralından konteynere yüklendiği, konteynerini mühürlenerek fiili taşıyana teslim edildiğini, fiili taşıyanın yük üzerinde tasarrufu, müdahalesi olmadığını, yükün bozuk olup olmadığını, düzgün istiflenip istiflenmediğini, yükün deniz taşımacılığına uygun olup olmadığını, ambalajının yeterli olup olmadığı hususlarının bilinmediğini, yüklemenin objektif kriterlere göre yapılıp yapılmadığım denetleyen ve raporlayan şirketler olduğunu, böyle bir denetimin ürünün kalitesi ve niteliği ile niceliği hususunda ihracatçı ile ithalatçı arasında ihtilaf yaşanmamasını sağlayacağını, fakat davacı ve müşterisinin böyle bir rapor almadığını, yükün nasıl yüklendiği hususunda objektif bir yazılı belge olmadığını, yükün gönderen tarafından konteynere yüklenerek konteyner mühürlenmiş olarak taşıyana teslim edildiğini, soğutuculu konteynerlerin liman içindeki terminalde ve gemi içerisinde sürekli olarak elektrik akımına bağlı olarak muhafaza edilmek zorunda olduğu, soğutuculu konteyner ile yapılan yüklemelerin daha zor olduğu, yüklemelerde aynı zamanda konteyner içerisinde stabi! bir hava akımın oluşturulmasına ve bu soğuk havanın tüm konteyner içerisinde düzgün bir şekilde dolaşmasına da dikkat edilmesi gerektiği, reefer yüklemelerde dikkat edilmesi gereken ilk noktanın maksimum yükseklik seviyesinin geçilmemesi olduğu, paletli yükleme ya da dökme yükleme olsun soğutmalı konteyner yüklemelerinde ürünlerin konteyner tavanına kadar konulmaması gerektiği, konteyner içerisinde soğutma ünitesi tarafında veya kapı kısmında kısa devre hava akımına neden olacak şekilde büyük boşluklar bırakılmaması gerektiği, davacının maksimum yükseklik seviyesinin gcçilınediği ve düzgün istif yapıldığı hususlarım ispat etmekle yükümlü olduğu, rapora göre iki kez 5 saatlik duruşlarda sıcaklığın -2(Tnin altına İndiği tespit edilmişse de söz. konusu kısa zamanda yine -12'lerin altında olan sıcaklığın çözülmeye neden olup olmayacağı ve bu nedenle yüke zarar verip vermeyeceğinin gıda uzmanı bilirkişiler vasıtasıyla bilimsel ve teknik verilerle açıkça tespit edilmesi gerektiği, rapordaki tespitin genel geçer bir tespit olduğu, olaya özgü olmadığı, ülkeye girişine izin verilmeyen ürünlere ilişkin bakanlık yazısının içeriğinde izin verilmeme nedeninin açıkça belli olmadığı, izin verilmeme sebebinin taşıma ile illiyet bağının olup olmadığının belirsiz olduğu, ... Ltd. Şti. tarafından yazılan iade nedeninin tek cümleden ibaret olduğu, iade nedeninin açık olmadığı, yükün gidiş ve geri dönüşteki konteyner notlarının farklı olduğu, bunun da yükün Kanada'da boşaltıldığının ve sonra tekrar yüklendiğini gösterdiğini belirterek davanın ...1 ye ihbar edilmesine, davanın reddine, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin denizyolu sevkiyatı ile davalının mallarını taşınması organizasyonunu üstlendiğini, müvekkilinin davalının yüklerinin taşınması nedeniyle düzenlediği 20/11/2018 tarih ve ... nolu 15.270,00 USD bedelli faturadan dolayı davalıdan alacaklı olduğunu, söz konusu bedelin ödenmemesi üzerinde dava konusu icra takibinin yapıldığını, davalının borca itiraz ettiğini belirterek davalının ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dondurulmuş taze meyve ve sebze ihracatı ile iştigal eden ... merkezli bir ticari işletme olduğunu, ticari faaliyetli kapsamında dava dışı ... ... Limited isimli şirketle 1 adet 40 lık konteyner dondurukmuş taze vişne yükünün Montreal/Canada limanına ihracı ile teslim edilmesi konusunda anlaşıldığını, taşıma işiyle alakalı tüm işlemleri ... ... A.Ş.'nin ayarlandığını, gönderilen vişnelerin hiçbir kusur olmadan sağlıklı ve taze bir şekilde gemiye yüklendiğini, gemi Kanada'ya vardığından vişneler dava dışı ... ... Limited isimli şirkete sağlık ve sağlam bir şekilde teslim edildiğini, ancak dava dışı ... ... Limited şirketi ürünleri teslim aldığını, daha sonra müvekkili müvekkili şirket ile anlaşarak vişnelerin içerdiği çekirdek oranları sebebiyle ürünleri iade etmek istediğini, ASL...numaralı bir konişmento hazırlandığını malların Kanada'dan Türkiye'ye ithalatı gerçekleşiyormuşcasına tüm işlemlerin tekrardan yapıldığını, bu işlem işim 19/12/2016 tarihli iade faturası düzenlendiğini, konişmentoda belirtilenin aksine vişnelerin -20 derecede sabit tutulmadığından vişnelerin çözülerek bozulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 2017/... esas sayılı dosyası ile 2018/... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunması nedeniyle davaların birlikte görülmesi gerektiği kanaatine varıldığından, HMK.nın 166. maddesi gereğince 2018/... esas sayılı dosyanın mahkememizin 2017/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılamaya 2017/ ... esas sayılı dosya üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle;Davalı/karşı davacı ...'nin dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan sıfatım ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetim haiz olduğu; yine bu sıfatla, birleşen davadaki demuraj ücreti alacağına ilişkin talep bakımından aktif husumet ehliyeti bulunduğu; davacı/karşı davalı ... Ltd. Şti/nin ise taşıtan sıfatım ve bu sıfatla aktif husumet ehliyetini haiz olduğu; birleşen davadaki sürastarya ücreti alacağına İlişkin talep yönünden ise, pasif husumet ehliyeti bulunduğu heyette bulunan gıda uzmanı bilirkişinin konteynerin açılması, vişne ambalajının dışarı alınması sırasında geçen I5 dakika içinde soğulma sisteminin sıcaklığının - 14,4 C ye yüksel mesinin, dondurulmuş vişnenin zarar görmesine neden olmayacağı; ancak, soğutma sistemli konteynerde, sıcaklığın 5 saat süreliğine - 9,86 Cye ve 12,02 Cye kadar yükselmesinin ve bu sıcaklık yükselmesinin iki kez tekrar etmesinin, soğuk zincirin kırılması nolu dondurulmuş vişne partisinin zarar görmesine neden olacağı iade edilmek üzere yola çıkan dondurulmuş vişne partilerinin, soğutmalı konteynerde geçirdiği süre zarfında, sıcaklığın yükselmesi ve dalgalanması nedeni ile, soğuk zincirin kırılarak zarar görmesinin muhtemel olduğu şeklindeki tespiti doğrultusunda ve davalı/karşı davacının kendisinin adamlarının ve fiili taşıyanın zararın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını yahut olayda bir sorumsuzluk nedeninin gerçekleştiğini ispatlayamaması karşısında, takdirin mahkemeye ait olmak üzere, meydana gelen zarardan davalı/karşı davacı akdi taşıyan ...'nin sorumlu olduğu, davacı/karşı davalının zıyaa uğrayan eşyanın değerini ve ... I. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... D. İş numarasıyla açılan tespit davasının masraflarını davalı/karşı davacıdan talep edebileceği, takdirin mahkemeye ait olmak üzere dosyaya sunulan faturanın esas alınması durumunda emtianın değerinin 48.000 USD olarak kabulünün gerekeceği; davalı/karşı davacının sorumluluğunun üst sınırının 1.600.008 ÖÇH olduğu; ardiye masraflarının, taşıyanın sorumlu olduğu bir sebeple eşyanın zayi olması nedeniyle yapıldığı ya da bu nedenle arttığı hususunun ispatlanamadığı, dolayısıyla talep edilemeyeceği; dava konusu olayda eşyanın zıyaa uğramasından taşıyanın sorumlu olduğu sonucuna varıldığı takdirde navlunun iadesinin de talep edilemeyeceği; emtianın davah/karşı davacı akdi taşıyan... nin sorumlu olduğu bir sebeple zayi olmasa idi dahi yine de imha edileceği anlaşıldığından, zira olayda ürün etikellerindeki son kullanma tarihi hatasının düzeltilmemesi nedeniyle imha kararı alınmış olmasından dolayı bu masraf kaleminin davalı/karşı davacıdan talep edilemeyeceği, davalı/karşı davacı NMTnin demuraj ücreti talebini hangi esaslar dairesinde yaptığını gösteren denetlemeye elverişli bir tablo sunmadığından ve bu talebini hangi tarihlere ve tarifeye göre yaptığım beyan etmediğinden kurulumuzda bulunan uzman bilirkişi tarafından bu talebe yönelik bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, davalı/karşı davacının demuraj ücreti alacağının TTK m. 1246/1 hilkmü uyarınca zamanaşımına uğradığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığı ile bilirkişi ... ...'dan rapor aldırılmış olup, alınan talimat bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... Limited Şirketi tarafından davalı ...Ş. Defteri Kebir kayıtlarının ... hesabında takip edildiği, Davalı ...Ş. Tarafından 2017 takvim yılı içerisinde toplam 7 Adet e-fatura düzenlendiği bu faturaların Türk lirası karşılığı 32.962,22TL olduğu 01.01.2017 tarihli Açılış fişinde önceki yıldan devreden borcun 71.555,53.TL olduğu ve 8.888 TL Kur farkı zararı hesaba alacak kaydedildiği, 2017 yılı takvim yılı içerisinde değişik tarihlerde (Defteri Kebir kaydında görüldüğü üzere) 113.405,75TL.'nin ...'ne ödendiği ve davacı şirketin davalı şirkete borç alacak ilişkisinin kalmadığı tespit edildiği, 2018 ve 2019 Takvim yıllarında ... İle ticari bir ilişkisinin olmadığı tespit edildiği belirtilmiştir.
Dava; deniz taşıması kapsamında yük hasarı nedeniyle meydana gelen zararın tazmini isteğine ilişkindir.
Davacı ... Ltd.Şti. tarafından 21/06/2016 tarih 014754 sayılı fatura ile ... ... Şirketine satışı yapılan dondurulmuş vişne emtiasının davalı tarafla akdedilen navlun sözleşmesi kapsamında ... sayılı konişmento tahtında Gemlik Limanından ... limanına sevkedildiği, sağlıklı ve sağlam şekilde alıcıya teslim edilen vişnelerin içerdiği çekirdek oranı nedeniyle alıcısı tarafından iade edildiği bu hususuta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, iade edilen davaya konu vişne yükünün 12/07/2016 tarih, ... sayılı ana konişmento ve 07/12/2016 tarih ... sayılı hat konişmentosu ile Montreal Limanından Gemik Limanına sevkedildiği anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan konişmentolara göre ...' ın taşıyan, ... ... SA nın fiili taşıyan konumunda olduğu, Davalı ...Ş.'nin ise navlun faturası düzenlediği anlaşılmakla akdi taşıyan konumunda olduğu, buna göre davalının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. ... Gümrük Müdürlüğünün yazı cevabı ve ekinde gönderilen belgelere göre yükün 04//01/2017 tarihli özet beyana kayden geçici depolama alındığı, davacı tarafından 21/03/2017 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği, 08/03/2017 tarihinde imha edildiği anlaşılmakla davanın 15/06/2017 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı taraf konteynerların -20 derecede sabit tutulmaması nedeniyle dondurulmuş vişnelerin çözünerek bozulduğunu ileri sürerek mal bedeli, navlun, imha ve ardiye masraflarını talep etmektedir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda konişmentoda eşyanın harici görünüşüne nazaran iyi durumda olduğuna dair bir kayıt bulunmamasının eşyanın haricen iyi durumda olduğuna yönelik karine teşkil ettiğini, ancak bu karinenin harici duruma ilişkin bulunduğundan konteyner içindeki emtianın da iyi durumda olduğu anlamına gelmeyeceği, emtianın dönüşte gemiye yüklendiğinde sağlam durumda olup olmadığının dosya içeriğinden tespit edilemediği, emtianın Montreal Limanında tahliye edildiği tarih ile çıkış tarihi arasında geçen 5 aylık sürece ilişkin dosyada bilgi bulunmadığı ancak gıda mühendisi bilirkişinin iade edilmek üzere yola çıkan dondurulmuş vişne partilerinin, soğutmalı konteynerde geçirdiği süre zarfında, 19.12.2016 ve 23.12.2016 tarihlerinde sıcaklığın yükselmesi ve dalgalanması nedeni ile, soğuk zincirin kırılarak zarar görmesinin muhtemel olduğu yönündeki görüş bildirdiği, davalı taşıyanın da aksini ispat edemediğini belirtilerek davalı taşıyanın meydana gelen zarardan ve buna göre mal bedelinden sorumlu olduğu, TTK 1199/1 maddesi gereğince navlunun talep edilemeyeceği, emtianın son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle imha edildiğinden konteyner içi sıcaklığın yükselmesi sonucu emtianın zayi olması ile zarar arasında illiyet bağı bulunmadığından imha ve ardiye masraflarının taşıyandan talep edilemeyeceği belirtilmiştir. Dava konusu vişne emtiası 13/07/2016 tarihinde ... Limanında tahliye edilmiş, 12/07/2016 tarih, ... sayılı ana konişmento ve 07/12/2016 tarih ... sayılı hat konişmentosu ile ... sayılı konteynerda dönüş taşıması yapılmıştır. Dosyaya sunulan yük teslimat formuna göre konteynerın 11/01/2017 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı görülmüştür. Gemlik Gümrük Müdürlüğünün 16/01/2017 tarihli yazısı ile ...nden uygunluk yazısının talep edildiği ancak 20/01/2017 tarihli cevabi yazıda ürünlerin son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle yurda girişe izin verilmediği belirtilmiştir. Davacı vekili tarihin etiketlere farklı yazıldığını, ürünlerin son kullanma tarihlerini geçmediğini belirtmiş ise de buna ilişkin resmi bir başvuruda bulunulduğuna dair delil sunulmadığı, davacı tarafın 27/02/2017 tarihinde ürünlerin imhasını talep ettiği, buna göre bu hususun eldeki dosyada ileri sürülemeyeceği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafın talebi üzerine ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/... Değişik sayılı dosyasında 23/02/2017 tarihinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda data bilgilerine göre 19/12/2016 ve 23/12/2016 tarihlerinde 5 saatlik duruşlarda sıcaklığın -9.86 ve -12.02 dereceye düştüğü, sıcaklık değişimine bağlı olarak vişnelerin yapısının bozulduğu, bilirkişi raporunda da bu tespite dayanarak emtianın bozularak zayi olmasında taşıyan konumundaki davalının sorumlu olduğu belirtilmiş ise de dondurulmuş vişne yükünün varma limanında 13/07/2016 tarihinde tahliye edildiği, alıcı firmanın iade yazısının 19/12/2016 tarihli olduğu, çeki listesinin 02/12/2016 tarihli olduğu, dönüş konişmentosunun ise 07/12/2016 tarihli olduğu görülmekle arada geçen bu süre içerisinde emtianın ne şekilde muhafaza edildiğine dair delil bulunmadığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere emtianın gemiye yüklendiğinde iyi durumda olup olmadığının tespit edilemediği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/... Değişik iş sayılı dosyasında tespit talebinin ... nün ürünlerin yurda girişine izin verilmediğinin bildirildiği 20/01/2017 tarihli yazısından sonra 07/02/2017 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında emtianın bozulmasının taşıyanın hakimiyetinde olduğu bir süreçte meydana geldiği davacı tarafça ispatlanamamış olup bilirkişi raporu bu yönüyle hükme esas alınmamıştır. Davacı taraf konteyner ısı sıcaklığının yükselmesi nedenine dayanmakta olup bozulmanın ya da son kullanma tarihinin geçmesinin taşımanın makul sürede yapılmamasından kaynaklandığı yönünde bir iddiası bulunmamaktadır. Kaldı ki hat konişmentosunun 07/12/2016 tarihli olduğu, dosyaya sunulan çeki listesinde çıkış tarihinin 07/12/2016, tahmini varış tarihinin 11/01/2017 olduğu, konteyner geçici kabulünün 11/01/2017 tarihinde yapıldığı görülmekle taşımanın makul sürede tamamlanmış olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre taşıyanın ürünlerin bozulmasında ya da son kullanma tarihinin geçmesinde sorumluluğunun bulunduğu usulüne uygun delililerle ispat olunmadığından asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava ise konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
... İcra Müdürlüğü’nün 2018/... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, birleşen dosya davacısı ... tarafından 20/11/2018 tarih 15.270,00 USD bedelli demuraj açıklamalı fatura nedeniyle alacağın tahsili için birleşen dosya davalısı .....Ltd Şti. davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Dava konusu taşımada akdi taşıyan konumunda olan Davacı ...Ş. fiili taşıyana ödemiş olduğu demuraj ücretini davalı gönderilene rücu etmekte olup buna göre tarafların aktif ve pasif dava ehliyetini haiz oldukları anlaşılmaktadır.
Davalı taraf cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmakta ise de rücu ilişkisinden kaynaklanan eldeki davada alacak, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale gelmiştir. Mahkememizin 22/02/2022 tarihli ara kararı doğrultusunda davacı tarafça fiili taşıyana yapılan ödemelere ilişkin dekontlar dosyaya sunulmuş olup, cari hesap ilişkisi içinde ödeme yapıldığı belirtilerek sunulan dekontların en ileri tarihli olanı esas alındığında zamanaşımının 03/04/2017 tarihinde başlayacağı, buna göre icra takibinin başlatıldığı 01/11/2018 tarihine kadar bir yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu anlaşıldığından birleşen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl dava yönünden;
Davanın REDDİNE,
2-Birleşen mahkememizin 2018/539 esas sayılı dosyası yönünden;
Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE
ASIL DAVADA;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 3.437,32 TL den karar harcı olan 80,70 TL nin mahsubu ile fazla alınan 3.356,62 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı yargı gider toplamı olan 3.130,00 TL'nin ( 130,00 TL posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 22.535,93 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN DAVADA;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 971,94 TL den karar harcı olan 80,70 TL nin mahsubu ile fazla alınan 891,24 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır