T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2017/269 Esas
KARAR NO:2019/42
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:28/07/2017
KARAR TARİHİ:31/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketçe Bulgaristan' daki ... İsimli şirkete satılan sigara emtialarına istinaden müvekkilinin emtialarının Litvanya'nın Klaipeda limanından Bulgaristan'ın Burgaz limanına götürülmesi ve ... isimli firmaya CIF olarak teslimi için davalı taşıyıcı tarafından konteynerlere yüklendiğini, etimaların toplam 3 adet konteyner içindeki mamul sigara olduğunu, ülkeden transit geçişi esnasında İstanbul Ambarlı Limanındaki Transit Bölgesinde yurtiçine sokulma çalışıldığı iddiasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığı' nın ... Sor. Nolu dosyasında taleple ... Sulh Ceza Hakimliği' nin 01/09/2015 tarih ve ... D.İş. Nolu arama ve el koyma kararına istinaden yapılan arama neticesi söz konusu konteyner içindeki emtiaların arandığını, el konulduğunu ve transit geçişlerine izin verilmediğini, ilgili el koyma kararından resen haberdan olan ... Firmasının mahkeme kararına ve savcılık dosyasında verilen kararlara karşı ... Sulh Ceza Hakimliği' nin ... D.İş., ... Sulh Ceza Hakimliği' nin ... D.İş. Sayılı dosyalarına yurtiçine ithal edilmemekte Ambarlı Gümrük Lİmanının Transit bölümünde gönderilmek için beklemekte olan, nereden geldiği nereye gittiği ve sahibi ortada olan sigara emtialarının yurtiçine kaçak yollarla sokulmaya çalışılması gibi bir durum olmadığını, tüm evraklarının eksiksiz olmasına hiçbir delile rastlanmamasına rağmen el koyma kararının kaldırılmasına gerektiğini, itirazlarının reddedildiğini, kesin olarak verilmiş karara istinaden Anayasa Mahkemesi' ne ... bireysel başvuru kaydı belgesiyle başvuruda bulunduğunu ancak Anayasa Mahkemesinin ilgili başvuruyu reddettiğini, müvekkili şirkete ait emtialara el koyma kararının kaldırılmadığını, davalı taşıyıcısının personellerinin bu dosya kapsamında ... Ağır Ceza Mahkemesi' nin ... E. ... K. Sayılı dosyasından verilen kararla beraat ettiğini, el konulan emtiaların karar kesinleştiğinde Gümrük İdaresince Gümrük Mevzuatı çerçevesinde işlemlerinin gerçekleştirilmesine karar verildiğini, emtiaya 01/09/2015 tarihinde el konulduğunu, bugüne kadar el koyma kararının kaldırılmadığını, emtialarına yönelik zayi olma şüphesiyle 09/05/2017 tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyasından emtiaların mevcut durumuna yönelik delil tespitinde bulunulduğunu, mahkeme kararı ile konteynerlerin açıldığını, bilirkişi tarafından incelendiğini, yine mahkeme kararıyla mühürlenip kapatıldığını, rapor neticesinde sigaraların limandan yükleme ve üretim zamanı olarak baz alınmasıyla üretim tarihlerinden itibaren en az 23-24 ay gibi süre geçtiğini, son tüketim tarihlerini aştığını, işbu olaylar neticesinde müvekkili firmanın fatura değeri 676.500,00 USD olan sigara emtialarının zayi olduğunu, 01/09/2015 tarihinden beri müvekkili firmanın emtialarına ulaşamadığını belirterek 2.809 USD' nin fiili ödeme günündeki kur değerinin dava tarihinden itibaren bankaların USD'ye bir yıl vadeli mevduat hesabından ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
1 ve 2 nolu davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ... A.ş.' nin ... (eski adıyla ...'nin) acentesi olmadığını, müvekkili firmaya izafeten dava açılamayacağını, söz konusu hasara ilişkin kısmi dava açılamayacağını, eksik olan dava harcının tamamlanması gerektiğini, taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak uyuşmazlık uyuşmazlıkların çözümü için Londra Mahkemelerinin ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olduğunu, taşıyana atfedilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, ilgili el koyma kararına ilişkin olarak yükleyici firmaya zamanında bildirim yapıldığını, ilgili yüklerin konişmentoda belirtildiği üzere Bulgaristan'a taşındığını ancak Bulgaristadaki yetkililer tarafından ithalatının uygun olmadığının ifade edildiğini belirterek davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3 nolu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bakanlığa karşı açılan davanın İdari Yargı Merciinde açılması gerektiğini, davanın yargı yolu yönünden reddi gerektiğini, İdarece yapılan iş ve işlemlerin yasal düzenlemeler doğrultusunda Sulh Ceza hakimliği kararlarına istinaden yapıldığını, dava konusu olayda idarenin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, açılan davadaki hukuki uyuşmazlığın konusunun, dava konusu emtianın Gümrükte el konulması nedenine dayalı zayi iddiasına göre davalıların zayi iddasından sorumlu olup olmadıkları, sorumlu oldukları takdirde hasarın miktarı, mahkememizin milletlerarası yetkisi, husumet ehliyeti noktalarında toplandığı olayda, davaya konu taşımaya ilişkin ... sayılı konişmentonun incelenmesinde, yükletenin ..., ihbar tarafının ... Ltd. Gemi adının ..., yükleme limanının ..., boşaltma limanının ..., taşıyanın ... S.A. olduğu, konişmentonun taşıyıcı adına acente olarak ... olduğu, konişmento içeriğinden de anlaşılacağı üzere, 1 nolu davalı ...' un taşıyan ... S.A. ' nın acentesi olduğu, TTK md.105' e göre, acentelere karşı ancak aracılıkta bulunduğu sözleşmeler nedeniyle izafeten dava açılabileceği, asaleten dava açılamayacağı ve verilecek kararların da acenteler hakkında uygulanamayacağı, ancak davamızda davalı firmaya karşı asaleten dava açıldığı anlaşılmakla ... firmasına izafeten ... A.Ş. Hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
2 nolu davalı ... S.A.'ya izafeten ... Gemi Acenteliğine karşı açılan davada, dava konusu uyuşmazlıkta geminin ( ... ) yabancı bayraklı ve yükleme limanının Türkiye dışında (Pipavav- Hindistan) olması karşısında yabancılık unsuru bulunmaktadır.
MÖHUK 47.madde gereğince yetki anlaşmasının geçerli olması için; uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemesinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ve uyuşmazlığın borç ilişkisinde doğması gerekir.
Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanununun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkememizin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı sorunudur.
Konişmentonun incelenmesinde, yükletenin ... LLP, ihbar tarafının ... Ltd. Gemi adının ..., yükleme limanının Klaipeda, boşaltma limanının ..., taşıyanın ... S.A. olduğu, konişmentonun taşıyıcı adına acente olarak ... olduğu ve taşıyanın dosyamız davalısı ... Company olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun 10.maddesindeki kloz ile taşımadan kaynaklanan anlaşmazlıklarda Londra'da Yüksek Mahkemesinin yargı yetkisine sahip olduğu kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasındaki bu sözleşme yabancı mahkemeye yetki veren usul hukukuna ait yabancı unsurlu bir sözleşmedir. Mahkememizce belirlenmesi gereken husus taraflar arasındaki yetki anlaşmasının MÖHUK 47.maddedeki geçerlilik şartına uygun olup olmadığı ve bu suretle mahkememizin yetkili olup olmadığı hususudur.
Davamızda uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğu açık ve nettir. Tüm dosya kapsamına göre dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkememizin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması ve konişmentoya yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin konulan şartın geçerli ve bağlayıcı olduğu, davacının konişmentonun şartları ile bağlı olup mahkememizin yetkili olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı T.C. İçişleri Bakanlığı' na karşı açılan dava açısından, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı ilamları da göz önüne alınarak davanın haksız el koymadan kaynaklanan tazminat davası olduğu, ancak davanın haksız eyleme dayalı tazminat davası olup Borçlar Hukuku hükümlerine tabi olduğu, davacının Adli bir işleme dayalı uğranılan zararın tazminini talep ettiğinden Adli Yargı Mahkemeleri görevli olmakla davalının yargı yolu itirazının REDDİNE, ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin ... esas, ... karar sayılı ilamı ve CMK'nun 142/2 madde ve fıkrası göz önüne alınarak Ağır Ceza Mahkemeleri görevli olduğundan mahkememizin görevsizliğine, İstanbul Ağır Ceza Mahkemelerinin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı ilamları da göz önüne alınarak davanın haksız el koymadan kaynaklanan tazminat davası olduğu, ancak davanın haksız eyleme dayalı tazminat davası olup Borçlar Hukuku hükümlerine tabi olduğu, davacının Adli bir işleme dayalı uğranılan zararın tazminini talep ettiğinden Adli Yargı Mahkemeleri görevli olmakla davalının yargı yolu itirazının REDDİNE, ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin ... esas, ... karar sayılı ilamı ve CMK'nun 142/2 madde ve fıkrası göz önüne alınarak Ağır Ceza Mahkemeleri görevli olduğundan mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, İstanbul Ağır Ceza Mahkemelerinin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
a-Davalı hakkında görevsizlik kararı verildiğinden, yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
2-1 nolu davalı ... firmasına izafeten ... A.Ş. hakkında açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
a-1 nolu davalı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp 1 nolu davalıya verilmesine,
3-2 nolu davalı ... S.A.'ya izafeten ... Gemi Acenteliğine karşı açılan davada Milletlerarası yetki itirazının KABULÜ ile dava dilekçesinin usulden REDDİNE,
a-2 nolu davalı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp 2 nolu davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 170,78 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 126,38 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/01/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır