T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2017/295
KARAR NO: 2019/289
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/08/2017
KARAR TARİHİ: 20/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket nezdinde, ... nolu Blok Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Makine înş. Sanayi ve Tic. A.Ş. nin ihraç etmiş olduğu ve davalılar tarafından Türkiye-Cezayir nakliyesi gerçekleştirilen “elektrik ark ocağı ve parçaları" cinsi emtianın alıcıya hasarlı olarak teslim edildiğini, yapılan ekspertiz çalışması ve faturalar sonucunda hasarlı teslimat sebebiyle meydana gelen zararın 28.750,00 EUR olarak belirlendiği ve bu bedelin 20.000 EUR luk kısmının sigortalının prim borçlarına mahsup edildiğini, 8.750,00 EUR luk kısmının ise 13.05.2016 tarihinde sigortalı şirkete ödendiğini, davalılardan, ödenen tazminatın TL karşılığı olan 96.303,88 TL nin talep edildiğini, Söz konusu ödemenin yapılması ile poliçeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getiren davacı şirketin, mukavele şartlarına ve Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi hükmüne göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, ayrıca olay ve hasar sebebiyle 3. şahıslara karşı dava ve talep hakkı davacı şirkete temlik edilmiş olduğundan davacı şirket temlik hükümlerine göre de zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü hak davacıya intikal ettiğini, dava konusu hasarın, sigortalı emtia davalı şirketin sorumluluğunda iken meydana gelmiş olduğundan davalıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2016-17942 Esas sayılı dosyasına yaptığı itiraz neticesinde İcra takibi durduğundan, huzurdaki iş bu davanın açıldığını beyan ve talep atmiştir.
Davalı ... VE TİC A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosyaya davacı tarafından sunulan ve bu şekilde taraflarına muttali olunan temlikname metni incelendiğinde, metin üzerindeki iki imzanın kim tarafından atıldığının açıkça anlaşılamadığını, temlikname metninin ... Makine şirketi tarafından imzaya yetkili kişilerce imzalandığının tespit edilemediğini, davacı şirketinin huzurdaki davada aktif husumet sıfatına haiz olup olmadığının tespiti için, dosyaya sunulu "ibraname ve feragatname" ile tazminat makbuzu ve temliknamenin yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığının araştırılması gerektiğini, ayrıca, davacı şirketin iş bu davayı açmakta aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığının tespiti için imzalayan kişilerin imzaya yetkili olduğuna dair belgeler ile İmza sirkülerine ve ayrıca sigortalısına yapmış olduğu ödemeye ilişkin ödeme makbuzunun da sunulması gerektiğini, ayrıca her ne kadar 05.05.2016 tarihli ibraname ve feragatname de, dava konusu olayda meydana geldiği iddia edilen hasar miktarından 20.000 Euro'nun sigortalısı ... Makinenin sigorta prim borçlarına mahsup edildiği belirtilmiş ise de prim borçlarına ilişkin herhangi bir evrakın dosyaya sunulmadığını, dolayısıyla bu iddiayı ispatlar belgelerinde dosyaya sunulması gerektiğini, bunun yanında dosyada mübrez 05.05.2016 tarihli ibraname ve feragatname ile 06.05.2016 tarihli tazminat makbuzu ve temlikname isimli evraklar ile yine dosyada mübrez ... numaralı Blok Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi, Nakliyat Sigorta Poliçesi ve ilgili zeyilnamelerin tamamında sigortalı olarak ... Makine şirketinin yer aldığını, dolayısıyla işbu sigorta poliçelerinden kaynaklı tüm hak ve alacakları davacıya devreden sigortalı ... Makine olduğunu, Ne var ki, dava konusu taşımanın konu edildiği ...-... numaralı konişmentoda shipper/taşıtan Hollanda da mukim ... B.V, olduğunu dolayısıyla dosyaya 05.05.2016 tarihli ibraname ve feragatname ile 06.05.2016 tarihli tazminat makbuzu ve temlikname isimli evraklar ile yine dosyada mübrez ... numaralı Blok Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi, Nakliyat Sigorta Poliçesi ve ilgili zeyilnamelerdeki muhatap ile taşımaya konu konişmentodaki taşıtanın farklı şirket olması sebebiyle iş bu dosyada davacı Ergo Sigortanın aktif husumet ehliyeti mevcut olmadığının aşikar olduğunu, derdest olaydaki bu eksikliklerin, yani tarafların dava ehliyetine haiz olmasının HMK 114/d uyarınca, dava şartları arasında düzenlendiğini, ayrıca, HMK madde 115'te mahkemece dava şartının noksanlığının tespit edilmesi ve noksanlığının giderilmesinin mümkün olması halinde bunun tamamlanması için kesin süre verileceğini, bu süre içinde noksanlığın giderilmemesi halinde de davanın dava şartları yokluğundan red edileceğinin düzenlendiğini, dolayısıyla davacı tarafça bir haftalık kesin süre verilmesine, bu süre İçinde dava şartının yerine getirilmemesi halinde, davanın dava şartları yokluğundan reddine karar verilmesini, davacı ... şirketinin huzurdaki dava bakımından 1 numaralı davalı ... un, pasif husumet ehliyetine haiz olduğunun ispat etmesi gerektiğini, dava konusu taşıma, ...-... numaralı konişmento tahtında “... İstanbul" isimli gemi tarafından yapıldığını, ... İstanbul isimli geminin donatanı equasis kayıtlarına göre ... SA isimli şirket olduğunu, dolayısıyla 1 nolu davalının pasif husumet ehliyeti olmadığının sabit olduğunu, sonuç olarak davanın aktif ve pasif husumet eksikliği yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... TAŞIMACILIK VE TİC. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Hasarın ne zaman, emtia kimin zilyetliğinde ve mülkiyetinde iken oluştuğun belli olmadığını, eğer bir hasar var ise bu hasarın hangi aşamada olduğunın belli olmadığını, Satıcı tarafından yaptırılan sigortanın geçerlilik kazanmadığı bir diğer durumun, alıcı tarafından satış bedelinin henüz ödenmiş olması olduğunu, davacı tarafın sigortalısı olan satıcının, tüm satış bedelini alıp almadığının anlaşılamadığını, huzurdaki davanın Türk Ticaret Kanunu'ndaki hak düşürücü süreye riayet edilmeden açıldığını, bu sebeple davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacının ekspertiz talebinin, yükünde depoya varışından 20 gün sonra gerçekleştirdiğini, Emtianın 19.11.2015 tarihinde sevk edildiğini 30.11.2015 tarihinde limana ulaştığını, 01.12.2015 tarihinde alıcının deposuna ulaşmasına rağmen, bundan 19 gün sonra ekspertizin talep edildiğini, Ekspertiz raporunun ise 02.05.2016 tarihinde hazırlandığını, Ekspertizin talep edildiğini, ancak sigortalnın randevuyu güçlükle verdiğini, raporun altıncı sayfasında, hasar tespitinin yapılmasının da mümkün olmadığını, çünkü hasar parçaları, ekspertiz çalışması öncesinde onarılarak yerlerine monte edildiğinin beyan edildiğini, Hasarların ne olduğunun ekspertiz şirketi tarafından da tespit edilemediğini, sigortalı ... Makinenin, hasar ile ilgili teknik bir raporda tanzim etmediğini, hasara ilişkin beyanların bu derece belirsiz ve soyut olduğu halde, raporun, hasarın giderilmesi için harcanan malzeme ve adam/saat bilgilerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının da bilinmediğini, hasarın ne olduğunun ekspertiz çalışması sonrasında görülemediğini, Hal böyleyken sadece beyana dayalı rakamların esas alınarak sigortalısına ödeme yapan davacının yapmış olduğu ödemeyle ilgili, talebinin kabul edilemediğini, ekspertiz çalışmasının sadece sigortalının katılımıyla gerçekleştiğini ve İhbar yükümlülüğüne de uyulmadığını, TTK, 1185 uyarınca üç gün içinde bildirim yapılmaz ise emtianın hasarsız teslim edildiğinin karine olduğunu, temin edilemeyen evraklara ilişkin değerlendirmenin ekspertiz raporunun sekizinci sayfasında detaylandırıldığını, ekspertiz şirketinin talep ettiği hiçbir evrakın sigorta tarafından ibraz edilemediğini,Sigortacının yapmış olduğu ödemenin ... olduğunu, rücu edilemediğini, hasar tespitinin tam olarak yapılmadığını, Ekspertiz yapılırken taşıyana haber verilmediği gibi ekspertiz raporunda hasar rakamlarının hiçbir maddi dayanağı bulunmadığını, Saati 45 Euro dan işçi çalıştırıp l8.000 Euro luk işçi maliyetinin çıkmasının hayatın olağan akışı ile örtüşmediğini, davada davacı lehine halefiyet Şartları oluşmadığını, Sigortalının tüm ticaret kanunundaki bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Türk Ticaret Kanunundaki hak düşürücü süreye riayet edilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan 08/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; DAP taşıma söz konusu olduğundan hasarın bir kısmının 2 nolu davalı "... Denizcilik Proje taşımacılık ve T.A.Ş. nin sorumluluk sahasında meydana geldiği, Hasarın miktarının ispata muhtaç olduğu , ihbarın kanunda belirtilen şekilde yapılmaması karşısında davacının hasarın miktarım ispat etme yükümlülüğün olduğu, Davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğunun ispata muhtaç olduğu,I nolu davalı "... ve Tic. A.Ş.' nin pasif husumeti bulunduğunun İspata muhtaç olduğu,2 nolu davalı "... taşımacılık ve T,A.Ş." nin taşıyan ve/veya taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile pasif husumet ehliyeti bulunduğunun kabul edilebileceği, Dava konusu hasarın Nakliyat Emtia Taşıma poliçesi teminatı kapsamında bulunduğunu. Ne var ki davacının sigortalısı "... San ve Tic. A.Ş M nin sigorta poliçesi şartlarını yerine getirmediği anlaşıldığından davacının sigortalısına yaptığı ödemenin Hatır ödemesi olarak yapıldığı,Dava dışı davacının sigortalısı "... San ve Tic. A.Ş ' nin DAP satış nedeniyle malın bedelini hasar tazminatı kadar alıcısından tahsil edip etmediğinin belli olmadığı , "... San ve Tic. A.Ş'ye eğer hasar nedeni ile eksik bir ödeme var ise bunun ispat edilmesi gerektiği, Davacının davasının ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 04/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Nakliyat Sigorta Poliçesinin geçerli bir sigorta sözleşmesi olduğu ve işbu taşıma sırasında meydana gelen zararların himaye kapsamında yer aldığı, Davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu,1 nolu davalı “... ve Tic. A,Ş.” ticaret unvanlı firmanın pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, 2 nolu Davah “...ve Ttc. A.Ş” nin pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Taşınan yükün zarara uğramasına ilişkin olarak taşıyan veya taşıyanın temsilcileri tarafından imzalanmış bir tutanak bulunmadığı gibi TTK uyannca yapılan bir hasar ihbarının da mevcut olmadığı, TTK uyannca usulüne uygun bir zarar ihbannın yapılmaması sebebiyle taşıyan lehine karine doğduğu ve zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulünün gerektiği, dosya içeriğinde bu karinenin aksinin ortaya konulduğuna ilişkin bir veri bulunmadığı, mahkemenin kanaatinin aksi yönde olması halinde zarar tutarının 28.750,00 EURO olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
... İcra Müdürlüğünün 2016/17942 esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta AŞ olduğu, borçlularının davalılar ... ve Ticaret AŞ ile ... Ticaret AŞ olduğu, ödeme emrinin 22/08/2016- 23/08/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlularca süresi içerisinde itiraz edildiği, davanın 17/08/2017 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu ve davaya konu emtiaların 01/12/2015 tarihinde gemiden varma limanı olan ... Limanında tahliye edildiği, davalılar aleyhine icra takibine de 17/08/2016 tarihinde başlandığı anlaşılmakla TTK 1188 maddesi gereği yargı yoluna da 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı sigortalı ... Makina İnşaat San ve Tic AŞ tarafından düzenlenen satış faturasına göre dava konusu emtiaların DAP teslim şartı ile satışının yapıldığı ve bu emtiaların taşınması için davacı ile 11/11/2015 tarihli ve ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigorta sözleşmesinin imzalandığı, sigorta sözleşmesinin I.C.C.(A)1.1.82 CL 252 şartlarına dayandığı, dosyaya sunulan 06/05/2016 tarihli temlikname ile dava dışı sigortalı ... San ve Tic AŞ nin davacıya gönderdiği 05/05/2016 tarihli yazısı ve ... Bankası'nın ... numaralı dekontu bir arada değerlendirildiğinde; davacının TTK 11472 maddesi gereği halefiyete ve temliknameye istinaden aktif husumetinin bulunduğuna kanaat getirilmiştir.
Dosyaya sunulan ...-... numaralı konişmentoya göre; Taşıtanın ... B.V firması olduğu anlaşılmaktadır ancak dava dışı sigortalı ... İnşaat San ve Tic AŞ tarfından düzenlenen satış faturasındaki emtialar ile davaya konu taşımaya ilişkin dosyaya sunulan konişmentodaki emtiaların aynı olması nedeniyle dava konusu olayda birden fazla navlun ilişkisinin bulunduğu kabul edilmiştir. TTK 1228 maddesi gereği konişmento düzenleme yetkisi ve yükümlülüğü taşıyana ait olmakla dosyaya sunulan delil ve belgelere çerçevesinde konişmentoyu taşıyan olarak ... SA firması imzalamış olup, taşıma ise ... İstanbul isimli gemi ile yapılmıştır. Adı geçen geminin donatanının ise dava dışı Sımın Gemi İşletmeciliği olup; davalılardan ... Ticaret AŞ nin dosyay sunulan konişmentoya göre taşıyan sıfatının ve bu halde pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekili her ne kadar bilirkişi raporun itiraz dilekçesi ile davalılardan ... ve Ticaret AŞ nin marka isminin ... olduğunu beyan ederek konişmentoda marka adıyla isminin bulunduğunu savunsa da konişmentoda ismi bulunan firmalar ve davalının tüzel kişiliklerinini farklı olması nedeniyle mahkemece bu savunmaya itibar edilmemiştir.
Davalılardan ... Taşımacılık ve Ticaret AŞ nin pasif husumet ehliyeti bakımından ise; davalı cevap dilekçesi ile dava konusu taşıma işini organize ettiğini beyan etmiş olup ayrıca davacı sigortalısı ... Makina 09/11/2015 tarih 20151109 numaralı Multimodal Taşıma Sözleşmesi'ni taşıyıcı sıfatıyla imzalamış ve dava konusu taşıma işini üstlenmiştir. Bu nedenle yukarıda da bahsedildiği hali ile dosyada birden fazla navlun ilişkisi olmakla davalı ... akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetini haizdir.
Emtiaların gemiden 01/12/2015 tarihinde tahliye edilmesi, dava dışı sigortalı tarafından davacı sigortacıya 22/12/2105 tarihinde hasar bildiriminin yapılması davalılardan ... firmasına ise 25/05/2016 tarihinde ihbarın yapılmış olması ve eksper raporunun ise tarafların katılımı olmaksızın 15/03/2016 tarihinde hasarlı emtialar onarıldıktan sonra düzenlenmiş olması hususları bir arada değerlendirildiğinde TTK 1185 maddesi hükümlerine göre süresinde ve usule uygun hasar ihbarının yapılmadığı anlaşılmıştır.Bu durumda TTK 1185/4 fıkrası gereği ispat yükü davacı üzerinde bulunmakla davacının emetia hasarının davalı zilyetliği ve sorumluluğu altında gerçekleştiğini ispatlaması gerekmektedir. N e var ki davacı tarafça emtiaların davalılar sorumluluğunda hasarlandığına ilişkin dosyaya herhangi somut bir delil sunulmadığı gibi 01/12/2015 tarihli SOF ( olaylar çizelgesi) da " Yükün manifesto ve konişmentoya göre tahliye edildiği,tahliye edilen miktarın konişmentodaki miktar ile aynı olduğu, gemide hiç yük kalmadığı ve bütün kargonun iyi durumda ve hasarsız tahliye edildiği" beyan edilmiş ve bu belge Acena, gemi kaptanı ve alıcı adına Sörveyör ... tarafından imzalanmıştır. Dosyada aldırılan her iki teknik bilirkişi raporu da bu doğrultuda kanaat bildirmiş olup hükme ve denetime elverişli olan bilirkişi raporları da kararda esas alınmıştır.
Açıklanan nedenlerle dava konusu hasarın davalılar zilyetliği ve sorumluluğu altında gerçekleştiği ispatlanamadığından ve davalılardan ... firmasının pasif husumet ehliyeti bulunmadığına kanaat getirildiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın ... ve Tic. A.Ş bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davanın ... Taşımacılık ve Tic. A.Ş yönünden REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.195,23 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.150,83 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı ... ve Tic. A.Ş vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davalı ... ve Tic. A.Ş vekili için takdir edilen 10.667,07 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır